I GSK 692/21

I GSK 692/21 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2025-03-06
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2021-06-24
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Dariusz Dudra /przewodniczący/
Małgorzata Grzelak /sprawozdawca/
Paweł Janusz Lewkowicz
Symbol z opisem
6300 Weryfikacja zgłoszeń celnych co do wartości celnej towaru, pochodzenia, klasyfikacji taryfowej; wymiar należności celnych
Hasła tematyczne
Celne prawo
Sygn. powiązane
I SA/Ol 888/20 - Wyrok WSA w Olsztynie z 2021-03-10
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 361
art. 77 ust. 2 pkt 2
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług
Dz.U.UE.L 2009 nr 324 poz 23 art. 107 ust. 2 lit. a, art. 108, art. 109
Rozporządzenie Rady (WE) nr 1186/2009 z dnia 16 listopada 2009 r. ustanawiające wspólnotowy system zwolnień celnych (wersja ujednolicona).
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Dariusz Dudra Sędzia NSA Małgorzata Grzelak (spr.) Sędzia del. WSA Paweł Janusz Lewkowicz Protokolant starszy asystent sędziego Marta Woźniak po rozpoznaniu w dniu 6 marca 2025 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej A. D. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 10 marca 2021 r. sygn. akt I SA/Ol 888/20 w sprawie ze skargi A. D. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Olsztynie z dnia 23 listopada 2020 r. nr 2801-IOC.4380.2.2020.AS w przedmiocie długu celnego 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza solidarnie od następców prawnych A. D. – E. D., J. D., M. D., M. D1. i I. D. na rzecz Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Olsztynie 240 (dwieście czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie wyrokiem z 10 marca 2021 r., sygn. akt I SA/Ol 888/20, oddalił skargę A. D. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Olsztynie z 23 listopada 2020 r. w przedmiocie długu celnego.
W ocenie Sądu I instancji, na uwzględnienie nie zasługiwały zarzuty naruszenia prawa procesowego. Ocena materiału dowodowego miała pełny charakter, a gwarancje strony zostały zachowane poprzez jej czynny udział w postępowaniu, co wyłącza skuteczność zarzutu naruszenia art. 187 § 1 i art. 191 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (obecnie t.j. Dz. U. z 2025 r. poz. 111; dalej: o.p.). Sąd ocenił również zupełność uzasadnienia zaskarżonej decyzji i stwierdził jej zgodność z art. 210 o.p. Analiza zarzutów skargi dotyczących naruszenia przepisów postępowania wskazuje, że w istocie nie dotyczą one prawidłowości ustalenia stanu faktycznego, lecz sformułowania przez organ odmiennej niż chciałaby strona skarżąca oceny prawnej.
Przechodząc do oceny zastosowania norm prawa materialnego, WSA wskazał, że generalną zasadą ustanowioną w przepisach prawa celnego jest zasada powszechności należności przywozowych, co oznacza, że od każdego towaru przywożonego z terytorium państwa trzeciego na obszar celny UE wymagane są należności przywozowe. Zwolnienie z tych należności stanowi wyjątek, który musi wprost wynikać z przepisów prawa.
W ocenie Sądu, organy dokonały prawidłowej wykładni przepisów rozporządzenia Rady (WE) nr 1186/2009 z 16 listopada 2009 r. ustanawiającego wspólnotowy system zwolnień celnych (Dz. Urz. UE L 324 z 10 grudnia 2009 r.). Do uzyskania zwolnienia celnego na podstawie art. 107 rozporządzenia konieczne jest, aby pojazd spełniał kryteria definicji "handlowego pojazdu mechanicznego", co oznacza, że pojazd musi być wykorzystywany w działalności handlowej (gospodarczej).
WSA podzielił stanowisko organu odwoławczego, że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy potwierdził, że w odniesieniu do zakwestionowanych w niniejszej sprawie przewozów celem wyjazdów do [...] był zakup paliwa, a nie wykonywanie międzynarodowego przewozu osób. Analizowanych przejazdów nie można bowiem uznać za przejazdy, które odbywały się w ramach działalności gospodarczej. Ustalenie to prawidłowo oparto na rozpatrzonych kompleksowo dowodach w postaci: danych z elektronicznej ewidencji przekroczeń granicy autobusów (system PALOMA), deklaracji kierowców i sporządzanych na ich podstawie protokołów wyjazdu z RP i wjazdu do RP oraz formularzy jazdy, a ponadto dowodów osobowych w postaci wyjaśnień strony, zeznań kierowców pojazdów i podróżnych.
Dokonana na podstawie tych dowodów analiza okoliczności przekraczania granicy UE pozwalała na stwierdzenie, że w 2017 r. autobus o numerze rejestracyjnym [...] wjeżdżał do UE łącznie [...] razy, przywożąc paliwo w łącznej ilości [...] litrów, z czego zakwestionowano zwolnienie z należności celnych oleju napędowego w łącznej ilości [...] litrów.
Z niekwestionowanych ustaleń postępowania wynikało, że wyjazdy odbywały się z dużą częstotliwością do kilku razy w miesiącu, zdarzały się przypadki wyjazdów 2 autokarów w ciągu 1 dnia. Wniosek, że zasadniczym celem wyjazdów był zakup paliwa uzasadniała analiza długości tras (11-22 km) oraz krótkiego czasu pobytu na terytorium [...]. Z dołączonych do przejazdów imiennych list pasażerów wynikało, że autobusem podróżowała stała grupa osób, przy czym znaczna część przewozów (47) odbyła się z udziałem od 1 do 10 pasażerów. Odnotowano także przejazd bez pasażerów. Powyższe powodowało, że w pełni zasadne były wnioski organów o braku uzasadnienia ekonomicznego do świadczenia usług przewozów. Ponadto zeznania świadków potwierdziły, że opłaty za przewóz były symboliczne lub ich nie było. Autokar odjeżdżał z różnych miejsc wskazanych przez podróżnych i o różnych godzinach. Wszyscy podróżni wracali do kraju, w czasie podróży nikt się nie dosiadał. Co również istotne, zdarzały się ujawnienia u podróżnych wyrobów akcyzowych w ilościach przekraczających dopuszczalne normy.
Ponadto, w świetle wysokości dochodu strony za 2017 r. oraz źródeł przychodów, wykazany w zeznaniu rocznym dochód z przewozów drogowych miał marginalne znaczenie w działalności gospodarczej strony. Nabyty na terytorium kraju olej napędowy w ilości ok. [...] litrów (za [...] zł) stanowił – zgodnie z wyliczeniami organu – jedynie ok. 5% zapotrzebowania na paliwo w działalności strony. Potwierdza to tezę organu, że głównym powodem wyjazdów do [...] było zaopatrzenie floty pojazdów strony w paliwo. W kontekście tych ustaleń organy miały w pełni zasadne podstawy do zakwestionowania wykonywania działalności gospodarczej w zakresie międzynarodowego przewozu osób w tych przypadkach, w których skarżący nie mógł wylegitymować się odpowiednimi dowodami świadczenia usług, tj. paragonami, fakturami lub biletami, czy też umowami. Zasadnie także organy uznały, że samo posiadanie licencji nie świadczy o wykonywaniu międzynarodowych przewozów osób. Wbrew twierdzeniom skargi organ nie kwestionował prowadzenia działalności gospodarczej przez skarżącego, a jedynie wykazał, dlaczego w odniesieniu do konkretnych przejazdów nie można stwierdzić, że zostały one wykonane w ramach tej działalności. W odniesieniu zaś do twierdzenia strony, że część usług została udokumentowana fakturami wystawionymi w innej dacie aniżeli data przewozu, należy wskazać, że stosownie do art. 126 rozporządzenia nr 1186/2009 ciężar dowodzenia, że warunki zwolnienia z należności celnych zostały spełnione, spoczywa na osobie zainteresowanej.
W ocenie Sądu, powyższe ustalenia potwierdzają bezsprzecznie, że przewozy nie były wykonywane w ramach prowadzonej przez właściciela działalności gospodarczej polegającej na międzynarodowym transporcie drogowym osób. Tym samym, stwierdzić należało, że organy podatkowe prawidłowo ustaliły, że przewiezione paliwo nie podlegało zwolnieniu z należności celnych przywozowych na podstawie art. 107 rozporządzenia nr 1186/2009.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożył skarżący, wnosząc o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA w Olsztynie, a także o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucił:
1) naruszenie prawa materialnego, tj. art. 107 rozporządzenia nr 1186/2009 poprzez błędną wykładnię polegającą na stwierdzeniu, że zwolnienie z należności celnych przywozowych w oparciu o przedmiotową normę dotyczy paliwa przywożonego w standardowych zbiornikach handlowych pojazdów mechanicznych, wykorzystywanych wyłącznie w ramach prowadzonej działalności gospodarczej, co w konsekwencji skutkuje niezastosowaniem przedmiotowej normy w stanie faktycznym niniejszej sprawy;
2) naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 145 § 1 lit. c w zw. z art. 191 o.p. w zw. z art. 73 pkt 1 ustawy z dnia 19 marca 2004 r. Prawo celne (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 1382 ze zm.; dalej: p.c.) poprzez dowolną ocenę zebranego w sprawie materiału dowodowego w szczególności poprzez sprzeczność ustaleń faktycznych z materiałem dowodowym zebranym w sprawie oraz niewykazanie w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku w oparciu o jakie kryteria obiektywne Sąd I instancji uznał poszczególne czynności przewozu osób jako wykonywane poza zakresem działalności gospodarczej skarżącego.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podano argumenty na poparcie podniesionych zarzutów.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną organ wniósł o jej oddalenie i zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga kasacyjna nie zasługiwała na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, co oznacza, że Sąd jest związany podstawami określonymi przez ustawodawcę w art. 174 p.p.s.a. i wnioskami skargi zawartymi w art. 176 p.p.s.a. Zatem to skarżący kasacyjnie w terminie 30 dni od dnia otrzymania wyroku Sądu I instancji wraz z uzasadnieniem zakreśla zarzutami kasacyjnymi zakres tego postępowania. Z urzędu NSA bierze pod uwagę jedynie przesłanki nieważności postępowania, o których mowa w art. 183 § 2 p.p.s.a. W okolicznościach sprawy jednak żadna z tych przesłanek nie zaistniała.
Postawione w skardze kasacyjnej zarzuty należało uznać za nieusprawiedliwione.
W pierwszym z zarzutów kasacyjnych strona wskazała na naruszenie przepisu prawa materialnego, a mianowicie art. 107 rozporządzenia Rady (WE) nr 1186/2009 ustanawiającego wspólnotowy system zwolnień celnych.
W kontekście tego zarzutu zauważyć przede wszystkim należy, że powołany przepis zawiera dalsze jednostki redakcyjne, tj. dwa ustępy, z których pierwszy podzielony jest na dwie dalsze jednostki redakcyjne – litery: a i b. Natomiast ustęp drugi posiada cztery dalsze jednostki redakcyjne – cztery litery a-d.
Wobec tego podkreślenia wymaga, że zarzut kasacyjny powinien być precyzyjny, to znaczy winien wskazywać konkretny przepis, który zdaniem skarżącego kasacyjnie został naruszony, poprzez podatnie jego dalszych jednostek redakcyjnych. Należy też wskazać – w przypadku naruszenia przepisu prawa materialnego – postać tego naruszenia, tj. czy jest to błąd w wykładni, czy też w zastosowaniu danego przepisu. Trzeba też podać sposób naruszenia, bo przepis prawa może być naruszony na wiele sposobów.
Zgodnie z art. 176 § 1 pkt 2 p.p.s.a. skarga kasacyjna powinna zawierać przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie. Prawodawca zatem jako istotne elementy skargi kasacyjnej wskazuje zarówno przytoczenie podstaw kasacyjnych, jak i ich uzasadnienie. Podstawy kasacyjne zostały określone w art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a. Wynika z niego, że podstawa kasacyjna to naruszenie prawa materialnego poprzez jego błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie oraz naruszenie przepisów o postępowaniu, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Inaczej rzecz ujmując, podstawa kasacyjna oznacza naruszenie prawa, nie zaś sam przepis prawa. W podstawie kasacyjnej musi występować więc naruszenie tego prawa. Zatem w zarzucie kasacyjnym (podstawie kasacyjnej) należy podać postać tego naruszenia (czy jest to błędna wykładnia, czy też niewłaściwe zastosowanie) oraz sposób naruszenia tego prawa, gdyż, jak to już wcześniej zauważono, przepis prawa może być naruszony na wiele sposobów.
Takie rozumienie podstaw kasacyjnych prezentowane jest zarówno w orzecznictwie NSA, jak i w komentarzach do ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
W orzecznictwie stwierdza się, że skoro art. 174 p.p.s.a. przewiduje jako podstawę skargi kasacyjnej naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie lub naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, to obowiązkiem autora skargi kasacyjnej jest prawidłowe ustalenie, jakiego charakteru normy prawne zaskarża i w jaki sposób (zgodnie z art. 174 p.p.s.a.) doszło do ich naruszenia. Okoliczność jest ta o tyle istotna, że stawiając zarzut naruszenia przepisów postępowania strona składająca skargę kasacyjną musi jednocześnie wskazać, w jaki sposób uchybienie tym przepisom mogło wpłynąć istotnie na wynik postępowania (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.). Tylko wykazanie, że gdyby do naruszenia nie doszło, zapadłoby odmienne rozstrzygnięcie, skutkuje uwzględnieniem środka odwoławczego opartego na tej podstawie kasacyjnej. Warto także wskazać, że przepisu ustawy p.p.s.a., nie przewidują jako podstawy kasacyjnej zarzutu "rażącego naruszenia przepisów proceduralnych". Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny nie jest zobowiązany, ale wręcz nawet nie jest uprawniony do precyzowania za stronę zarzutów skargi kasacyjnej bądź do poszukiwania za nią naruszeń prawa, jakich mógł dopuścić się wojewódzki sąd administracyjny (por. wyrok NSA z dnia 18 października 2011 r., sygn. akt II FSK 2348/11, LEX nr 984581). Ustawowe podstawy kasacyjne wymagają od skarżącego kasacyjnie konkretyzacji poprzez sformułowanie tzw. zarzutów kasacyjnych. Zarzuty te obejmują nie tylko wskazanie konkretnych przepisów prawa materialnego lub formalno-procesowego, które w ocenie skarżącego kasacyjnie zostały naruszone przez sąd pierwszej instancji, lecz także muszą zawierać określenie sposobu naruszenia prawa oraz wskazanie prawidłowego – zdaniem kasatora – sposobu wykładni lub zastosowania unormowań, które miały zostać naruszone przez sąd a quo. Naczelny Sąd Administracyjny – zgodnie z zasadą związania granicami skargi kasacyjnej – nie jest natomiast uprawniony do uzupełniania, dookreślania lub korygowania wadliwie skonstruowanych, sformułowanych lub niepełnych zarzutów kasacyjnych (por. wyrok NSA z dnia 6 lutego 2018 r., sygn. akt I OSK 1875/17, LEX nr 2469862). Koniecznym warunkiem uznania, iż strona powołuje się w skardze kasacyjnej na jedną z podstaw kasacji – jest wskazanie, które przepisy oznaczone numerem artykułu (paragrafu, ustępu) ustawy zostały naruszone, na czym to naruszenie polegało oraz jaki mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny, działając jako sąd kasacyjny, nie jest uprawniony do samodzielnego konkretyzowania zarzutów lub też stawiania hipotez co do tego, jakiego przepisu dotyczy podstawa kasacji (por. wyrok NSA z dnia 24 czerwca 2004 r., sygn. akt OSK 421/04, LEX nr 146732). Naruszenie prawa materialnego poprzez niewłaściwe zastosowanie polega na zastosowaniu normy prawnej nieodpowiedniej do danego stanu faktycznego. W ramach tej podstawy kasacyjnej należy wyjaśnić dlaczego przyjęty za podstawę rozstrzygnięcia przepis nie ma związku z ustalonym stanem faktycznym i jaki inny przepis sąd powinien zastosować (por. wyrok NSA z dnia 29 czerwca 2004 r., sygn. akt GSK 233/04, LEX nr 1089160).
W komentarzach natomiast wskazuje się, że przez przytoczenie podstaw kasacyjnych należy rozumieć dokładne wskazanie takiej podstawy oraz określenie tych przepisów prawa, które zdaniem wnoszącego skargę kasacyjną uległy naruszeniu przez sąd wydający zaskarżone orzeczenie. Prawidłowe sformułowanie podstaw kasacyjnych polega na wskazaniu konkretnych przepisów prawa, które zostały naruszone, z podaniem numeru artykułu, paragrafu, ustępu, punktu (ewentualnie innych jednostek redakcyjnych), oraz tego, na czym to naruszenie polegało. Dopełnienie tych wymogów jest konieczne, ponieważ wyznacza granice skargi kasacyjnej, którymi związany jest Naczelny Sąd Administracyjny - art. 183 § 1 p.p.s.a. (por. B. Dauter, w: B. Dauter, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, komentarz do art. 176 p.p.s.a., teza 7, opublikowano: LEX/el. 2021). W art. 174 pkt 1 p.p.s.a. wymieniono dwie formy naruszenia prawa materialnego umożliwiające zaskarżenie orzeczenia sądu administracyjnego pierwszej instancji wymienionego w art. 173 § 1 p.p.s.a.: błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie. W orzecznictwie zwraca się uwagę, że jakkolwiek te dwie postacie naruszenia prawa materialnego w procesie stosowania prawa mogą pozostawać ze sobą w funkcjonalnym związku, to jednak nie powinny być utożsamiane, tym bardziej że ustawodawca wyraźnie je wyodrębnił (zob. np. wyroki NSA: z 10.07.2007 r., II FSK 886/06, CBOSA; z 26.11.2014 r., I OSK 766/13, CBOSA). Naczelny Sąd Administracyjny podkreśla przy tym, że zrównanie tych pojęć powoduje niejasność, na czym konkretnie wytknięte naruszenia polegają. Dlatego powinny one stanowić samodzielne zarzuty, które w podstawach skargi kasacyjnej mogą pojawiać się łącznie lub oddzielnie, lecz zawsze powinny być uzupełnione o wskazanie, na czym polegała dokonana przez sąd pierwszej instancji błędna wykładnia lub niewłaściwe zastosowanie oraz jaka powinna być prawidłowa wykładnia i właściwe zastosowanie - wyrok NSA z 22.05.2014 r., II FSK 1461/12, LEX nr 1479141 (por. M. Niezgódka-Medek, w: B. Dauter, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, komentarz do art. 174 p.p.s.a., teza 8, opublikowano: LEX/el. 2021).
Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy należy zauważyć, że w uzasadnieniu skargi kasacyjnej, mimo wskazania dalszych różnych jednostek redakcyjnych art. 107 ust. 2 lit. a i art. 107 ust. 2 lit. b rozporządzenia, brak jest wyartykułowania konkretnych zarzutów ze wskazaniem postaci i sposobu naruszenia prawa.
Naczelny Sąd Administracyjny nie ma ani uprawnienia, ani też obowiązku do poprawiania, modyfikowania, czy w inny sposób uzupełniania zarzutów kasacyjnych za stronę. Brak takiej precyzji uniemożliwia w istocie dokonanie oceny legalności zaskarżonego orzeczenia przez pryzmat tak postawionego zarzutu.
W związku z powyższym już tylko z tego powodu postawiony zarzut można byłoby uznać za nieskuteczny.
Niezależnie jednak od powyższego NSA stwierdza, że wykładnia zastosowanych w sprawie przepisów prawa materialnego dokonana przez organy, zaaprobowana przez Sąd I instancji, jest prawidłowa.
Przekonuje do takiej konstatacji treść art. 108 i art. 109 rozporządzenia nr 1186/2009. Analizując treść przepisu art. 109 tego rozporządzenia, NSA zauważa, że za oczywiste należy uznać, iż handlowy pojazd wiąże się z handlową podróżą, zaś pojazd prywatny – z podróżą o prywatnym charakterze. Treść przepisu art. 108 rozporządzenia także przekonuje, że w przepisach tych chodzi o podróże handlowe, gdyż przepis ten wprost o tym stanowi.
Zgodnie z art. 108 rozporządzenia nr 1186/2009 w odniesieniu do paliw zawartych w standardowych zbiornikach handlowych pojazdów mechanicznych oraz pojemników specjalnego przeznaczenia państwa członkowskie mogą ograniczyć stosowanie zwolnień do 200 litrów na pojazd, na pojemnik i na jedną podróż.
Jak wynika z art. 107 ust. 2 lit. a omawianego rozporządzenia, "handlowy pojazd mechaniczny" oznacza każdy mechaniczny pojazd drogowy (w tym ciągniki bez lub z przyczepą), który pod względem konstrukcji i wyposażenia jest przeznaczony i nadaje się do transportu odpłatnego lub nieodpłatnego: - więcej niż dziewięciu osób, włączając kierowcę; - towarów, oraz każdy pojazd drogowy do specjalnych celów innych niż transport jako taki.
Zdaniem NSA, słusznie organy, a za nimi Sąd I instancji przywołały w ramach wykładni systemowej zewnętrznej treść art. 77 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (obecnie t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 361 ze zm.), z którego to przepisu wynika, że za środek transportu przeznaczony do działalności gospodarczej uważa się każdy mechaniczny pojazd drogowy wykorzystywany w działalności gospodarczej, w tym ciągnik z naczepą lub bez naczepy, który ze względu na rodzaj, budowę lub wyposażenie jest przeznaczony do przewozu towarów lub więcej niż dziewięciu osób razem z kierowcą, a także specjalistyczny mechaniczny pojazd drogowy.
Powołany przepis reguluje zwolnienie od podatku od towarów i usług importu paliwa przewożonego w standardowych zbiornikach środków transportu przeznaczonych do działalności gospodarczej. Za taki środek uważa się każdy mechaniczny pojazd drogowy wykorzystywany w działalności gospodarczej.
Zatem paliwo wykorzystywane podczas podróży handlowej nie podlega tym daninom. W sytuacji jednak, gdy import nie następuje w wykonaniu takiej podróży handlowej – nie jest objęty omawianym zwolnieniem i podlega on należnościom celnym.
Wobec powyższego Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że w sprawie nie doszło do błędu w wykładni omawianego przepisu. Przez handlowy pojazd mechaniczny, o którym mowa w art. 107 ust. 1 lit. a rozporządzenia nr 1196/2009, należy bowiem rozumieć pojazd przeznaczony i wykorzystywany do prowadzenia działalności gospodarczej.
W tych okolicznościach stwierdzić należy, że zarzut naruszenia prawa materialnego nie jest usprawiedliwiony.
Odnosząc się natomiast do zarzutu naruszenia prawa procesowego, zauważyć należy, że strona wskazuje w nim na sprzeczność ustaleń faktycznych z materiałem dowodowym zebranym w sprawie oraz niewykazanie w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, w oparciu o jaki kryteria obiektywne Sąd I instancji uznał poszczególne czynności przewozu osób jako wykonywane poza zakresem działalności gospodarczej skarżącego.
W ocenie NSA, strona w skardze kasacyjnej nie wyjaśniła, na czym polega sprzeczność ustaleń faktycznych z materiałem dowodowym. To, że organy i Sąd I instancji na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego wyciągnęły inne wnioski niż strona skarżąca, nie oznacza, że doszło do naruszenia art. 191 o.p.
Natomiast w zakresie zagadnienia wykonywania czynności przewozu poza zakresem działalności zauważyć należy, że Sąd I instancji nie stwierdził, że strona wykonywała czynności przewozu poza zakresem działalności, a jedynie uznał, że import paliwa nastąpił poza podróżą o charakterze handlowym. A tylko taka – handlowa, czyli związana z wykonywaniem działalności gospodarczej – podlegała zwolnieniu.
W ocenie NSA zgromadzony materiał dowodowy pozwalał na taką konstatację. Z niekwestionowanych ustaleń postępowania wynikało, że wyjazdy odbywały się z dużą częstotliwością do kilku razy w miesiącu, zdarzały się przypadki wyjazdów 2 autokarów w ciągu 1 dnia. Wniosek, że zasadniczym celem wyjazdów był zakup paliwa uzasadniała analiza długości tras (11-22 km) oraz krótki czas pobytu na terytorium [...]. Z dołączonych do przejazdów imiennych list pasażerów wynikało, że autobusem podróżowała stała grupa osób, przy czym znaczna część przewozów (47) odbyła się z udziałem od 1 do 10 pasażerów. Odnotowano także przewóz bez pasażerów. Powyższe powodowało, że w pełni zasadne były wnioski organów o braku uzasadnienia ekonomicznego do świadczenia usług przewozów. Ponadto zeznania świadków potwierdziły, że opłaty za przewóz były symboliczne lub ich nie było.
Ponadto, w sprawie ustalono, że skarżący w badanym roku nabył na terytorium kraju olej napędowy na kwotę [...] zł, tj. ok. [...] litrów, co stanowiło zgodnie z wyliczeniami organu jedynie ok. 5% zapotrzebowania na paliwo w działalności strony. Potwierdzało to także tezę organu, że głównym powodem wyjazdów do [...] było zaopatrzenie floty pojazdów strony w paliwo.
W tych okolicznościach zarzut naruszenia przepisów postępowania należało uznać za nieusprawiedliwiony.
Odnosząc się do przedstawionego na rozprawie wniosku pełnomocnika skarżącego kasacyjnie o skierowanie pytania prejudycjalnego do TSUE co do wykładni art. 107 rozporządzenia nr 1186/2009, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że nie zasługuje on na uwzględnienie ze względów formalnych, podobnie jak zarzut naruszenia prawa materialnego. Pytanie prejudycjalne nie zostało właściwe sformułowane przede wszystkim dlatego, że nie sprecyzowano, czego w istocie miałoby dotyczyć. Nie podano też dalszej jednostki redakcyjnej objętego pytaniem art. 107 rozporządzenia nr 1186/2009.
Zdaniem NSA, na gruncie rozpoznawanej sprawy brak jest podstaw do wystąpienia z pytaniem prejudycjalnym do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej w zakresie odnoszącym się do kwestii, które przedstawione przez pełnomocnika skarżącego kasacyjnie.
Z art. 267 Traktatu o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej wynika obowiązek sądu przedstawienia Trybunałowi pytania prawnego (prejudycjalnego) w przypadku, gdy według tego Sądu do rozstrzygnięcia sprawy konieczna jest wykładnia aktów prawnych przyjętych przez instytucje Unii Europejskiej. Określone zagadnienie, aby mogło być przedmiotem pytania prejudycjalnego, powinno dotyczyć kwestii interpretacji prawa unijnego znajdującego zastosowanie w sprawie zawisłej przed sądem krajowym. Zdaniem Sądu kasacyjnego, w sprawie niniejszej wątpliwości co do interpretacji przepisów prawa unijnego, w zakresie mającym zastosowanie w sprawie niniejszej, nie występują. Dlatego też przedmiotowy wniosek uznać za nieusprawiedliwiony.
Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. a w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a w zw. z § 2 pkt 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2023 r. poz. 1935).