I GSK 663/24

I GSK 663/24 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2025-08-05
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-05-14
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Anna Apollo /przewodniczący/
Michał Kowalski
Piotr Pietrasz /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6559
Hasła tematyczne
Finanse publiczne
Sygn. powiązane
III SA/Po 877/23 - Wyrok WSA w Poznaniu z 2024-02-14
Skarżony organ
Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 762
par.3 ust. 3
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 21 kwietnia 2023 r. w sprawie realizacji przez Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa zadań  związanych z ustanowieniem środka wsparcia w sytuacjach nadzwyczajnych dla sektorów zbóż i nasion oleistych
Dz.U. 2023 poz 775
art. 7, 9, 10, 75 par. 1, 77 par. 1, 79a, 80, 81
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.)
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Apollo Sędzia NSA Piotr Pietrasz (spr.) Sędzia NSA Michał Kowalski po rozpoznaniu w dniu 5 sierpnia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej J. F. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 14 lutego 2024 r. sygn. akt III SA/Po 877/23 w sprawie ze skargi J. F. na decyzję Dyrektora Wielkopolskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Poznaniu z dnia 5 października 2023 r. nr 994/23/2023 w przedmiocie przyznania pomocy dla rolników działających w sektorze zbóż i nasion oleistych, którzy ponieśli straty gospodarcze spowodowane przywozem zbóż z Ukrainy 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od J. F. na rzecz Dyrektora Wielkopolskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Poznaniu 360 (trzysta sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu (dalej: WSA w Poznaniu) wyrokiem z dnia 14 lutego 2024 r., sygn. akt III SA/Po 877/23 oddalił skargę J. F. (dalej: skarżący, skarżący kasacyjnie) na decyzję Dyrektora Wielkopolskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Poznaniu z dnia 5 października 2023 r. nr 994/23/2023 w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej.
Skargę kasacyjną wniósł skarżący zaskarżając wyrok w całości. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucił:
1) naruszenie przepisów postępowania sądowoadministracyjnego, które to uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy tj.:
- art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm., dalej: p.p.s.a.) w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 1, 77§ 1 i 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r., poz. 775 ze zm., dalej: k.p.a.), poprzez oddalenie skargi, zamiast jej uwzględnienia i zaakceptowanie przez Sąd naruszenia przez oba organy administracji przepisów art. 7, 77§ 1 i 80 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie i nieustalenie okoliczności, że skarżący jako producent rolny sprzedawał jednego rodzaju zboża - nasion rzepaku oraz nabywał inne produkty rolne w związku z prowadzoną hodowlą bydła, zatem nie były to zboża danego rodzaju i nie zaistniały przesłanki do odmowy przyznania na rzecz skarżącego pomocy na podstawie - § 3 ust. 3 rozporządzenia Rady Ministrów z 21 kwietnia 2023 r. w sprawie realizacji przez ARiMR zadań związanych z ustanowieniem środka wsparcia w sytuacjach nadzwyczajnych dla sektorów zbóż i nasion oleistych (Dz. U. z 2023 r. poz. 762 ze zm.);
- art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 6, 7, 7b, 77 § 1 i 80 k.p.a. poprzez oddalenie skargi, zamiast jej uwzględnienia i uchylenia obu zaskarżonych decyzji poprzez błędne przyjęcie przez Sąd, że to na skarżących spoczywa inicjatywa dowodowa, jak też wskazanie organom czynności jakie winny podjąć w celu dokładnego wyjaśnienia sprawy, podczas gdy zgodnie z art. 6, 7 i 77 § 1 k.p.a. to na organach administracji spoczywa obowiązek dokładnego i wszechstronnego wyjaśnienia sprawy i przeprowadzenia koniecznych i niezbędnych dowodów, a dopiero po wszechstronnym i należytym zebraniu materiału dowodowego mogą one dokonać oceny zebranych dowodów zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów, a nadto skarżący wskazywały okoliczności, które nie zostały przez organ wyjaśnione, a zatem, że skarżący produkuje zboże innego rodzaju, a skupowanego zboża nie wykorzystuje na potrzeby prowadzonej hodowli zwierząt - bowiem posiadane przez skarżącego bydło nie jest karmione zbożem, w szczególności nie jest karmione rzepakiem,
2) naruszenie prawa materialnego tj.
- § 3 ust. 3 rozporządzenia z 21 kwietnia 2023 r. poprzez błędne jego zastosowanie polegające na uznaniu, że skarżący jest podmiotem skupującym zboże lub nasiona oleiste w związku z prowadzoną produkcją zwierzęcą, a w konsekwencji nie może mu zostać przyznana pomoc finansowa, podczas gdy skarżący nie dokonywał zakupu danego rodzaju zboża tj. rzepaku na potrzeby prowadzonej produkcji zwierzęcej i w związku z powyższym powinna mu zostać przyznana pomoc finansowa.
Mając na uwadze powyższe zarzuty skarżący kasacyjnie wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania sądowi pierwszej instancji. Na podstawie art. 135 w zw. z art. 193 p.p.s.a. wniósł o uchylenie w całości decyzji organów obu instancji. Oświadczył, że zrzeka się przeprowadzenia rozprawy. Na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 w zw. z art. 193 p.p.s.a. wniósł o zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną pełnomocnik organu wniósł o jej oddalenie oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania przed wojewódzkim sądem administracyjnym. Naczelny Sąd Administracyjny nie stwierdził aby w rozpoznawanej sprawie wystąpiła którakolwiek z przesłanek nieważności postępowania – określonych w art. 183 § 2 p.p.s.a. – jak też aby zachodziły przesłanki wymagające uchylenia wydanego w sprawie orzeczenia oraz odrzucenia skargi lub umorzenia postępowania (art. 189 p.p.s.a.). Z tego względu Naczelny Sąd Administracyjny (dalej także jako: NSA) rozpoznając sprawę związany był granicami skargi kasacyjnej, czyli wnioskami skargi kasacyjnej i jej podstawami.
Jak wynika z art. 193 p.p.s.a. (zdanie drugie), uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej. Regulacja ta, jako mająca charakter szczególny, daje Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu możliwość, w przypadku oddalenia skargi kasacyjnej, ograniczenia się w uzasadnieniu wyroku, jedynie do oceny zasadności podniesionych w niej zarzutów.
Niezasadne okazały się zarzuty naruszenia prawa procesowego. Autor skargi kasacyjnej nie dostrzegł, że w sprawie miał zastosowanie art. 10a ust. 1 ustawy o ARiMR, zgodnie z którym jeżeli przepisy ustawy lub przepisy odrębne nie stanowią inaczej, do postępowań w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, z wyłączeniem art. 7, art. 9, art. 10, art. 75 § 1, art. 77 § 1, art. 79a oraz art. 81. Oznacza to, że w postępowaniu organy ARiMR nie stosują tych przepisów k.p.a., które nakładają na nie obowiązek podejmowania z urzędu wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia sprawy. Do postępowań w tego rodzaju sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, z wyłączeniem art. 7, art. 9, art. 10, art. 75 § 1, art. 77 § 1, art. 79a oraz art. 81, a zatem zarzuty skargi kasacyjnej dotyczące naruszenia tych przepisów nie mogły zostać w sprawie uwzględnione. W postępowaniach tych inicjatywa dowodowa pozostawiona jest, co do zasady stronie, co nie wyłącza obowiązku organów wszechstronnej oceny zgromadzonego materiału dowodowego na mocy art. 80 k.p.a.
Przechodząc do oceny zarzutów naruszenia prawa materialnego w pierwszej kolejności należy zwrócić uwagę na to, że w skardze kasacyjnej nie zakwestionowano wykładni postanowień § 3 ust. 3 rozporządzenia z 21 kwietnia 2023 r. Zakwestionowano wyłącznie błędne zastosowanie ww. przepisu.
Niewłaściwe zastosowanie prawa materialnego oznacza błąd w zakresie subsumcji stanu faktycznego wobec treści stosowanej normy prawnej. Może być zatem konsekwencją wcześniejszych błędnych ustaleń w zakresie stanu faktycznego, jak i błędnej wykładni prawa materialnego, ale może mieć miejsce również wtedy, gdy prawidłowe są ustalenia i oceny w zakresie stanu faktycznego oraz wykładnia prawa materialnego, a wadliwość przejawia się wyłącznie w zestawieniu stanu faktycznego ze stanem prawnym sprawy.
W realiach tej sprawy błędne zastosowanie § 3 ust. 3 rozporządzenia z 21 kwietnia 2023 r. powiązano z rzekomo wadliwymi ustaleniami stanu faktycznego poczynionymi przez organ administracyjny. Zauważyć należy, że wadliwe zastosowanie przepisów materialnoprawnych zasadniczo każdorazowo pozostaje w ścisłym związku z ustaleniami stanu faktycznego sprawy i może być wykazane pod warunkiem wcześniejszego obalenia tych ustaleń czy też szerzej - dowiedzenia ich wadliwości. Gdy strona skarżąca kasacyjnie - tak jak w niniejszej sprawie - nie podważa jednak skutecznie okoliczności faktycznych sprawy, tj. zarzutami podniesionymi w ramach podstawy kasacyjnej zawartej w art. 174 pkt 2 p.p.s.a., to zarzuty niewłaściwego zastosowania prawa materialnego ze względu na niewłaściwie ustalony stan faktyczny sprawy są co do zasady zarzutami nieskutecznymi (por. wyrok NSA z dnia 4 lipca 2013 r., I FSK 1092/12, LEX nr 1372071; wyrok NSA z dnia 1 grudnia 2010 r., II FSK 1506/09, LEX nr 745674; wyroki NSA: z dnia 11 października 2012 r., I FSK 1972/11; z dnia 3 listopada 2011 r., I FSK 2071/09). Dlatego też omawiany zarzut naruszenia prawa materialnego również z tego powodu okazał się niezasadny.
Mając na uwadze powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł o oddaleniu skargi kasacyjnej.
O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 p.p.s.a. w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) w zw. z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. b) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2023 r., poz. 1935).