I GSK 652/24

I GSK 652/24 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2025-07-23
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-05-09
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Beata Sobocha-Holc /przewodniczący/
Izabella Janson
Joanna Wegner /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6532 Sprawy budżetowe jednostek samorządu terytorialnego
6411 Rozstrzygnięcia nadzorcze dotyczące gminy; skargi organów gminy na czynności nadzorcze
Hasła tematyczne
Samorząd terytorialny
Sygn. powiązane
III SA/Gl 853/23 - Wyrok WSA w Gliwicach z 2023-12-20
Skarżony organ
Regionalna Izba Obrachunkowa
Treść wyniku
Uchylono zaskarżony wyrok i uchwałę organu administracji
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 204
art. 60 ust. 2;
Ustawa z dnia 4 lutego 2011 r. o opiece nad dziećmi w wieku do lat 3 (t. j.)
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Beata Sobocha-Holc Sędzia NSA Joanna Wegner (spr.) Sędzia del. WSA Izabella Janson po rozpoznaniu w dniu 23 lipca 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Miasta K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 20 grudnia 2023 r., sygn. akt III SA/Gl 853/23 w sprawie ze skargi Miasta K. na uchwałę Regionalnej Izby Obrachunkowej w K. z dnia 20 lipca 2023 r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności uchwały w sprawie określenia wysokości i zasad ustalania oraz rozliczania dotacji celowej dla podmiotów prowadzących żłobki 1. uchyla zaskarżony wyrok; 2. uchyla zaskarżoną uchwałę; 3. zasądza od Regionalnej Izby Obrachunkowej w K. na rzecz Miasta K. kwotę 720 (siedemset dwadzieścia) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Wyrokiem z 20 grudnia 2023 r., sygn. akt III SA/Gl 853/23 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2017 poz. 1369) – zwanej dalej: "p.p.s.a." oddalił skargę Miasta K. na uchwałę Regionalnej Izby Obrachunkowej w K. z 20 lipca 2023 r. w przedmiocie stwierdzenia nieważności uchwały w sprawie wysokości i zasad ustalania oraz rozliczania dotacji celowej dla podmiotów prowadzących żłobki.
W uzasadnieniu Sąd pierwszej instancji wyjaśnił, że Regionalna Izba Obrachunkowa uznała, że § 2 ust. 2 uchwały nr [....] Rady Miasta K. z [...] czerwca 2023 r. narusza art. 60 ust. 2 ustawy z 4 lutego 2011 r. o opiece nad dziećmi w wielu do lat 3 (Dz. U. z 2023 r., poz. 204 ze zm.) dlatego, że warunkuje przyznanie dotacji od złożenia wniosku w terminie do 31 sierpnia roku poprzedniego. Sąd zgodził się z oceną Regionalnej Izby Obrachunkowej co do tego, że organ stanowiący nie posiada kompetencji do ograniczania prawa do otrzymania dotacji, a uprawnione podmioty mogą ubiegać się o dotację w każdym czasie. Za niedopuszczalne Sąd pierwszej instancji uznał wprowadzenie terminu składania wniosków, wskazując że delegacja ustawowa ma wprawdzie charakter fakultatywny, ale jej wykonanie może obejmować jedynie określenie wymagania materialne, tj. wysokość oraz zasady ustalania i rozliczania dotacji.
Od tego wyroku Miasto K. wniosło skargę kasacyjną, zaskarżając to orzeczenie w całości i zarzucając błędną wykładnię przepisu art. 60 ust. 2 ustawy o opiece nad dziećmi w wieku do lat 3 polegającą na uznaniu za sprzeczne z tym przepisem określenie w uchwale terminu składania wniosków o dotację. Skarżące Miasto wniosło o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gliwicach do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie kosztów postępowania.
Odpowiedzi na skargę kasacyjną nie wniesiono.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna jest uzasadniona, dlatego że podniesiony zarzut wadliwej wykładni przepisu art. 60 ust. 2 o opiece nad dziećmi w wieku do lat 3 jest trafny.
Uchwała podejmowana na podstawie przepisu art. 60 ust. 2 ustawy o opiece nad dziećmi w wieku do lat 3 ma charakter aktu prawa miejscowego i jest adresowana do podmiotów prowadzących działalność polegającą na świadczeniu opieki nad dziećmi, którym przysługuje prawo uzyskania dotacji celowej. Upoważnienie do wydania aktu prawa miejscowego istotnie różni się od upoważnienia do wydania rozporządzenia, bowiem w tym pierwszym przypadku organowi stanowiącemu przysługuje większa swoboda legislacyjna. Sprzyja jej zresztą zwykle dość ogólne określenie podstawy ustawowej do wydania przepisów prawa miejscowego. W każdym przypadku organ stanowiący jest związany wynikającymi z ustawy zasadniczej zasadami, którymi powinno charakteryzować się prawo w demokratycznym państwie, w szczególności zasadą równego traktowania, poszanowania praw słusznie nabytych, nie retroakcji, etc.
Sformułowanie ustawowe "wysokość i zasady ustalania oraz rozliczania dotacji celowej" nie ogranicza się do – jak przyjął Sąd pierwszej instancji – do wskazania wymagań o charakterze materialnym, lecz do określenia wszelkich kategorii norm. Przepisy prawa procesowego z natury rzeczy pełnią w stosunku do uprawnień wynikających z prawa materialnego rolę służebną, określają bowiem sposób postępowania zmierzający do zrealizowania roszczenia wynikającego z prawa materialnego. W tym przypadku wprowadzenie wymagania zachowania terminu do wystąpienia z wnioskiem nie może być uznane jako limitowanie prawa do realizacji uprawnienia, zwłaszcza – jak stwierdził Sąd pierwszej instancji – ograniczenie podmiotowe. Jest nadto w pełni uzasadnione potrzebą ochrony budżetu gminnego, a konkretnie – zagwarantowaniem możliwości jego zaplanowania z koniecznym wyprzedzeniem. W tym zakresie podzielić należy stanowisko zaprezentowane w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 6 maja 2025 r., I GSK 27/22, LEX nr 3888158).
Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 188 i art. 148 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji. O kosztach postępowania Sąd postanowił na podstawie art. 203 pkt 1 p.p.s.a.