Orzeczenie · 2015-06-25

I GSK 673/13

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2015-06-25
NSApodatkoweWysokansa
podatek akcyzowyolej napędowyprzedawnienieodpowiedzialność podatkowafaktury VATnieznane źródłosłuposzustwo podatkowepostępowanie kontrolneNSA

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargi kasacyjne M. H. oraz Dyrektora Izby Celnej w Ł. dotyczące podatku akcyzowego od oleju napędowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Ł. uchylił decyzję organu w części dotyczącej zobowiązania za październik i listopad 2005 r. z powodu przedawnienia, powołując się na orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego dotyczące art. 70 § 6 pkt 1 Ordynacji podatkowej. W pozostałym zakresie skargę oddalił. NSA w pierwszej kolejności odniósł się do skargi kasacyjnej Dyrektora Izby Celnej, kwestionującej przedawnienie zobowiązań za październik i listopad 2005 r. Sąd uznał, że wyrok TK z dnia 17 lipca 2013 r. (sygn. P 30/11) ma zastosowanie również do przepisu art. 70 § 6 pkt 1 Op w brzmieniu obowiązującym od 1 września 2005 r., a ponieważ podatnik nie został poinformowany o wszczęciu dochodzenia karnego skarbowego przed upływem terminu przedawnienia, zobowiązania te uległy przedawnieniu. Następnie NSA rozpoznał skargę kasacyjną M. H., który kwestionował nałożenie na niego obowiązku zapłaty podatku akcyzowego za grudzień 2005 r. Sąd uznał, że ustalenia faktyczne dokonane przez organy podatkowe i WSA były prawidłowe. Podkreślono, że podatek akcyzowy jest podatkiem jednofazowym, a nabywca ponosi odpowiedzialność, jeśli podatek nie został zapłacony na wcześniejszych etapach obrotu. W tej sprawie wykazano, że paliwo nabyte przez M. H. od firmy FHU E.M. K. nie zostało opodatkowane na wcześniejszych etapach, a firma E. była jedynie 'słupem' wystawiającym 'puste' faktury. Mimo że M. H. wskazywał na możliwość ustalenia rzeczywistego dostawcy, NSA uznał, że materiał dowodowy był wystarczający do rozstrzygnięcia sprawy, a ciężar wykazania zapłaty podatku spoczywał na skarżącym. Sąd oddalił obie skargi kasacyjne.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących przedawnienia zobowiązań podatkowych w kontekście braku powiadomienia o postępowaniu karnym skarbowym oraz odpowiedzialności nabywcy za podatek akcyzowy w przypadku nieuiszczenia go na wcześniejszych etapach obrotu.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji związanej z podatkiem akcyzowym i olejem napędowym, ale jego zasady dotyczące przedawnienia i odpowiedzialności podatkowej mogą mieć szersze zastosowanie.

Zagadnienia prawne (3)

Czy przedawnienie zobowiązania podatkowego za październik i listopad 2005 r. nastąpiło, mimo wszczęcia dochodzenia karnego skarbowego, jeśli podatnik nie został o tym poinformowany przed upływem terminu przedawnienia?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, przedawnienie nastąpiło, ponieważ wyrok Trybunału Konstytucyjnego dotyczący art. 70 § 6 pkt 1 Ordynacji podatkowej ma zastosowanie również do przepisów w brzmieniu obowiązującym po 1 września 2005 r., a brak poinformowania podatnika o wszczęciu postępowania karnego skarbowego przed upływem terminu przedawnienia skutkuje jego nastąpieniem.

Uzasadnienie

NSA potwierdził, że orzeczenie TK dotyczące zasady ochrony zaufania obywatela do państwa i prawa, w kontekście zawieszenia biegu terminu przedawnienia, jest aktualne również dla późniejszego brzmienia przepisu art. 70 § 6 pkt 1 Op. Brak powiadomienia podatnika o wszczęciu postępowania karnego skarbowego przed upływem terminu przedawnienia oznacza, że przedawnienie następuje.

Czy nabywca oleju napędowego ponosi odpowiedzialność za zapłatę podatku akcyzowego, jeśli na wcześniejszych etapach obrotu podatek ten nie został zadeklarowany ani zapłacony?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, nabywca ponosi odpowiedzialność, ponieważ podatek akcyzowy jest podatkiem jednofazowym, a obowiązek podatkowy powstaje u kolejnego podmiotu, jeśli podatek nie został uiszczony na poprzednim etapie obrotu.

Uzasadnienie

NSA wyjaśnił, że zgodnie z ustawą o podatku akcyzowym, podatek jest jednofazowy. Obowiązek podatkowy powstaje u nabywcy, jeśli akcyza nie została zapłacona przez poprzednich uczestników obrotu. Podatnik ma obowiązek wykazać, że podatek został zapłacony, a w przypadku braku takiej możliwości, ponosi odpowiedzialność.

Czy sąd administracyjny pierwszej instancji prawidłowo ocenił materiał dowodowy i zastosował przepisy prawa materialnego, oddalając skargę w części dotyczącej zobowiązania za grudzień 2005 r.?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, sąd pierwszej instancji prawidłowo ocenił materiał dowodowy i zastosował przepisy prawa materialnego.

Uzasadnienie

NSA uznał, że WSA prawidłowo skontrolował decyzje organów podatkowych. M. H. nie wykazał zapłaty podatku akcyzowego, a organy wykazały, że paliwo pochodziło z nielegalnego źródła i nie było opodatkowane na wcześniejszych etapach. Sąd nie miał podstaw do uchylenia decyzji w tej części.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddalono skargę
Oddalono obie skargi kasacyjne.

Przepisy (18)

Główne

Op art. 70 § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

Op art. 70 § 6

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

upa art. 4 § 1

Ustawa z dnia 23 stycznia 2004 r. o podatku akcyzowym

upa art. 4 § 2

Ustawa z dnia 23 stycznia 2004 r. o podatku akcyzowym

upa art. 4 § 5

Ustawa z dnia 23 stycznia 2004 r. o podatku akcyzowym

upa art. 11 § 2

Ustawa z dnia 23 stycznia 2004 r. o podatku akcyzowym

Pomocnicze

ppsa art. 141 § 4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

ppsa art. 145 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

ppsa art. 269 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Op art. 122

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

Op art. 187 § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

Op art. 180 § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

Op art. 188

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

Op art. 191

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

pusa art. 1 § 2

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych

kks art. 56 § 2

Kodeks karny skarbowy

kks art. 6 § 2

Kodeks karny skarbowy

kks art. 61 § 1

Kodeks karny skarbowy

Argumenty

Skuteczne argumenty

Przedawnienie zobowiązania podatkowego za październik i listopad 2005 r. z uwagi na brak powiadomienia podatnika o wszczęciu postępowania karnego skarbowego przed upływem terminu przedawnienia.

Odrzucone argumenty

Zarzuty Dyrektora Izby Celnej dotyczące błędnej wykładni i niezastosowania art. 70 § 6 pkt 1 Op w związku z Konstytucją RP. • Zarzuty M. H. dotyczące naruszenia przepisów postępowania przez WSA, w tym niewłaściwej oceny dowodów i braku uzasadnienia. • Zarzuty M. H. dotyczące naruszenia prawa materialnego, w tym art. 4 ust. 5 upa, poprzez obciążenie go obowiązkiem podatkowym mimo ustalenia poprzednich ogniw dystrybucji.

Godne uwagi sformułowania

podatek akcyzowy jest podatkiem jednofazowym • firma E. stanowiła tzw. 'słup' zajmujący się produkcją 'pustych' faktur • brak poinformowania podatnika o wszczęciu postępowania karnego skarbowego przed upływem terminu przedawnienia skutkuje jego nastąpieniem

Skład orzekający

Henryk Wach

przewodniczący

Janusz Zajda

sprawozdawca

Mirosław Trzecki

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących przedawnienia zobowiązań podatkowych w kontekście braku powiadomienia o postępowaniu karnym skarbowym oraz odpowiedzialności nabywcy za podatek akcyzowy w przypadku nieuiszczenia go na wcześniejszych etapach obrotu."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji związanej z podatkiem akcyzowym i olejem napędowym, ale jego zasady dotyczące przedawnienia i odpowiedzialności podatkowej mogą mieć szersze zastosowanie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnych kwestii podatkowych: przedawnienia i odpowiedzialności za podatek akcyzowy od paliwa pochodzącego z niepewnego źródła. Wyjaśnia, jak orzecznictwo TK wpływa na interpretację przepisów Ordynacji podatkowej.

Czy można uniknąć zapłaty podatku akcyzowego, jeśli sprawa się przedawniła? NSA wyjaśnia kluczowe zasady.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst