I GSK 634/25

Naczelny Sąd Administracyjny2025-09-25
NSAubezpieczenia społeczneŚredniansa
składki ZUSzwolnienie ze składekPKDdziałalność hotelarskanajem krótkoterminowyCOVID-19ustawa COVID-19rozporządzeniepostępowanie administracyjneskarga kasacyjna

NSA oddalił skargę kasacyjną dotyczącą zwolnienia z opłacania składek ZUS, uznając, że skarżąca nie wykazała prowadzenia działalności hotelarskiej (PKD 55.10.Z) na dzień 30 listopada 2020 r.

Skarżąca A. H. domagała się zwolnienia z opłacania składek ZUS za okres grudzień 2020 - styczeń 2021, twierdząc, że prowadzi działalność hotelarską (PKD 55.10.Z). Organ ZUS odmówił, wskazując, że na kluczową datę (30.11.2020) skarżąca miała wpisany kod PKD 77.11.Z (wynajem pojazdów), a zmiana na 55.10.Z nastąpiła później. Sądy administracyjne, w tym NSA, uznały, że skarżąca nie udowodniła faktycznego prowadzenia działalności hotelarskiej w wymaganym okresie, a umowy dzierżawy z inną spółką nie potwierdzały jej własnej działalności w tym zakresie. Skarga kasacyjna została oddalona.

Sprawa dotyczyła odmowy przyznania skarżącej A. H. prawa do zwolnienia z obowiązku opłacania składek na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne za okres od 1 grudnia 2020 r. do 31 stycznia 2021 r. Podstawą wniosku było twierdzenie skarżącej o prowadzeniu przeważającej działalności gospodarczej oznaczonej kodem PKD 55.10.Z (hotele i podobne obiekty zakwaterowania). Organ ZUS odmówił zwolnienia, ponieważ na dzień 30 listopada 2020 r. skarżąca miała zarejestrowany kod PKD 77.11.Z (wynajem pojazdów), a zmiana na kod 55.10.Z nastąpiła dopiero 28 grudnia 2020 r. ZUS argumentował, że kod 77.11.Z nie uprawniał do zwolnienia zgodnie z ustawą COVID-19. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie początkowo uchylił decyzję ZUS, wskazując na potrzebę ustalenia faktycznie prowadzonej działalności, a nie tylko danych z rejestru REGON. Naczelny Sąd Administracyjny potwierdził, że istotne jest ustalenie faktycznej działalności, a nie tylko wpisu w rejestrze. Po ponownym rozpoznaniu sprawy, ZUS ponownie odmówił zwolnienia, analizując przedłożone przez skarżącą dokumenty. Stwierdzono, że umowy dzierżawy z dnia 1 grudnia 2020 r. dotyczyły wynajmu lokali na okres roku, a nie najmu krótkoterminowego, a faktury dotyczyły okresu wcześniejszego i nie potwierdzały działalności hotelarskiej. Sąd pierwszej instancji (WSA w Rzeszowie) ponownie oddalił skargę, uznając, że organ prawidłowo ocenił dowody i skarżąca nie udowodniła prowadzenia działalności objętej kodem 55.10.Z na kluczową datę. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną. Potwierdził, że skarżąca nie wykazała, iż na dzień 30 listopada 2020 r. faktycznie prowadziła działalność polegającą na zapewnieniu krótkotrwałego zakwaterowania (PKD 55.10.Z). Umowy dzierżawy z inną spółką nie dowodziły, że skarżąca sama prowadziła taką działalność, a spółka ta była jedynie kontrahentem. NSA podkreślił, że sądy administracyjne prawidłowo skupiły się na faktycznym charakterze działalności, a nie tylko na wpisie w rejestrze, i że zgromadzone dowody nie potwierdziły spełnienia warunków do zwolnienia.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, przedsiębiorca nie może skorzystać ze zwolnienia, jeśli nie udowodni, że na dzień 30 listopada 2020 r. faktycznie prowadził działalność gospodarczą objętą kodem PKD uprawniającym do zwolnienia (w tym przypadku 55.10.Z), nawet jeśli później dokonał zmiany wpisu w rejestrze.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że kluczowe jest ustalenie faktycznego rodzaju działalności prowadzonej na dzień 30 listopada 2020 r., a nie tylko danych z rejestru. Przedłożone przez skarżącą dokumenty (umowy dzierżawy, faktury) nie potwierdziły prowadzenia działalności w zakresie krótkotrwałego zakwaterowania (PKD 55.10.Z), a jedynie wynajem lokali na dłuższy okres na rzecz innego podmiotu, który następnie mógł prowadzić najem krótkoterminowy.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (11)

Główne

rozporządzenie w sprawie wsparcia art. 10 § 1

Rozporządzenie Rady Ministrów w sprawie wsparcia uczestników obrotu gospodarczego poszkodowanych wskutek pandemii COVID-19

Warunkiem zwolnienia jest faktyczne prowadzenie działalności gospodarczej uprawniającej do zwolnienia na dzień 30 listopada 2020 r., a nie tylko dane w rejestrze REGON.

rozporządzenie w sprawie wsparcia art. 10 § 2

Rozporządzenie Rady Ministrów w sprawie wsparcia uczestników obrotu gospodarczego poszkodowanych wskutek pandemii COVID-19

Pierwszeństwo należy przyznać działalności rzeczywiście wykonywanej, niezależnie od danych zawartych w rejestrze REGON.

Pomocnicze

ustawa o COVID-19

Ustawa o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych

p.p.s.a. art. 145 § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 174

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 183 § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 184

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 8

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 80

Kodeks postępowania administracyjnego

Argumenty

Odrzucone argumenty

Naruszenie przepisów postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 7, 8, 77 § 1, 80 k.p.a.) poprzez nieprawidłową ocenę materiału dowodowego i uznanie, że skarżącej nie przysługuje prawo do zwolnienia. Naruszenie przepisów prawa materialnego (art. 10 ust. 1 i 2 rozporządzenia w sprawie wsparcia) poprzez błędne uznanie, że skarżącej nie przysługuje prawo do zwolnienia i nieprzyjęcie pierwszeństwa działalności rzeczywiście wykonywanej. Błąd w ustaleniach faktycznych polegający na przyjęciu, że skarżąca nie udowodniła prowadzenia działalności PKD 55.10.Z na dzień 30.11.2020 r.

Godne uwagi sformułowania

istotne znaczenie ma ustalenie jaką przeważającą działalność gospodarczą skarżąca faktycznie prowadziła na dzień 30 listopada 2020 r., a nie jaki rodzaj działalności był wpisany w rejestrze REGON przedłożone przez skarżącą dokumenty nie potwierdziły, że skarżąca na ten dzień prowadziła działalność w zakresie krótkotrwałego zakwaterowania to nie skarżąca lecz jej kontrahent - A prowadził działalność gospodarczą w zakresie najmu krótkoterminowego

Skład orzekający

Piotr Pietrasz

przewodniczący

Małgorzata Grzelak

członek

Grzegorz Dudar

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących zwolnienia z opłacania składek ZUS w okresie pandemii COVID-19, zwłaszcza w kontekście rozbieżności między faktycznie prowadzoną działalnością a wpisem w rejestrze PKD."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznych przepisów wprowadzonych w związku z pandemią COVID-19 oraz konkretnego stanu faktycznego związanego z najmem krótkoterminowym i umowami dzierżawy.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje praktyczne problemy interpretacyjne przepisów pomocowych wprowadzonych w czasie pandemii, szczególnie gdy stan faktyczny odbiega od danych rejestrowych. Jest to istotne dla przedsiębiorców działających w branży hotelarskiej i najmu.

Czy zmiana kodu PKD po terminie ratuje przed brakiem zwolnienia ze składek ZUS? NSA wyjaśnia.

Sektor

ubezpieczenia społeczne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I GSK 634/25 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2025-09-25
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-05-12
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Grzegorz Dudar /sprawozdawca/
Małgorzata Grzelak
Piotr Pietrasz /przewodniczący/
Symbol z opisem
6536 Ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 i 34a  ustaw
Sygn. powiązane
I SA/Rz 560/24 - Wyrok WSA w Rzeszowie z 2025-01-28
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Piotr Pietrasz Sędzia NSA Małgorzata Grzelak Sędzia del. WSA Grzegorz Dudar (spr.) po rozpoznaniu w dniu 25 września 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej A. H. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 28 stycznia 2025 r. sygn. akt I SA/Rz 560/24 w sprawie ze skargi A. H. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 16 września 2024 r. nr 350000/70-73/145074/2024 w przedmiocie zwolnienia z obowiązku opłacania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 28 stycznia 2025 r., sygn. akt I SA/Rz 560/24 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie oddalił skargę A. H. (dalej powoływana także jako skarżąca, zobowiązana) na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (dalej powoływany także jako ZUS, Zakład) z dnia 16 września 2024 r. nr 350000/70-73/145074/2024 w przedmiocie odmowy prawa do zwolnienia z opłacania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne za okres od 1 grudnia 2020 r. do 31 stycznia 2021 r.
Sąd pierwszej instancji orzekał w następującym stanie faktycznym.
W dniu 4 lutego 2021 r. zobowiązana wystąpiła do Zakładu z wnioskiem o zwolnienie z opłacania składek na ubezpieczenie społeczne, ubezpieczenie zdrowotne od 1 grudnia 2020 r. do 31 stycznia 2021 r., oświadczając, że prowadzi przeważającą działalność gospodarczą oznaczoną kodem PKD 55.10.Z, uprawniającą do zwolnienia z obowiązku opłacania składek.
Decyzją z 19 lutego 2021 r. Zakład odmówił zobowiązanej prawa do zwolnienia z obowiązku opłacania należności z tytułu ww. składek. Organ I instancji stwierdził, że podjęte działania weryfikacyjne wykazały, że na dzień 30 listopada 2020 r. zobowiązana prowadziła działalność gospodarczą oznaczoną kodem PKD nr 77.11.Z, który został zmieniony na kod PKD nr 55.10.Z. dopiero 28 grudnia 2020 r. Zakład stwierdził, że zobowiązanej nie przysługuje prawo do zwolnienia z obowiązku opłacania należnych ww. składek, ponieważ kod PKD 77.11.Z. nie uprawnia do zwolnienia z obowiązku opłacania należnych składek - nie został wymieniony w ustawie z 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (dalej: ustawa o COVID-19). Powyższa decyzja została utrzymana w mocy decyzją Zakładu z 24 marca 2021 r.
Wyrokiem z 12 sierpnia 2021 r., sygn. akt I SA/Rz 397/21 WSA w Rzeszowie uchylił ww. decyzję wskazując, że oceny spełnienia warunku, o którym mowa w § 10 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 19 stycznia 2021 r. w sprawie wsparcia uczestników obrotu gospodarczego poszkodowanych wskutek pandemii COVID-19 (Dz.U. z 2021 r. poz. 152 - dalej: rozporządzenie w sprawie wsparcia), nie można dokonywać jedynie w oparciu o rejestr REGON w brzmieniu na dzień 30 listopada 2020 r. Istotne bowiem jest ustalenie, jaką przeważającą działalność gospodarczą przedsiębiorca faktycznie prowadził w tym dniu, a nie jaki rodzaj działalności był wpisany w CEIDG. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 29 czerwca 2022 r. sygn. akt I GSK 1576/21, oddalił skargę kasacyjną Zakładu od ww. wyroku stwierdzając, że WSA w Rzeszowie prawidłowo wywiódł, że w rozpoznawanej sprawie nie zostało przeprowadzone postępowanie wyjaśniające, związane z ustaleniem jaką działalność rzeczywiście prowadzi skarżąca, mimo że twierdziła, że prowadzona przez nią faktycznie działalność odpowiada innemu kodowi PKD niż wynikałoby to z rejestru REGON na dzień 30 listopada 2020 r.
W wyniku ponownego rozpoznania sprawy, Zakład decyzją z 9 listopada 2022 r. utrzymał w mocy własną decyzję z 19 lutego 2021 r. odmawiającą zobowiązanej prawa do zwolnienia z obowiązku opłacania należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne oraz ubezpieczenie zdrowotne od 1 grudnia 2020 r. do 31 stycznia 2021 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie wyrokiem z 4 kwietnia 2023 r., sygn. akt I SA/Rz 36/23, uchylił ww. decyzję, wskazując, że uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie zawiera ustaleń faktycznych odnoszących się do rzeczywistego przedmiotu działalności zobowiązanej w kontekście przedłożonych przez nią dokumentów. Wynika z niego, że poddano analizie przedstawione przez skarżącą faktury, ale nie wiadomo jakie, ponieważ nie opisano tego w uzasadnieniu decyzji i dokumentów takich nie stwierdzono w przedłożonych sądowi aktach administracyjnych, wobec czego pełna kontrola stanowiska organu nie była możliwa do przeprowadzenia. WSA zobowiązał organ do zgromadzenia niezbędnych dokumentów w aktach sprawy oraz skompletowania wszystkich istotnych dla sprawy materiałów zgromadzonych na wszystkich dotychczasowych etapach postępowania administracyjnego oraz odniesienia się w uzasadnieniu decyzji w sposób konkretny do wszystkich dowodów, w tym do dokumentów przedłożonych przez zobowiązaną we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy.
Decyzją z 16 września 2024 r. Zakład utrzymał w mocy decyzję z 19 lutego 2021 r. odmawiającą prawa do zwolnienia z opłacania należności z tytułu składek należnych za okres od dnia 1 grudnia 2020 r. do 31 stycznia 2021 r. W ocenie Zakładu, zobowiązana nie udowodniła, że prowadziła w listopadzie 2020 r. przeważającą działalność z kodem PKD 55.10.Z. Organ wskazał, że kod 55.10.Z dotyczy zapewnienia krótkotrwałego zakwaterowania - w cyklu dziennym lub tygodniowym - w hotelach, motelach, pensjonatach, innych obiektach hotelowych. Kod ten nie obejmuje natomiast zapewnienia zakwaterowania w domach, mieszkaniach lub apartamentach w celu dłuższego pobytu, w cyklach miesięcznym lub rocznym. Zakład ustalił, że dokonana przed zobowiązaną zmiana we wpisie w kodach PKD na kod 55.10.Z, czyli uprawniający do zwolnienia, nastąpiła dopiero 28 grudnia 2020 r.
W wyniku oceny przedłożonych przez skarżącą dowodów organ stwierdził, że w grudniu 2019 r. nie wykonywała ona działalności gospodarczej oznaczonej kodem PKD 55.10.Z, w konsekwencji nie jest możliwy do określenia spadek przychodu z tej działalności w grudniu 2020 r. Z przedłożonych przez zobowiązaną faktur, w tym faktur nr 4/FK/10/2020/SL i 2/FK/11/2020/SL, nie wynika, że prowadzona działalność obejmowała zapewnienie zakwaterowania w cyklu dziennym lub tygodniowym. Świadczone usługi nie dotyczyły bowiem zakwaterowań krótkotrwałych, lecz opłat za miesięczny wynajem kilku apartamentów dla jednego kontrahenta. Dodatkowo przedstawione przez zobowiązaną umowy dzierżawy zawarte 1 grudnia 2020 r. i oświadczenie z 12 grudnia 2022 r. potwierdzają, że skarżąca oddała lokale w dzierżawę na okres roku od podpisania umowy. W konsekwencji zasadnie uznano, że zobowiązanej nie przysługuje prawo zwolnienia z obowiązku opłacania należnych składek za okres grudzień 2020 r. i styczeń 2021 r.
Wskazanym na wstępie wyrokiem z 28 stycznia 2025 r. WSA w Rzeszowie oddalając skargę zobowiązanej, przytoczył przepisy materialnoprawne mające zastosowanie w sprawie. Zaznaczył również, że rozpoznanie obecnie wniesionej skargi musiało nastąpić przy uwzględnieniu art. 153 i art. 170 p.p.s.a.
W ocenie sądu pierwszej instancji, organ wykonał wskazania zawarte w wydanych w sprawie wyrokach WSA w Rzeszowie, tj. z 12 sierpnia 2021 r., sygn. akt I SA/Rz 397/21 oraz z 4 kwietnia 2023 r., sygn. akt I SA/Rz 36/23. W celu ustalenia jaką faktycznie przeważającą działalność gospodarczą skarżąca prowadziła na dzień 30 listopada 2020 r. przeprowadzono postępowanie wyjaśniające, w którym poddano ocenie zgromadzone w sprawie dowody, w tym dokumenty przedłożone przez skarżącą.
Według sądu pierwszej instancji, prawidłowe jest stanowisko organu, że skarżąca nie wykazała, aby na dzień 30 listopada 2020 r. faktycznie wykonywała działalność oznaczoną w PKD kodem 55.10.Z. – Hotele i podobne obiekty zakwaterowania. Zgodnie z wyjaśnieniami w PKD dział 55 obejmuje zapewnienie krótkotrwałego pobytu turystom i pozostałym podróżnym oraz zakwaterowanie na dłuższy okres studentom, osobom pracującym i pozostałym osobom, z tym, że dział ten nie obejmuje zapewnienia długotrwałego zakwaterowania jako głównego miejsca pobytu w takich obiektach jak apartamenty, zazwyczaj w cyklu miesięcznym lub rocznym. Natomiast podklasa 55.10.Z obejmuje zapewnienie zakwaterowania w cyklu dziennym lub tygodniowym m.in. w hotelach czy innych obiektach hotelowych, lecz nie obejmuje zapewnienia zakwaterowania w domach, mieszkaniach, apartamentach, w celu dłuższego pobytu, zazwyczaj w cyklu miesięcznym lub rocznym.
Przedstawione przez skarżącą dowody nie wskazują, aby jej działalność w omawianym okresie polegała na zapewnieniu krótkotrwałego zakwaterowania w rozumieniu wynikającym z klasyfikacji PKD. Umowa dzierżawy ze spółką A, na którą powołuje się skarżąca, została zawarta 1 grudnia 2020 r., a więc później niż 30 listopada 2020 r. i dotyczy oddania w dzierżawę lokalu na okres jednego roku, z możliwością przedłużenia. Przedłożone oświadczenie z 12 grudnia 2022 r. potwierdza, że skarżąca oddała lokale w dzierżawę na okres roku od podpisania umowy. Wbrew twierdzeniom skarżącej, z dowodów tych nie wynika, aby spółka A była jej pełnomocnikiem, lecz kontrahentem, którego rodzaj działalności nie podlega badaniu w niniejszej sprawie. Natomiast przedłożone w sprawie faktury VAT dotyczą okresu wcześniejszego tj. styczeń - wrzesień 2020 r., przy czym świadczone usługi dokumentowane tymi fakturami nie dotyczyły zakwaterowań krótkotrwałych, lecz opłat za miesięczny wynajem kilku apartamentów na rzecz jednego podmiotu (B). Tu również nie ma znaczenia jakiego rodzaju działalność prowadził ten kontrahent skarżącej.
Podsumowując, sąd pierwszej instancji stwierdził, że Zakład należycie wywiązał się z obowiązku zbadania rodzaju faktycznie prowadzonej przez skarżącą działalności gospodarczej na dzień 30 listopada 2020 r. Wnioski z dokonanej oceny przedłożonych przez skarżącą dowodów uprawniały do stwierdzenia, że skarżąca nie wykazała, że w tym dniu prowadziła działalność uprawniającą do zwolnienia. W konsekwencji zasadnie uznano, że zobowiązanej nie przysługuje prawo zwolnienia z obowiązku opłacania należnych składek za grudzień 2020 r. i styczeń 2021 r. Sąd pierwszej instancji za niezasadne uznał również zarzuty skargi odnoszące się do naruszenia przepisów postępowania.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wywiodła skarżąca, zaskarżając go w całości. Zaskarżonemu wyrokowi zarzuciła:
1) na podstawie art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935, dalej: p.p.s.a.) naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, a to:
a) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w p.p.s.a. w zw. z art. 7 kodeksu postępowania administracyjnego (dalej: k.p.a.), art. 8 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a. i w zw. z art. 80 k.p.a. na skutek nieprawidłowej oceny zebranego w sprawie całokształtu materiału dowodowego i uznanie, iż skarżącej nie przysługuje prawo do zwolnienia z obowiązku opłacania składek na ubezpieczenie społeczne i ubezpieczenie zdrowotne od 1 grudnia 2020 r. do 31 stycznia 2021 r., w szczególności poprzez:
- uznanie, iż dowody z dokumentów zgromadzonych w aktach niniejszej sprawy prowadzą do wniosku, iż faktyczna działalność gospodarcza skarżącej mieściła się w klasyfikacji PKD pod numerem 77.11.Z, który nie uprawniał do zwolnienia z obowiązku opłacania składek bowiem nie został wymieniony w ustawie z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związaniem z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacjami kryzysowymi, podczas gdy skarżąca wykazała, iż faktycznie osiągała dochody z najmu krótkoterminowego, a to prowadziła działalność gospodarczą objętą kodem 55.10.Z PKD,
- uznanie, iż skarżąca nie udowodniła, iż jej działalność w rzeczonym okresie polegała na zapewnieniu krótkotrwałego zakwaterowania w rozumieniu wynikającym z kodu 55.10.Z PKD,
- niewzięcie pod uwagę przedmiotu umowy dzierżawy lokalu nr 36/3 z dnia 1 grudnia 2020 r., umowy dzierżawy lokalu nr 33/8 z dnia 1 grudnia 2020 r., umowy dzierżawy lokalu nr 39/6 z dnia 1 grudnia 2020 r. zawartych pomiędzy skarżącą a spółką A, zgodnego zamiaru stron oraz oświadczenia A z dnia 12 grudnia 2022 r. w zakresie oddawania lokali przez Spółkę w najem krótkoterminowy,
- pominięcie sposobu rozliczania się skarżącej z spółka A wskazanego w § 6 umów dzierżawy, a to iż Strony nie ustaliły stałego czynszu, a wysokość dochodów skarżącej z każdej z zawartych umów dzierżawy była uzależniona od wynajmu lokali przez A bowiem strony ustaliły, iż A jest zobowiązana do zapłaty na rzecz skarżącej czynszu dzierżawnego w wysokości 80 % miesięcznego zysku najmu lokali netto po odliczeniu kosztów związanych z pozyskiwaniem i obsługą najemców krótkoterminowych,
- niewzięcie pod uwagę faktur Vat oraz przykładowego rozliczenia - dokumentów zalegających w aktach sprawy w zakresie przedmiotu działalności prowadzonej przez skarżącą, a to osiągania dochodu z najmu krótkoterminowego lokali,
- niewzięcie pod uwagę jakiego rodzaju działalność prowadzi spółka A
2) na podstawie art. 174 pkt 1 p.p.s.a. naruszenie przepisów prawa materialnego, a to:
a) art. 10 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 19 stycznia 2021 r. w sprawie wsparcia uczestników obrotu gospodarczego poszkodowanych wskutek pandemii COVID-19 poprzez uznanie, iż skarżącej nie przysługuje prawo do zwolnienia z obowiązku opłacania składek na ubezpieczenie społeczne i ubezpieczenie zdrowotne od 1 grudnia 2020 r. do 31 stycznia 2021 r. podczas gdy prawidłowa analiza materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie prowadzi do odmiennego wniosku, a to, iż skarżąca prowadziła dzielność gospodarczą o przewyższającym kodzie 55.10.Z PKD,
b) art. 10 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 19 stycznia 2021 r. w sprawie wsparcia uczestników obrotu gospodarczego poszkodowanych wskutek pandemii COVID-19 poprzez nieprzyjęcie, iż pierwszeństwo należy przyznać działalności rzeczywiście wykonywanej, niezależnie od danych zawartych w rejestrze REGON,
3) błąd u ustaleniach faktycznych polegający na przyjęciu, iż skarżąca nie udowodniła, iż na dzień 30.11.2020 r. wykonywała w przeważającym zakresie działalność gospodarczą oznaczoną numerem PKD 55.10.Z pomimo, iż z dokumentów zalegających w aktach sprawy wynika, iż skarżąca pobierała zysk z najmu krótkoterminowego.
W oparciu o tak sformułowane zarzuty, skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku i rozstrzygnięcie sprawy poprzez uwzględnienie wniosku skarżącej o zwolnienie z opłacania należności z tytułu składek. Skarżąca wniosła również o zasądzenie od organu na jej rzecz kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
Pismem z dnia 10 kwietnia 2025 r., pełnomocnik skarżącej oświadczył, że zrzeka się rozprawy w niniejszej sprawie.
Organ nie skorzystał z możliwości złożenia odpowiedzi na skargę kasacyjną.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw.
Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania przed wojewódzkim sądem administracyjnym. Naczelny Sąd Administracyjny nie stwierdził aby w rozpoznawanej sprawie wystąpiła którakolwiek z przesłanek nieważności postępowania – określonych w art. 183 § 2 p.p.s.a. – jak też aby zachodziły przesłanki wymagające uchylenia wydanego w sprawie orzeczenia oraz odrzucenia skargi lub umorzenia postępowania (art. 189 p.p.s.a.). Z tego względu Naczelny Sąd Administracyjny (dalej także jako: NSA) rozpoznając sprawę związany był granicami skargi kasacyjnej, czyli wnioskami skargi kasacyjnej i jej podstawami. Zaznaczenia wymaga, że zakres kontroli instancyjnej dokonywanej przez Naczelny Sąd Administracyjny jest ograniczony w tym sensie, że jest wyznaczony zarzutami i żądaniami strony zawartymi w skutecznie wniesionej skardze kasacyjnej. Innymi słowy, NSA może uwzględnić tylko te zarzuty kasacyjne, które zostały wyraźnie wskazane w skardze kasacyjnej. Nie może natomiast zastępować strony i uzupełniać przytoczonych podstaw kasacyjnych oraz badać, czy sąd administracyjny pierwszej instancji nie naruszył innych przepisów.
Zgodnie z art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na naruszeniu prawa materialnego, które może polegać na błędnej wykładni lub niewłaściwym zastosowaniu albo na naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.
Pierwszeństwo w rozpoznaniu mają, co do zasady, zarzuty naruszenia przepisów o postępowaniu. W orzecznictwie NSA zarysowała się linia orzekania, z której wynika, że w sytuacji, kiedy skarga kasacyjna zarzuca naruszenie prawa materialnego oraz naruszenie przepisów postępowania, w pierwszej kolejności rozpoznaniu podlega zarzut naruszenia przepisów postępowania. Do kontroli subsumcji danego stanu faktycznego pod zastosowany przepis prawa materialnego można przejść dopiero wówczas, gdy okaże się, że stan faktyczny przyjęty w zaskarżonym wyroku jest prawidłowy albo nie został skutecznie podważony (por. np. wyrok z 27 czerwca 2012 r., sygn. akt II GSK 819/11 oraz wyrok z 26 marca 2010 r., sygn. akt II FSK 1842/08, te i kolejne cytowane orzeczenia dostępne w CBOSA pod adresem http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
W ramach zarzutów naruszenia przepisów postępowania podniesiono naruszenie art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 8, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego zarzuty naruszenia przepisów prawa procesowego, których komplementarny charakter uzasadnia ich łączne rozpoznanie, nie zasługują na uwzględnienie.
Ustanowiona w art. 7 k.p.a. i doprecyzowana w art. 77 § 1 k.p.a. zasada prawdy obiektywnej nakłada na organ administracji publicznej obowiązek podjęcia wszelkich niezbędnych kroków do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy. W tym celu obliguje organy do wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego pod kątem okoliczności faktycznych istotnych dla sprawy, wynikających z norm prawa materialnego. Tak też postąpił w sprawie organ odnośnie ustalenia, czy skarżąca spełnia przesłanki do skorzystania ze zwolnienia z opłacania należnych składek za grudzień 2020 r. i styczeń 2021 r.
Wbrew stanowisku autora skargi kasacyjnej, zgodzić się należy ze stanowiskiem sądu pierwszej instancji, że organ wydając zaskarżoną decyzję nie naruszył przepisów postępowania, bowiem zgromadził wystarczający materiał dowodowy do wydania decyzji i dokonał prawidłowej jego oceny. Stan faktyczny zaakceptowany przez sąd pierwszej instancji nie został przez skarżącą kasacyjnie skutecznie podważony, ponieważ ze zgromadzonego w aktach materiału dowodowego oraz wydanych w tej sprawie decyzji wynika, że zostały wyjaśnione istotne okoliczności sprawy, których wyjaśnienie było konieczne do zastosowania przepisów prawa materialnego. Zgodzić się przy tym należało z sądem pierwszej instancji, że ocena dowodów dokonana przez organ nie jest oceną dowolną, lecz podjętą zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów określoną w art. 80 k.p.a.
Przedłożone przez skarżącą dokumenty, wbrew stanowisku skarżącej zostały prawidłowo ocenione. Zawarte przez skarżącą umowy dzierżawy lokali są datowane na dzień 1 grudnia 2020 r., a zatem z oczywistych względów nie mogły mieć wpływu na ocenę rodzaju i charakteru działalności gospodarczej prowadzonej przez skarżącą na dzień 30 listopada 2020 r., jak wymaga tego § 10 ust. 1 rozporządzenia w sprawie wsparcia. Zaznaczyć także należy, że z treści powyższych umów wcale nie wynika, aby skarżąca prowadziła działalność gospodarczą objętą kodem 55.10.Z PKD. Wskazane umowy dotyczą wynajmu na rzecz A na okres jednego roku poszczególnych lokali - apartamentów, które zostały przeznaczone przez tę spółkę a nie skarżącą, na najem krótkoterminowy. Wbrew stanowisku skarżącej, z treści umów dzierżawy nie wynika, że ww. spółka była pełnomocnikiem skarżącej i działała w jej imieniu, wręcz przeciwnie spółka ta była kontrahentem skarżącej i zawierała dalsze umowy najmu krótkoterminowego we własnym imieniu i na własny rachunek. W przeciwnym wypadku, wbrew treści zwartych umów, nie mogłaby wystawiać faktur na rzecz skarżącej. Także uzależnienie czynszu należnego skarżącej od wysokości zysku z najmu krótkoterminowego wypracowanego przez spółkę w treści umów dzierżawy nie świadczy, że skarżąca prowadziła działalność objętą kodem 55.10.Z PKD. Strony umowy najmu mają swobodę w określeniu sposobu kalkulacji czynszu, nie zmienia to jednak przedmiotu umowy a nim był wynajem lokalu – apartamentu mieszkalnego na okres jednego roku.
Powyższe znajduje także potwierdzenie w oświadczeniu spółki A z dnia 12 grudnia 2022 r. oraz raportu z najmu "Sky Tower 39/6". To dzierżawca czyli spółka a nie wydzierżawiający czyli skarżąca miał prawo oddania lokalu w najem krótkoterminowy. Zatem to nie skarżąca lecz jej kontrahent - A prowadził działalność gospodarczą w zakresie najmu krótkoterminowego.
Z kolei za nieskuteczny należało uznać zarzut naruszenia art. 8 k.p.a. W tym zakresie wskazać należy, że skarżąca nie przytoczyła precyzyjnie jednostki redakcyjnej powyższego przepisu (§ 1 lub § 2), ponadto w ogóle powyższy zarzut nie został uzasadniony. Skarżąca nie wskazała również wpływu naruszenia tego przepisu na wynik sprawy, co jest niezbędne przy tego typu zarzucie. Z uwagi na powyższe, wskazany zarzut jako nieskuteczny nie podlegał merytorycznej ocenie NSA.
Mając na uwadze powyższe, nie można skutecznie wywodzić, że w sprawie doszło do naruszenia wskazanych przez stronę przepisów postępowania w sposób, w jaki przedstawiono to w skardze kasacyjnej, zwłaszcza zaś, aby skutkiem zarzucanego ich naruszenia był istotny wpływ na wynik sprawy.
Skarżąca kasacyjnie w poniesionych zarzutach naruszenia prawa materialnego wskazała na naruszenie art. 10 ust. 1 i 2 rozporządzenia w sprawie wsparcia poprzez błędne uznanie, że skarżącej nie przysługuje prawo do zwolnienia z obowiązku opłacania składek za grudzień 2020 r. i styczeń 2021 r oraz nieprzyjęcie, że pierwszeństwo należy przyznać działalności rzeczywiście wykonywanej, niezależnie od danych zawartych w rejestrze REGON. Powyższe zarzuty są niezasadne.
Skarżąca, o czym była mowa już we wcześniejszych fragmentach uzasadnienia, nie podważyła skuteczne ustalonego przez organy a przyjętego do wyrokowania stanu faktycznego, z którego wynika, że na dzień 30 listopada 2020 r. nie prowadziła przeważającej działalności gospodarczej objętej kodem PKD 55.10.Z. Kod 55.10.Z dotyczy zapewnienia krótkotrwałego zakwaterowania - w cyklu dziennym lub tygodniowym - w hotelach, motelach, pensjonatach, innych obiektach hotelowych. Kod ten nie obejmuje natomiast zapewnienia zakwaterowania w domach, mieszkaniach lub apartamentach w celu dłuższego pobytu, w cyklach miesięcznym lub rocznym. Żaden z przedłożonych przez skarżącą dokumentów nie potwierdził, że skarżąca na ten dzień prowadziła działalność w zakresie krótkotrwałego zakwaterowania, dlatego też organy prawidłowo przyjęły, co zaakceptował sąd pierwszej instancji, że skarżąca nie spełnia warunku umożliwiającego skorzystanie ze zwolnienia z opłacania składek.
Wbrew stanowisku skarżącej sąd pierwszej instancji nie naruszył również art. 10 ust. 2 rozporządzenia w sprawie wsparcia, bowiem właśnie przyjął, że przesłanką skorzystania ze zwolnienia z tytułu opłacania składek jest rzeczywisty rodzaj działalności gospodarczej prowadzonej przez skarżącą a nie dane zawarte w rejestrze REGON. W niniejszej sprawie, co słusznie dostrzegł sąd pierwszej instancji w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, zapadły prawomocne orzeczenia, w szczególności wyrok WSA w Rzeszowie z 12 sierpnia 2021 r., sygn. akt I SA/Rz 397/21 oraz NSA z 29 czerwca 2022 r. sygn. akt I GSK 1576/21, w których sądy jednoznacznie wypowiedziały się, że w sprawie istotne znaczenie ma ustalenie jaką przeważającą działalność gospodarczą skarżąca faktycznie prowadziła na dzień 30 listopada 2020 r., a nie jaki rodzaj działalności był wpisany w rejestrze REGON. W tym kierunku zostało przeprowadzone postępowanie, przy ponownym rozpoznaniu sprawy, jednakże zgromadzone w sprawie dowody, w szczególności dostarczone przez skarżącą nie potwierdziły, że skarżąca na dzień 30 listopada 2020 r. prowadziła działalność gospodarczą w zakresie krótkotrwałego zakwaterowania objętą kodem 55.10.Z PKD. Oznacza to, wbrew stanowisku skarżącej, że ZUS w wydanej decyzji oparł się na rzeczywiście prowadzonej przez skarżącą działalności gospodarczej na dzień 30 listopada 2020 r., pomijając tym samym ujawniony przez skarżącą w rejestrze REGON kod klasyfikacji PKD pod numerem 77.11.Z.
Mając powyższe na względzie Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną jako pozbawioną usprawiedliwionych podstaw.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI