I GSK 702/22

Naczelny Sąd Administracyjny2023-02-16
NSAAdministracyjneŚredniansa
finanse publicznedotacjeodpowiedzialność członków zarządunależności budżetowepostępowanie administracyjneskarga kasacyjnaNSAWSA

Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną od wyroku WSA w Olsztynie, uznając zarzuty naruszenia przepisów postępowania za nieskuteczne z powodu ich wadliwego sformułowania.

Skarżący złożyli skargę kasacyjną od wyroku WSA w Olsztynie, który oddalił ich skargi na decyzję SKO o solidarnej odpowiedzialności za należności budżetowe z tytułu dotacji. Zarzucili naruszenie przepisów postępowania, w tym nieprzeprowadzenie wnioskowanych dowodów. NSA uznał jednak zarzuty za nieskuteczne, wskazując na ich wadliwe sformułowanie, w szczególności na alternatywne wskazywanie przepisów Ordynacji podatkowej i Kodeksu postępowania administracyjnego, które nie miały zastosowania w sprawie.

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej wniesionej przez M. H. i K. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie, który oddalił ich skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Olsztynie. Decyzja SKO orzekała o solidarnej odpowiedzialności członków zarządu stowarzyszenia za należności budżetowe z tytułu dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem lub pobranej w nadmiernej wysokości. Skarżący zarzucili sądowi pierwszej instancji naruszenie przepisów postępowania, w tym art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z przepisami Ordynacji podatkowej i Kodeksu postępowania administracyjnego, argumentując, że organy nie uwzględniły wnioskowanych dowodów, co miało istotny wpływ na wynik sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając skargę kasacyjną, uznał podniesione zarzuty za nieskuteczne. Sąd podkreślił, że skarga kasacyjna powinna precyzyjnie wskazywać naruszone przepisy. W tej sprawie skarżący wadliwie wskazywali alternatywnie przepisy Ordynacji podatkowej i Kodeksu postępowania administracyjnego, podczas gdy w sprawie miały zastosowanie przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, a nie przepisy Ordynacji podatkowej dotyczące postępowania podatkowego. Ponadto, skarżący nie sprecyzowali, które konkretnie paragrafy przepisów miały zostać naruszone. NSA stwierdził, że wadliwie skonstruowane zarzuty uniemożliwiają merytoryczną ocenę i nie pozwalają na podważenie zaskarżonego wyroku. W konsekwencji, skarga kasacyjna została oddalona na podstawie art. 184 p.p.s.a.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, wadliwie sformułowane zarzuty, które nie precyzują naruszonych przepisów lub wskazują przepisy nie mające zastosowania w sprawie, uniemożliwiają merytoryczną ocenę skargi kasacyjnej i prowadzą do jej oddalenia.

Uzasadnienie

NSA podkreślił, że skarga kasacyjna musi precyzyjnie wskazywać naruszone przepisy. W tej sprawie skarżący wadliwie wskazywali alternatywnie przepisy Ordynacji podatkowej i K.p.a., podczas gdy zastosowanie miały przepisy K.p.a. Ponadto, nie sprecyzowano konkretnych paragrafów. Takie uchybienia uniemożliwiły merytoryczną ocenę zarzutów.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (25)

Główne

u.f.p. art. 67 § ust. 1

Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych

Do spraw dotyczących należności budżetowych, o których mowa w art. 60, nieuregulowanych niniejszą ustawą stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego i odpowiednio przepisy działu III ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa.

p.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

o.p. art. 122

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

o.p. art. 180

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

o.p. art. 187

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

o.p. art. 188

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

o.p. art. 191

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

o.p. art. 216

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

o.p. art. 116 § § 1 pkt 1 lit. a

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

o.p. art. 116a § § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 174

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 176 § § 1 pkt 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 180 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 183 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 183 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 193

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 75

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 80

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 140

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Konstytucja RP art. 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 7

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wadliwe sformułowanie zarzutów skargi kasacyjnej, które nie precyzują naruszonych przepisów lub wskazują przepisy nie mające zastosowania w sprawie, uniemożliwia merytoryczną ocenę i prowadzi do oddalenia skargi.

Odrzucone argumenty

Naruszenie przepisów postępowania przez nieprzeprowadzenie wnioskowanych dowodów, co miało istotny wpływ na wynik sprawy.

Godne uwagi sformułowania

Skarga kasacyjna nie zasługiwała na uwzględnienie, bowiem podniesione w niej zarzuty należało uznać za nieskuteczne. Związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego granicami skargi kasacyjnej polega na tym, że jest on władny badać naruszenie jedynie tych przepisów, które zostały wyraźnie wskazane przez stronę skarżącą i nie może we własnym zakresie konkretyzować zarzutów skargi kasacyjnej, uściślać ich ani w inny sposób korygować. Wskazywanie w zarzutach skargi kasacyjnej naruszenia przepisów o.p. jak i "analogicznych przepisów k.p.a." należy uznać za niedopuszczalne, bowiem nie można stawiać alternatywnych zarzutów naruszenia przepisów z dwóch aktów prawnych, regulujących zasady prowadzenia postępowań przez organy administracji publicznej. Konsekwencją powyższej konstatacji jest oczywisty wniosek, że zarówno organy jak i sąd pierwszej instancji nie mogły naruszyć przepisów o.p., regulujących postępowanie podatkowe, wskazanych w petitum skargi kasacyjnej, bowiem te nie miały w sprawie zastosowania. Wadliwość zarzutów sformułowanych w niniejszej skardze kasacyjnej nie jest możliwa do usunięcia poprzez analizę uzasadnienia środka odwoławczego.

Skład orzekający

Beata Sobocha-Holc

sędzia

Bogdan Fischer

przewodniczący

Grzegorz Dudar

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Wymogi formalne skargi kasacyjnej, w szczególności precyzyjne formułowanie zarzutów i wskazywanie właściwych przepisów prawa."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej kwestii proceduralnej w kontekście skargi kasacyjnej, a nie merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy dotyczącej odpowiedzialności za dotacje.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Sprawa jest interesująca z perspektywy prawników procesowych ze względu na szczegółowe omówienie wymogów formalnych skargi kasacyjnej i konsekwencji ich niedochowania. Dla szerszej publiczności może być zbyt techniczna.

Wadliwe zarzuty w skardze kasacyjnej: jak błędy formalne mogą pogrzebać szanse na wygraną przed NSA?

Sektor

administracyjne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I GSK 702/22 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2023-02-16
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-03-24
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Beata Sobocha-Holc
Bogdan Fischer /przewodniczący/
Grzegorz Dudar /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6532 Sprawy budżetowe jednostek samorządu terytorialnego
Hasła tematyczne
Finanse publiczne
Sygn. powiązane
I SA/Ol 656/21 - Wyrok WSA w Olsztynie z 2021-12-09
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2019 poz 869
art. 67 ust. 1
Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych - tekst jedn.
Dz.U. 2021 poz 1540
art. 122, art. 180, art. 187 i art. 188
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Bogdan Fischer Sędzia NSA Beata Sobocha- Holc Sędzia del. WSA Grzegorz Dudar (spr.) po rozpoznaniu w dniu 16 lutego 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej M. H. , K. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 9 grudnia 2021 r. sygn. akt I SA/Ol 656/21 w sprawie ze skargi M. H. , K. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Olsztynie z dnia [...] lipca 2021 r. nr [...] w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności członków zarządu Stowarzyszenia za należności budżetowe z tytułu podlegającej zwrotowi dotacji wraz z odsetkami, wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem oraz pobranej w nadmiernej wysokości oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 9 grudnia 2021 r. sygn. akt I SA/Ol 656/21 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie oddalił skargi M. H. i K. K. (dalej powoływane także jako "skarżące") na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Olsztynie (dalej powoływane także jako "Kolegium", "SKO", "organ odwoławczy") z dnia [...] lipca 2021 r. w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności członków zarządu S. z siedzibą w O. (dalej powoływane także jako "stowarzyszenie") za należności budżetowe z tytułu podlegającej zwrotowi dotacji wraz z odsetkami, wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem oraz pobranej w nadmiernej wysokości.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożyły skarżące, zaskarżając ten wyrok w całości i wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania sądowi pierwszej instancji. Skarżące wniosły o rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym oraz zasądzenie od organu kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego.
Na podstawie art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 r., poz. 329 ze zm. zwana dalej "p.p.s.a."), zarzuciły naruszenie prawa procesowego:
1. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a., w zw. z art. 122, art. 180, art. 187 i art. 188 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2021 r., poz. 1540 ze zm., dalej zwana "o.p.") w zw. z art. 116 § 1 pkt 1 lit. a o.p. polegające na przyjęciu przez sąd , iż nie uwzględnienie przez organy administracyjne obu instancji żądania przeprowadzenia żadnego z dowodów opisanych szczegółowo w uzasadnieniu skargi, nie jest istotnym naruszeniem przepisów postępowania;
w szczególności w związku z rażącym naruszeniem:
2. pozostałych przepisów postępowania;
a) art. 122 w zw. z art. 180 i art. 187 oraz art. 188 w zw. z art. 216 o.p. (analogicznie art. 7, art. 75, art. 77, art. 80 i art. 140 k.p.a.) poprzez niezastosowanie ich w niniejszej sprawie, a w konsekwencji przepisów Konstytucji RP, w szczególności art. 2 i art. 7 w zakresie podważenia zasady praworządności, prawa strony do obrony swych praw i prawa do wszechstronnego rozpoznania sprawy w obu instancjach, polegające na nieprzeprowadzeniu postępowania dowodowego przez organ pierwszej i drugiej instancji z inicjatywy strony w warunkach, gdy jest ona zobligowana do wykazywania tej inicjatywy na mocy normy ustawowej (wykazanie wyłączenia winy lub odpowiedzialności za niezłożenie w terminie wniosku o ogłoszenie upadłości lub o wszczęcie postępowania restrukturyzacyjnego) oraz niepodjęcia czynności wyjaśniająco-dowodowych w zakresie, w jakim organ obu instancji są zobligowane w świetle art. 116a § 1 o.p. (obiektywny moment trwałego i całkowitego zaprzestania płacenia długów przez stowarzyszenie);
b) art. 187 i 191 o.p. (analogicznie przepisów k.p.a.) poprzez rozstrzygnięcie wątpliwości i niejasności w zakresie wystąpienia bądź nie wystąpienia stanu całkowitej niewypłacalności na niekorzyść skarżącej wbrew zasadzie in dubio pro tributario oraz przekroczenie zasady swobodnej oceny dowodów i logicznego rozumowania wyrażającego się ograniczeniem swych ustaleń wyłącznie do dowodów zgromadzonych w postępowaniu z pominięciem zawnioskowanych dowodów na okoliczność ustalenia momentu trwałego i całkowitego stanu niewypłacalności stowarzyszenia, co miało kluczowy wpływ na treść zaskarżonych rozstrzygnięć;
c) art. 188 o.p. (analogicznych k.p.a.) poprzez nieuzasadnione oddalenie opisanych wyżej dowodów w warunkach, gdy wnioski dowodowe skarżących zmierzały do wykazania tezy dowodowej odmiennej do dotychczas ustalonych przez organy administracyjne obu instancji, a w konsekwencji nieuprawnione nadużycie zastosowania tego przepisu w świetle jego wykładni oraz obowiązującego orzecznictwa sądów administracyjnych;
- co miało lub mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej skarżące przedstawiły argumenty na poparcie podniesionych zarzutów. Pełnomocnik skarżących podkreślił, że pismem z 7 grudnia 2020 r. złożył obszerne uwagi do zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wnosząc o przeprowadzenie kluczowych dowodów: umowy, na podstawie której organ wywodzi swoje roszczenie w stosunku do skarżących; z dokumentów korporacyjnych i księgowych stowarzyszenia oraz dowodu z opinii biegłego rewidenta z zakresu rachunkowości i finansów, celem ustalenia w szczególności: stanu majątku na dzień wydania decyzji określającej należności publicznoprawne w stosunku do stowarzyszenia, z uwzględnieniem majątku pozabilansowego, wierzytelności przyszłych i warunkowych, liczby wierzycieli, dłużników, stanu wiekowego należności i zobowiązań z podziałem na długoterminowe i krótkoterminowe, w tym zobowiązań spornych i niespornych ze wskazaniem stanu ich przeterminowania, momentu, w którym stowarzyszenie stało się trwale i całkowicie niewypłacalne w rozumieniu przepisów prawa upadłościowego, w szczególności przepisów art. 10 i 11 oraz, w którym momencie zarząd stowarzyszenia, przy zachowaniu należytej staranności powinien powziąć informacje o spełnieniu przesłanek do złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości lub wniosku o otwarcie postępowania restrukturyzacyjnego, jak też w którym momencie wniosek taki powinien być ostatecznie złożony a także przesłuchania w charakterze strony p. M. H. na ww. okoliczności i wyjaśnienia przez organ kwestii wiedzy o istnieniu przesłanek do złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości w dacie pełnienia przez nią funkcji. Organy obu instancji nie przeprowadziły żadnego z wnioskowanych dowodów, ani też nie wydały postanowienia w przedmiocie odmowy ich przeprowadzenia.
W ocenie strony skarżącej ze zgromadzonych w sprawie dowodów nie wynika, aby w dniu 31 grudnia 2015 r. lub wcześniej zaistniały podstawy do uznania stowarzyszenia za niewypłacane w rozumieniu przepisów ustawy prawo upadłościowe i naprawcze.
Organ nie skorzystał z możliwości złożenia odpowiedzi na skargę kasacyjną.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym, na podstawie art. 182 § 2 p.p.s.a., ponieważ skarżące kasacyjnie zrzekły się rozprawy, a organ w terminie wynikającym z tego przepisu nie zażądał jej przeprowadzenia.
Na wstępie wskazać należy, że stosownie do art. 193 zdanie drugie p.p.s.a., uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej. W ten sposób wyraźnie został określony zakres, w jakim Naczelny Sąd Administracyjny uzasadnia z urzędu wydany wyrok, w przypadku gdy oddala skargę kasacyjną. Regulacja ta, jako mająca charakter szczególny, wyłącza zatem przy tego rodzaju rozstrzygnięciach odpowiednie stosowanie do postępowania przed tym Sądem wymogów dotyczących elementów uzasadnienia wyroku, przewidzianych w art. 141 § 4 w związku z art. 193 zdanie pierwsze p.p.s.a. (por. wyroki NSA z: 25 listopada 2016 r., sygn. akt I FSK 1376/16, 17 stycznia 2017 r., sygn. akt I GSK 1294/16, 8 lutego 2017 r., sygn. akt I GSK 1371/16, 5 kwietnia 2017 r., sygn. akt I GSK 91/17; 27 czerwca 2017 r., sygn. akt II GSK 1869/17; orzeczenia dostępne w bazie orzeczeń na stronie: orzeczenia.nsa.gov.pl). Omawiany przepis ogranicza wymogi, jakie musi spełniać uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną wyłącznie do, niemającej swojego odpowiednika w art. 141 § 4 p.p.s.a., oceny zarzutów skargi kasacyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny uzyskał fakultatywne uprawnienie do przedstawienia, zależnie od własnej oceny, wyłącznie motywów zawężonych do aspektów prawnych świadczących o braku usprawiedliwionych podstaw skargi kasacyjnej albo o zgodnym z prawem wyrokowaniu przez sąd pierwszej instancji mimo nieprawidłowego uzasadnienia.
Skarga kasacyjna nie zasługiwała na uwzględnienie, bowiem podniesione w niej zarzuty należało uznać za nieskuteczne.
Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, co oznacza, że Sąd jest związany podstawami określonymi przez ustawodawcę w art. 174 p.p.s.a. i wnioskami skargi zawartymi w art. 176 p.p.s.a. Zasada związania granicami skargi kasacyjnej nie dotyczy jedynie nieważności postępowania, o której mowa w art. 183 § 2 p.p.s.a. Żadna jednak ze wskazanych w tym przepisie przesłanek w stanie faktycznym sprawy nie zaistniała.
Związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego granicami skargi kasacyjnej polega na tym, że jest on władny badać naruszenie jedynie tych przepisów, które zostały wyraźnie wskazane przez stronę skarżącą i nie może we własnym zakresie konkretyzować zarzutów skargi kasacyjnej, uściślać ich ani w inny sposób korygować. Oznacza to, że Naczelny Sąd Administracyjny nie tylko nie ma obowiązku, ale przede wszystkim prawa domyślania się i uzupełniania zarzutów skargi kasacyjnej oraz argumentacji służącej ich uzasadnieniu. Określenie danej podstawy kasacyjnej musi być precyzyjne, ponieważ Naczelny Sąd Administracyjny może uwzględnić tylko te przepisy, które zostały wyraźnie wskazane w skardze kasacyjnej jako naruszone. Nie jest natomiast władny badać, czy sąd pierwszej instancji nie naruszył również innych przepisów, niedostrzeżonych lub pominiętych przy formułowaniu zarzutów skargi kasacyjnej. Pominięcie określonych zagadnień w skardze kasacyjnej, czy odniesienie się do nich w sposób wybiórczy i ogólnikowy skutkuje niemożnością zakwestionowania przez Naczelny Sąd Administracyjny stanowiska wyrażonego w ich zakresie przez wojewódzki sąd administracyjny lub działające w sprawie organy. Innymi słowy, przytoczone w skardze kasacyjnej przyczyny wadliwości prawnej zaskarżonego orzeczenia determinują zakres kontroli dokonywanej przez Naczelny Sąd Administracyjny. Sąd ten, w odróżnieniu od wojewódzkiego sądu administracyjnego, nie bada całokształtu sprawy, lecz tylko weryfikuje zasadność zarzutów postawionych w skardze kasacyjnej.
Granice skargi kasacyjnej wyznaczone są wskazanymi w niej podstawami, którymi – zgodnie z art. 174 p.p.s.a. – może być naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (art. 174 pkt 1 p.p.s.a.) albo naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.). Jednocześnie zgodnie z treścią art. 176 § 1 pkt 2 p.p.s.a., skarga kasacyjna powinna zawierać przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie. Przez przytoczenie podstaw kasacyjnych należy zaś rozumieć m.in. wskazanie konkretnych przepisów prawa, które są zaskarżone ww. skargą. W przypadku zatem, gdy większa jednostka redakcyjna dzieli się na jednostki mniejsze, autor skargi kasacyjnej powinien podać dokładnie, który przepis czyni przedmiotem zarzutu.
Strona skarżąca kasacyjnie zarzuciła zaskarżonemu wyrokowi, na zasadzie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. jedynie naruszenie przepisów prawa procesowego, w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy – art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z 122, art. 180, art. 187, art. 188, art. 191, art. 116 § 1 pkt 1 lit. a, art. 216 o.p. (analogicznych przepisów art. 7, art. 75, art. 77, art. 80 i art. 140 k.p.a.) oraz art. 2 i 7 Konstytucji RP. Takie sformułowanie zarzutów nie odpowiada standardom wymaganym od skargi kasacyjnej, szczególnie w sprawie, której przedmiotem jest decyzja o orzeczeniu odpowiedzialności osób trzecich za nienależnie pobrane lub wykorzystane niezgodnie z przeznaczeniem dotacje wypłacone z budżetu jednostki samorządu terytorialnego.
Wskazać przede wszystkim należy, że wskazywanie w zarzutach skargi kasacyjnej naruszenia przepisów o.p. jak i "analogicznych przepisów k.p.a." należy uznać za niedopuszczalne, bowiem nie można stawiać alternatywnych zarzutów naruszenia przepisów z dwóch aktów prawnych, regulujących zasady prowadzenia postępowań przez organy administracji publicznej. Analiza treści postawionych zarzutów kasacyjnych (także w oparciu o wcześniejsze pisma pełnomocnika skarżącego składanych w sprawie, w tym treści skargi do sądu pierwszej instancji) prowadzi do wniosku, że pełnomocnik skarżących nie wie a przynajmniej nie jest pewny, w oparciu o jaką ustawę procesową – o.p. czy też k.p.a. organy prowadziły postępowanie w sprawie.
Wyjaśnić zatem należy, że stosownie do art. 67 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r., o finansach publicznych (Dz.U. z 2019 r., poz. 869 ze zm., dalej powoływana także jako "u.f.p.") do spraw dotyczących należności, o których mowa w art. 60, nieuregulowanych niniejszą ustawą stosuje się przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego i odpowiednio przepisy działu III ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa. Wskazać należy, że przepisy działu III o.p. regulują kwestię odpowiedzialności podatkowej osób trzecich za zaległości podatkowe podatnika, bowiem przepisy u.f.p tej materii nie regulują (por. H. Dzwonkowski (red.), G. Gołębiowski (red.), Ustawa o finansach publicznych. Komentarz prawno-finansowy, Wyd. Sejmowe 2014). Tym samym przepisy dotyczące odpowiedzialności członków zarządu stowarzyszenia za zobowiązania z tytułu niezwróconych dotacji (rozdział 15 o.p. – odpowiedzialność podatkowa osób trzecich) mają zastosowanie w przedmiotowej sprawie na mocy art. 67 ust. 1 u.f.p. Powyższe nie oznacza jednak, że do postępowań dotyczących pociągnięcia członków zarządu stowarzyszenia do odpowiedzialności jako osób trzecich za zobowiązania z tytułu niezwróconych dotacji stosujemy przepisy innych działów o.p., w tym działu IV – regulującego postępowanie podatkowe. W tym zakresie ma zastosowanie ogólna reguła wynikająca z art. 67 ust. 1 u.f.p., wskazująca, że do spraw dotyczących należności, o których mowa w art. 60 (a taką należnością niewątpliwie jest dotacja udzielona z budżetu jednostki samorządu terytorialnego) stosujemy przepisy k.p.a. Stosownie k.p.a. w realiach niniejszej sprawy potwierdza brzmienie kwestionowanej przez skarżące decyzji Kolegium z dnia [...] lipca 2021 r., w której w podstawie prawnej SKO powołało art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., zaś w jej uzasadnieniu odwoływało się m.in. do art. 7, 75, 77 i 80 k.p.a. Oznacza to, że w realiach niniejszej sprawy – orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności byłych członków zarządu stowarzyszenia za należności budżetowe z tytułu dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem lub pobranej w nadmiernej wysokości - przepisy o.p. dotyczące postępowania podatkowego nie były stosowane. Konsekwencją powyższej konstatacji jest oczywisty wniosek, że zarówno organy jak i sąd pierwszej instancji nie mogły naruszyć przepisów o.p., regulujących postępowanie podatkowe, wskazanych w petitum skargi kasacyjnej, bowiem te nie miały w sprawie zastosowania.
Abstrahując od powyższej kwestii, zaznaczyć także należy, że art. 180 o.p. składa się z czterech paragrafów, art. 187 o.p. z trzech paragrafów, zaś art. 216 o.p. z dwóch paragrafów (identyczne uwagi dotyczą art. 75 i 77 k.p.a.), zaś autor skargi kasacyjnej nie wskazał, które z paragrafów tychże przepisów miałby naruszać zakwestionowany wyrok. Zatem także z powyższego względu, przyjąć należało, że postawione zarzuty są nieskuteczne.
Sporządzanie skarg kasacyjnych zostało powierzone profesjonalnym podmiotom, których fachowość powinna gwarantować prawidłowe skonstruowanie zarzutów, zgodnie z wymogami prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Niewątpliwie, w niniejszej sprawie, nie można uznać, że skarga kasacyjna została zredagowana w sposób profesjonalny, umożliwiający dokonanie kontroli zaskarżonego wyroku sądu pierwszej instancji.
Wskazać przy tym należy, że w orzecznictwie wskazuje się, że nawet wadliwe przyporządkowanie zarzutu do podstawy kasacyjnej nie dyskwalifikuje co do zasady takiego zarzutu, jeżeli sposób jego sformułowania pozwala na jego ocenę w ramach prawidłowej podstawy kasacyjnej (por. wyrok NSA z dnia 2 września 2010 r., sygn. akt II FSK 636/09). W świetle zatem uchwały pełnego składu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 października 2009 r., sygn. akt I OPS 10/09, (ONSAiWSA 2010, Nr 1, poz. 1), zgodnie z zasadą falsa demonstratio non nocet, Naczelny Sąd Administracyjny może - korzystając z przytoczonych w uzasadnieniu skargi kasacyjnej jednostek redakcyjnych tekstu prawnego - spróbować samodzielnie zidentyfikować zarzut naruszenia prawa przez sąd pierwszej instancji i tak przedstawiony zarzut rozpoznać merytorycznie. Do Naczelnego Sądu Administracyjnego nie należy jednak wyciąganie z treści uzasadnienia skargi kasacyjnej przytoczonych tam zarzutów i wiązanie ich z powołanymi tam przepisami w celu uzupełnienia przytoczonej w petitum skargi kasacyjnej podstawy kasacyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny nie ma obowiązku formułowania za stronę zarzutów kasacyjnych na podstawie uzasadnienia skargi kasacyjnej. Należy bowiem mieć na uwadze, że wyodrębnianie zarzutów z treści uzasadnienia skargi kasacyjnej zawsze niesie ryzyko nieprawidłowego odczytania intencji strony wnoszącej skargę kasacyjną. Konieczne jest przy tym oddzielenie podstawy kasacyjnej od jej uzasadnienia, które jest niezbędnym elementem skargi kasacyjnej (zob. wyrok NSA z dnia 17 lutego 2015 r., sygn. II OSK 1695/13).
Wadliwość zarzutów sformułowanych w niniejszej skardze kasacyjnej nie jest możliwa do usunięcia poprzez analizę uzasadnienia środka odwoławczego. Zamieszczone zostały w nim rozważania, których materią jest brzmienie wymienionych przez autora skargi kasacyjnej przepisów o.p. oraz analiza orzecznictwa dotycząca zasad prowadzenia postępowania podatkowego, w tym dotyczącego odpowiedzialności osób trzecich za zaległości podatkowe spółek handlowych (art. 116 § 1 o.p.), które to postępowanie w niniejszej sprawie nie było prowadzone. O ile można przyjąć, że istota zarzutów kasacyjnych sprowadza się do kwestii nieprzeprowadzenia żądanych przez skarżące dowodów, a w konsekwencji błędne ustalenie stanu faktycznego w sprawie (w zakresie błędnego uznania stowarzyszenia za niewypłacalne w chwili pełnienia przez skarżące funkcji członków zarządu stowarzyszenia i w konsekwencji braku przesłanek do wystąpienia z wnioskiem o jego upadłość (likwidację), rozstrzygnięcie powstałych wątpliwości i niejasności na niekorzyść skarżących oraz nieuzasadnione oddalenie przez organy obu instancji złożonych wniosków dowodowych, to brak jakiegokolwiek powiązania stawianych zarzutów z konkretnymi przepisami k.p.a. uniemożliwia ich merytoryczną ocenę.
Podkreślić przy tym należy, że autor skargi kasacyjnej nie zarzucił wyrokowi sądu pierwszej instancji naruszenia przepisów prawa materialnego - art. 116a § 1 w zw. z art. 116 § 1 o.p. - co uniemożliwia powiązanie podnoszonych nieprawidłowości związanych z przeprowadzonym postępowaniem wyjaśniającym z zasadami odpowiedzialności członków zarządu stowarzyszeń jako osób trzecich za niezwrócone, pobrane nienależnie lub wykorzystane niezgodnie z przeznaczeniem, dotacje wypłacone z budżetu jednostki samorządu terytorialnego.
Powyższe oznacza, że wadliwie skonstruowane w niniejszej sprawie zarzuty naruszenia przepisów prawa procesowego nie mogły prowadzić do podważenia zaskarżonego wyroku sądu pierwszej instancji, jako że w granicach wniesionego środka odwoławczego brak było podstaw do uznania, że decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Olsztynie z dnia [...] lipca 2021 r. w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności skarżących jako członków zarządu stowarzyszenia za należności budżetowe z tytułu podlegającej zwrotowi dotacji wraz z odsetkami, wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem oraz pobranej w nadmiernej wysokości nie odpowiada prawu.
W tym stanie rzeczy skarga kasacyjna podlegała oddaleniu na podstawie art. 184 p.p.s.a.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI