Orzeczenie · 2025-07-30

I GSK 645/24

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2025-07-30
NSAAdministracyjneWysokansa
finanse publicznefundacjeodpowiedzialność solidarnazwrot dofinansowaniaśrodki unijneRegionalny Program Operacyjnytrwałość projektuzarząd fundacjiordynacja podatkowafinanse publiczne

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną P. W. od wyroku WSA w Gliwicach, który oddalił skargę na decyzję Zarządu Województwa Śląskiego o solidarnej odpowiedzialności skarżącego za zwrot dofinansowania z UE. Sprawa dotyczyła nieprawidłowego wykorzystania środków przez Fundację i naruszenia trwałości projektu, co skutkowało obowiązkiem zwrotu ponad 787 tys. zł wraz z odsetkami. Po bezskutecznej egzekucji wobec Fundacji, Zarząd wszczął postępowanie w przedmiocie odpowiedzialności osób trzecich, obciążając skarżącego, byłego prezesa zarządu, który zawierał umowę i piastował funkcję w okresie realizacji projektu i jego trwałości. WSA uznał, że skarżący ponosi odpowiedzialność, ponieważ naruszenie trwałości projektu nastąpiło 20 kwietnia 2016 r., kiedy to skarżący był prezesem zarządu. NSA potwierdził zasadność tej interpretacji, podkreślając, że odpowiedzialność członków zarządu obejmuje zaległości, których termin płatności upływał w czasie pełnienia obowiązków, a datą powstania obowiązku zwrotu środków jest moment zaistnienia przesłanek z art. 207 ust. 1 ufp, a nie data wydania decyzji. Sąd odrzucił argumenty skarżącego dotyczące daty powstania zobowiązania i przesłanek egzoneracyjnych, wskazując na brak dowodów i związanie decyzją organu określającą datę naruszenia.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Ustalanie odpowiedzialności osób trzecich za zwrot środków publicznych, zwłaszcza w kontekście fundacji i naruszenia trwałości projektów finansowanych z UE. Interpretacja momentu powstania obowiązku zwrotu środków i odpowiedzialności członków zarządu.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji odpowiedzialności za zwrot środków publicznych, głównie w kontekście fundacji i funduszy UE. Interpretacja przepisów Ordynacji podatkowej i ustawy o finansach publicznych.

Zagadnienia prawne (3)

Czy członek zarządu fundacji może ponosić solidarną odpowiedzialność za zaległości fundacji z tytułu zwrotu dofinansowania unijnego, jeśli naruszenie trwałości projektu nastąpiło w okresie jego prezesury, mimo że decyzja o zwrocie środków została wydana po jego rezygnacji?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, członek zarządu ponosi odpowiedzialność, jeśli naruszenie skutkujące obowiązkiem zwrotu środków nastąpiło w czasie pełnienia przez niego funkcji, nawet jeśli decyzja administracyjna została wydana później.

Uzasadnienie

Odpowiedzialność członka zarządu fundacji za zwrot środków unijnych jest związana z datą powstania naruszenia (np. naruszenie trwałości projektu), a nie z datą wydania decyzji administracyjnej. Jeśli naruszenie miało miejsce w okresie pełnienia funkcji przez członka zarządu, ponosi on odpowiedzialność, nawet jeśli w momencie wydania decyzji już jej nie pełni.

Jaka jest właściwa data do ustalenia odpowiedzialności członka zarządu fundacji za zwrot środków unijnych: data naruszenia obowiązków czy data upływu terminu do zwrotu środków wynikającego z decyzji administracyjnej?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Właściwą datą jest data powstania naruszenia określonego w przepisach (np. art. 207 ust. 1 ufp), a nie data upływu terminu do zwrotu środków wynikającego z decyzji administracyjnej.

Uzasadnienie

Przepisy (np. art. 66b ufp) stanowią, że osoby trzecie odpowiedzialne za zobowiązania do zwrotu środków ustala się według stanu z dnia powstania naruszeń. Decyzja administracyjna jest deklaratoryjna i określa kwotę do zwrotu wynikającą ze zdarzeń wcześniejszych, które stanowią przesłankę do zwrotu.

Czy członek zarządu fundacji może uwolnić się od odpowiedzialności za zwrot środków unijnych, wykazując brak podstaw do zgłoszenia wniosku o upadłość w okresie pełnienia funkcji?

Odpowiedź sądu

Nie, samo stwierdzenie braku podstaw do zgłoszenia wniosku o upadłość, niepoparte dowodami i przy niespornym fakcie braku zwrotu środków, nie stanowi przesłanki egzoneracyjnej uwalniającej od odpowiedzialności.

Uzasadnienie

Ciężar udowodnienia przesłanek egzoneracyjnych spoczywa na osobie trzeciej. Skarżący nie wykazał majątku fundacji nadającego się do egzekucji ani nie udowodnił braku winy w niezłożeniu wniosku o upadłość.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddalono skargę
Oddalono skargę kasacyjną od wyroku WSA w Gliwicach, utrzymując w mocy decyzję o solidarnej odpowiedzialności skarżącego za zwrot dofinansowania.

Przepisy (14)

Główne

op art. 116 § 2

Ordynacja podatkowa

op art. 116a § 1

Ordynacja podatkowa

ufp art. 207 § 1

Ustawa o finansach publicznych

ufp art. 207 § 9

Ustawa o finansach publicznych

ufp art. 66b

Ustawa o finansach publicznych

ppsa art. 151

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

op art. 107 § 1

Ordynacja podatkowa

op art. 187 § 1

Ordynacja podatkowa

op art. 191

Ordynacja podatkowa

ppsa art. 141 § 4

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

ppsa art. 183 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

ppsa art. 184

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

ppsa art. 204 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

ppsa art. 205 § 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Naruszenie trwałości projektu nastąpiło w okresie pełnienia funkcji prezesa zarządu przez skarżącego. • Odpowiedzialność członka zarządu jest związana z datą powstania naruszenia, a nie datą wydania decyzji administracyjnej. • Skarżący nie wykazał przesłanek egzoneracyjnych uwalniających od odpowiedzialności.

Odrzucone argumenty

Skarżący nie pełnił funkcji członka zarządu w okresie stwierdzenia istnienia i wymagalności zaległości. • Właściwą datą do ustalenia odpowiedzialności jest data upływu terminu do zwrotu środków wynikającego z decyzji, a nie data wcześniejszej nieprawidłowości. • Istnienie przesłanki negatywnej uniemożliwiającej obciążenie go odpowiedzialnością (brak podstaw do zgłoszenia upadłości w okresie pełnienia funkcji).

Godne uwagi sformułowania

Zobowiązanie do zwrotu środków nie powstaje po doręczeniu decyzji, tylko aktualizuje się już w momencie zaistnienia przesłanek z art. 207 ust. 1 ufp. • Decyzja ta jest bowiem decyzją deklaratoryjną i określa kwotę do zwrotu, która wynika ze zdarzeń wcześniejszych, stanowiących przesłankę do zwrotu na podstawie art. 207 ust. 1 ufp.

Skład orzekający

Joanna Wegner

przewodniczący

Piotr Kraczowski

sprawozdawca

Tomasz Smoleń

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ustalanie odpowiedzialności osób trzecich za zwrot środków publicznych, zwłaszcza w kontekście fundacji i naruszenia trwałości projektów finansowanych z UE. Interpretacja momentu powstania obowiązku zwrotu środków i odpowiedzialności członków zarządu."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji odpowiedzialności za zwrot środków publicznych, głównie w kontekście fundacji i funduszy UE. Interpretacja przepisów Ordynacji podatkowej i ustawy o finansach publicznych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy odpowiedzialności osobistej za długi fundacji, co jest często pomijanym, ale ważnym aspektem prawnym dla zarządzających organizacjami. Pokazuje, jak ważne jest przestrzeganie zasad trwałości projektów finansowanych ze środków publicznych.

Czy możesz odpowiadać za długi fundacji, nawet jeśli nie jesteś już jej prezesem?

Dane finansowe

WPS: 787 919,27 PLN

Sektor

finanse publiczne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst