I GSK 694/10
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNSA oddalił skargę kasacyjną dotyczącą opodatkowania podatkiem akcyzowym sprzedaży samochodów osobowych przed pierwszą rejestracją, potwierdzając wielofazowość opodatkowania w tym przypadku.
Sprawa dotyczyła opodatkowania podatkiem akcyzowym sprzedaży samochodów osobowych dokonanej przez komisanta przed ich pierwszą rejestracją na terytorium kraju, mimo wcześniejszego zapłacenia akcyzy od nabycia wewnątrzwspólnotowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę, a Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 18 listopada 2011 r. utrzymał to rozstrzygnięcie. Sąd uznał, że zasada jednokrotności opodatkowania (art. 4 ust. 5 ustawy o podatku akcyzowym) jest wyłączona w przypadku sprzedaży samochodów osobowych przed pierwszą rejestracją, zgodnie z art. 80 ust. 1 i 2 tej ustawy, co potwierdza utrwalone orzecznictwo.
Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 18 listopada 2011 r. oddalił skargę kasacyjną W. O. od wyroku WSA we Wrocławiu, który wcześniej oddalił skargę skarżącego na decyzję Dyrektora Izby Celnej dotyczącą podatku akcyzowego za wrzesień 2005 r. Sprawa dotyczyła sytuacji, w której skarżący, prowadzący autokomis, sprzedał cztery samochody osobowe przed ich pierwszą rejestracją na terytorium kraju. Samochody te zostały wcześniej nabyte wewnątrzwspólnotowo i zapłacono od nich akcyzę. Organ celny określił zobowiązanie podatkowe w podatku akcyzowym od sprzedaży dokonanej przez skarżącego. Organ odwoławczy oraz WSA uznały, że sprzedaż samochodów przed pierwszą rejestracją podlega akcyzie niezależnie od wcześniejszego opodatkowania, powołując się na art. 80 ust. 1 i 2 ustawy o podatku akcyzowym, który wyłącza zasadę jednokrotności opodatkowania (art. 4 ust. 5 u.p.a.) w tym przypadku. NSA potwierdził tę interpretację, wskazując, że zwrot "każdej sprzedaży" w art. 80 ust. 2 pkt 1 u.p.a. oznacza wielofazowość opodatkowania samochodów osobowych sprzedawanych przed pierwszą rejestracją. Sąd podkreślił, że jest to utrwalony pogląd w orzecznictwie sądów administracyjnych i zgodny z prawem wspólnotowym, co potwierdza wyrok ETS w sprawie C-426/07. NSA oddalił skargę kasacyjną, uznając, że sąd pierwszej instancji prawidłowo zinterpretował przepisy prawa materialnego.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, sprzedaż samochodu osobowego przed pierwszą rejestracją na terytorium kraju podlega opodatkowaniu podatkiem akcyzowym niezależnie od poprzednich faz obrotu, takich jak nabycie wewnątrzwspólnotowe.
Uzasadnienie
Zasada jednokrotności opodatkowania (art. 4 ust. 5 u.p.a.) jest wyłączona w przypadku samochodów osobowych sprzedawanych przed pierwszą rejestracją na terytorium kraju, zgodnie z art. 80 ust. 1 i 2 u.p.a. Zwrot "każdej sprzedaży" w art. 80 ust. 2 pkt 1 u.p.a. wskazuje na wielofazowość opodatkowania w tym specyficznym przypadku.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odrzucono_skargę
Przepisy (14)
Główne
u.p.a. art. 80 § ust. 1
Ustawa z dnia 23 stycznia 2004 r. o podatku akcyzowym
Samochody osobowe niezarejestrowane na terytorium kraju podlegają akcyzie.
u.p.a. art. 80 § ust. 2
Ustawa z dnia 23 stycznia 2004 r. o podatku akcyzowym
Podatnikami są podmioty dokonujące każdej sprzedaży samochodu osobowego przed jego pierwszą rejestracją na terytorium kraju.
Pomocnicze
u.p.a. art. 4 § ust. 5
Ustawa z dnia 23 stycznia 2004 r. o podatku akcyzowym
Wyraża zasadę jednokrotności opodatkowania, która jest wyłączona w przypadku sprzedaży samochodów osobowych przed pierwszą rejestracją.
u.p.a. art. 79
Ustawa z dnia 23 stycznia 2004 r. o podatku akcyzowym
Przewiduje prawo obniżenia podatku akcyzowego o kwotę zapłaconą przy nabyciu lub imporcie.
k.c. art. 765
Kodeks cywilny
Definicja umowy komisu.
k.c. art. 766
Kodeks cywilny
Definicja umowy komisu.
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 183 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 183 § § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 174 § pkt 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 176
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Ordynacja podatkowa art. 120
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 22 kwietnia 2004 r. w sprawie obniżenia stawek podatku akcyzowego art. 7 § ust. 2
Argumenty
Skuteczne argumenty
Sprzedaż samochodu osobowego przed pierwszą rejestracją na terytorium kraju podlega akcyzie niezależnie od wcześniejszego opodatkowania (np. z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego). Zasada jednokrotności opodatkowania (art. 4 ust. 5 u.p.a.) jest wyłączona w tym przypadku przez przepis szczególny (art. 80 ust. 1 i 2 u.p.a.). Zwrot "każdej sprzedaży" w art. 80 ust. 2 pkt 1 u.p.a. oznacza wielofazowość opodatkowania.
Odrzucone argumenty
Sprzedaż samochodu osobowego przed pierwszą rejestracją, od którego zapłacono akcyzę z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego, nie powinna podlegać ponownemu opodatkowaniu ze względu na zasadę jednokrotności opodatkowania. Art. 80 ust. 2 u.p.a. jedynie rozszerza krąg podatników, a nie tworzy nowy obowiązek podatkowy. Art. 80 ust. 2 u.p.a. nie jest przepisem szczególnym wyłączającym zasadę jednofazowości.
Godne uwagi sformułowania
"każdej sprzedaży" z art. 80 ust. 2 pkt 1 ustawy o podatku akcyzowym zasada jednofazowości z art. 4 ust. 5 u.p.a. doznaje wyłączenia w stosunku do opodatkowania samochodów osobowych obowiązek podatkowy z tytułu sprzedaży samochodu osobowego przed jego pierwszą rejestracją na terytorium Polski powstaje niezależnie od poprzednich faz obrotu
Skład orzekający
Marzenna Zielińska
przewodniczący sprawozdawca
Małgorzata Korycińska
członek
Andrzej Kuba
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Potwierdzenie wielofazowości opodatkowania podatkiem akcyzowym samochodów osobowych sprzedawanych przed pierwszą rejestracją, nawet jeśli akcyza została już zapłacona od nabycia wewnątrzwspólnotowego."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji sprzedaży samochodów przed pierwszą rejestracją na terytorium kraju.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy złożonej kwestii podatku akcyzowego od samochodów, która może być niejasna dla wielu podatników, zwłaszcza w kontekście transakcji wewnątrzwspólnotowych.
“Czy sprzedaż auta z komisu przed rejestracją to podwójna akcyza? NSA wyjaśnia.”
Dane finansowe
WPS: 4803 PLN
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI GSK 694/10 - Wyrok NSA Data orzeczenia 2011-11-18 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2010-08-30 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Andrzej Kuba Małgorzata Korycińska Marzenna Zielińska /przewodniczący sprawozdawca/ Symbol z opisem 6111 Podatek akcyzowy Hasła tematyczne Podatek akcyzowy Sygn. powiązane I SA/Wr 70/10 - Wyrok WSA we Wrocławiu z 2010-04-30 Skarżony organ Dyrektor Izby Celnej Treść wyniku Oddalono skargę kasacyjną Powołane przepisy Dz.U. 2004 nr 29 poz 257 art. 4 ust. 5, art. 80 ust. 1, ust. 2 pkt 1 Ustawa z dnia 23 stycznia 2004 r. o podatku akcyzowym Dz.U. 2005 nr 8 poz 60 art. 120 Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - tekst jedn. Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Marzenna Zielińska (spr.) Sędzia NSA Małgorzata Korycińska Sędzia NSA Andrzej Kuba Protokolant Małgorzata Olejowska po rozpoznaniu w dniu 18 listopada 2011 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej W. O. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we W. z dnia 30 kwietnia 2010 r. sygn. akt I SA/Wr 70/10 w sprawie ze skargi W. O. na decyzję Dyrektora Izby Celnej we W. z dnia [...] listopada 2009 r. nr [...] w przedmiocie podatku akcyzowego oddala skargę kasacyjną Uzasadnienie Wyrokiem z dnia 30 kwietnia 2010 r., sygn. akt I SA/Wr 70/10, Wojewódzki Sąd Administracyjny we W. oddalił skargę W. O. na decyzję Dyrektora Izby Celnej we W. z dnia [...] listopada 2009 r., w przedmiocie podatku akcyzowego za wrzesień 2005 r. Sąd orzekał w następującym stanie sprawy. Skarżący prowadził działalność gospodarczą w zakresie autokomisu, dokonując m.in. komisowej sprzedaży samochodów osobowych. W badanym okresie rozliczeniowym sprzedał cztery pojazdy (Opel Frontiera, Volkswagen Passat, Audi i Opel Vectra), przed ich pierwszą rejestracją, nie deklarując z tego tytułu należnego podatku akcyzowego. Pojazdy te zostały wcześniej nabyte wewnatrzwpólnotowo i nie zostały zarejestrowane na terenie kraju. Decyzją z dnia [...] sierpnia 2009 r. Naczelnik Urzędu Celnego w L. określił W. O. wysokość zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym za wrzesień 2005 r. w kwocie 4.803,00 zł. Po rozpatrzeniu odwołania skarżącego, Dyrektor Izby Celnej we W. decyzją z dnia [...] listopada 2009 r. utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy, powołując się na przepis art. 80 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 23 stycznia 2004 r. o podatku akcyzowym (Dz. U. Nr 29 poz. 257 ze zm., dalej: u.p.a.) wskazał, że akcyzie podlegają samochody osobowe niezarejestrowane na terytorium kraju zgodnie z przepisami o ruchu drogowym. Zaś podatnikami w tym przypadku są podmioty dokonujące każdej sprzedaży samochodu osobowego przed jego rejestracją na terytorium kraju. Zdaniem organu, każdorazowa sprzedaż samochodu przed jego pierwszą rejestracją zobowiązywała podatnika do złożenia deklaracji i zapłaty z tego tytułu podatku akcyzowego. Podnoszona przez skarżącego zasada jednokrotności opodatkowania, wyrażona w przepisie art. 4 ust. 5 u.p.a. doznaje wyłączenia w stosunku do opodatkowania samochodów osobowych, co potwierdza brzmienie art. 80 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 oraz art. 79 ustawy. Ostatni z przywołanych zapisów niwelując skutek w postaci podwójnego nałożenia podatku na ten sam wyrób przewiduje prawo obniżenia podatku akcyzowego o kwotę akcyzy zapłaconej przy nabyciu lub imporcie niezharmonizowanego wyrobu akcyzowego. Odnosząc się do problemu wysokości należnego z tytułu ww. sprzedaży podatku akcyzowego, organ odwoławczy wskazał na treść § 7 ust. 2 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 kwietnia 2004 r. w sprawie obniżenia stawek podatku akcyzowego (Dz. U. 2004 r. Nr 87, poz. 825 ze zm., dalej: rozporządzenie z dnia 22 kwietnia 2004 r.), obowiązującego w dacie dokonania przez stronę sprzedaży samochodów, przewidującego stawkę progresywną dla pojazdów starszych niż dwa lata, liczoną wg podanego w tym przepisie wzoru. Kierując się tymi regułami organ podatkowy dokonał ustalenia średniej wartości podobnych samochodów na podstawie notowanych na rynku krajowym, w miesiącu powstania obowiązku podatkowego, samochodów osobowych tej samej marki, modelu, roku produkcji, wyposażenia, w oparciu o dane zawarte w elektronicznej wersji katalogu INFO-EKSPERT (Stowarzyszenia Rzeczoznawców Samochodowych oraz Rzeczoznawców PZM). Ustalona w ten sposób średnia cena rynkowa podobnych samochodów została pomniejszona o zawarty w niej 22 % podatek VAT, a następnie odpowiedni do pojemności silnika podatek akcyzowy w wysokości 3,1 % oraz 13,6 %. Tak ustalona podstawa opodatkowania stanowiła bazę do obliczenia rezydualnej kwoty podatku akcyzowego zawartej w podobnych samochodach osobowych zarejestrowanych wcześniej w kraju z zastosowaniem wskazanych stawek podatkowych -3,1 % i 13,6 %, stosownie do pojemności silnika sprzedawanych pojazdów. Oddalając skargę W. O. na powyższą decyzję Wojewódzki Sąd Administracyjny we W. podniósł na wstępie, że nie może budzić w sprawie wątpliwości uznanie skarżącego za sprzedawcę przedmiotowego samochodu w ramach umowy komisu. Jak wynika z art. 765 k.c. i 766 k.c., świadczenie usług komisu polega na tym, że przyjmujący zlecenie (komisant) zobowiązuje się za wynagrodzeniem (prowizja) w zakresie działalności swego przedsiębiorstwa do kupna lub sprzedaży rzeczy ruchomych na rachunek dającego zlecenie (komitenta), lecz w imieniu własnym, a także do wydania komitentowi wszystkiego, co przy wykonaniu zlecenia dla niego uzyskał. Przez zawarcie umowy komisu komitent nie traci własności rzeczy, a komisant nie staje się jej właścicielem, ani nawet posiadaczem. W ocenie Sądu, w rozpatrywanej sprawie organ podatkowy prawidłowo uznał skarżącego jako sprzedającego za podatnika podatku akcyzowego z tytułu sprzedaży ww. samochodów osobowych. Zdaniem Sądu I instancji, zasada jednofazowości z art. 4 ust. 5 u.p.a. jest, mocą woli ustawodawcy, wyłączona w stosunku do akcyzy od samochodów osobowych. Zgodnie z art. 80 ust. 2 u.p.a. podatnikami akcyzy od samochodów osobowych są podmioty dokonujące "każdej sprzedaży samochodu osobowego przed pierwszą jego rejestracją na terytorium kraju". Według Sądu do wniosku, iż w przypadku akcyzy od samochodów wyłączona jest zasada jednofazowości z art. 4 ust. 5 ustawy, prowadzi przede wszystkim zwrot "każdej sprzedaży" z art. 80 ust. 2 pkt 1 ustawy. Gdyby przyjąć, iż zasada jednofazowości podatku akcyzowego znajduje także w tym przypadku zastosowanie, odniesienie się przez ustawodawcę do "każdej" sprzedaży byłoby zbędne, ponieważ z samej zasady jednofazowości wynikałoby, że jeżeli na poprzednim etapie obrotu (np. przy pierwszej sprzedaży przed zarejestrowaniem pojazdu na terenie kraju) akcyza nie została zadeklarowana lub określona we właściwej wysokości, to obowiązek podatkowy powstanie z tytułu kolejnej czynności opodatkowanej (także kolejnej sprzedaży dokonanej przed zarejestrowaniem pojazdu). Do utrwalonych zasad techniki prawodawczej należy między innymi zakaz wykładni "per non est", polegającej na przyjęciu, że ustawodawca używa zwrotów, które są zbędne. Stąd też uznanie przez ustawodawcę za podatników akcyzy od samochodów podmiotów dokonujących "każdej sprzedaży" samochodu osobowego przed pierwszą jego rejestracją na terytorium kraju nie może być potwierdzeniem zasady jednofazowości podatku akcyzowego, gdyż taki cel zostałby osiągnięty bez odwołania się do "każdej sprzedaży". Konkludując Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, że obowiązek podatkowy z tytułu sprzedaży samochodu osobowego przed jego pierwszą rejestracją na terytorium Polski powstaje niezależnie od poprzednich faz obrotu (np. wewnątrzwspólnotowego nabycia towaru, importu czy wcześniejszej sprzedaży niezarejestrowanego samochodu osobowego) i powstałego w związku z nimi obowiązku podatkowego w podatku akcyzowym. W skardze kasacyjnej W. O. zaskarżył powyższy wyrok w całości i wniósł o jego uchylenie oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego. Zaskarżonemu orzeczeniu zarzucił naruszenie przepisów postępowania tj. art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej: p.p.s.a.) poprzez nieuchylenie zaskarżonych decyzji pomimo, że zostały wydane z naruszeniem art. 120 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2005 r., Nr 8, poz. 60 ze zm., dalej: Ordynacja podatkowa) w związku z art. 4 ust 5 u.p.a. w związku z art. 80 ust. 1 u.p.a. oraz art. 120 Ordynacji podatkowej w związku z art. 80 ust. 2 u.p.a. W uzasadnieniu skarżący podniósł, że z treści art. 80 ust. 2 u.p.a. nie wynika każdorazowe powstanie nowego obowiązku w przypadku sprzedaży samochodu osobowego będącego przedmiotem nabycia wewnątrzwspólnotowego przed jego pierwszą rejestracją na terenie RP, a jedynie rozszerzenie kręgu podatników odpowiedzialnych za zapłatę tego podatku. Skarżący nie zgodził się ze stwierdzeniem, że przepis art. 80 ust. 2 u.p.a. jest przepisem szczególnym w stosunku do art. 4 ust. 5 u.p.a., ponieważ w sposób jednoznaczny musiałby regulować kwestię dotyczącą wyłączenia obowiązywania zasady jednofazowości podatku akcyzowego wyrażonej w ustawie o podatku akcyzowym, a tak nie jest. Podkreślił, że obowiązek podatkowy musi wynikać wprost z przepisów ustawy. W odpowiedzi na skargę kasacyjną Dyrektor Izby Celnej we W. wniósł o jej oddalenie oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W postępowaniu kasacyjnym obowiązuje wynikająca z art. 183 § 1 p.p.s.a. zasada związania Naczelnego Sądu Administracyjnego wskazanymi w skardze kasacyjnej podstawami i granicami zaskarżenia. Przytoczone w tym środku prawnym przyczyny wadliwości kwestionowanego orzeczenia determinują zakres jego kontroli przez Sąd drugiej instancji. Do podjęcia działań z urzędu Naczelny Sąd Administracyjny zobowiązany jest jedynie w sytuacjach określonych w art. 183 § 2 p.p.s.a., które w sprawie nie występują. Skarga kasacyjna W. O. została oparta na podstawie kasacyjnej z art. 174 pkt 2 p.p.s.a. Stawiając zarzut naruszenia przepisów postępowania autor skargi kasacyjnej ograniczył się do stwierdzenia, że nastąpiło naruszenie przepisu art. 151 p.p.s.a. poprzez nieuchylenie decyzji Dyrektora Izby Celnej we W. i decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w L. pomimo, że decyzje te zostały wydane z obrazą art. 120 Ordynacji podatkowej w zw. z art. 4 ust. 5 u.p.a., w zw. z art. 80 ust. 1 u.p.a. oraz art. 120 Ordynacji podatkowej w zw. z art. 80 ust. 2 u.p.a. Odnosząc się do powyższego zarzutu wskazać trzeba, że art. 151 p.p.s.a. – jako przepisowi z zakresu procedury sądowoadministracyjnej – przypisać należy charakter przepisu prawa procesowego. Wskazuje on przesłanki, formę i treść jaką przybiera orzeczenie sądu pierwszej instancji po merytorycznym rozpoznaniu skargi. Czyli o naruszeniu powołanego przepisu można mówić wówczas, gdy sąd pierwszej instancji wadliwie stwierdzi, że nie doszło do naruszenia prawa materialnego, jak i gdy sąd ten błędnie uzna, iż wytknięte naruszenie nie miało istotnego wpływu na wynik sprawy. Tym samym, aby przepis art. 151 p.p.s.a. mógł stanowić samodzielną podstawę kasacyjną niezbędne jest jednoczesne wskazanie, jakich mających wpływ na wynik sprawy naruszeń przepisów prawa materialnego lub procesowego sąd pierwszej instancji się nie dopatrzył, wadliwie uznając skargę za niezasadną. Tak sformułowana podstawa rozpoznawanej skargi kasacyjnej powiązana została z zarzutem niedostrzeżenia przez sąd pierwszej instancji wydania decyzji z obrazą przepisu art. 120 Ordynacji podatkowej. Jednocześnie podstawa kasacyjna oparta o przepis art. 151 p.p.s.a. powiązana została z zarzutem naruszenia przepisów prawa materialnego, tj. art. 4 ust. 5 u.p.a., art. 80 ust. 1 u.p.a. i art. 80 ust. 2 u.p.a., którym sąd I instancji miał uchybić oddając skargę. Zarzut ten nie odwołuje się wprost do podstawy kasacyjnej z art. 174 pkt 1 p.p.s.a., jak i nie zawiera w petitum skargi kasacyjnej precyzyjnego wskazania, która postać naruszenia prawa materialnego miała miejsce w rozpoznawanej sprawie. Dopiero z treści uzasadnienia środka odwoławczego można wnioskować, że autor skargi kasacyjnej zarzuca błędną wykładnię wskazanych norm prawnych prawa materialnego. Ponadto podniesione w skardze kasacyjnej naruszenie przepisu art. 120 Ordynacji podatkowej wprawdzie zostało powiązane z zarzutem naruszenia konkretnych przepisów prawa materialnego, nie zostało jednak stosownie do wymogów z art. 176 p.p.s.a. poparte argumentacją dowodzącą, iż w efekcie wadliwej wykładni przywołanych przepisów prawa materialnego doszło do uchybienia zasadzie legalizmu. Biorąc jednak pod uwagę treść uchwały pełnego składu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 października 2009 r., sygn. akt I OPS 10/2009, zgodnie z którą przytoczenie podstaw kasacyjnych, rozumiane jako wskazanie przepisów, które zdaniem wnoszącego skargę kasacyjną zostały naruszone przez WSA, nakłada na NSA, stosownie do art. 174 pkt 1 i 2 oraz art. 183 §1 p.p.s.a. obowiązek odniesienia się do wszystkich zarzutów przytoczonych w podstawach kasacyjnych – tak sformułowane zarzuty skargi kasacyjnej podlegają merytorycznemu rozpoznaniu. Powyższe stanowisko znajduje potwierdzenie także w innych orzeczeniach NSA (wyrok NSA z dnia 20 grudnia 2005 r., sygn. akt II FSK 97/05). Odnosząc się, z uwzględnieniem regulacji prawnych zawartych w art. 174 p.p.s.a., do skargi kasacyjnej wniesionej przez W. O., stwierdzić przede wszystkim należy, że skarżący nie zarzucił naruszenia przez sąd I instancji przepisów postępowania co do prawidłowości ustaleń Sądu w zakresie stanu faktycznego leżącego u podstaw rozstrzygnięcia. Ustalenia te należy uznać za wiążące w sprawie. Jak wynika z uzasadnienia zaskarżonego wyroku we wrześniu 2005 r. skarżący jako komisant dokonał sprzedaży samochodu osobowego przed jego pierwszą rejestracją na terytorium kraju, od którego została już zapłacona akcyza z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego. Od czynności sprzedaży samochodu skarżący nie uiścił podatku akcyzowego. W tym stanie faktycznym, w związku z przyjęciem przez sąd I instancji, że nie narusza art. 4 ust. 5, art. 80 ust. 1 i art. 80 ust. 2 pkt.1 u.p.a. stanowisko organów, iż obowiązek podatkowy z tytułu sprzedaży przedmiotowych samochodów przed pierwszą rejestracją, powstaje niezależnie od poprzednich faz obrotu (wewnątrzwspólnotowego nabycia) i powstałego w związku z tym obowiązku podatkowego w podatku akcyzowym, bowiem w zachodzi wyjątek wyłączający ogólną zasadę jednofazowości z art. 4 ust. 5 u.p.a., autor skargi kasacyjnej sformułował zarzut naruszenia art.4 ust. 5 u.p.a., art. 80 ust. 1 i art. 80 ust. 2 u.p.a. przez błędną wykładnię tych przepisów. Według wnoszącego skargę kasacyjną nabycie wewnątrzwspólnotowe samochodu osobowego i zapłata z tego tytułu podatku akcyzowego wyłącza możliwość powstania obowiązku podatkowego w podatku akcyzowym z tytułu sprzedaży samochodu przed pierwszą rejestracją, z uwagi na zasadę jednokrotności opodatkowania tym podatkiem zawartą w art. 4 ust. 5 u.p.a. Ponadto jego zdaniem z treści art. 80 ust. 1 i ust. 2 u.p.a. nie wynika każdorazowe powstanie nowego obowiązku podatkowego a jedynie rozszerzenie podmiotów odpowiedzialnych za zapłatę podatku akcyzowego. A zatem, w tej sytuacji obowiązek podatkowy z tytułu sprzedaży tego samochodu przed pierwszą rejestracją w ogóle nie powstał. Według Naczelnego Sądu Administracyjnego wykładnia ta nie zasługuje na aprobatę. W przepisie art. 4 ust. 5 u.p.a. wyrażona została zasada jednokrotności opodatkowania podatkiem akcyzowym, zgodnie z którą jeżeli należna akcyza została zapłacona od czynności opodatkowanej na wcześniejszym etapie obrotu, to przy następnej czynności nie powinien powstać obowiązek podatkowy. Jednakże zasada ta jest wyłączona w zakresie opodatkowania samochodów osobowych, gdyż według art. 80 ust. 1 u.p.a. samochody osobowe niezarejestrowane na terytorium kraju podlegają akcyzie, a podatnikami – zgodnie art. 80 ust. 2 pkt 1 u.p.a. są podmioty dokonujące każdej kolejnej sprzedaży takiego samochodu przed jego pierwszą rejestracją na terytorium kraju, tj. jeśli samochód taki będzie przedmiotem wielu kolejnych sprzedaży i innych czynności opodatkowanych, to w każdym przypadku powstanie obowiązek podatkowy aż do momentu rejestracji. Tak więc w przypadku samochodów osobowych sprzedawanych przed pierwszą rejestracją obowiązywała regulacja przewidująca wielofazowość opodatkowania jako lex specialis względem regulacji zawartej w przepisie art. 4 ust. 5 u.p.a. Naczelny Sąd Administracyjny zauważa, że pogląd ten jest już utrwalony w orzecznictwie sądów administracyjnych. WSA w Rzeszowie w wyroku z dnia 3 kwietnia 2007 r., sygn. akt 669/07, NSA w wyroku z dnia 18 września 2007 r., sygn. akt I FSK 1186/06, NSA w wyroku z dnia 28 listopada 2008 r., sygn. akt I FSK 1526/07, NSA w wyroku z dnia 9 czerwca 2011 r., sygn. akt I GSK 394/10 – wyraziły stanowisko, że w odniesieniu do samochodów osobowych niezarejestrowanych na terytorium kraju zasada jednofazowości podatku akcyzowego nie znajduje zastosowania. Obowiązek podatkowy z tytułu sprzedaży samochodu osobowego przed pierwszą jego rejestracją na terytorium Polski powstaje zatem niezależnie od poprzednich faz obrotu (np. wewnątrzwspólnotowego nabycia czy wcześniejszej sprzedaży niezarejestrowanego samochodu) i powstałego związku z tym obowiązku podatkowego w tym podatku. Warto również wspomnieć o wyroku Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości z dnia 17 lipca 2008 r., C–426/07, gdzie Trybunał uznał za zgodny z prawem wspólnotowym podatek akcyzowy taki, jak jest przewidziany w Polsce, któremu podlega każda sprzedaż pojazdów samochodowych przed ich pierwszą rejestracją na terytorium kraju. Także WSA w Białymstoku, kierując się do ETS z pytaniem prejudycjalnym (postanowienie z dnia 27 czerwca 2007 r., sygn. akt I SA/Bk 121/07) nie miał wątpliwości co do tego, że podatek akcyzowy obciąża wszystkie podmioty dokonujące sprzedaży samochodów osobowych przed pierwszą rejestracją na terytorium kraju. Dlatego wiec pogląd autora skargi kasacyjnej, że z treści art. 80 ust. 2 u.p.a. nie wynika każdorazowe powstanie nowego obowiązku podatkowego w przypadku sprzedaży samochodu osobowego przed jego pierwszą rejestracją, a jedynie rozszerzenie kręgu podatników odpowiedzialnych za zapłatę tego podatku, nie zasługuje na aprobatę. Autor skargi kasacyjnej poglądu tego nie poparł żadną argumentacją, poza twierdzeniem, że art. 80 ust. 2 u.p.a. nie jest przepisem szczególnym w stosunku do art. 4 ust. 5 u.p.a., bowiem nie reguluje w sposób jednoznaczny kwestii dotyczącej wyłączenia zasady jednofazowości. Odnosząc się do tego twierdzenia należy zwrócić uwagę na stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego zaprezentowane w wyroku z dnia 28 listopada 2008 r., sygn. akt I FSK 1526/07, które Sąd w składzie tu orzekającym w pełni podziela, że do konkluzji, iż w przypadku akcyzy od sprzedaży samochodów przed pierwszą rejestracją nie obowiązuje zasada jednofazowości (art. 4 ust. 5 u.p.a.) – prowadzi zwrot użyty przez ustawodawcę w art. 80 ust. 2 pkt 1 u.p.a. "każdej sprzedaży". Gdyby racjonalny ustawodawca chciał zachować zasadę jednofazowości w przypadku takiej sprzedaży, to osiągnął by ten cel nie odwołując się do "każdej sprzedaży". Nie bez znaczenia dla dokonania właściwej wykładni przepisu art. 80 ust. 2 pkt 1 u.p.a. (wyłączającego zasadę jednofazowości), ma regulacja zawarta w przepisie art. 79 u.p.a., w którym ustawodawca dla uniknięcia wielokrotnego obciążania podatkiem akcyzowym ustanowił dla podatników prawo do obniżenia kwoty akcyzy o tę kwotę akcyzy, jaka została zapłacona przy nabyciu danego wyrobu akcyzowego niezharmonizowanego, związaną ze sprzedażą opodatkowaną albo zapłaconą od importu. Z przytoczonych wyżej regulacji i poczynionych przez Naczelny Sąd Administracyjny wywodów wynika, że orzekający w sprawie Sąd pierwszej instancji zasadnie zaakceptował decyzje organów dotyczące opodatkowania przedmiotowych samochodów w związku z ich sprzedażą przez skarżącego, skoro sprzedaż ta dokonana została przed pierwszą rejestracją na terenie kraju i w takim przypadku jest to opodatkowanie niezależne od wcześniejszego opodatkowania z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego. Autor skargi kasacyjnej podniósł też zarzut niedostrzeżenia przez sąd I instancji naruszenia przez organy przepisu art. 120 Ordynacji podatkowej, który stanowi, że organy podatkowe działają na podstawie przepisów prawa. Działanie na podstawie przepisów prawa wymaga dokonania ich wykładni, albowiem organy podatkowe powinny każdorazowo ustalić katalog norm istotnych w sprawie, ich znaczenie, a także następstwo prawne. Na gruncie prawa podatkowego powinna dominować wykładnia językowa (por. wyrok WSA w Krakowie z dnia 5 czerwca 2008 r., sygn. akt I SA/ Kr 57/08). Skoro wykładnia językowa przepisów art. 4 ust. 5, art. 80 ust. 1 i art.80 ust. 2 pkt 1 u.p.a. dokonana przez organy podatkowe, a zaakceptowana przez sąd I instancji odpowiada prawu, to tym samym nieusprawiedliwiony jest zarzut naruszenia zasady legalizmu i praworządności zawartej w art. 120 Ordynacji podatkowej. Z przedstawionych powodów Naczelny Sąd Administracyjny w oparciu o art. 184 p.p.s.a orzekł jak w sentencji.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI