Orzeczenie · 2022-01-19

I GSK 663/21

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Data

2022-01-19

NSAAdministracyjneWysokansa

postępowanie egzekucyjnekoszty egzekucyjnezwrot kosztówterminrachunek bankowyświadczenia wolne od egzekucjiNSAskarga kasacyjnaprawo bankowek.p.a.

Podsumowanie

Przejdź do pełnego tekstu

Sprawa rozpatrywana przez Naczelny Sąd Administracyjny dotyczyła skargi kasacyjnej Dyrektora Izby Administracji Skarbowej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie, który uchylił postanowienie organu odmawiające wszczęcia postępowania w sprawie zwrotu kosztów egzekucyjnych. Wniosek o zwrot kosztów egzekucyjnych został złożony przez Z. B. i A. B. po zakończeniu postępowania egzekucyjnego, które dotyczyło grzywny nałożonej przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Koszty egzekucyjne zostały wyegzekwowane z rachunku bankowego, na który wpłynął zasiłek rodzinny, świadczenie wolne od egzekucji. Organ egzekucyjny odmówił wszczęcia postępowania, powołując się na upływ terminu do złożenia wniosku o zwrot kosztów egzekucyjnych (art. 64c § 6a i 7 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - u.p.e.a.) oraz na art. 61a § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego (k.p.a.). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie uznał skargę za zasadną w stosunku do Z. B., stwierdzając, że organ nie rozpoznał istoty sprawy i błędnie zastosował przepisy. Sąd I instancji wskazał, że wniosek powinien być rozpatrzony na podstawie art. 64c § 3 u.p.e.a. (zwrot kosztów w przypadku niezgodnego z prawem wszczęcia lub prowadzenia egzekucji) i że organ miał obowiązek zbadać, czy zajęte środki nie pochodziły ze świadczeń wolnych od egzekucji. Naczelny Sąd Administracyjny uznał skargę kasacyjną organu za zasadną. Sąd podkreślił, że zwrot kosztów egzekucyjnych na wniosek zobowiązanego jest ograniczony czasowo i wymaga złożenia wniosku w określonym terminie. W tej sprawie wniosek wpłynął po upływie terminu, a strona nie wystąpiła o wydanie zawiadomienia o wysokości kosztów egzekucyjnych, co jest warunkiem koniecznym do złożenia wniosku. NSA stwierdził, że organ prawidłowo zastosował art. 61a § 1 k.p.a., odmawiając wszczęcia postępowania z uwagi na upływ terminu. Ponadto, NSA podzielił stanowisko organu, że organ egzekucyjny nie miał obowiązku badania pochodzenia środków na rachunku bankowym przed jego zajęciem; obowiązek ten spoczywał na banku, który powinien był zidentyfikować i poinformować o kwotach wolnych od egzekucji. W konsekwencji NSA uchylił wyrok WSA i oddalił skargę.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka

Do czego można powołać

Ustalenie, że organ egzekucyjny nie ma obowiązku badania pochodzenia środków na rachunku bankowym przed zajęciem oraz że wniosek o zwrot kosztów egzekucyjnych musi być złożony w ustawowym terminie.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji wniosku o zwrot kosztów egzekucyjnych po zakończeniu postępowania i zajęciu rachunku bankowego.

Zagadnienia prawne (3)

Czy wniosek o zwrot kosztów egzekucyjnych, wyegzekwowanych z rachunku bankowego, na który wpłynął zasiłek rodzinny (świadczenie wolne od egzekucji), może być rozpatrzony merytorycznie po upływie terminu określonego w art. 64c § 6a i 7 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, wniosek o zwrot kosztów egzekucyjnych złożony po upływie terminu określonego w art. 64c § 6a i 7 u.p.e.a. nie może być rozpatrzony merytorycznie, a organ egzekucyjny prawidłowo odmawia wszczęcia postępowania na podstawie art. 61a § 1 k.p.a.

Uzasadnienie

NSA uznał, że zwrot kosztów egzekucyjnych na wniosek zobowiązanego jest ograniczony czasowo i wymaga złożenia wniosku w terminie 6 miesięcy od wyegzekwowania lub zakończenia postępowania. Brak takiego wniosku i wystąpienia o zawiadomienie o wysokości kosztów uniemożliwia merytoryczne rozpatrzenie żądania.

Czy organ egzekucyjny ma obowiązek badania pochodzenia środków wpływających na zajęty rachunek bankowy przed dokonaniem zajęcia, w celu uniknięcia zajęcia świadczeń wolnych od egzekucji?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, organ egzekucyjny nie ma takiego obowiązku; obowiązek analizy pochodzenia środków i identyfikacji tych wolnych od egzekucji spoczywa na banku.

Uzasadnienie

NSA stwierdził, że zgodnie z przepisami, to bank jako dłużnik zajętej wierzytelności ma obowiązek analizować środki wpływające na rachunek i informować organ egzekucyjny o kwotach wolnych od zajęcia. Organ egzekucyjny nie musi samodzielnie badać pochodzenia tych środków przed zajęciem rachunku.

Czy zwrot kosztów egzekucyjnych na podstawie art. 64c § 3 u.p.e.a. (gdy egzekucja była niezgodna z prawem) wymaga wydania odrębnego postanowienia?

Odpowiedź sądu

Nie, zwrot kosztów na podstawie art. 64c § 3 u.p.e.a. następuje z urzędu i ma charakter czynności materialno-technicznej, nie wymaga wydania odrębnego postanowienia.

Uzasadnienie

NSA powołując się na orzecznictwo wskazał, że art. 64c § 3 u.p.e.a. ustanawia jedynie reguły zwrotu kosztów i obciążenia nimi organu lub wierzyciela, a jego adresatem jest organ egzekucyjny. Zwrot ten jest czynnością materialno-techniczną.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

Uchylono decyzję

Zaskarżony wyrok został uchylony w pkt 1, a skarga oddalona w stosunku do Z. B.

Przepisy (8)

Główne

k.p.a. art. 61a § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Organ odmawia wszczęcia postępowania, gdy żądanie zostało wniesione po upływie terminu lub z innych uzasadnionych przyczyn.

Pomocnicze

u.p.e.a. art. 64c § § 3