I GSK 687/24

III SA/Łd 697/23 - Wyrok WSA w Łodzi
Data orzeczenia
2024-02-14
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-10-26
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Sędziowie
Ewa Alberciak
Janusz Nowacki /przewodniczący sprawozdawca/
Małgorzata Kowalska
Symbol z opisem
6550
Hasła tematyczne
Środki unijne
Sygn. powiązane
I GSK 687/24 - Wyrok NSA z 2025-08-19
Skarżony organ
Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 1634
art. 145 par 1 pkt 1 lit. a i c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Dz.U. 2022 poz 2422
art. 27 ust. 1 pkt 1 i 3
Ustawa z dnia 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz  Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (t.j.)
Dz.U. 2022 poz 2000
art. 107 par 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
Dz.U.UE.L 2013 nr 347 poz 549 art. 64 ust. 2
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013z dnia 17 grudnia 2013 w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej,  zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchylające rozporządzenia Rady (EWG) nr 352/78, (WE) nr 165/94, (WE) nr 2799/98, (WE) nr  814/2000, (WE) nr 1290/2005 i (WE) nr 485/2008(1)
Sentencja
Dnia 14 lutego 2024 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Alberciak, Sędziowie Sędzia NSA Janusz Nowacki (spr.), Sędzia WSA Małgorzata Kowalska, , Protokolant Sekretarz sądowy Ewa Górska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 lutego 2024 roku sprawy ze skargi M. S. na decyzję Dyrektora Łódzkiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia 31 sierpnia 2023 roku nr 425/2023 w przedmiocie odmowy przyznania płatności dobrostanowej na 2022 rok uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Sieradzu z dnia 28 lipca 2023 roku nr 0092-2023-011444.
Uzasadnienie
Decyzją z dnia 31 sierpnia 2023 r., nr 425/2023 Dyrektor Łódzkiego Oddziału Regionalnego ARiMR w Łodzi, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., art. 3 ust. 1 pkt 12a, art. 26, art. 27 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r., poz. 2422, ze zm.), § 1, § 2 ust. 1 pkt 2-5, § 3, § 4, § 5, § 7, § 8 ust. 1, 2, 4, § 14 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 3 marca 2020 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Dobrostan zwierząt" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz. U. z 2020 r., poz. 382 ze zm.), art. 59 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej, zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchylającego rozporządzenia Rady (EWG) nr 352/78, (WE) nr 165/94, (WE) nr 2799/98, (WE) nr 814/2000, (WE) nr 1290/2005 i (WE) nr 485/2008 (Dz.Urz.UE.L.347.549, ze zm.) w zw. z art. 104 ust. 1 lit. a) ppkt (iv) rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/2116 w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej, zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchylenia rozporządzenia (UE) nr 1306/2013 (Dz.Urz.UE.L.435.187), art. 24 rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) nr 809/2014 z dnia 17 lipca 2014 r. ustanawiającego zasady stosowania rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli, środków rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności (Dz.Urz.UE.L.227.69) w zw. z art. 14 lit. b) rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) 2022/1173 z dnia 31 maja 2022 r. ustanawiającego zasady stosowania rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/2116 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli we wspólnej polityce rolnej (Dz.Urz.UE.L.183.23), utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w Sieradzu z dnia 28 lipca 2023 r., nr 0092-2023-011444 w przedmiocie odmowy przyznania M. S. płatności dobrostanowej (PROW 2014-2020) na rok 2022.
Jak wynika z akt, w dniu 21 marca 2022 r. M. S. złożyła do Biura Powiatowego ARiMR w Sieradzu za pośrednictwem aplikacji eWniosekPlus, wniosek o przyznanie płatności na rok 2022, w którym ubiegała się o przyznanie płatności dobrostanowej (PROW 2014-2020) pakietu 1. Dobrostan świń, wariantu 1.1 Dobrostan loch - zwiększona powierzchnia w budynkach oraz wariantu 1.2 Dobrostan tuczników - zwiększona powierzchnia w budynkach w tym zwrot kosztów transakcyjnych poniesionych z tytułu sporządzenia planu poprawy dobrostanu zwierząt. W załączeniu do wniosku strona przedstawiła plany poprawy dobrostanu tuczników i loch z dnia 21 marca 2022 r.
Decyzją z dnia 28 lipca 2023 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w Sieradzu odmówił przyznania stronie płatności dobrostanowej w ramach wariantu 1.1 Dobrostan loch - zwiększona powierzchnia w budynkach, wariantu 1.2 Dobrostan tuczników - zwiększona powierzchnia w budynkach oraz odmówił przyznania kwoty przeznaczonej na refundację kosztów transakcyjnych poniesionych z tytułu sporządzenia planu poprawy dobrostanu zwierząt. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że odmowa przyznania płatności dobrostanowej do wariantu 1.1. Dobrostan loch - zwiększona powierzchnia w budynkach nastąpiła z uwagi na naruszenie wymogu dotyczącego przekroczenia liczby wszystkich loch utrzymywanych w gospodarstwie rolnym w stosunku do maksymalnej liczby loch określonej w planie poprawy dobrostanu zwierząt. Największy wskaźnik przekroczenia wynoszący 17,65% odnotowano w dniu 21 marca 2022 r., tj. w dniu złożenia wniosku (6 szt.), a więc w pierwszym dniu okresu referencyjnego dla wariantu 1.1 rolnik nie spełniał definicji gospodarstwa dobrostanowego, o której mowa w § 14 ust. 1 rozporządzenia dobrostanowego.
Konsekwencją powyższego była również odmowa przyznania płatności do wariantu 1.2 Dobrostan tuczników - zwiększona powierzchnia w budynkach. Podstawą bowiem ustalenia wysokości płatności dobrostanowej w ramach wariantu 1.2 Dobrostan tuczników - zwiększona powierzchnia w budynkach jest liczba tuczników, które pochodzą od loch objętych wnioskiem o przyznanie płatności dobrostanowej w ramach wariantu 1.1 Dobrostan loch - zwiększona powierzchnia w budynkach i w odniesieniu do których na podstawie wniosku i dołączonych do niego dokumentów oraz danych zawartych w rejestrze zwierząt gospodarskich oznakowanych i siedzib stad tych zwierząt, o którym mowa w przepisach o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt, ustalono, że jest spełniony warunek, o którym mowa w § 3 ust. 6 pkt 1 rozporządzenia dobrostanowego, a w dniu złożenia tego wniosku w ramach wariantu 1.1 Dobrostan loch - zwiększona powierzchnia w budynkach, liczba wszystkich loch utrzymywanych w gospodarstwie rolnym nie przekracza więcej niż o 5% maksymalnej liczby loch określonej w planie poprawy dobrostanu zwierząt.
Organ odmówił również przyznania kwoty przeznaczonej na refundację kosztów transakcyjnych w rozumieniu art. 2 ust. 1 akapit drugi lit. e rozporządzenia nr 1305/2013 poniesionych z tytułu sporządzenia, w roku złożenia wniosku o przyznanie płatności dobrostanowej, planu poprawy dobrostanu zwierząt, ponieważ może ona zostać przyznana jeżeli są spełnione warunki przyznania płatności dobrostanowej w ramach danego wariantu. Jednym z warunków przyznania płatności dobrostanowej jest przestrzeganie wymogów ustalonych w ramach danego wariantu.
Od powyższej decyzji M. S. złożyła odwołanie w którym wskazała, że w dniu 21 marca 2022 r. w godzinach porannych sprzedała 6 sztuk loch, a w godzinach południowych złożyła wniosek o przyznanie dopłat bezpośrednich i płatności dobrostanowej (w chlewie znajdowały się 34 lochy). Skarżąca podniosła, że czuje się poszkodowana odmowną decyzją, ponieważ wypełniała wszystkie wymogi i przestrzegała poszczególnych pakietów i wariantów. Podała, że nie wie, czy może jeszcze w jakiś sposób udowodnić że nie posiadała i nie posiada więcej niż 34 sztuki loch.
Wskazaną na wstępie decyzją z dnia 31 sierpnia 2023 r. Dyrektor Łódzkiego Oddziału Regionalnego ARiMR w Łodzi utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy wskazując, że zasady przyznawania płatności dobrostanowej regulują przepisy ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich PROW 2014-2020 oraz rozporządzenia dobrostanowego. Odwołując się do treści m.in. § 3 ust. 1, 2 i 2a, § 4, § 5, § 6 ust. 1 i 2, § 7 i § 14 ust. 1 rozporządzenia dobrostanowego, organ wyjaśnił, że działanie "Dobrostan zwierząt" ma na celu zapewnienie określonym grupom zwierząt podwyższonych warunków utrzymania względem odpowiedniego powszechnie obowiązującego prawa w tym zakresie. Zapewnienie zwierzętom podwyższonych warunków utrzymania w myśl działania "Dobrostan zwierząt" polega na przestrzeganiu wymogów związanych z zapewnieniem zwierzętom wielkości powierzchni bytowej większej, o co najmniej 20% względem tej określnej jako obowiązkowe wymogi ustanowione zgodnie z tytułem VI rozdział I rozporządzenia nr 1306/2013 oraz tej określonej jako inne odpowiednie obowiązkowe wymogi, wskazane w rozporządzeniach Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 15 lutego 2010 r. i z dnia 28 czerwca 2010 r.
Dla przyznania płatności dobrostanowej konieczne jest spełnianie warunków i wymogów określonych w rozporządzeniu dobrostanowym. Zgodnie z § 4 ust. 2 rozporządzenia wymogi, które wykraczają ponad odpowiednie obowiązkowe wymogi ustanowione zgodnie z tytułem VI rozdziału I rozporządzenia nr 1306/2013, oraz inne odpowiednie obowiązkowe wymogi, o których mowa w art. 33 ust. 2 rozporządzenia nr 1305/2013, określone zostały w załączniku nr 3 do rozporządzenia, przy czym wymogi te obejmują także obowiązek prowadzenia na formularzu udostępnionym przez Agencję rejestru wypasu krów mlecznych.
Składając wniosek o przyznanie płatności na rok 2022 strona oświadczyła, że znane są jej zasady przyznania płatności oraz pomocy finansowej, objętych wnioskiem o przyznanie płatności (część IX wniosku "Oświadczenia i zobowiązania"). Przyjąć zatem należy, że skarżąca posiadała wiedzę z zakresu wnioskowanego wsparcia. Składając wniosek o pomoc dobrostanową beneficjent składa również oświadczenie o znajomości prawa i reguł związanych z przyznawaniem płatności. Uwzględniając powyższe nie można zatem przyjąć, że strona dochowała wszelkiej staranności w realizacji podjętego działania. W ocenie organu odwoławczego wyjaśnienie skarżącej, że w dniu 21 marca 2022 r. najpierw dokonała sprzedaży 6 sztuk loch, a następnie złożyła wniosek o przyznanie płatności, nie oznacza, że tego dnia spełniała wszystkie wymogi dotyczące wnioskowanego wariantu. Przepisy rozporządzenia dobrostanowego wskazują, że rolnik, w przypadku realizacji wariantu 1.1 Dobrostan loch - zwiększona powierzchnia w budynkach, przestrzega wymogów w okresie od dnia złożenia wniosku o przyznanie płatności dobrostanowej do dnia 14 marca roku następującego po roku, w którym został złożony ten wniosek.
W przypadku płatności o którą ubiegała się strona, wymogi dla wariantu 1.1 Dobrostan loch - zwiększona powierzchnia w budynkach, zostały określone w ust. 1 załącznika nr 3 rozporządzenia dobrostanowego. Dla przyznania płatności wymagane jest m.in. aby liczba wszystkich loch utrzymywanych w gospodarstwie rolnym nie była większa niż maksymalna liczba loch określona w planie poprawy dobrostanu zwierząt. Rolnik zobowiązany jest do przestrzegania tego wymogu od dnia złożenia wniosku o przyznanie płatności dobrostanowej do dnia 14 marca roku następującego po roku, w którym został złożony ten wniosek.
Zgodnie z załącznikiem nr 5 do rozporządzenia dobrostanowego, w przypadku gdy liczba wszystkich loch oznakowanych kolczykiem z indywidualnym numerem identyfikacyjnym lochy i zarejestrowanych zgodnie z przepisami o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt w gospodarstwie rolnym jest większa niż liczba określona w planie poprawy dobrostanu zwierząt - więcej niż o 5%, współczynnik dotkliwości wynosi 80%, współczynnik trwałości 1,25, iloczyn współczynnika dotkliwości i trwałości 100%.
Skarżąca argumentuje, że w dniu 21 marca 2022 r. w godzinach porannych dokonała sprzedaży 6 sztuk loch, a wniosek o przyznanie płatności złożyła później. W dniu 21 marca 2022 r. doszło jednak do przekroczenia obsady loch w okresie od 24.00 (początek dnia 21 marca 2022 r.) do chwili sprzedaży. Z powyższych względów organ odwoławczy podziela stanowisko Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w Sieradzu, że w dniu 21 marca 2022 r. doszło do przekroczenia maksymalnej liczby loch, które ze względu na wymogi wariantu mogły przebywać jednocześnie w gospodarstwie rolnym strony. Wartość tego przekroczenia wyniosła 17,65%, co oznacza - biorąc pod uwagę zapisy zawarte w załączniku nr 5 do rozporządzenia dobrostanowego pod liczbą porządkową 5 dla Wariantu 1.1 Dobrostan loch - zwiększona powierzchnia w budynkach oraz treść § 14 ust. 1 tegoż rozporządzenia - wysokość płatności, która przysługiwałaby rolnikowi, gdyby przestrzegał te wymogi, jest pomniejszana o 100%, co oznacza odmowę jej przyznania.
Konsekwencją odmowy przyznania stronie płatności w ramach wariantu 1.1 Dobrostan loch - zwiększona powierzchnia w budynkach, jest również odmowa przyznania płatności do wariantu 1.2 Dobrostan tuczników - zwiększona powierzchnia w budynkach, której warunkiem przyznania jest aby pochodziły od loch objętych wnioskiem o przyznanie płatności dobrostanowej w ramach wariantu, o którym mowa w § 4 ust. 2 pkt 1 lit. a) rozporządzenia dobrostanowego, i w odniesieniu do których na podstawie tego wniosku i dołączonych do niego dokumentów oraz danych zawartych w rejestrze zwierząt gospodarskich oznakowanych i siedzib stad tych zwierząt, o którym mowa w przepisach o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt, ustalono, że jest spełniony warunek nie utrzymywania loch w systemie jarzmowym albo utrzymania ich w systemie jarzmowym nie dłużej niż przez 8 dni w okresie okołoporodowym, a w dniu złożenia tego wniosku w ramach wariantu 1.1 Dobrostan loch - zwiększona powierzchnia w budynkach, liczba wszystkich loch utrzymywanych w gospodarstwie rolnym nie przekraczała więcej niż o 5% maksymalnej liczby loch określonej w planie poprawy dobrostanu zwierząt.
O przyznaniu natomiast kwoty przeznaczonej na refundację kosztów transakcyjnych poniesionych z tytułu sporządzenia planu poprawy dobrostanu zwierząt decyduje fakt otrzymania płatności z tytułu realizacji zobowiązania dobrostanowego. Odmowa przyznania stronie płatności dobrostanowej w ramach wnioskowanych wariantów powoduje brak podstaw do przyznania kwoty przeznaczonej na refundację kosztów transakcyjnych poniesionych z tytułu sporządzenia planu poprawy dobrostanu zwierząt.
Organ odwoławczy wyjaśnił również, że pomimo, że rozporządzenia o nr 1306/2013 i 809/2014 z dniem 1 stycznia 2023 r. utraciły moc obowiązującą, to stosownie do zapisów zawartych w aktach prawa je uchylających, mają one zastosowanie w przedmiotowej sprawie. Zgodnie z art. 104 ust. 1 lit. a) ppkt (i) rozporządzenia 2021/2116, przepisy rozporządzenia nr 1306/2013, pomimo utraty jego mocy z dniem 1 stycznia 2023 r., mają zastosowanie po dniu 1 stycznia 2023 r. do wydatków poniesionych i płatności dokonanych na rzecz systemów wsparcia na mocy rozporządzenia (UE) nr 1307/2013 w odniesieniu do roku kalendarzowego 2022 i wcześniejszych lat. Stosownie zaś treści do art. 14 rozporządzenia 2022/1173 rozporządzenie nr 809/2014, które utraciło swoją moc z dniem 1 stycznia 2023 r., stosuje się nadal do:
a) wniosków o przyznanie pomocy w odniesieniu do płatności bezpośrednich, złożonych przed dniem 1 stycznia 2023 r.;
b) wniosków o płatność złożonych w związku ze środkami wsparcia wdrażanymi na podstawie rozporządzenia (UE) nr 1305/2013;
c) systemu kontroli i kar administracyjnych w odniesieniu do przepisów dotyczących zasady wzajemnej zgodności.
Organ odwoławczy nadmienił również, że pomimo dostrzeżonych uchybień zawartych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji podziela ustalenia faktyczne i prawne organu I instancji. Zdaniem organu odwoławczego, organ I instancji zasadnie odmówił skarżącej przyznania wnioskowanych płatności.
W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skarżąca wnosząc o ponowne przeanalizowanie wniosku i przyznanie wnioskowanej płatności wskazała, że przed przystąpieniem do programu został opracowany plan poprawy dobrostanu zwierząt, który od dnia 29 kwietnia 2020 r. określał dopuszczalną liczbę zwierząt, które mogą przebywać w gospodarstwie rolnym, tj. lochy - 40 szt.; świnie które mogą przebywać jednocześnie w gospodarstwie rolnym (bez liczby prosiąt nieodsadzonych) - 536 szt.; warchlaki i tuczniki - 495 szt.; tuczniki - 758 szt. Z powodu niskiej opłacalności produkcji trzody chlewnej oraz w celu poprawy stanu zdrowia zwierząt i jego dobrostanu, został opracowany nowy plan w ramach realizowanego działania M-14 "Dobrostan zwierząt", który zakładał zmniejszenie liczby loch o 6 sztuk, tj. z 40 do 34 sztuk. Od dnia 21 marca 2022 r. na podstawie opracowanego nowego planu poprawy dobrostanu zwierząt, skarżąca przystąpiła do jego realizacji. Nowy plan określał liczbę zwierząt, które mogą przebywać w gospodarstwie rolnym, tj. lochy - 34 szt.; świnie, które mogą przebywać jednocześnie w gospodarstwie rolnym (bez liczby prosiąt nieodsadzonych) - 555 szt.; warchlaki i tuczniki - 520 szt.; tuczniki - 758 szt.
Skarżąca oświadczyła w skardze, że w ciągu dwóch lat od dnia przystąpienia do programu w ramach działania M-14 "Dobrostan zwierząt", warunki przebywania zwierząt nie uległy zamianie, lochy przebywały na zwiększonej powierzchni o 20%, a chów na ściółce z późniejszym odsądzanie prosiąt do 35 dni. Lochy przebywały w tych samych budynkach, w tych samych kojcach, warunki utrzymania nie uległy zmianie. Dobrostan tuczników w tym okresie również nie uległ zmianie, tuczniki przebywały na zwiększonej powierzchni o 20%, chów na ściółce, produkcja w cyku zamkniętym. Tuczniki przebywały w tych samych budynkach, w tych samych kojcach, warunki utrzymania także nie uległy zmianie.
Wobec powyższego, zdaniem skarżącej jeżeli nastąpiło zmniejszenie liczby loch z 40 do 34 sztuk, czy można stwierdzić, że nie zostały spełnione warunki "Dobrostanu zwierząt". Z wyliczeń organu wynika, że nastąpiło przekroczenie liczby zwierząt o 17,65%, w ocenie natomiast skarżącej doszło do pomniejszenia liczby loch o 15%. Skarżąca wskazała, że nie może zrozumieć, w jaki sposób, zmniejszając liczbę zwierząt Agencja uznaje jej zwiększenie o 17,65%. Podała, że roku 2020 i 2021 utrzymywała w gospodarstwie 40 sztok loch spełniając wymogi dobrostanu zwierząt, a w roku 2022 z własnej inicjatywy zmniejszyła stan loch do 34 sztuk i nie spełniła wymogów dobrostanu zwierząt. Agencja stwierdzając braki i nieprawidłowości we wniosku o przyznanie płatności w terminie do dnia 27 czerwca 2022 r. wezwać do uch uzupełnienia. Skarżąca nadmieniła również, że negatywna decyzja Agencji, wywarła ujemny wpływ na sens jej dalszej pracy w rolnictwie i wykonywany zawód rolnika. W ocenie skarżącej, Agencja powinna wpierać produkcje rolniczą, pomagać rolnikom i wspierać ich finansowo.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Łódzkiego Oddziału Regionalnego ARiMR w Łodzi podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie, wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Skarga jest zasadna.
Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku -Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2018r. poz. 2107 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.
Natomiast, w myśl art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023r. poz.259 ze zm.), dalej p.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie:
1/ uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi:
a/ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,
b/ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,
c/ inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy;
2/ stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach;
3/ stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach.
Z wymienionych przepisów wynika, iż sąd bada legalność zaskarżonej decyzji pod kątem jej zgodności z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.
W rozpoznawanej sprawie organy administracji obu instancji naruszyły przepisy postępowania a mianowicie art.27 ust.1 pkt 1 i 3 ustawy z 20 lutego 2015r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 ( Dz. U. z 2022 r., poz. 2422, ze zm.) i art.107 § 3 K.p.a. oraz przepis prawa materialnego art.64 ust.2 rozporządzenia nr 1306/2013 z dnia 17 grudnia 2013 w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej, zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchylające rozporządzenia Rady (EWG) nr 352/78, (WE) nr 165/94, (WE) nr 2799/98, (WE) nr 814/2000, (WE) nr 1290/2005 i (WE) nr 485/2008 (Dz.U.UE.L.2013.347.549) co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest decyzja organu odwoławczego utrzymująca w mocy decyzję organu pierwszej instancji o odmowie przyznania M. S. płatności dobrostanowej na 2022r. w ramach wariantu 1.1 i 1.2 oraz o odmowie przyznania kwoty przeznaczonej na refundację kosztów transakcyjnych poniesionych z tytułu sporządzenia planu poprawy dobrostanu zwierząt.
Podstawą prawną rozstrzygnięcia stanowiły przepisy rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoje Wsi z dnia 3 marca 2020r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Dobrostan zwierząt" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014 -2020 (Dz.U. z 2020r. poz.382 ze zm.).
Zgodnie z treścią § 3 ust.1 wymienionego rozporządzenia, płatność dobrostanową przyznaje się rolnikowi, o którym mowa w art. 33 ust. 1 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1305/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) i uchylającego rozporządzenie Rady (WE) nr 1698/2005 (Dz. Urz. UE L 347 z 20.12.2013, str. 487, z późn. zm.), zwanego dalej "rozporządzeniem nr 1305/2013", jeżeli zobowiązał się do realizacji określonych pakietów i ich wariantów w ramach operacji, o której mowa w art. 33 ust. 1 rozporządzenia nr 1305/2013, oraz:
1) któremu został nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, który może być wykorzystywany do ubiegania się o tę płatność, zwany dalej "numerem identyfikacyjnym";
2) który posiada, na dzień złożenia wniosku o przyznanie płatności dobrostanowej, co najmniej jedną oznakowaną zgodnie z przepisami o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt oraz zarejestrowaną w rejestrze zwierząt gospodarskich oznakowanych i siedzib stad tych zwierząt, o którym mowa w przepisach o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt:
a) lochę, która jest oznakowana kolczykiem z indywidualnym numerem identyfikacyjnym lochy zgodnie z tymi przepisami - w przypadku wariantów, o których mowa w § 4 ust. 2 pkt 1 lit. a i c,
b) krowę - w przypadku pakietu, o którym mowa w § 4 ust. 2 pkt 2;
3) który posiada, z wyłączeniem wariantu, o którym mowa w § 4 ust. 2 pkt 2 lit. a, plan poprawy dobrostanu zwierząt, który został sporządzony w roku złożenia wniosku o przyznanie płatności dobrostanowej:
a) do dnia złożenia wniosku o przyznanie płatności dobrostanowej - w przypadku wariantów, o których mowa w § 4 ust. 2 pkt 1 lit. a i c,
b) przed upływem 25 dni od dnia, w którym upływa termin składania wniosków o przyznanie płatności bezpośrednich w rozumieniu przepisów o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego - w przypadku wariantów, o których mowa w § 4 ust. 2 pkt 1 lit. b i d, pkt 2 lit. b i c oraz pkt 3,
- przy udziale doradcy rolniczego, na formularzu udostępnionym przez Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, zwaną dalej "Agencją".
W myśl § 4 ust.2 pkt 1a.) wymienionego rozporządzenia wymogi, które wykraczają ponad odpowiednie obowiązkowe wymogi ustanowione zgodnie z tytułem VI rozdziału I rozporządzenia nr 1306/2013, oraz inne odpowiednie obowiązkowe wymogi, o których mowa w art. 33 ust. 2 rozporządzenia nr 1305/2013, są określone w załączniku nr 3 do rozporządzenia, przy czym wymogi te obejmują także obowiązek prowadzenia na formularzu udostępnionym przez Agencję rejestru wypasu krów mlecznych oraz rejestru sposobu utrzymywania loch w okresie okołoporodowym, i są przestrzegane w ramach następujących pakietów i ich wariantów:
1) Pakiet 1. Dobrostan świń:
a) wariant 1.1. Dobrostan loch - zwiększona powierzchnia w budynkach,
b) wariant 1.2. Dobrostan tuczników - zwiększona powierzchnia w budynkach,
Zgodnie z treścią § 6 ust.1 cytowanego rozporządzenia rolnikowi może zostać przyznana kwota przeznaczona na refundację kosztów transakcyjnych w rozumieniu art. 2 ust. 1 akapit drugi lit. e rozporządzenia nr 1305/2013 poniesionych z tytułu sporządzenia, w roku złożenia wniosku o przyznanie płatności dobrostanowej, planu poprawy dobrostanu zwierząt, jeżeli są spełnione warunki przyznania płatności dobrostanowej w ramach danego wariantu.
W myśl § 14 ust.1 rozporządzenia jeżeli zostanie stwierdzone uchybienie w przestrzeganiu przez rolnika wymogów w ramach poszczególnych wariantów, płatność dobrostanowa w części dotyczącej danego wariantu przysługuje w wysokości zmniejszonej o kwotę stanowiącą iloczyn:
1) iloczynu:
a) współczynnika dotkliwości danego uchybienia i
b) współczynnika trwałości danego uchybienia
- określonych w załączniku nr 5 do rozporządzenia oraz
2) kwoty wysokości płatności dobrostanowej, jaka przysługiwałaby w ramach danego wariantu, gdyby rolnik przestrzegał tych wymogów.
Zgodnie z treścią ust.1 pkt 1 a.) i b.) załącznika nr 3 do rozporządzenia wymóg wspólny dla:
1) wariantu 1.1. Dobrostan loch - zwiększona powierzchnia w budynkach i wariantu 1.3. Dobrostan loch - dostęp do wybiegu:
a) wszystkie lochy i loszki po pokryciu są utrzymywane w gospodarstwie rolnym zgodnie z wymogami wariantu,
b) liczba wszystkich loch utrzymywanych w gospodarstwie rolnym nie jest większa niż maksymalna liczba loch określona w planie poprawy dobrostanu zwierząt,
W myśl poz.5 załącznika nr 5 do rozporządzenia w sytuacji gdy liczba wszystkich loch oznakowanych kolczykiem z indywidualnym numerem identyfikacyjnym lochy i zarejestrowanych zgodnie z przepisami o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt w gospodarstwie rolnym jest większa niż liczba określona w planie poprawy dobrostanu zwierząt - więcej niż o 5% współczynnik dotkliwości uchybienia wynosi 80%, współczynnik trwałości uchybienia wynosi 1,25 zaś iloczyn współczynnika dotkliwości i trwałości wynosi 100%.
W rozpoznawanej sprawie skarżąca ubiegała się o przyznanie płatności dobrostanowej na 2022r. w ramach wariantu 1.1 – Dobrostan loch – zwiększona powierzchnia w budynkach oraz w ramach wariantu 1.2 Dobrostan tuczników – zwiększona powierzchnia w budynkach.
Należy zaznaczyć, że celem tej płatności jest poprawienie dobrostanu zwierząt, czyli warunków hodowli oraz zapewnienie zwierzętom lepszych warunków bytowania, a przyznana płatność ma zachęcać i w pewnym stopniu rekompensować ryczałtowo producentom rolnym potencjalne wyższe koszty takiej hodowli. W przypadku wariantu 1.1 i 1.2 chodzi o zapewnienie zwierzętom wielkości powierzchni bytowej większej o co najmniej 20% względem obowiązujących w tym zakresie wymogów. Dlatego też istotne jest zapewnienie aby przestrzegane były wymagania określone w planie dobrostanowym. W sytuacji gdy w planie tym określona została maksymalna liczba loch dopuszczalna w warunkach bytowych deklarowanych przez stronę to każdorazowe przekroczenie tej liczby zwierząt powoduje, że nie są przestrzegane wymogi dla tego wariantu.
W niniejszej sprawie organy administracji słusznie uznały, że w 2022r. skarżąca naruszyła określone w planie dobrostanowym wymogi przewidziane dla wariantu 1.1 a mianowicie doszło do przekroczenia maksymalnej liczby loch, które mogą przebywać w gospodarstwie rolnym (zamiast 34 loch w gospodarstwie przebywało 40 loch).
Z zebranego materiału dowodowego wynika, że w 2020r. M. S. przystąpiła do programu "Dobrostan zwierząt" w ramach wariantu 1.1 (Dobrostan loch) i 1.2 (Dobrostan tuczników). W planie dobrostanowym z dnia 29 kwietnia 2020r. określono maksymalną dopuszczalną liczbę loch, które mogą przebywać w gospodarstwie rolnym na 40 sztuk. W dniu 21 marca 2022r. nastąpiła zmiana planu dobrostanowego polegająca między innymi na zmniejszeniu dopuszczanej liczby loch w gospodarstwie rolnym do 34 sztuk i tego samego dnia skarżąca złożyła wniosek o przyznanie płatności dobrostanowej na 2022r. dołączając zmieniony plan dobrostanowy. Organy administracji odmówiły natomiast przyznania płatności gdyż w dniu 21 marca 2022r. od godz.24.00 do godz.5.00 (według skarżącej około godz.5.00 sprzedała ona 6 sztuk loch) doszło do przekroczenia maksymalnej liczby loch w gospodarstwie rolnym określonej w planie dobrostanowym (było 40 zamiast 34 sztuk).
Należy zaznaczyć, że rolnik ma obowiązek przestrzegać wymogu określonego w ustępie 1 pkt 1b.) załącznika nr 3 doi rozporządzenia z 3 marca 2020r. przez cały okres realizacji płatności dobrostanowej tzn. od dnia złożenia wniosku o przyznanie płatności (21 marca 2022r.) do dnia 14 marca następnego roku, w którym złożono wniosek (tzn. do 14 marca 2023r.). Skoro okres referencyjny rozpoczyna się w dniu złożenia wniosku o przyznanie płatności (21 marca 2022r.) to należy zgodzić się z organami administracji obu instancji, iż okres ten należy liczyć od godz.24.00 tego dnia. Innymi słowy okres referencyjny rozpoczął się od godziny 24.00 w dniu 21 marca 2022r.
Konsekwencją uznania, że okres referencyjny rozpoczął się o godzinie 24.00 w dniu 21 marca 2022r. jest to, że pierwszego dnia tego okresu a konkretnie od godziny 24.00 do godz.5.00 w gospodarstwie rolnym skarżącej przekroczona została maksymalna dopuszczalna liczba loch o 6 sztuk. Przekroczenie to wyniosło 17,65%. Fakt przekroczenia liczby loch przez okres pięciu godzin w dniu 21 marca 2022r. nie jest kwestionowany. M. S. w odwołaniu podniosła bowiem, ze 6 sztuk loch sprzedała około godziny 5.00 rano (czego organy nie kwestionują), co prowadzi do wniosku, że przez okres pięciu godzin w dniu 21 marca 2022r. w gospodarstwie rolnym była przekroczona liczba loch określona w zmienionym planie dobrostanowym. Doszło zatem do naruszenia wymogu określonego w ustępie 1 pkt 1b załącznika nr 3 do rozporządzenia z 3 marca 2020r. co skutkowało odmową przyznania płatności w ramach wariantu 1.1 zgodnie z treścią pozycji 5 załącznika nr 5 do wymienionego rozporządzenia. Konsekwencją zaś odmowy płatności w ramach wariantu 1.1 była odmowa przyznania płatności w ramach wariantu 1.2 z uwagi na treść § 5 ust.3 pkt 2 rozporządzenia oraz odmowa przyznania kwoty przeznaczonej na refundację kosztów transakcyjnych z uwagi na treść § 6 ust.1 rozporządzenia.
W przekonaniu sądu organy administracji odmawiając skarżącej przyznania płatności dobrostanowej postąpiły wbrew zasadzie proporcjonalności, zwanej także zasadą współmierności, miarkowania, adekwatności czy zakazem nadmiernej ingerencji. Zasada ta w pierwszej kolejności adresowana jest do ustawodawcy, ale winna być traktowana jako zasada w procesie stosowania prawa. W tym kontekście powinna być ona rozumiana jako obowiązek przyjęcia przy wykładni normy prawa materialnego takiej wartości, jak wybór środka ingerencji w prawa podmiotu najmniej dla niego uciążliwego (odpowiedniego, niezbędnego, proporcjonalnego do celu, jakiemu służy). Zasada ta ma swoje podstawy zarówno w systemie prawa krajowego, jak i europejskiego (art. 2 i 31 ust. 3 Konstytucji RP, art. 5 ust. 4 Traktatu o Unii Europejskiej).
Organy administracji odmówiły przyznania M. S. płatności dorbostanowej z uwagi na przekroczenie dopuszczalnej liczby loch w gospodarstwie rolnym o 6 sztuk przez okres około 5 godzin (od godz.24.00 do godz.5.00). Cały okres referencyjny (od 21 marca 2022r. do 14 marca 2023r.) to 359 dni zaś 1 dzień tego okresu to 0,28% przy czym z tego jednego dnia przekroczenie dotyczyło tylko 5 godzin. Zakładając, że liczba godzin całego okresu referencyjnego to 8616 godzin (359 dni x 24 godziny) to 5 godzin tego okresu to 0,06%. Można zatem uznać, że przekroczenie liczby loch w gospodarstwie M.S. dotyczyło okresu śladowego (znikomego). Z powodu tak niewielkiego przekroczenia wobec skarżącej nałożono sankcję w wysokości odmowy płatności w ramach wariantu 1.1 w 100% czego konsekwencją była odmowa przyznania płatności w ramach wariantu 1.2 oraz odmowa przyznania kwoty na refundację kosztów transakcyjnych. W związku z czym powstaje wątpliwość czy nie doszło do naruszenia zasady proporcjonalności skoro za przekroczenie liczby loch w gospodarstwie przez znikomy okres w stosunku do całego okresu referencyjnego (przez 0,06% tego okresu) wobec skarżącej zastosowano sankcje pozbawienia wszelkiej płatności dobrostanowej w 100%.
Kary grożące za nieprzestrzeganie obowiązków wynikających ze stosowanie Wspólnej Polityki Rolnej ustala art. 64 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 1306/2013 z dnia 17 grudnia 2013 w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej, zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchylające rozporządzenia Rady (EWG) nr 352/78, (WE) nr 165/94, (WE) nr 2799/98, (WE) nr 814/2000, (WE) nr 1290/2005 i (WE) nr 485/2008 (Dz.U.UE.L.2013.347.549)
Rozporządzenie to z dniem 1 stycznia 2023r. wprawdzie utraciło moc ale ma ono zastosowanie w niniejszej sprawie z uwagi na treść art.104 ust.1 a.) ppkt (i) rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 2021/2116 z 2 grudnia 2021r. w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej, zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchylenia rozporządzenia (UE) nr 1306/2013 (Dz.U.UE L nmr 435 z 2021r. poz. 187). Zgodnie z treścią tego przepisu rozporządzenie (UE) nr 1306/2013 traci moc. Jednakże:
a) art. 4 ust. 1) lit. b), art. 5, art. 7 ust. 3, art. 9, 17, 21 i 34, art. 35 ust. 4, art. 36, 37, 38, 40-43, 51, 52, 54, 56, 59, 63, 64, 67, 68, 70-75, 77, 91-97, 99 i 100, art. 102 ust. 2 oraz art. 110 i 111 rozporządzenia (UE) nr 1306/2013 nadal mają zastosowanie:
(i) do wydatków poniesionych i płatności dokonanych na rzecz systemów wsparcia na mocy rozporządzenia (UE) nr 1307/2013 w odniesieniu do roku kalendarzowego 2022 i wcześniejszych lat.
Przepis art.64 rozporządzenia nr 1306/2013, zatytułowany "Stosowanie kar administracyjnych" przewiduje zmniejszenie kwoty pomocy lub wsparcia do wypłaty, w związku z wnioskiem o przyznanie pomocy lub wnioskiem o płatność, w których stwierdzono niezgodności; wypłatę kwoty obliczonej na podstawie wielkości lub okresu, których dotyczy niezgodność; zawieszenie lub wycofanie zatwierdzenia, uznania lub zezwolenia; wykluczenie z prawa uczestnictwa w danym systemie pomocy, środka wsparcia lub z innego środka bądź korzystania z nich.
Wysokość kar administracyjnych powinna być proporcjonalna i uzależniona od dotkliwości, zasięgu, trwałości i powtarzalności stwierdzonej niezgodności (art. 64 ust. 5 Rozporządzenia nr 1306/2013).
Ustalone zostały także przypadki, gdy kary nie są nakładane. Zgodnie z art. 64 ust. 2 ww. rozporządzenia nr 1306/2013 można odstąpić od wymierzania tych kar w przypadku gdy:
a) niezgodność jest wynikiem działania siły wyższej;
b) niezgodność jest wynikiem oczywistych błędów, o których mowa w art. 59 ust. 6;
c) niezgodność jest wynikiem błędu właściwego organu lub innego organu oraz w przypadku gdy błąd ten nie mógł zostać w rozsądny sposób odkryty przez osobę, której dotyczy kara administracyjna;
d) dana osoba może dowieść w sposób zadawalający właściwemu organowi, że nie jest winna niewypełnienia obowiązków, o których mowa w ust. 1, lub właściwy organ w inny sposób przekona się, że nie nastąpiło to z winy danej osoby;
e) niezgodność jest nieznaczna, w tym w przypadku gdy wyrażona jest w formie progu, który ma zostać ustalony przez Komisję na podstawie ust. 7 lit. b);
f) zachodzą inne przypadki, w których nałożenie kary nie jest właściwe; przypadki te mają być określone przez Komisję zgodnie z ust. 6 lit. b).
Zgodnie natomiast z treścią art.64 ust.7 pkt b.) rozporządzenia nr 1306/2013 Komisja przyjmuje akty wykonawcze ustanawiające szczegółowe przepisy proceduralne i techniczne dotyczące jednolitego wykonywania niniejszego artykułu, a w szczególności:
a) stosowania i obliczania wysokości kar administracyjnych;
b) szczegółowe przepisy dotyczące ustalania, czy niezgodność jest nieznaczna, w tym ustanawiające próg ilościowy wyrażony jako wartość nominalna lub odsetek kwalifikującej się kwoty pomocy lub wsparcia, który w odniesieniu do wsparcia rozwoju obszarów wiejskich nie może być niższy niż 3 %, a w odniesieniu do wszystkich innych rodzajów pomocy lub wsparcia nie może być niższy niż 1 %;
c) przepisów określających przypadki, w których ze względu na charakter kar państwa członkowskie mogą zatrzymać kwoty odzyskane w ramach tych kar.
Te akty wykonawcze przyjmuje się zgodnie z procedurą sprawdzającą, o której mowa w art. 116 ust. 3.
Z przepisu art.64 ust.7 rozporządzenia wynika, że komisja została zobowiązana do przyjęcia przepisów wykonawczych dotyczących między innymi ustalenia w jakich sytuacjach niegodność jest nieznaczna. Takie przepisy nie zostały jednak dotychczas przyjęte przez komisję. Brak jest zatem przepisów unijnych wyjaśniających kwestie nieznacznej niezgodności.
W dniu 3 marca 2020r. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi wydał natomiast rozporządzenie w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Dobrostan zwierząt" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz. U. z 2020 r. poz. 382 ze zm.). Rozporządzenie to zostało zmienione z dniem 15 marca 2022r. rozporządzeniem Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 8 marca 2022r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Dobrostan zwierząt" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz.U. z 2022r. poz.571 ze zm.). Z dniem 15 marca 2022r. załącznik do rozporządzenia z 3 marca 2020r. otrzymał nowe brzmienie i przewidziano w nim, odnośnie wariantu 1.1, współczynniki dotkliwości i trwałości uchybienia oraz iloczyny obu współczynników od 20% do 100%. W załączniku określono w jakiej części jest pomniejszana płatność dobrostanowa (bądź kiedy ona nie przysługuje) w zależności od tego czy ilość loch przekracza lub nie przekracza 5% liczby loch określonej w planie dobrostanowym oraz w zależności od długości wymaganego okresu przestrzegania wymogów.
W ocenie sądu regulacje określone w załączniku nr 5 do rozporządzenia z 3 marca 2020r., nie określają w sposób kompletny i wyczerpujący kwestię "nieznacznej niezgodności" w rozumieniu art.64 ust.2 pkt e.) rozporządzenia nr 1306/2013. Sąd w obecnym składzie stanął na stanowisku, że okoliczność, iż w załączniku do rozporządzenia z 3 marca 2020r. określono w jakich sytuacjach następuje zmniejszenie płatności o 20%,40% i 100% nie oznacza, że tylko w tych przypadkach można zmniejszyć płatność i że żadne inne sytuacje nie uzasadniają uznania ich za "nieznaczną niezgodność". Przypadki "nieznacznej niezgodności", w przekonaniu sadu, nie są uregulowane wyłącznie w załączniku do rozporządzenia z 3 marca 2020r. Wskazuje na to chociażby sformułowanie użyte w art.64 ust. 2 rozporządzenia nr 1306/2013 "nie nakłada się kar administracyjnych w przypadku gdy:". Ze sformułowania tego wynika, że obligatoryjnie odstępuje się od sankcji ("nie nakłada się kar") w przypadkach wymienionych w tym przepisie (między innymi w razie nieznacznej niezgodności). Prawodawca unijny zobligował zatem właściwe organy do całkowitego odstąpienia do stosowania sankcji gdy występuje "nieznaczna niezgodność" zaś w załączniku do rozporządzenia z 3 marca 2020r. w ogóle nie określono przypadków odstąpienia do nałożenia sankcji tylko sytuacje gdy płatność zostaje zmniejszona lub ona nie przysługuje. Prowadzi to do wniosku, że załącznik do rozporządzenia z 3 marca 2020r. nie reguluje w sposób pełny przypadków "nieznacznej niezgodności" lecz mogą być takie przypadki w innych sytuacjach niż określone w tym załączniku.
Reasumując dotychczasowe rozważania sąd uznał, że mogą wystąpić "nieznaczne niezgodności" w rozumieniu art. 64 ist.2 pkt e.) rozporządzenia nr 1306/2013 w innych sytuacjach niż wymienione w załączniku nr 5 do rozporządzenia z 3 marca 2020r.
W rozpoznawanej sprawie organy administracji nie rozważyły możliwości odstąpienia wobec skarżącej od zastosowania sankcji na poziomie 100% w oparciu o treść przepisu art.64 rozporządzenia nr 1306/2013. Dotyczy to zwłaszcza przypadku określonego w punkcie e.) ustępu 2 a mianowicie gdy stwierdzona niezgodność jest nieznaczna. W uzasadnieniach decyzji organów obu instancji brak jest rozważań w tym zakresie.
Przy ocenie czy miała miejsce przesłanka odstąpienia od zastosowania sankcji określona w art.64 ust.2 pkt e.) rozporządzenia nr 1306/2013 decydują okoliczności występujące w każdym konkretnym przypadku. Jedną z takich okoliczności mającą znaczenie dla oceny czy wystąpiła taka niezgodność jest długość okresu w którym nastąpiło naruszenie wymogu płatności dobrostanowej. W rozpoznawanej sprawie przekroczenie liczby loch w gospodarstwie rolnym skarżącej wystąpiło w niewielkim okresie a mianowicie tylko przez 5 godzin. Organy administracji nie podnosiły, iż wymogi wariantu 1.1 były naruszone w pozostałym okresie referencyjnym tzn. od godz.5.00 w dniu 21 marca 2022r. do dnia 14 marca 2023r. Jedyną przyczyną odmowy przyznania płatności podnoszoną przez organy było przekroczenie liczby loch przez 5 godzin w dniu 21 marca 2022r. Jak już była o tym mowa we wcześniejszych rozważaniach okres przekroczenia liczby loch w gospodarstwie wynosił zaledwie 0,06% okresu referencyjnego ( w przeliczeniu na godziny) co jest okresem śladowym i praktycznie nieistotnym dla realizacji celu płatności dobrostanowej. W pozostałym okresie referencyjnym (99,94%) skarżąca zapewniła zwierzętom warunki hodowli zapewniające lepsze warunki bytowania a więc poprawiła dobrostan zwierząt. Skoro przekroczenie liczby zwierząt w gospodarstwie M. S. dotyczyło tak niewielkiego okresu referencyjnego (0,06%) to można uznać, iż skarżąca w zasadzie spełniła cele płatności dobrostanowej na 2022r. Podkreślić należy, iż przyznana płatność dobrostanowa ma zachęcić i rekompensować producentom rolnym wyższe koszty hodowli zwierząt w warunkach poprawiających ich dobrostan a takie koszty w przypadku skarżącej niewątpliwie zostały poniesione praktycznie przez cały okres na który przyznawana jest płatność.
Przy ocenie czy wystąpiła nieznaczna niezgodność w rozumieniu art.64 ust.2 pkt e.) rozporządzenia nr 1306/2013 istotne znaczenie ma także przyczyna przekroczenia liczby zwierząt w gospodarstwie rolnym skarżącej.
Z zebranego materiału dowodowego wynika, że w dniu 21 marca 2022r. doradca rolniczy zmienił plan poprawy dobrostanu zwierząt poprzez zmniejszenie maksymalnej liczby loch w gospodarstwie skarżącej do 34 sztuk i ok. godz.5.00 rano tego dnia M.S. sprzedała 6 sztuk loch (wcześniej posiadała 40 sztuk). Wniosek o przyznanie płatności dorbrostanowej złożyła natomiast w dniu 21 marca 2022r. w godzinach popołudniowych za pośrednictwem aplikacji eWniosekPlus kiedy posiadała już 34 sztuk loch i była przekonana, że nie przekroczyła dopuszczalnej liczby zwierząt określonej w zmienionym planie dobrostanowym. Nie była ona świadoma tego, że maksymalnej liczby loch nie może przekroczyć także przez cały dzień 21 marca 2022r. w tym także przed chwilą złożenia wniosku. Można zatem uznać, że w chwili złożenia wniosku o przyznanie płatności była przeświadczona o spełnieniu przesłanek do otrzymania płatności gdyż wcześniej sprzedała już 6 loch. Okoliczność tę również należy uwzględnić przy ocenie czy nie wystąpiła sytuacja uzasadniająca odstąpieniu od zastosowania sankcji, o której mowa w art.,64 usty.2 pkt e) rozporządzenia nr 1306/2013.
W rozpoznawanej sprawie organy administracji nie rozważały w ogóle przesłanek z art.,64 ust.2 wymienionego rozporządzenia opierając swoje rozstrzygnięcia wyłącznie na fakcie, że przez okres 5 godzin w dniu 21 marca 2022r. M. S. przekroczyła dopuszczalną liczbę loch w swoim gospodarstwie. Dodać należy, iż w podobnej sprawie jaka toczyła się przed tutejszym sądem (sygn.. akt III SA/Łd 58/23) organy rozważały spełnienie przesłanek wymienionych w art.64 ust.2 rozporządzenia nr 1306/2013. W niniejszej sprawie takich rozważań jednak brakło.
Faktem jest, że w postępowaniu o przyznanie płatności obszarowych obowiązują nieco odmienne reguły postępowania niż w Kodeksie postępowania administracyjnego. Przepis art.27 ustawy z 20 lutego 2015r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz.U. z 2021r. poz.2137) nakazuje jednak organom stanie na straży praworządności oraz zobowiązuje organ do wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego. W ramach tych obowiązków mieści się również obowiązek rozważenia przez organ czy nie zachodzą okoliczności uzasadniające odstąpieniu wobec wnioskodawcy od sankcji w postaci odmowy przyznania płatności. W niniejszej sprawie obowiązek ten nie został wykonany przez organy administracji.
Reasumując sąd uznał, że skarga jest uzasadniona. Organy administracji nie rozważyły czy wobec skarżącej spełnione zostały przesłanki do odstąpienia od zastosowania sankcji w postaci odmowy przyznania płatności dobrostanowej określone w art.64 ust.2 rozporządzenia nr 1306/2013. Stanowi to naruszenie art.27 ust.1 pkt 1 i 3 ustawy z 20 lutego 2015r. i art.,107 § 3 K.p.a. oraz art.64 ust.2 wymienionego rozporządzenia co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Mając to na uwadze, na podstawie art.145 § 1 pkt 1 a.) i c.) p.p.s.a., sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji z dnia 28 lipca 2023r.
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy należy uwzględnić rozważania zawarte w niniejszym uzasadnieniu. Należy ponownie wnikliwie ocienić zebrany materiał dowodowy w tym także pod kątem wystąpienia przesłanek, o których mowa w art.64 ust.2 rozporządzenia nr 1306/2013 a następnie wydać rozstrzygnięcie w sprawie.
e.o.