I GSK 663/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi kasacyjnej J. F. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, który oddalił jego skargę na decyzję Dyrektora Wielkopolskiego Oddziału Regionalnego ARiMR. Decyzja odmawiała przyznania pomocy finansowej dla rolników w sektorze zbóż i nasion oleistych, którzy ponieśli straty gospodarcze spowodowane przywozem zbóż z Ukrainy. Skarżący zarzucił sądowi pierwszej instancji naruszenie przepisów postępowania sądowoadministracyjnego, w tym art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. i przepisami k.p.a. (art. 7, 77 § 1, 80 k.p.a.), twierdząc, że sąd zaakceptował naruszenie tych przepisów przez organy administracji. Podnosił, że nie wyjaśniono, iż sprzedawał nasiona rzepaku, a nabywał inne produkty rolne, które nie były przeznaczone do hodowli bydła, co wykluczało zastosowanie § 3 ust. 3 rozporządzenia. Zarzucił również błędne przyjęcie, że inicjatywa dowodowa spoczywa na stronie, podczas gdy obowiązek ten leży po stronie organów. Dodatkowo, zarzucił naruszenie prawa materialnego, tj. § 3 ust. 3 rozporządzenia, przez jego błędne zastosowanie. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną. Sąd wskazał, że zgodnie z art. 10a ust. 1 ustawy o ARiMR, do tego typu postępowań nie stosuje się niektórych przepisów k.p.a. (art. 7, 9, 10, 75 § 1, 77 § 1, 79a, 81), co oznacza, że inicjatywa dowodowa w dużej mierze spoczywa na stronie. Ponadto, NSA stwierdził, że zarzuty naruszenia prawa materialnego były nieskuteczne, ponieważ skarżący nie podważył skutecznie ustaleń faktycznych sprawy, a błąd w zastosowaniu prawa materialnego jest ściśle powiązany z ustaleniami faktycznymi. W konsekwencji, skarga kasacyjna została oddalona, a skarżący obciążony kosztami postępowania.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja przepisów wyłączających stosowanie niektórych norm k.p.a. w postępowaniach ARiMR oraz zasady skuteczności zarzutów naruszenia prawa materialnego w skardze kasacyjnej, gdy nie podważono ustaleń faktycznych.
Dotyczy specyficznego postępowania przed ARiMR i konkretnego rozporządzenia.
Zagadnienia prawne (2)
Czy w postępowaniu o przyznanie pomocy finansowej dla rolników, prowadzonym przez ARiMR, stosuje się przepisy k.p.a. dotyczące obowiązku wyjaśniania sprawy z urzędu (art. 7, 77 § 1, 80 k.p.a.)?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, w tego typu sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji, zgodnie z art. 10a ust. 1 ustawy o ARiMR, nie stosuje się wskazanych przepisów k.p.a., co oznacza, że inicjatywa dowodowa w dużej mierze spoczywa na stronie.
Uzasadnienie
NSA powołał się na art. 10a ust. 1 ustawy o ARiMR, który wyłącza stosowanie niektórych przepisów k.p.a. w postępowaniach prowadzonych przez ARiMR, w tym tych dotyczących obowiązku wyjaśniania sprawy z urzędu.
Czy błędne zastosowanie przepisu prawa materialnego (tu: § 3 ust. 3 rozporządzenia) może być skuteczne w skardze kasacyjnej, jeśli strona nie podważyła skutecznie ustaleń faktycznych sądu pierwszej instancji?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, zarzuty naruszenia prawa materialnego, które są powiązane z rzekomo wadliwymi ustaleniami stanu faktycznego, są co do zasady nieskuteczne, jeśli strona skarżąca kasacyjnie nie podważa skutecznie tych ustaleń.
Uzasadnienie
NSA stwierdził, że niewłaściwe zastosowanie prawa materialnego jest ściśle powiązane z ustaleniami stanu faktycznego. Skoro skarżący nie podważył skutecznie tych ustaleń w ramach podstawy kasacyjnej z art. 174 pkt 2 p.p.s.a., zarzuty naruszenia prawa materialnego okazały się nieskuteczne.
Przepisy (18)
Główne
Dz.U. 2023 poz 762 § § 3 ust. 3
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 21 kwietnia 2023 r. w sprawie realizacji przez Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa zadań związanych z ustanowieniem środka wsparcia w sytuacjach nadzwyczajnych dla sektorów zbóż i nasion oleistych
Przepis ten określa przesłanki odmowy przyznania pomocy, w tym w przypadku podmiotu skupującego zboże lub nasiona oleiste w związku z prowadzoną produkcją zwierzęcą.
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do uwzględnienia skargi w przypadku naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Przepis dotyczący oddalenia skargi, jeśli zarzuty okazały się bezzasadne.
p.p.s.a. art. 183 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Określa zakres rozpoznania sprawy przez NSA (granice skargi kasacyjnej).
p.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do oddalenia skargi kasacyjnej.
p.p.s.a. art. 204 § pkt 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do zasądzenia kosztów postępowania kasacyjnego.
p.p.s.a. art. 205 § § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
ustawa o ARiMR art. 10a § ust. 1
Ustawa z dnia 26 maja 1994 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Przepis wyłączający stosowanie niektórych przepisów k.p.a. (art. 7, 9, 10, 75 § 1, 77 § 1, 79a, 81) w postępowaniach w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji przez ARiMR.
Pomocnicze
k.p.a. art. 7
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
Przepis dotyczący obowiązku organu do podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia sprawy. Wyłączony w postępowaniach ARiMR na mocy art. 10a ust. 1 ustawy o ARiMR.
k.p.a. art. 9
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
Przepis dotyczący obowiązku organu do należytego i wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego. Wyłączony w postępowaniach ARiMR na mocy art. 10a ust. 1 ustawy o ARiMR.
k.p.a. art. 10
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
Przepis dotyczący obowiązku organu do wskazania stronie sposobu załatwienia sprawy. Wyłączony w postępowaniach ARiMR na mocy art. 10a ust. 1 ustawy o ARiMR.
k.p.a. art. 75 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
Przepis dotyczący dopuszczalności dowodu. Wyłączony w postępowaniach ARiMR na mocy art. 10a ust. 1 ustawy o ARiMR.
k.p.a. art. 77 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
Przepis dotyczący obowiązku organu do wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego. Wyłączony w postępowaniach ARiMR na mocy art. 10a ust. 1 ustawy o ARiMR.
k.p.a. art. 79a
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
Przepis dotyczący zawiadomienia strony o zakończeniu postępowania dowodowego. Wyłączony w postępowaniach ARiMR na mocy art. 10a ust. 1 ustawy o ARiMR.
k.p.a. art. 80
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
Przepis dotyczący oceny dowodów. Stosowany w postępowaniach ARiMR, ale w kontekście zgromadzonego materiału dowodowego.
k.p.a. art. 81
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
Przepis dotyczący obowiązku organu do zapewnienia stronie czynnego udziału w postępowaniu. Wyłączony w postępowaniach ARiMR na mocy art. 10a ust. 1 ustawy o ARiMR.
p.p.s.a. art. 193
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Przepis dotyczący wniosków skargi kasacyjnej i możliwości uchylenia decyzji organów obu instancji.
k.p.a. art. 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
Ogólna zasada prowadzenia postępowania administracyjnego. Wyłączony w postępowaniach ARiMR na mocy art. 10a ust. 1 ustawy o ARiMR.
Argumenty
Odrzucone argumenty
Naruszenie przepisów postępowania sądowoadministracyjnego (art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 7, 77§ 1 i 80 k.p.a.) poprzez oddalenie skargi zamiast jej uwzględnienia i zaakceptowanie przez Sąd naruszenia przez organy przepisów k.p.a. dotyczących obowiązku wyjaśniania sprawy. • Naruszenie przepisów postępowania sądowoadministracyjnego (art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 6, 7, 7b, 77 § 1 i 80 k.p.a.) poprzez błędne przyjęcie przez Sąd, że to na skarżących spoczywa inicjatywa dowodowa. • Naruszenie prawa materialnego tj. § 3 ust. 3 rozporządzenia z 21 kwietnia 2023 r. poprzez błędne jego zastosowanie polegające na uznaniu, że skarżący jest podmiotem skupującym zboże lub nasiona oleiste w związku z prowadzoną produkcją zwierzęcą.
Godne uwagi sformułowania
NSA rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania. • W postępowaniach tych inicjatywa dowodowa pozostawiona jest, co do zasady stronie, co nie wyłącza obowiązku organów wszechstronnej oceny zgromadzonego materiału dowodowego na mocy art. 80 k.p.a. • Niewłaściwe zastosowanie prawa materialnego oznacza błąd w zakresie subsumcji stanu faktycznego wobec treści stosowanej normy prawnej. • Gdy strona skarżąca kasacyjnie - tak jak w niniejszej sprawie - nie podważa jednak skutecznie okoliczności faktycznych sprawy, tj. zarzutami podniesionymi w ramach podstawy kasacyjnej zawartej w art. 174 pkt 2 p.p.s.a., to zarzuty niewłaściwego zastosowania prawa materialnego ze względu na niewłaściwie ustalony stan faktyczny sprawy są co do zasady zarzutami nieskutecznymi.
Skład orzekający
Anna Apollo
przewodniczący
Piotr Pietrasz
sprawozdawca
Michał Kowalski
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów wyłączających stosowanie niektórych norm k.p.a. w postępowaniach ARiMR oraz zasady skuteczności zarzutów naruszenia prawa materialnego w skardze kasacyjnej, gdy nie podważono ustaleń faktycznych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznego postępowania przed ARiMR i konkretnego rozporządzenia.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnego tematu pomocy dla rolników w trudnej sytuacji, ale rozstrzygnięcie opiera się na kwestiach proceduralnych i braku skutecznego podważenia ustaleń faktycznych, co czyni ją mniej interesującą dla szerszej publiczności.
“Rolnik przegrywa walkę o pomoc finansową – kluczowe znaczenie mają przepisy proceduralne i dowodowe.”
Sektor
rolnictwo
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.