Orzeczenie · 2024-10-25

I GSK 666/23

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2024-10-25
NSAinneWysokansa
płatności bezpośredniewsparcie rolnictwaśrodki unijneARiMRrozporządzenie UEpomyłka organuzwrot środkówpostępowanie administracyjnesądownictwo administracyjne

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Dyrektora Wielkopolskiego Oddziału Regionalnego ARiMR w Poznaniu od wyroku WSA w Poznaniu, który uchylił decyzję organu w sprawie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego. Organ zarzucił sądowi pierwszej instancji naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. w związku z art. 7 ust. 3 rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) nr 809/2014, twierdząc, że przepis ten ma zastosowanie tylko wtedy, gdy do nienależnej wypłaty doszło wyłącznie z winy organu. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, wskazując, że sąd pierwszej instancji prawidłowo zinterpretował art. 7 ust. 3 rozporządzenia nr 809/2014. Sąd podkreślił, że pojęcie 'pomyłki właściwej władzy' należy rozumieć szeroko i obejmuje ono błędy na każdym etapie postępowania, których skutkiem była nienależna płatność. W tej konkretnej sprawie, błąd w aktualizacji ortofotomapy przed wydaniem decyzji, który nie mógł zostać wykryty przez beneficjenta, stanowił taką pomyłkę. NSA zaznaczył, że niedociągnięcia w funkcjonowaniu systemu elektronicznego nie mogą być przerzucone wyłącznie na beneficjenta, a niewielka różnica w deklarowanej i stwierdzonej powierzchni (0,21%) nie uzasadniała obowiązku zwrotu środków.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja art. 7 ust. 3 rozporządzenia nr 809/2014 w kontekście odpowiedzialności organu i beneficjenta za nienależnie pobrane płatności, zwłaszcza w przypadku błędów systemowych lub proceduralnych organu.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji związanej z płatnościami w ramach systemów wsparcia bezpośredniego i błędami w danych (ortofotomapa), ale zasady interpretacji pomyłki organu mogą mieć szersze zastosowanie.

Zagadnienia prawne (2)

Czy przepis art. 7 ust. 3 rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) nr 809/2014 ma zastosowanie w przypadku, gdy do nienależnej wypłaty pomocy przyczynił się także beneficjent, deklarując powierzchnię niezgodną ze stanem rzeczywistym?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, przepis ten ma zastosowanie, a pojęcie 'pomyłki właściwej władzy' należy rozumieć szeroko, obejmując błędy na każdym etapie postępowania, których skutkiem była nienależna płatność, nawet jeśli beneficjent przyczynił się do niej w pewnym stopniu.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że szerokie rozumienie pojęcia 'pomyłki właściwej władzy' obejmuje wszelkie błędy organu na każdym etapie postępowania, których skutkiem była nienależna płatność. Niedociągnięcia w systemie elektronicznym nie mogą obciążać wyłącznie beneficjenta, a niewielka różnica w powierzchni nie jest podstawą do odmowy zastosowania przepisu.

Jakie są zasady formułowania skargi kasacyjnej w postępowaniu przed NSA, w szczególności w zakresie naruszenia prawa materialnego?

Odpowiedź sądu

Skarga kasacyjna musi zawierać dokładne wskazanie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie, wykazując trafność zarzutów. Naczelny Sąd Administracyjny nie ma obowiązku prawidłowego formułowania zarzutów za stronę.

Uzasadnienie

Sąd wyjaśnił wymogi formalne skargi kasacyjnej, w tym konieczność precyzyjnego wskazania podstawy naruszenia prawa materialnego i jej uzasadnienia, podkreślając, że sąd nie wyręcza strony w formułowaniu zarzutów.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddalono skargę
Oddalono skargę kasacyjną Dyrektora Wielkopolskiego Oddziału Regionalnego ARiMR w Poznaniu od wyroku WSA w Poznaniu.

Przepisy (7)

Główne

p.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

rozporządzenie nr 809/2014 art. 7 § ust. 3

Rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) nr 809/2014 z dnia 17 lipca 2014 r.

Pojęcie 'pomyłki właściwej władzy' należy rozumieć szeroko, obejmując błędy na każdym etapie postępowania, których skutkiem była nienależna płatność. Niedociągnięcia w systemie elektronicznym nie mogą obciążać wyłącznie beneficjenta.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 173 § 1 i 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 174 § pkt 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 183 § § 1 i 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 193 § zdanie drugie

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 176 § pkt 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Szerokie rozumienie pojęcia 'pomyłki właściwej władzy' w kontekście art. 7 ust. 3 rozporządzenia nr 809/2014. • Niedociągnięcia w funkcjonowaniu systemu elektronicznego nie mogą obciążać wyłącznie beneficjenta. • Niewielka różnica między deklarowaną a stwierdzoną powierzchnią (0,21%) nie uzasadnia odmowy zastosowania przepisu o pomyłce organu.

Odrzucone argumenty

Argument organu, że art. 7 ust. 3 rozporządzenia nr 809/2014 ma zastosowanie tylko wtedy, gdy do nienależnej wypłaty doszło wyłącznie z winy organu. • Argument organu, że jakikolwiek udział beneficjenta w 'pomyłce właściwej władzy' uniemożliwia zastosowanie art. 7 ust. 3 rozporządzenia nr 809/2014.

Godne uwagi sformułowania

"w kategorii pomyłki właściwej władzy należy postrzegać brak stosownej aktualizacji ortofotomapy przed wydaniem decyzji..." • "Nie może być tak, że niedociągnięcia w funkcjonowaniu systemu elektronicznego są przerzucone wyłącznie na beneficjenta płatności." • "Uznać również należy, że błąd ten nie mógł zostać wykryty przez beneficjenta w zwykłych okolicznościach." • "Sąd podniósł, że zwrot ten wskazuje, że chodzi tu o takie działanie organu, które jest czynnikiem sprawczym bezpodstawnego przyznania rolnikowi płatności." • "W pojęciu tym mieszczą się wszelkie pomyłki organu i to na każdym etapie postępowania, których skutkiem było dokonanie nienależnej płatności."

Skład orzekający

Dariusz Dudra

przewodniczący

Małgorzata Grzelak

członek

Piotr Piszczek

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja art. 7 ust. 3 rozporządzenia nr 809/2014 w kontekście odpowiedzialności organu i beneficjenta za nienależnie pobrane płatności, zwłaszcza w przypadku błędów systemowych lub proceduralnych organu."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji związanej z płatnościami w ramach systemów wsparcia bezpośredniego i błędami w danych (ortofotomapa), ale zasady interpretacji pomyłki organu mogą mieć szersze zastosowanie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnej kwestii odpowiedzialności za błędy w systemach wypłaty środków unijnych, co jest istotne dla wielu beneficjentów i organów administracji. Pokazuje, że błędy organu mogą chronić beneficjenta przed obowiązkiem zwrotu środków.

Błąd urzędnika, nie rolnika, może uchronić przed zwrotem unijnych dotacji.

Sektor

rolnictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst