I GSK 697/22

I GSK 697/22 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2025-06-17
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-03-24
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Joanna Salachna /przewodniczący/
Michał Kowalski
Monika Krzyżaniak /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6550
Hasła tematyczne
Środki unijne
Sygn. powiązane
VIII SA/Wa 575/21 - Wyrok WSA w Warszawie z 2021-10-28
Skarżony organ
Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 141 § 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Dz.U.UE.L 2011 nr 25 poz 8 art. 4 ust. 8
Rozporządzenie Komisji (UE) Nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011 r. ustanawiające szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr  1698/2005 w odniesieniu do wprowadzenia procedur kontroli oraz do zasady wzajemnej zgodności w zakresie środków wsparcia rozwoju  obszarów wiejskich.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Salachna Sędzia NSA Michał Kowalski Sędzia del. WSA Moniak Krzyżaniak (spr.) Protokolant asystent sędziego Michał Mazur po rozpoznaniu w dniu 17 czerwca 2025 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Z.Ł. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 października 2021 r. sygn. akt VIII SA/Wa 575/21 w sprawie ze skargi Z.Ł. na decyzję Dyrektora Mazowieckiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Warszawie z dnia 29 kwietnia 2021 r. nr PRŚ/9/2021 w przedmiocie odmowy przyznania płatności rolnośrodowiskowej 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od Z.Ł. na rzecz Dyrektora Mazowieckiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Warszawie 360 (trzysta sześćdziesiąt) złotych tytułem kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
Wyrokiem z 28 października 2021 r., sygn. akt VIII SA/Wa 575/21 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę Z.Ł. na decyzję Dyrektora Mazowieckiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Warszawie z 29 kwietnia 2021 r., nr PRŚ/9/2021 w przedmiocie odmowy przyznania płatności rolnośrodowiskowej na rok 2013.
Sąd I instancji orzekał w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.
W dniu 15 maja 2013 r. Z.Ł. złożył w Biurze Powiatowym ARiMR w Białymstoku wniosek o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej na 2013 r. wraz z załącznikami graficznymi deklarując działki rolne w ramach realizowanego pakietu 2 - Rolnictwo ekologiczne w wariancie: 2.1 Uprawy rolnicze, dla których zakończono okres przestawiania do powierzchni [...] ha; 2.3 Trwałe użytki zielone, dla których zakończono okres przestawiania do powierzchni [...].
18 lipca 2013 r. do Biura Powiatowego ARiMR wpłynęło pismo strony informujące o wypowiedzeniu mu umowy dzierżawy gruntów dotyczącej działek ewidencyjnych o nr [...], [...], [...] o łącznej powierzchni [...] ha uniemożliwiającym dalszą realizację zobowiązania rolnośrodowiskowego na tych gruntach. W załączeniu strona przedstawiła kopię wypowiedzenia z 1 lipca 2013 r. przez W.G. umowy dzierżawy dotyczącej ww. działek.
Decyzją z 25 marca 2014 r. Kierownik BP ARiMR w Białymstoku odmówił przyznania stronie płatności rolnośrodowiskowej na rok 2013 ze względu na stworzenie przez wnioskodawcę sztucznych warunków wymaganych do otrzymania płatności w celu uzyskania korzyści sprzecznych z celami danego systemu wsparcia. Decyzją z 13 czerwca 20214 r. Dyrektor Podlaskiego Oddziału Regionalnego ARiMR uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.
Postanowieniem z 25 czerwca 2014 r. Kierownik BP ARiMR włączył do akt sprawy protokół z przesłuchania świadka W.G. z 6 maja 2014 r. na okoliczność ustalenia posiadania gruntów w postaci działek ewidencyjnych o nr: [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] (woj. warmińsko-mazurskie, powiat [...], gm. [...], obręb [...]) zgłaszane do płatności przez W.T. w 2013 r. oraz na działkach nr [...] i [...] (woj. warmińsko- mazurskie, powiat [...], gm. [...], obręb [...]), [...], [...], [...] (woj. warmińsko-mazurskie, powiat [...], gm. [...], obręb [...]) i [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] (woj. warmińsko-mazurskie, powiat [...], gm. [...], obręb [...]) zgłoszone do płatności na rok 2013 przez C.F.. W.G. zeznał, że według ustnych ustaleń działki te po wypowiedzeniu umów dzierżawy były nadal użytkowane przez dzierżawców, którzy zebrali swoje plony, a jesienią przygotowali grunt do użytkowania na przyszły rok. W roku 2014 dzierżawcy na grunt już nie wchodzili. Płatności były natomiast przekazywane na konto W.G., który był również pełnomocnikiem każdego z dzierżawców.
Decyzją z 21 lipca 2014 r. Kierownik BP ARiMR w Białymstoku odmówił przyznania stronie płatności rolnośrodowiskowej na rok 2013, ponieważ wnioskodawca zaprzestał prowadzenia działalności rolniczej na dzierżawionych gruntach, a zobowiązanie rolnośrodowiskowe nie zostało przejęte. Decyzją z 14 listopada 2014 r. Dyrektor Podlaskiego Oddziału Regionalnego ARiMR w Łomży uchylił w całości zaskarżoną decyzję organu I instancji i odmówił przyznania płatności rolnośrodowiskowej na 2013 r.
Wyrokiem z 6 maja 2015 r. sygn. akt I SA/Bk 162/15 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku uchylił decyzję Dyrektora Podlaskiego OR ARiMR w Łomży z 14 listopada 2014 r. z powodu naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 15, art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich.
Decyzją z 10 lipca 2015 r. Dyrektor Podlaskiego OR ARiMR uchylił decyzję Kierownika BP ARiMR w Białymstoku z 21 lipca 2014 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.
19 listopada 2015 r. w związku ze zmianą adresu zamieszkania wnioskodawcy, akta sprawy przekazano do Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w Radomiu.
Decyzją z 16 sierpnia 2016 r. Kierownik BP ARiMR w Radomiu odmówił przyznania wnioskodawcy płatności rolnośrodowiskowej na 2013 r. Decyzją z 26 października 2016 r. Dyrektor Mazowieckiego OR ARiMR uchylił zaskarżoną decyzję organu I instancji z 16 sierpnia 2016 r.
WSA w Warszawie wyrokiem z 3 sierpnia 2017 r., sygn. akt VIII SA/Wa 39/17 oddalił skargę Z.Ł. na decyzję Dyrektora Mazowieckiego OR ARiMR z
26 października 2016 r. NSA wyrokiem z 25 września 2020 r., sygn. akt I GSK 493/18 oddalił skargę kasacyjną Z.Ł. wniesioną od powyższego wyroku WSA w Warszawie.
Decyzją z 2 lutego 2021 r. Kierownik BP ARiMR w Radomiu odmówił wnioskodawcy przyznania płatności rolnośrodowiskowej na rok 2013 z powodu niezrealizowania przez stronę zobowiązania rolnośrodowiskowego w całym okresie, tj. od 15 marca 2013 r. do 15 marca 2014 r. i stworzenia sztucznych warunków w celu uzyskania korzyści sprzecznych z celami danego systemu wsparcia.
Decyzją z 29 kwietnia 2021 r. Dyrektor ARiMR utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy wskazując, że zgodnie z § 2 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia MRiRW z dnia 13 marca 2013 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego programem Rozwoju obszarów wiejskich na lata 2007-2013 (Dz.U. z 2013 r., poz. 361 ze zm.), zobowiązanie rolnośrodowiskowe powinno być realizowane przez rolnika w okresie 5 lat. W rozpatrywanym przypadku od 11 marca 2011 r. do 15 marca 2016 r., a 3 rok realizacji zobowiązania obejmuje okres od 15 marca 2013 r. do 15 marca 2014 r. Brak realizacji podjętego zobowiązania w danym roku skutkuje odmową przyznania płatności rolnośrodowiskowej w tym roku, a ponadto zaprzestanie realizacji zobowiązania może skutkować koniecznością zwrotu wypłaconych wcześniej kwot pomocy (§ 38 rozporządzenia).
Organ wskazał, że umowy dzierżawy, na podstawie których Z.Ł. realizował zobowiązanie, zostały wypowiedziane w lipcu 2013 r. przez W.G. od 1 lipca 2013 r., dla działek ewidencyjnych o nr [...], [...] i [...] o łącznej powierzchni [...] ha (powierzchnia gruntów rolnych zgłoszonych do wniosku [...] ha). Na pozostałe działki objęte zobowiązaniem na powierzchni [...] ha (działki nr [...], [...] położone w obrębie [...] gmina [...]) również istniała umowa dzierżawy z M.B., która została zerwana przez samego wnioskodawcę. W aktach sprawy znajduje się dokument doręczony pismem z 21 marca 2016 r., z którego wynika, że Z.Ł. 15 lipca 2013 r. pisemnie wypowiedział umowę dzierżawy M.B. i zaproponował przejęcie zobowiązania rolnośrodowiskowego lecz M.B. nie wyraził zgody.
Zdaniem organu przedstawione okoliczności świadczą, że skarżący był posiadaczem działek wskazanych do płatności o nr [...], [...], [...], [...] i [...] do końca 2013 r. W 2014 r. i 2015 r. (tj. w czwartym i piątym roku realizacji zobowiązania) skarżący nie składał już wniosku o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej, a okoliczność ta na podstawie § 39 ust. 2 pkt 4 rozporządzenia rolnośrodowiskowego skutkuje koniecznością zwrotu przyznanych płatności.
Organ odwoławczy zauważył, iż w rozpatrywanym przypadku doszło również do stworzenia sztucznych warunków w celu uzyskania korzyści sprzecznych z celami systemu wsparcia. Z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika, że wszystkie grunty rolne wydzierżawione od W.G. lub powiązanej z nim spółki A. S.A. administrowane były przez tę samą osobę, tj. W.G.. Analiza powiązań wskazanych osób fizycznych i W.G. oraz powiązanych z nim spółek wykazała, że to W.G. prowadził działalność zarobkową, wykonywaną w sposób zorganizowany i ciągły, tj. ponosił wydatki związane z działalnością rolną, a więc był posiadaczem jednego, spójnego gospodarstwa rolnego, sztucznie podzielonego i zgłaszanego oddzielnie przez podmioty zarejestrowane w ewidencji producentów, jako odrębni producenci rolni. Wobec powyższego Z.Ł. nie był odrębnym, samodzielnym i samorządnym posiadaczem rolnym, nie podejmował decyzji związanych produkcją rolną tj. rzeczywistym korzystaniem z rzeczy (planowaniem zasiewów rolnych i ich zbiorów), nie posiadał własnego sprzętu, nie ponosił kosztów związanych z prowadzeniem działalności rolniczej. Strona podejmowała jedynie działania polegające na złożeniu wniosku, opracowaniu planu działalności rolnośrodowiskowej, uzyskaniu certyfikatu produkcji rolniczej metodami ekologicznymi na potrzeby uzyskania płatności rolnośrodowiskowych. Podczas przesłuchania 25 września 2014 r. i 10 stycznia 2017 r. skarżący sam przyznał, że nie interesowały go produkty rolne uzyskiwane z działek rolnych zadeklarowanych we wniosku, całość produkcji była pozyskiwana przez przedstawiciela firmy, któremu zlecano wykonanie większość zabiegów agrotechnicznych na deklarowanych działkach, a wszelkie prace wykonywały inne osoby, przy pomocy maszyn i urządzeń należących do firmy powiązanej z W.G.
Odnosząc się do wniosku strony o przesłuchanie 7 osób na okoliczność prowadzenia przez skarżącego samodzielnie działalności rolniczej organ wskazał, że wobec tych osób w trakcie prowadzonych postępowań również stwierdzono stworzenie sztucznych warunków w celu uzyskania korzyści sprzecznych z celami systemu wsparcia, wobec powyższego wniosek nie zasługuje na uwzględnienie.
W skardze skierowanej do WSA w Warszawie Z.Ł. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji w całości oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. Wniósł także o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodów z dokumentów w postaci potwierdzeń wykonania przelewu z 4 sierpnia 2014 r., 5 sierpnia 2014 r. i 17 września 2014 r. na okoliczność wypłacenia przez organ płatności ONW oraz płatności w ramach wsparcia bezpośredniego za rok 2013 i uiszczenia przez skarżącego czynszu dzierżawnego za 2013 r. na rzecz W.G. w formie przelewu bankowego.
Wskazanym na wstępie wyrokiem z 28 października 2021 r. WSA w Warszawie oddalił skargę wskazując na wstępie, że ustalenia faktyczne i prawne, będące podstawą zaskarżonych decyzji nie budzą wątpliwości.
Sąd podniósł, że strona o pierwszą płatność rolnośrodowiskową wystąpiła w 2011 r. Zobowiązanie rolnośrodowiskowe zgodnie z § 2 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia rolnośrodowiskowego powinno być zatem realizowane przez skarżącego w okresie 5 lat, czyli od 15 marca 2011 r. do 15 marca 2016 r. W niniejszej sprawie, trzeci rok realizacji zobowiązania obejmował okres od 15 marca 2013 r. do 15 marca 2014 r. tymczasem, jak wynika z akt sprawy umowy dzierżawy, na podstawie których skarżący realizował zobowiązanie zostały wypowiedziane w lipcu 2013 r., a zatem skarżący był posiadaczem zadeklarowanych do płatności działek o nr [...], [...], [...], [...] i [...] ale tylko do końca 2013 r.
W ocenie sądu, zasadnie organy uznały, że skoro skarżący przekazał grunty właścicielom pod koniec 2013 r., podczas gdy trzeci rok realizacji zobowiązania upływał 15 marca 2014 r., to tym samym nie można uznać, że dochował realizacji podjętego zobowiązania rolnośrodowiskowego w całym okresie trzeciego roku trwającego do 15 marca 2014 r. Na uwagę, zdaniem sądu zasługuje również fakt, że w latach 2014-2015, tj. w czwartym i piątym roku realizacji zobowiązania skarżący nie składał już wniosku o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej, co również uzasadniało odmowę przyznania skarżącemu wnioskowanej płatności rolnośrodowiskowej na 2013 r.
Jednocześnie sąd zauważył, że drugą przyczyną odmowy przyznania wnioskowanej płatności było stworzenie przez skarżącego z W.G. sztucznych warunków w celu uzyskania korzyści sprzecznych z celami systemu wsparcia.
Zdaniem sądu zasadnie organy wywiodły, że zebrany materiał dowodowy pozwala na jednoznaczne stwierdzenie, że wszystkie grunty rolne wydzierżawione od W.G. lub powiązanej z nim spółki A. S.A. administrowane były przez tę samą osobę, tj. W.G. Dokonana przez organy obu instancji analiza powiązań wskazanych w zaskarżonej decyzji osób fizycznych i W.G. oraz powiązanych z nim spółek wykazała, że to W.G. prowadził działalność zarobkową, wykonywaną w sposób zorganizowany i ciągły, tj. ponosił wydatki związane z działalnością rolną, a więc był posiadaczem jednego, spójnego gospodarstwa rolnego, sztucznie podzielonego i zgłaszanego oddzielnie przez podmioty zarejestrowane w ewidencji producentów, jako odrębni producenci rolni. Skarżący nie był zatem odrębnym, samodzielnym i samorządnym posiadaczem rolnym, nie podejmował decyzji związanych produkcją rolną tj. rzeczywistym korzystaniem z rzeczy (planowaniem zasiewów rolnych i ich zbiorów), nie posiadał własnego sprzętu, nie ponosił kosztów związanych z prowadzeniem działalności rolniczej (widniejące w aktach faktury VAT za usługi doradcze z dnia 14-06-2013 i faktury VAT za przeprowadzenie kontroli i certyfikacji produkcji rolniczej metodami ekologicznymi z lat 2011 i 2012 nie stanowią dokumentacji potwierdzającej ponoszenie nakładów finansowych związanych z działalnością rolniczą. Nie interesowały go produkty rolne uzyskiwane z działek rolnych zadeklarowanych we wniosku, całość produkcji była pozyskiwana przez przedstawiciela firmy, któremu zlecano wykonanie większość zabiegów agrotechnicznych na deklarowanych działkach rolnych, a sposób zarządzania gruntami zgłoszonymi przez skarżącego we wniosku o przyznanie płatności na 2013 r., rozliczenia czynszu dzierżawnego pomiędzy skarżącym a jego byłym pełnomocnikiem – W.G. za lata 2011 i 2012 był identyczny, jak w przypadku pozostałych dzierżawców, tj. koszty związane z prowadzeniem działalności rolniczej na gruntach zgłoszonych przez wskazane osoby ponosił W.G., zabiegi agrotechniczne były wykonywane sprzętem należącym do B. Sp. z o. o., której członkiem Rady Nadzorczej był W.G. i której współwłaścicielem jest B. S. A., której z kolei jedynym akcjonariuszem jest W.G., a cały plon zebrany z wydzierżawionych wskazanym osobom gruntów rolnych został przekazany spółce B.
W ocenie sądu, weryfikacja wniosku skarżącego, a także pozostałych osób dzierżawiących na tych samych zasadach grunty rolne od W.G. lub powiązanej z nim spółki A. wykazała istnienie ścisłych powiązań nie tylko osobowych ale przede wszystkim ekonomiczno-technicznych z W.G. i powiązanymi z nim spółkami. W.G., bądź spółka z nim powiązana, wydzierżawili grunty rolne na takich samych zasadach jak skarżącemu, także innym osobom składającym wnioski o przyznanie płatności na swoje nazwisko.
Sąd wskazał, że z całokształtu zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, że chociaż skarżący, jak i pozostałe osoby formalnie tworzyły samodzielne gospodarstwa, to jednak gospodarstwa te pozostawały ze sobą ściśle powiązane. Podejmowane czynności stanowiły jedynie próbę dostosowania wzajemnych relacji, aby uzyskać maksymalne dofinansowanie. Pomimo zawarcia rzeczonych umów dzierżawy, to W.G. nadal zarządzał na wydzielonych gruntach, pozostających w jego władaniu. Powyższe wnioski jednoznacznie wskazują na sztucznie stworzone warunki w rozumieniu art. 4 ust. 8 rozporządzenia Komisji (UE) nr 65/2011.
Sąd zwrócił również uwagę, że W.G. nie był jedyną osobą, od której skarżący dzierżawił grunty, część gruntów zgłoszonych do przyznania płatności rolnośrodowiskowej wydzierżawił od M.B. Jednakże w momencie wypowiedzenia dzierżawy przez W.G. (tj. 1 lipca 2013 r.), skarżący nie kontynuował działalności rolniczej w przypadku gruntów dzierżawionych od M.B.
Reasumując sąd wskazał, że nie stwierdził naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, jak też przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożył pełnomocnik skarżącego, w której wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA, zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych i rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucił:
1) na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
a) art 141 § 4 p.p.s.a. polegające na braku dostatecznego uzasadnienia wyroku oraz sporządzeniu uzasadnienia wyroku niezgodnie z wymogami przepisów prawa, w szczególności poprzez brak odniesienia się do istotnych zarzutów podniesionych w skardze, pominięcie argumentacji skarżącego, oparcie się na ogólnikach i w znacznej części powielanie treści uzasadnienia decyzji organu II instancji, abstrahując od wskazania, z jakich przyczyn sąd I instancji podzielił tę argumentację - co skutkowało brakiem możliwości ustalenia przesłanek, którymi kierował się sąd, wydając zaskarżone orzeczenie;
z daleko idącej ostrożności procesowej, na wypadek niepodzielenia przez sąd zarzutu naruszenia przepisu art. 141 § 4 p.p.s.a.:
b) art. 151 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w zw. z art. 134 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 21 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007 - 2013 w zw. z art. 8 § 1 i art. 77 § 1 i 2 k.p.a. polegające na nienależytym skontrolowaniu przez sąd I instancji decyzji Dyrektora Mazowieckiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Warszawie nr PRŚ/9/202.1 z 29 kwietnia 2021 r. wydanej po rozpatrzeniu odwołania skarżącego od decyzji Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Radomiu z 2 lutego 2021 r., nr 0142-2021-004462, z punktu widzenia jej zgodności z prawem, które to naruszenie przejawiało się w tym, że sąd I instancji zaakceptował fakt, że organy obu instancji oparły swoje ustalenia na dowodach formalnie niewłączonych w poczet materiału dowodowego. Organy powoływały się na ustalenia dokonane "w szerszej perspektywie, niż tylko w ramach jednej sprawy" oraz "na materiał dowodowy zebrany w ramach różnych postępowań", w których skarżący nie był stroną, ani w których nie brał udziału; powyższe naruszenie miało istotny wpływ na wynik sprawy, ponieważ doprowadziło do sytuacji, w które zarówno organy administracji, jak i sąd I instancji oparły swoje rozstrzygnięcie na dowodach formalnie niewłączonych w poczet materiału dowodowego. Gdyby sąd I instancji dopatrzył się nieprawidłowości w opisanym wyżej działaniu organów, powinien decyzje organów obu instancji uchylić, a nie oddalić skargę, jak to uczynił;
c) art. 151 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w zw. z art. 134 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 21 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007 - 2013 w zw. z art. 8 § 1 i art. 79 § 2 k.p.a. polegające na nienależytym skontrolowaniu przez sąd I instancji decyzji Dyrektora Mazowieckiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w 'Warszawie nr PRS/9/2021 z 29 kwietnia 2021 r. wydanej po rozpatrzeniu odwołania skarżącego od decyzji Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Radomiu z 2 lutego 2021 r., nr 0142-2021-004462, z punktu widzenia jej zgodności z prawem, które to naruszenie przejawiało się w tym, że sąd I instancji zaakceptował fakt, że organy obu instancji oparły swoje ustalenia na dowodach zgromadzonych w innych postępowaniach administracyjnych, w których skarżący nie był stroną i nie brał w nich udziału; powyższe naruszenie miało istotny wpływ w na wynik sprawy, ponieważ doprowadziło do sytuacji, w której zarówno organy administracji, jak i sąd I instancji oparły swoje rozstrzygnięcie na dowodach w ogóle nie dotyczących osoby skarżącego, pozostających na bardzo dużym poziomie ogólności, dających pole do poczynienia ustaleń niezgodnych z prawdą materialną, nadinterpretacji i arbitralnych sądów o rzekomym stworzeniu przez skarżącego sztucznych warunków w celu uzyskania płatności rolnośrodowiskowej. Gdyby sąd I instancji dopatrzył się nieprawidłowości w opisanym wyżej działaniu organów, powinien decyzje organów obu instancji uchylić, a nie oddalić skargę, jak to uczynił;
d) art. 151 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit c) w zw. z art. 134 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 21 ust 2 pkt 1 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007 - 2013 w zw. z art. 8 § 1 i art. 78 § 1 k.p.a. polegające na nienależytym skontrolowaniu przez sąd I instancji decyzji Dyrektora Mazowieckiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Warszawie nr PRŚ/9/2021 z 29 kwietnia 2021 r. wydanej po rozpatrzeniu odwołania Skarżącego od decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w Radomiu z 2 lutego 2021 r., nr 0142-2021-004462, z punktu widzenia jej zgodności z prawem, które to naruszenie przejawiało się w tym, że sąd I instancji zaakceptował fakt, że organy obu instancji nie przeprowadziły dowodu z zeznań świadków oraz z opinii biegłego z zakresu ekonomii rolnictwa na okoliczność wykazania opłacalności modelu gospodarczego prowadzenia działalności rolniczej skarżącego polegającego na wymianie płodów rolnych uprawianych w sposób ekologiczny, w zamian za świadczone usługi prac polowych. Gdyby sąd I instancji dopatrzył się nieprawidłowości w działaniu organów, powinien decyzje organów obu instancji uchylić, a nie oddalić skargę, jak to uczynił;
e) art. 151 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit c) w zw. z art. 134 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 21 ust. 2 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007 - 2013 w zw. z art. 8 § 1 i art. 80 k.p.a. polegające na nienależytym skontrolowaniu przez sąd I instancji legalności decyzji Dyrektora Mazowieckiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Warszawie nr PRŚ/9/2021 z 29 kwietnia 2021 r. wydanej po rozpatrzeniu odwołania skarżącego od decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w Radomiu z 2 lutego 2021 r., nr 0142-2021-004462 i nieprawidłowym przyjęciu, że materiał dowodowy został rozpatrzony przez organ w sposób prawidłowy i wyczerpujący, a ocena dowodów i wniosków z niej wynikających odpowiada zasadom logiki i doświadczenia życiowego, co skutkowało zaakceptowaniem przez sąd I instancji błędnych ustaleń faktycznych dokonanych przez organy w postaci przyjęcia, że:
f) skarżący nie prowadził działalności rolniczej i nie był odrębnym, samodzielnym, ani samorządnym producentem rolnym, podczas gdy prawidłowa analiza materiału dowodowego prowadzi do wniosku, że skarżący posiadał swoje gospodarstwo i samodzielnie decydował oraz zarządzał produkcją rolną, zaś celem skarżącego było prowadzenie produkcji roślinnej,
g) skarżący nie ponosił żadnego ryzyka finansowego, jako elementu nieodzownego w każdym rodzaju działalności produkcyjnej, podczas gdy prawidłowa analiza materiału dowodowego prowadzi do wniosku, że skarżący we własnym zakresie decydował o sposobie rozliczeń z wykonawcami prac polowych, ponosząc tym samym ryzyko finansowe i produkcyjne związane z prowadzoną działalnością,
h) przeważająca część płatności była zatrzymywana przez W.G., podczas gdy prawidłowa analiza materiału dowodowego prowadzi do wniosku, że W.G. uzyskiwał wyłącznie należny mu czynsz dzierżawny,
i) koszty związane z prowadzeniem działalności rolniczej na gruntach i zgłoszonych przez skarżącego ponosił W.G., podczas gdy prawidłowa analiza materiału dowodowego prowadzi do wniosku, że cały koszt produkcji ponosił skarżący, który płacił plonami za wykonywane prace połowę w gospodarstwie,
j) skarżący miał nie czerpać korzyści z działalności rolniczej na zgłoszonych gruntach, podczas gdy prawidłowa analiza materiału dowodowego prowadzi do wniosku, że skarżący po opłaceniu plonami pracy maszyn z operatorami i innych kosztów dzierżawy i należności publicznoprawnych, zachowywał znaczną nadwyżkę,
k) skarżący miał jedynie pozostawać jednym z podmiotów zgłaszających do płatności działki rolne będące w faktycznym posiadaniu W.G. albo powiązanej z nim spółki A., jego celem nie była produkcja rolna, tylko chęć otrzymania dopłat, podczas gdy zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie wskazuje na istnienie jakichkolwiek więzi geograficznych, funkcjonalnych, prawnych ani personalnych, które uzasadniałyby zarzut stworzenia przez skarżącego w porozumieniu z W.G. sztucznych warunków w celu uzyskania płatności;
powyższe naruszenie miało istotny wpływ na wynik sprawy, ponieważ doprowadziło do błędnego ustalenia stanu przez sąd I instancji, gdyby dowody zostały, ocenione należałoby dojść do wniosku, że nieuzasadniony jest zarzut stworzenia przez skarżącego sztucznych warunków wymaganych do otrzymania, płatności rolnośrodowiskowej. Gdyby sąd I instancji dopatrzył się nieprawidłowości w opisanym wyżej działaniu organów, powinien decyzje organów obu instancji uchylić, a nie oddalić skargę, jak to uczynił.
2) z ostrożności procesowej, na podstawie art. 174 pkt 1 p.p.s.a., naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.:
a) art. 4 ust. 8 rozporządzenia Komisji (UE) nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonywania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w odniesieniu do wprowadzenia procedur kontroli oraz do zasady wzajemnej zgodności w zakresie środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich, z uwagi na jego niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu, że skarżącemu nie powinna zostać udzielona płatność rolnośrodowiskowa, ponieważ skarżący sztucznie stworzył warunki wymagane do otrzymania płatności, aby uzyskać korzyści sprzeczne z celami systemu wsparcia, podczas gdy skarżący posiadał grunty rolne o określonym areale, składające się na jego gospodarstwo rolne oraz samodzielnie prowadził działalność rolną, ponosząc ryzyko produkcyjne i finansowe z tym związane, jednocześnie zachowując grunty w dobrej kulturze rolnej, wypełniając zobowiązanie rolnośrodowiskowe na rzecz poprawy środowiska naturalnego i terenów wiejskich, realizując tym samym cele płatności rolnośrodowiskowej, a tym samym nie doszło do stworzenia przez skarżącego sztucznych warunków wymaganych do otrzymania płatności, właściwe zastosowanie ww. przepisu prawa materialnego powinno polegać na odmowie jego zastosowania przez sąd I instancji, z uwagi na brak przesłanek warunkujących jego zastosowanie;
b) § 2 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 26 lutego 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i tryby przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Programu rolnośrodowiskowego" Objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007 - 2013 poprzez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu, że skarżącemu nie powinna zostać udzielona płatność rolnośrodowiskowa, ponieważ skarżący nie spełnił koniecznego warunku uzyskania płatności, jakim jest rolnicze użytkowanie gruntów w ramach podjętego zobowiązania środowiskowego, podczas gdy skarżący posiadał grunty rolne o określonym areale, składające się na jego gospodarstwo rolne oraz samodzielnie prowadził działalność rolną, ponosząc ryzyko produkcyjne i finansowe z tym związane, jednocześnie zachowując grunty w dobrej kulturze rolnej, wypełniając zobowiązanie rolnośrodowiskowe polegające na poprawie środowiska wsparcia rozwoju obszarów wiejskich; właściwe zastosowanie ww. przepisu prawa materialnego powinno polegać na przyjęciu, że skarżącemu powinna zostać przyznana płatność rolnośrodowiskowa na rok 2013, skoro skarżący użytkował rolniczo posiadane grunty rolne w ramach podjętego uprzednio zobowiązania rolnośrodowiskowego.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga kasacyjna nie zasługiwała na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, co oznacza, że sąd jest związany podstawami określonymi przez ustawodawcę w art. 174 p.p.s.a. i wnioskami skargi zawartymi w art. 176 p.p.s.a. Zatem to skarżący kasacyjnie w terminie 30 dni od dnia otrzymania wyroku Sądu I instancji wraz z uzasadnieniem zakreśla zarzutami kasacyjnymi zakres tego postępowania. Z urzędu NSA bierze pod uwagę jedynie przesłanki nieważności postępowania, o których mowa w art. 183 § 2 p.p.s.a. W okolicznościach sprawy jednak żadna z tych przesłanek nie zaistniała.
Postawione w skardze kasacyjnej zarzuty należało uznać za nieusprawiedliwione.
W orzecznictwie NSA zarysowała się linia orzekania, z której wynika, że w sytuacji, kiedy skarga kasacyjna zarzuca naruszenie prawa materialnego oraz naruszenie przepisów postępowania, w pierwszej kolejności rozpoznaniu podlega zarzut naruszenia przepisów postępowania. Do kontroli subsumcji danego stanu faktycznego pod zastosowany przepis prawa materialnego można przejść dopiero wówczas, gdy okaże się, że stan faktyczny przyjęty w zaskarżonym wyroku jest prawidłowy albo nie został skutecznie podważony (p. np. wyrok z 27 czerwca 2012 r., sygn. akt II GSK 819/11, LEX nr 1217424 oraz wyrok z 26 marca 2010 r., sygn. akt II FSK 1842/08, LEX nr 596025).
Odnosząc się zatem w pierwszej kolejności do zarzutów naruszenia przepisów o postępowaniu, wskazać przede wszystkim należy, że zarówno w ramach zarzutów, jak i ich uzasadnienia skarżący nie przedstawił przy tych zarzutach istotnego ich elementu – wpływu na wynik sprawy – wywodu, z którego wynikałoby, że gdyby nie to naruszenie, to zaskarżony wyrok, jak i decyzja organu odwoławczego miałaby inną treść. Takiego charakteru nie mają w szczególności ogólnikowe stwierdzenia zawarte w pkt 1 lit. a-e petitum skargi kasacyjnej, iż "Gdyby sąd I instancji dopatrzył się nieprawidłowości w opisanym wyżej działaniu organów, powinien decyzje organów obu instancji uchylić, a nie oddalić skargę, jak to uczynił".
Zgodnie z art. 174 pkt 2 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zwrot normatywny "mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy" zawarty w art. 174 pkt 2 p.p.s.a. należy wiązać z hipotetycznymi następstwami uchybień przepisom postępowania (por. postanowienie NSA z dnia 19 stycznia 2012 r., sygn. akt II GSK 2409/11, LEX nr 1110162). Podstawą skargi kasacyjnej z art. 174 pkt 2 p.p.s.a. może być tylko naruszenie przez sąd pierwszej instancji przepisów postępowania, w sposób, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. A zatem między uchybieniem procesowym a wydanym w sprawie wyrokiem podlegającym zaskarżeniu musi istnieć związek przyczynowy wskazujący na potencjalną możliwość innego wyniku postępowania sądowego. Ponadto wymagane jest, aby skarżący wykazał, że następstwa stwierdzonych wadliwości postępowania były tego rodzaju lub rangi, że kształtowały lub współkształtowały treść kwestionowanej w sprawie decyzji (por. wyrok NSA z dnia 26 października 2011 r., sygn. akt I OSK 513/11, LEX nr 1069664). W postępowaniu kasacyjnym, mając na uwadze przepis art. 174 pkt 2 p.p.s.a., wchodzi w grę uwzględnienie zarzutu naruszenia w sprawie przepisu postępowania [...] jednakże tylko w sytuacji, jeżeli skarga kasacyjna zawiera wywód, w świetle którego naruszenie przepisu postępowania mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Innymi słowy, wymagane jest tutaj wykazanie naruszenia przepisu postępowania tego rodzaju, że gdyby nie miało ono miejsca wówczas organ doszedł by do odmiennej konkluzji w zakresie zaistnienia w sprawie istotnej okoliczności faktycznej, mogącej mieć istotny wpływ na wynik sprawy (por. wyrok NSA z dnia 17 marca 2016 r., sygn. akt II GKS 2315/14, LEX nr 2037088). Obowiązkiem kasatora jest więc wykazanie związku przyczynowego pomiędzy zaistniałym uchybieniem a wyrokiem wskazującego na potencjalną możliwość innego wyniku postępowania sądowego. Ponadto niezbędne też jest wskazanie, że następstwa stwierdzonych wadliwości kształtowały lub współkształtowały treść kwestionowanej w sprawie decyzji. Zatem powołać należy, jakie konkretnie naruszenie prawa spowodowało, że wyrok jest błędny, a treść decyzji byłaby inna. Takiej argumentacji w skardze kasacyjnej zabrakło.
Najdalej idący zarzut dotyczący wadliwości uzasadnienia zaskarżonego wyroku skarżący popiera twierdzeniem, iż uzasadnienie wyroku Sądu I instancji jest niekompletne, niedostatecznie umotywowane oraz w znacznej części stanowi powtórzenie stanowiska organu wyrażonego w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, co uniemożliwia sprawdzenie, czy Sąd I instancji dokonał kontroli legalności zaskarżonej decyzji i skutkuje brakiem możliwości ustalenia przesłanek, którymi kierował się sąd, wydając zaskarżone orzeczenie.
Z zarzutami odnoszącymi się do wadliwości uzasadnienia wyroku Sądu I instancji zgodzić się nie można.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, zakwestionowane uzasadnienie odpowiada prawu, pozwala na odtworzenie toku myślowego oraz kontrolę instancyjną zakwestionowanego orzeczenia. Uzasadnienie to jest kompletne, czytelne i jednoznaczne, umotywowane w sposób wystarczający. Sąd I instancji w uzasadnieniu tym odnosi się do wszystkich istotnych zagadnień spornych pomiędzy stronami. W orzecznictwie NSA przyjmuje się, że uzasadnienie wyroku nie musi zawierać kazuistycznego odniesienia się do wszelkich tez i zarzutów skargi, powinno być jednak czytelne i jednoznaczne w zakresie sformułowanej oceny i wniosków uzasadniających rozstrzygnięcie (por. wyrok NSA z dnia 24 października 2024 roku, sygn. akt I FSK 452/21, LEX nr 3823044). To, że z pewnymi wypowiedziami sądu strona się nie zgadza, nie oznacza, iż doszło do naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. Omawiany przepis nie służy do kwestionowania uzasadnienia pod kątem merytorycznym. Ewentualna wadliwość argumentacji czy prezentowanie przez stronę innego poglądu nie stanowi o naruszeniu art. 141 § 4 p.p.s.a. Zauważyć też trzeba, że nie można przez pryzmat tego przepisu kwestionować ustaleń stanu faktycznego czy też ocen prawnych dokonanych przez WSA. W orzecznictwie NSA prezentowany jest pogląd, że przepis art. 141 § 4 p.p.s.a. nie służy do kwestionowaniu ustaleń i oceny przyjętego w sprawie stanu faktycznego ani zwalczaniu wniosków, jakie zostały wyprowadzone przez sąd z materiału dowodowego sprawy (por. np. wyrok NSA z 3 marca 2023 r., sygn. akt II FSK 1955/20, LEX nr 3569073). Wątpliwości co do prawidłowości przedstawionego stanu faktycznego oraz oceny prawnej nie mogą być podnoszone w ramach zarzutu naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. (por. wyrok NSA z dnia 24 listopada 2023 r., sygn. akt I FSK 1150/19, LEX nr 3745147). Za pomocą zarzutu naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. nie można skutecznie zwalczać prawidłowości przyjętego przez sąd stanu faktycznego, czy też stanowiska co do wykładni bądź zastosowania prawa materialnego, czy procesowego. Fakt reprezentowania odmiennego poglądu prawnego przez skarżącego kasacyjnie, nie oznacza wadliwości uzasadnienia zaskarżonego wyroku (por. wyrok NSA z dnia 7 maja 2024 r., sygn. akt III OSK 1836/22, LEX nr 3757027). Dalej w kontekście zarzutów dotyczących uzasadnienia wyroku zauważyć należy, że jeżeli Sąd I instancji zgadza się z argumentacją organu, może dokonując rozstrzygnięcia przywołać stanowisko organu i wskazać, że je aprobuje. Sąd, dokonując oceny legalności zaskarżonego indywidualnego aktu administracyjnego, może bowiem podczas tej oceny, np. w zakresie faktów – dojść do przekonania, że ustalenia faktyczne czy ocena prawna z tymi ustaleniami związana, jest prawidłowa, że wskazana argumentacja jest trafna, wtedy ma pełne prawo do powielenia stanowiska organu. Tym bardziej także w przypadku, gdy dochodzi podczas oceny legalności zakwestionowanego aktu do tych samych rezultatów. Tym samym nie można kwestionować skutecznie w takiej sytuacji zwrotów zaczerpniętych przez Sąd I instancji z uzasadnienia zaskarżonej decyzji. Nie dochodzi w takim przypadku, w ocenie NSA, do naruszenia prawa. Jeśli argumentacja jest trafna, a sąd dochodzi do tych samych wniosków co organ, to ma pełne prawo taką argumentację – zaprezentowaną przez jedną ze stron sporu – w pełni przywołać.
Dlatego też zarzut dotyczący naruszenia przez WSA art. 141 § 4 p.p.s.a. należało uznać za nieusprawiedliwiony.
W odniesieniu do pozostałych zarzutów opartych na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. zawartych w pkt 1 lit. b-e petitum skargi kasacyjnej, to jak wyżej zaznaczono, brak jest przy nich wykazania wpływu wskazywanych naruszeń przepisów postępowania na wynik sprawy. Brak ten powoduje, że zarzuty te nie mogły odnieść oczekiwanego przez skarżącego kasacyjnie skutku.
Podkreślenia wymaga, iż wszystkie opisane wyżej zarzuty, w zakresie naruszenia przepisów postępowania wskazują na uchybienie art. 151 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w zw. z art. 134 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 21 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007 - 2013 w zw. z art. 8 § 1 i art. 77 § 1 i 2 k.p.a., 78 § 1 k.p.a., 79 § 2 k.p.a. i art. 80 k.p.a. w szczególności poprzez brak odniesienia się do zarzutów podniesionych w skardze oraz zaakceptowanie przez Sąd I instancji ustaleń organów opartych na dowodach formalnie niewłączonych w poczet materiału dowodowego w ramach różnych postępowań, w których skarżący nie był stroną, ani w których nie brał udziału. Należy wskazać, że sprowadzają się one w gruncie rzeczy do kwestionowania przyjętego w zaskarżonym wyroku stanowiska, zgodnie z którym skarżący wraz z powiązanymi z nim podmiotami, stworzył warunki wymagane do uzyskania korzyści wynikających z sektorowego prawodawstwa rolnego, w sprzeczności z jego celami, co skutkowało odmową przyznania wnioskowanych płatności na podstawie art. 4 ust. 8 rozporządzenia Komisji UE nr 65/2011, który stanowi, iż nie dokonuje się żadnych płatności na rzecz beneficjentów, w odniesieniu do których ustalono, że sztucznie stworzyli warunki do otrzymania płatności, aby uzyskać korzyści sprzeczne z celami danego systemu wsparcia.
Zarzuty skargi kasacyjnej w opisanym wyżej zakresie całkowicie pomijają fakt, iż stworzenie przez skarżącego sztucznych warunków do otrzymania płatności rolnośrodowiskowej na 2013 rok, było jedynie dodatkową okolicznością, na jaką powołał się Sąd I instancji przy rozstrzyganiu sprawy, akceptując przy tym stanowisko organu w zakresie braku podstaw do przyznania stronie wnioskowanej płatności z uwagi na niezrealizowanie przez skarżącego zobowiązania rolnośrodowiskowego w trzecim roku podjętego działania (tj. w okresie od 15 marca 2013 r. do 15 marca 2014 r.) z uwagi na utratę posiadania dzierżawionych gruntów rolnych, zadeklarowanych do tej płatności w pierwszym wniosku. Nie jest sporne i nie jest również kwestionowane w skardze kasacyjnej przez stronę, iż skarżący wystąpił o pierwszą płatność rolnośrodowiskową w 2011 r., a zatem zgodnie z § 2 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia rolnośrodowiskowego, zobowiązanie rolnośrodowiskowe powinno być realizowane przez skarżącego w okresie 5 lat, czyli od 15 marca 2011 r. do 15 marca 2016 r. W niniejszej sprawie, trzeci rok realizacji zobowiązania obejmował okres od 15 marca 2013 r. do 15 marca 2014 r. tymczasem, jak wynika z akt sprawy umowy dzierżawy, na podstawie których skarżący realizował zobowiązanie zostały wypowiedziane w lipcu 2013 r., a zatem skarżący był posiadaczem zadeklarowanych do płatności działek o nr [...], [...], [...], [...] i [...] ale tylko do końca 2013 r.
Zasadnie wobec tego WSA uznał za organem, że wobec tego, że skarżący przekazał pod koniec 2013 r. dotychczas dzierżawione grunty rolne ich właścicielom, podczas gdy trzeci rok realizacji zobowiązania upływał 15 marca 2014 r., to tym samym nie można uznać, że dochował realizacji podjętego zobowiązania rolnośrodowiskowego w całym okresie trzeciego roku trwającego do 15 marca 2014 r. Nie jest również przedmiotem sporu, że w latach 2014-2015, tj. w czwartym i piątym roku realizacji zobowiązania skarżący nie składał już wniosku o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej, co dodatkowo uzasadniało odmowę przyznania skarżącemu wnioskowanej płatności rolnośrodowiskowej na 2013 r. Skoro zatem skarżący kasacyjnie nie kwestionuje, zaakceptowanych przez Sąd I instancji, ustaleń faktycznych organu oraz zastosowanych w tym względzie przepisów prawa na okoliczność braku realizacji przez stronę zobowiązania rolnośrodowiskowego za rok 2013, to nawet w przypadku ewentualnego podzielenia przez Naczelny Sąd Administracyjny zarzutów podniesionych w pkt 1 lit. b-e i 2 lit. a i b petitum skargi kasacyjnej, które w całości odnoszą się do odmowy przyznania płatności rolnośrodowiskowej na rok 2013 z uwagi na stworzenie przez skarżącego sztucznych warunków (art. 4 ust. 8 rozporządzenia Komisji UE nr 65/2011), pozostawałoby to bez wpływu na końcowy wynik rozstrzygnięcia, bowiem bez jakiegokolwiek znaczenia dla sprawy pozostaje fakt, czy niezrealizowanie przez skarżącego zobowiązania rolnośrodowiskowego w roku 2013 miało miejsce przy jednoczesnym stworzeniu sztucznych warunków dla tej płatności, czy też nie.
W punkcie 2 lit. b petitum skargi kasacyjnej skarżący podnosi co prawda zarzut naruszenia przepisów prawa materialnego tj. "§ 2 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 26 lutego 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i tryby przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Programu rolnośrodowiskowego" Objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007 - 2013 poprzez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu, że skarżącemu nie powinna zostać udzielona płatność rolnośrodowiskowa, ponieważ skarżący nie spełnił koniecznego warunku uzyskania płatności, jakim jest rolnicze użytkowanie gruntów w ramach podjętego zobowiązania środowiskowego, podczas gdy skarżący posiadał grunty rolne o określonym areale, składające się na jego gospodarstwo rolne oraz samodzielnie prowadził działalność rolną, ponosząc ryzyko produkcyjne i finansowe z tym związane, jednocześnie zachowując grunty w dobrej kulturze rolnej, wypełniając zobowiązanie rolnośrodowiskowe polegające na poprawie środowiska wsparcia rozwoju obszarów wiejskich", jednak poza ogólnikowym stwierdzeniem, iż: "właściwe zastosowanie ww. przepisu prawa materialnego powinno polegać na przyjęciu, że skarżącemu powinna zostać przyznana płatność rolnośrodowiskowa na rok 2013, skoro skarżący użytkował rolniczo posiadane grunty rolne w ramach podjętego uprzednio zobowiązania rolnośrodowiskowego", nie wykazano w uzasadnieniu skargi, iż stanowisko Sądu I instancji w odniesieniu do niezrealizowania przez stronę zobowiązania rolnośrodowiskowego w całym okresie od 15 marca 2013 r. do 15 marca 2014 r., oparte zostało na wadliwym stanie faktycznym. W odniesieniu bowiem do naruszenia przez WSA przepisów postępowania w pkt 1 lit b-e petitum skargi kasacyjnej powołano się wyłącznie na niewłaściwą ocenę materiału dowodowego, przyjętego za podstawę do poczynienia przez organ ustaleń, iż skarżący wraz z powiązanymi z nim podmiotami, sztucznie stworzył warunki wymagane do uzyskania korzyści wynikających z sektorowego prawodawstwa rolnego, w sprzeczności z jego celami, co stanowiło dodatkowa przesłankę do odmowy przyznania wnioskowanych płatności na podstawie art. 4 ust. 8 rozporządzenia Komisji UE nr 65/2011. Ponadto, w uzasadnieniu skargi kasacyjnej do zarzutu z pkt 2 lit b strona zawarła stwierdzenia i argumentację odnoszącą się do prowadzenia przez skarżącego gospodarstwa rolnego we własnym imieniu i na własny rachunek, a zatem mającą uzasadniać wadliwe stanowisko Sądu I instancji i organu, co do uczestniczenia skarżącego w stworzeniu sztucznych warunków.
Wobec tego, że w skardze kasacyjnej, nie zostały podniesione zarzuty odnoszące się do tej części uzasadnienia wyroku Sądu I instancji, która podziela stanowisko organów w zakresie niedochowania przez skarżącego zobowiązania rolnośrodowiskowego w trzecim roku realizacji zobowiązania, w całym okresie od 15 marca 2013 r. do 15 marca 2014 r., to przyjąć należy, że stan faktyczny sprawy w tym zakresie jest między stronami niesporny. Oznacza to, iż bez znaczenia dla końcowego rozstrzygnięcia sprawy jest okoliczność, czy skarżący uczestniczył w roku 2013 w stworzeniu sztucznych warunków do uzyskania płatności rolnośrodowiskowej, skoro wystarczającą podstawą do odmowy przyznania skarżącemu płatności rolnośrodowiskowej na rok 2013 jest fakt, iż zaprzestał on realizacji tego zobowiązania w 2013 roku, z powodu utraty posiadania zadeklarowanych do płatności gruntów rolnych.
Mając na uwadze ww. regulację oraz podniesione zarzuty należy podkreślić, że żaden z nich nie podważa prawidłowości decyzji organów zaakceptowanych przez Sąd I instancji.
W tym stanie rzeczy, Naczelny Sąd Administracyjny działając w granicach skargi kasacyjnej uznając, że nie została ona oparta na usprawiedliwionych podstawach na zasadzie art. 184 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.
O kosztach postępowania kasacyjnego (360 zł) orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. b) w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (t.j. Dz. U. z 2023 r., poz. 1935).