I GSK 632/25

Naczelny Sąd Administracyjny2025-06-17
NSAAdministracyjneWysokansa
środki unijnedofinansowaniefundusze europejskiewykluczenie działalnościpaliwa kopalnedystrybucja paliwterminal paliwprawo administracyjnepostępowanie sądowoadministracyjne

NSA oddalił skargę kasacyjną spółki A. Sp. z o.o. Sp. k. od wyroku WSA w Gliwicach, uznając, że projekt dotyczący terminala samoobsługowej sprzedaży paliw nie kwalifikuje się do unijnego dofinansowania ze względu na wykluczenie działalności związanej z paliwami kopalnymi.

Spółka A. Sp. z o.o. Sp. k. wniosła skargę kasacyjną od wyroku WSA w Gliwicach, który oddalił jej skargę na decyzję Śląskiego Centrum Przedsiębiorczości (ŚCP) odrzucającą protest dotyczący oceny projektu. Spółka zarzucała naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych, twierdząc, że jej projekt związany z terminalem sprzedaży paliw nie podlega wykluczeniu z dofinansowania unijnego. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę, uznając, że projekt faktycznie dotyczy dystrybucji paliw, co jest działalnością wykluczoną na mocy art. 7 ust. 1 lit. h Rozporządzenia nr 2021/1058.

Naczelny Sąd Administracyjny (NSA) rozpoznał skargę kasacyjną spółki A. Sp. z o.o. Sp. k. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego (WSA) w Gliwicach, który wcześniej oddalił skargę spółki na rozstrzygnięcie Śląskiego Centrum Przedsiębiorczości (ŚCP) w Chorzowie. Spółka kwestionowała negatywną ocenę swojego projektu dotyczącego terminala samoobsługowej sprzedaży paliw, argumentując, że nie dotyczy on działalności wykluczonej z możliwości ubiegania się o dofinansowanie unijne. Zarzucała naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych, w tym art. 45 ust. 1 i art. 54 ust. 1 ustawy o środkach europejskich oraz art. 7 ust. 1 lit. h Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/1058. NSA, rozpoznając sprawę w granicach skargi kasacyjnej, uznał zarzuty za nieuzasadnione. Sąd podkreślił, że kontrola sądowoadministracyjna w sprawach oceny projektów dofinansowania unijnego polega na badaniu, czy ocena nie narusza zasad przejrzystości, rzetelności i bezstronności, a nie na merytorycznej weryfikacji wniosku. NSA stwierdził, że WSA prawidłowo ocenił, iż projekt spółki, mimo argumentacji o jego innowacyjności i powiązaniu z gazami odnawialnymi, w istocie dotyczy dystrybucji paliw, co jest działalnością wykluczoną z dofinansowania na mocy wspomnianego rozporządzenia. Sąd wskazał, że ocena kwalifikowalności projektu powinna opierać się na jego celach i rezultatach, a nie tylko na kodach PKD. W konsekwencji, NSA oddalił skargę kasacyjną, zasądzając od spółki koszty postępowania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, projekt nie kwalifikuje się do dofinansowania, ponieważ jego realizacja przyczyni się do opracowania technologii i konstrukcji nowej generacji terminala samoobsługowej sprzedaży paliw, dedykowanego dla stacji paliw, co oznacza, że projekt jest związany z dystrybucją paliw, a tym samym mieści się w normie art. 7 ust. 1 lit. h Rozporządzenia 2021/1058 wykluczającej wsparcie dla działalności związanej z paliwami kopalnymi.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że projekt spółki dotyczy dystrybucji paliw, co jest działalnością wykluczoną z dofinansowania na mocy art. 7 ust. 1 lit. h Rozporządzenia nr 2021/1058. Ocena kwalifikowalności powinna opierać się na celach i rezultatach projektu, a nie tylko na kodach PKD, a projekt spółki jest dedykowany stacjom paliw, wspierając tym samym wykluczoną branżę.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (17)

Główne

ustawa wdrożeniowa art. 45 § ust. 1

Ustawa o zasadach realizacji zadań finansowanych ze środków europejskich w perspektywie finansowej 2021-2027

Właściwa instytucja przeprowadza postępowanie w zakresie wyboru projektów do dofinansowania w sposób przejrzysty, rzetelny i bezstronny, zapewniając równy dostęp do informacji i równe traktowanie wnioskodawców.

ustawa wdrożeniowa art. 54 § ust. 1

Ustawa o zasadach realizacji zadań finansowanych ze środków europejskich w perspektywie finansowej 2021-2027

ustawa wdrożeniowa art. 73 § ust. 8 pkt 1 lit a)

Ustawa o zasadach realizacji zadań finansowanych ze środków europejskich w perspektywie finansowej 2021-2027

Sąd może uwzględnić skargę, stwierdzając naruszenie prawa przy ocenie projektu, które miało istotny wpływ na wynik, i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia.

Rozporządzenie nr 2021/1058 art. 7 § ust. 1 lit. h)

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/1058

Wsparcie nie jest udzielane na inwestycje w zakresie produkcji, przetwarzania, transportu, dystrybucji, magazynowania lub spalania paliw kopalnych.

ustawa wdrożeniowa art. 43

Ustawa z dnia 28 kwietnia 2022 r. o zasadach realizacji zadań finansowanych ze środków europejskich w perspektywie finansowej 2021-2027

Wybrany do dofinansowania może zostać wyłącznie projekt spełniający kryteria wyboru projektów.

ustawa wdrożeniowa art. 45 § ust. 2

Ustawa z dnia 28 kwietnia 2022 r. o zasadach realizacji zadań finansowanych ze środków europejskich w perspektywie finansowej 2021-2027

Właściwa instytucja zapewnia równy dostęp do informacji o warunkach i sposobie wyboru projektów do dofinansowania oraz równe traktowanie wnioskodawców.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c)

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 183 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej.

p.p.s.a. art. 193 § zdanie drugie

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej.

p.p.s.a. art. 174 § pkt 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawy skargi kasacyjnej - naruszenie prawa materialnego.

p.p.s.a. art. 174 § pkt 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawy skargi kasacyjnej - naruszenie przepisów postępowania.

p.p.s.a. art. 176 § § 1 pkt 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Obligatoryjnym elementem skargi kasacyjnej jest przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie.

p.p.s.a. art. 175 § § 1-3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Przymus adwokacko-radcowski w sporządzaniu skargi kasacyjnej.

ustawa wdrożeniowa art. 59

Ustawa z dnia 28 kwietnia 2022 r. o zasadach realizacji zadań finansowanych ze środków europejskich w perspektywie finansowej 2021-2027

Do postępowania w zakresie wyboru projektów do dofinansowania nie stosuje się przepisów KPA, z wyjątkiem art. 24 i art. 57 § 1-4, o ile ustawa nie stanowi inaczej.

p.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

NSA oddala skargę kasacyjną, jeśli nie ma usprawiedliwionych podstaw.

p.p.s.a. art. 204 § pkt 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Orzeczenie o kosztach postępowania kasacyjnego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Projekt spółki dotyczy dystrybucji paliw, co jest działalnością wykluczoną z dofinansowania unijnego na mocy art. 7 ust. 1 lit. h Rozporządzenia nr 2021/1058. Ocena kwalifikowalności projektu powinna opierać się na jego celach i rezultatach, a nie tylko na kodach PKD. Sąd administracyjny nie jest uprawniony do merytorycznej oceny projektu, a jedynie do kontroli legalności oceny organu.

Odrzucone argumenty

Projekt nie dotyczy działalności i sektorów wykluczonych ze wsparcia, ponieważ mieści się w zakresie działalności związanej z oprogramowaniem i doradztwem w zakresie informatyki oraz działalności powiązanej. Projekt należy traktować jako inwestycję przygotowującą do wprowadzenia do systemu gazów odnawialnych i niskoemisyjnych.

Godne uwagi sformułowania

Skarga kasacyjna nie miała usprawiedliwionych podstaw, a zatem nie zasługiwała na uwzględnienie. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej. Uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej. Przez przytoczenie podstawy kasacyjnej należy rozumieć podanie konkretnego przepisu (konkretnej jednostki redakcyjnej określonego aktu prawnego), który zdaniem strony został naruszony przez sąd I instancji. Ocena sądowoadministracyjna sprowadza się w tym przypadku do zbadania, czy dokonana ocena projektu nie narusza reguł przejrzystości, rzetelności i bezstronności. Projekt ten należy traktować jako inwestycję przygotowującą do 'wprowadzenia do systemu gazów odnawialnych i niskoemisyjnych, takich jak wodór, biometan i gaz syntezowy' oraz umożliwiającą 'zastąpienie instalacji zasilanych stałymi paliwami kopalnymi'.

Skład orzekający

Dariusz Dudra

przewodniczący

Paweł Janusz Lewkowicz

sprawozdawca

Tomasz Smoleń

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących wykluczenia działalności związanej z paliwami kopalnymi z możliwości ubiegania się o dofinansowanie ze środków UE, a także zakres kontroli sądu administracyjnego w sprawach oceny projektów."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej interpretacji przepisów UE i krajowych w kontekście konkretnego rodzaju działalności (terminale paliwowe) i programu finansowania.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego tematu dofinansowania unijnego i wykluczenia pewnych sektorów gospodarki, co jest istotne dla wielu przedsiębiorców. Pokazuje też, jak sądy interpretują przepisy dotyczące 'zielonej transformacji' i paliw kopalnych.

Czy innowacyjny terminal paliwowy może dostać unijne dotacje? NSA rozwiewa wątpliwości.

Sektor

energetyka

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I GSK 632/25 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2025-06-17
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-05-12
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Dariusz Dudra /przewodniczący/
Paweł Janusz Lewkowicz /sprawozdawca/
Tomasz Smoleń
Symbol z opisem
6559
Hasła tematyczne
Środki unijne
Sygn. powiązane
III SA/Gl 142/25 - Wyrok WSA w Gliwicach z 2025-03-12
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 1079
art. 45 ust. 1, art. 54 ust. 1
Ustawa z dnia 28 kwietnia 2022 r. o zasadach realizacji zadań finansowanych ze środków europejskich w perspektywie finansowej 2021-2027
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Dariusz Dudra Sędzia NSA Tomasz Smoleń Sędzia del. WSA Paweł Janusz Lewkowicz (spr.) Protokolant asystent sędziego Tomasz Sasak po rozpoznaniu w dniu 17 czerwca 2025 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej A. Sp. z o.o. Sp. k. w S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 12 marca 2025 r. sygn. akt III SA/Gl 142/25 w sprawie ze skargi A. Sp. z o.o. Sp. k. w S. na rozstrzygnięcie Śląskiego Centrum Przedsiębiorczości w Chorzowie z dnia 24 stycznia 2025 r. nr SCP-IV-5.704.5.2.2025.DKi w przedmiocie negatywnej oceny projektu 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od A. Sp. z o.o. Sp. k. w S. na rzecz Śląskiego Centrum Przedsiębiorczości w Chorzowie kwotę 360 (trzysta sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wyrokiem z dnia 12 marca 2025 r., sygn. akt III SA/Gl 142/25, oddalił skargę A (skarżąca kasacyjnie) na rozstrzygnięcie Śląskiego Centrum Przedsiębiorczości w Chorzowie z dnia 24 stycznia 2025 r., nr SCP-IV-5.704.5.2.2025.DKi w przedmiocie nieuwzględnienia protestu.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł pełnomocnik skarżącej spółki, zaskarżając wyrok w całości oraz wnosząc o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gliwicach, a także rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
Na podstawie art. 174 pkt 1 i pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (aktualnie: t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 935; dalej: p.p.s.a.), zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie:
1. przepisów postępowania, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) i art. 145 § 2 p.p.s.a. w zw. z art. 45 ust. 1, art. 54 ust. 1 oraz art. 73 ust. 8 pkt 1 lit a) ustawy z dnia 28 kwietnia 2022 r. o zasadach realizacji zadań finansowanych ze środków europejskich w perspektywie finansowej 2021-2027 oraz w zw. z Załącznikiem nr 6 oraz pkt I Załącznika nr 7 do Regulaminu wyboru projektów – Opracowania dotyczącego rodzajów działalności wykluczonych z możliwości ubiegania się o dofinansowanie w ramach działania FESL.01.02-Badania, rozwój i innowacje w przedsiębiorstwach w ramach programu Fundusze Europejskie dla Śląskiego 2021-2027 oraz pkt. 1 Tabeli nr 1 Załącznika nr 1 do Regulaminu wyboru projektów poprzez błędne ustalenie stanu faktycznego polegające na przyjęciu, że projekt skarżącego nie spełnia kryterium formalnego: "Projekt nie dotyczy działalności i sektorów wykluczonych ze wsparcia", podczas gdy w istocie projekt mieści się w zakresie działalności związanej z oprogramowaniem i doradztwem w zakresie informatyki oraz działalności powiązanej; pozostałej działalności usługowej w zakresie technologii informatycznych i komputerowych oraz przetwarzaniu danych, zarządzaniu stronami internetowymi (hosting) i podobnej działalności i jako taki nie podlega wykluczeniu ze wsparcia;
2. naruszenie prawa materialnego, tj. art. 7 ust. 1 lit. h) rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/1058 z dnia 24 czerwca 2021 r. w sprawie Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego i Funduszu Spójności w zw. z Załącznikiem nr 6 oraz pkt I Załącznika nr 7 do Regulaminu wyboru projektów – Opracowania dotyczącego rodzajów działalności wykluczonych z możliwością ubiegania się o dofinansowanie w ramach działania FESL.01.02-Badania, rozwój i innowacje w ramach programu Fundusze Europejskie dla Śląskiego 2021 – 2027 oraz pkt. 1 Tabeli nr 1 Załącznika nr 1 do Regulaminu wyboru projektów przez ich błędne zastosowanie polegające na przyjęciu, że projekt skarżącego:
a) nie spełnia kryterium formalnego "Projekt nie dotyczy działalności i sektorów wykluczonych ze wsparcia", podczas gdy w istocie projekt mieści się w zakresie działalności związanej z oprogramowaniem i doradztwem w zakresie informatyki oraz działalności powiązanej; pozostałej działalności usługowej w zakresie technologii informatycznych i komputerowych oraz przetwarzaniu danych, zarządzaniu stronami internetowymi (hosting) i podobnej działalności i jako taki nie podlega wykluczeniu;
b) nie mieści się w zakresie wyłączenia wskazanego w odnośniku (II), którego zaistnienie pozwala na wsparcie sektora wykluczonego, pomimo że projekt ten należy traktować jako inwestycję przygotowującą do "wprowadzenia do systemu gazów odnawialnych i niskoemisyjnych, takich jak wodór, biometan i gaz syntezowy" oraz umożliwiającą "zastąpienie instalacji zasilanych stałymi paliwami kopalnymi";
Argumentację na poparcie zarzutów sformułowanych w petitum skargi kasacyjnej przedstawiono w jej uzasadnieniu.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną, organ reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej w całości oraz o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie miała usprawiedliwionych podstaw, a zatem nie zasługiwała na uwzględnienie.
Stosownie do art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej (podstaw kasacyjnych) chyba, że zachodzą przesłanki nieważności postępowania sądowego wymienione w § 2 powołanego artykułu. Takich jednak przesłanek w niniejszej sprawie z urzędu nie odnotowano. Nie ujawniono, także podstaw do odrzucenia skargi ani umorzenia postępowania przed sądem I instancji, które obligowałyby Naczelny Sąd Administracyjny do wydania postanowienia przewidzianego w art. 189 p.p.s.a. (uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z 8 grudnia 2009 r., II GPS 5/09, ONSAiWSA 2010, Nr 3, poz. 40). Skarga kasacyjna została zatem zbadana według reguły związania zarzutami w niej zawartymi (art. 183 § 1 ab initio p.p.s.a.).
Według art. 193 zdanie drugie p.p.s.a., uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej. W ten sposób wyraźnie został określony zakres, w jakim Naczelny Sąd Administracyjny uzasadnia z urzędu wydany wyrok, w przypadku gdy oddala skargę kasacyjną. Regulacja ta, jako mająca charakter szczególny, wyłącza zatem przy tego rodzaju, rozstrzygnięciach odpowiednie stosowanie do postępowania przed tym sądem wymogów dotyczących elementów uzasadnienia wyroku, przewidzianych w art. 141 § 4 w zw. z art. 193 zdanie pierwsze p.p.s.a. (por. wyroki NSA: z 25 listopada 2016 r. sygn. akt I FSK 1376/16, z 17 stycznia 2017 r. sygn. akt I GSK 1294/16, z 8 lutego 2017 r. sygn. akt I GSK 1371/16, z 5 kwietnia 2017 r. sygn. akt I GSK 91/17, z 27 czerwca 2017 r. sygn. akt II GSK 1869/17; wszystkie te i następne orzeczenia dostępne są na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Omawiany przepis ogranicza wymogi, jakie musi spełniać uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną wyłącznie do, niemającej swojego odpowiednika w art. 141 § 4 p.p.s.a., oceny zarzutów skargi kasacyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny uzyskał fakultatywne uprawnienie do przedstawienia, zależnie od własnej oceny, wyłącznie motywów zawężonych do aspektów prawnych świadczących o braku usprawiedliwionych podstaw skargi kasacyjnej albo o zgodnym z prawem wyrokowaniu przez sąd I instancji mimo nieprawidłowego uzasadnienia.
Przystępując do oceny zasadności zarzutów skargi kasacyjnej, należy tę ocenę poprzedzić koniecznym w rozpatrywanej sprawie przypomnieniem i wyjaśnieniem, że prawidłowe sformułowanie podstaw kasacyjnych jest o tyle istotne, że zakres kognicji Naczelnego Sądu Administracyjnego wyznaczają sformułowane przez skarżącego kasacyjnie zarzuty, oparte na ustawowych podstawach i uzasadnione w treści skargi kasacyjnej. Konkretne podstawy skargi kasacyjnej, czyli zawarte w niej przyczyny zaskarżenia rozstrzygnięcia, determinują całkowicie kierunek działalności badawczej Naczelnego Sądu Administracyjnego, którą musi on podjąć w celu stwierdzenia ewentualnej wadliwości zaskarżonego orzeczenia. Z tych względów, skarga kasacyjna jest sformalizowanym środkiem prawnym obwarowanym m.in. przymusem adwokacko-radcowskim (art. 175 § 1-3 p.p.s.a.).
W tym miejscu należy przypomnieć, że Naczelny Sąd Administracyjny nie może zastępować strony i precyzować czy uzupełniać przytoczone podstawy kasacyjne lub też ich uzasadnienie. Należy przy tym raz jeszcze podkreślić, że przy sporządzaniu skargi kasacyjnej wprowadzono tzw. przymus adwokacki, dotyczący także radców prawnych, a w sprawach obowiązków podatkowych – doradców podatkowych, aby nadać temu środkowi odwoławczemu charakter pisma o wysokim stopniu sformalizowania, gdy chodzi o wymagania dotyczące podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienia, jako istotnych elementów konstrukcji skargi kasacyjnej (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z: 4 sierpnia 2010 r. sygn. akt I FSK 1353/09, 30 marca 2010 r. sygn. akt II FSK 1961/08, 29 stycznia 2010 r. sygn. akt I FSK 2048/08).
Artykuł 176 p.p.s.a. reguluje elementy składowe skargi kasacyjnej, a zgodnie z § 1 pkt 2 tego przepisu jej obligatoryjnym elementem jest przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie. Przez przytoczenie podstawy kasacyjnej należy rozumieć podanie konkretnego przepisu (konkretnej jednostki redakcyjnej określonego aktu prawnego), który zdaniem strony został naruszony przez sąd I instancji (vide postanowienia NSA z: 8 marca 2004 r. sygn. akt FSK 41/04; 1 września 2004 r. sygn. akt FSK 161/04, 24 maja 2005 r. sygn. akt FSK 2302/04). Z kolei uzasadnienie skargi kasacyjnej winno zawierać rozwinięcie zarzutów kasacyjnych. Na autorze skargi kasacyjnej ciąży zatem obowiązek konkretnego wskazania nie tylko, które przepisy prawa materialnego zostały przez sąd naruszone zaskarżanym orzeczeniem, lecz także na czym polegała ich błędna wykładnia i niewłaściwe zastosowanie oraz jaka powinna być prawidłowa wykładnia i właściwe zastosowanie (art. 174 pkt 1 p.p.s.a.). Zarzut naruszenia prawa materialnego przez jego niewłaściwe zastosowanie zmierzać powinien do wykazania, że sąd stosując przepis popełnił błąd subsumcji czyli, że niewłaściwie uznał, że stan faktyczny przyjęty w sprawie nie odpowiada stanowi faktycznemu zawartemu w hipotezie normy prawnej zawartej w przepisie prawa. W obu tych przypadkach autor skargi kasacyjnej wykazać musi, jak w jego ocenie powinien być rozumiany stosowany przepis prawa, czyli jaka powinna być jego prawidłowa wykładnia, a w przypadku zarzutu niezastosowania przepisu dlaczego powinien być zastosowany. Jednocześnie należy podkreślić, że ocena zasadności zarzutu naruszenia prawa materialnego może być dokonana wyłącznie na podstawie ustalonego w sprawie stanu faktycznego, nie zaś na podstawie stanu faktycznego, który skarżący uznaje za prawidłowy.
Podobnie rzecz się ma przy naruszeniu prawa procesowego, gdzie należy wskazać przepisy tego prawa, które zostały naruszone przez sąd I instancji i wpływ tego naruszenia na wynik sprawy, tj. na rozstrzygnięcie (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.). Podkreślić bowiem należy, że zamierzony skutek skarga kasacyjna może odnieść tylko wówczas, gdy wykazane zostanie takie naruszenie przez sąd I instancji przepisów postępowania, któremu można zasadnie przypisać możliwy istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia.
W rozpoznawanej sprawie skarga kasacyjna oparta została na obu podstawach kasacyjnych z art. 174 p.p.s.a. W takiej sytuacji w pierwszej kolejności rozpoznaniu przez Naczelny Sąd Administracyjny podlegały podniesione w tej skardze zarzuty procesowe, a dopiero w dalszej kolejności zarzuty materialne. Konieczność zachowania takiej kolejności rozpoznawania zarzutów kasacyjnych wynika z tego, że ocena stosowania prawa materialnego może być dokonana dopiero wówczas, gdy zostanie stwierdzone, że stan faktyczny sprawy jest niesporny, albo że nie został skutecznie zakwestionowany w postępowaniu kasacyjnym.
Skarżąca kasacyjnie spółka w punkcie 1. petitum skargi kasacyjnej zarzuciła sądowi I instancji naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) i art. 145 § 2 p.p.s.a. w zw. z art. 45 ust. 1, art. 54 ust. 1 oraz art. 73 ust. 8 pkt 1 lit a) ustawy z dnia 28 kwietnia 2022 r. o zasadach realizacji zadań finansowanych ze środków europejskich w perspektywie finansowej 2021-2027 oraz w zw. z Załącznikiem nr 6 oraz pkt I Załącznika nr 7 do Regulaminu wyboru projektów – Opracowania dotyczącego rodzajów działalności wykluczonych z możliwości ubiegania się o dofinansowanie w ramach działania FESL.01.02-Badania, rozwój i innowacje w przedsiębiorstwach w ramach programu Fundusze Europejskie dla Śląskiego 2021-2027 oraz pkt. 1 Tabeli nr 1 Załącznika nr 1 do Regulaminu wyboru projektów. Zarzut ten nie podważa zgodności z prawem zaskarżonego wyroku, bowiem brak jest podstaw normatywnych do formułowania takiego zarzutu. Organ na etapie postępowania związanego z oceną projektu – co do zasady – nie działa w oparciu o przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. Znajduje to podstawę normatywną w art. 59 ustawy z dnia 28 kwietnia 2022 r. o zasadach realizacji zadań finansowanych ze środków europejskich w perspektywie finansowej 2021 – 2027, wskazującej na ograniczenie stosowania przepisów k.p.a. w procedurze konkursowej. Do postępowania w zakresie wyboru projektów do dofinansowania nie stosuje się przepisów ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego, z wyjątkiem art. 24 i art. 57 § 1 – 4, o ile ustawa nie stanowi inaczej (59 ustawy). W konsekwencji powyższej regulacji prawnej sąd administracyjny, kontrolujący prawidłowość oceny dokonanej przez organ nie dokonuje tej oceny stosując, z powodu treści art. 59 ustawy wzorce proceduralne, zawarte w przepisach k.p.a., a wzorce procesowe zawarte w przepisach ustawy z dnia 28 kwietnia 2022 r. o zasadach realizacji zadań finansowanych ze środków europejskich w perspektywie finansowej 2021 – 2027. Sąd I instancji prawidłowo oparł się o przepisy ustawy z dnia 28 kwietnia 2022 r., nie stosując w sprawie kpa.
Stosowanie do art. 73 ust. 8 pkt 1-3 ustawy wdrożeniowej, w wyniku rozpoznania skargi sąd może:
1) uwzględnić skargę, stwierdzając, że:
a) ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i naruszenie to miało istotny wpływ na wynik oceny, przekazując jednocześnie sprawę właściwej instytucji w celu ponownego rozpatrzenia podjętego przez nią rozstrzygnięcia w przedmiocie nieuwzględnienia protestu, o którym mowa w art. 69 ust. 1 pkt 2, albo w przedmiocie negatywnej ponownej oceny, o której mowa w art. 69 ust. 4 pkt 2,
b) pozostawienie protestu bez rozpatrzenia było nieuzasadnione, przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia właściwej instytucji, która pozostawiła protest bez rozpatrzenia;
2) oddalić skargę w przypadku jej nieuwzględnienia;
3) umorzyć postępowanie w sprawie, jeżeli jest ono bezprzedmiotowe.
Zgodnie z art. 43 ustawy wdrożeniowej, wybrany do dofinansowania może zostać wyłącznie projekt spełniający kryteria wyboru projektów.
Według natomiast art. 45 ust. 1 ustawy wdrożeniowej właściwa instytucja przeprowadza postępowanie w zakresie wyboru projektów do dofinansowania w sposób przejrzysty, rzetelny i bezstronny. Właściwa instytucja zapewnia równy dostęp do informacji o warunkach i sposobie wyboru projektów do dofinasowania oraz równe traktowanie wnioskodawców (art. 45 ust. 2 ustawy wdrożeniowej). Jak słusznie stwierdził WSA w Kielcach w wyroku z 26 września 2024 r., sygn. akt I SA/Ke 353/24 kontrola sądowoadministracyjna sprowadza się w tym przypadku do zbadania, czy dokonana ocena projektu nie narusza powyższych reguł. Oznacza to, że sąd nie jest uprawniony do weryfikacji merytorycznej wniosku (projektu). Kontrola powinna zmierzać w szczególności do oceny, czy argumentacja oceniającego oraz zarządu w zaskarżonym rozstrzygnięciu protestu nie jest dowolna, to znaczy mieści się w granicach logicznego rozumowania, jest spójna, wyczerpująca (kompletna), odpowiada generalnym standardom prawa, zasadom doświadczenia życiowego, pozostaje w związku z dokumentacją konkursową i ustalonymi kryteriami w sposób jasny, nie budzący wątpliwości, prezentując przesłanki wyboru - dokonanej oceny, przyznanej punktacji. Nadto sąd administracyjny rozpoznając skargę na wydane rozstrzygnięcie, posiada jedynie kompetencję do badania pod kątem legalności tylko tego rozstrzygnięcia. Nie może odnosić się do generalnych założeń całego postępowania konkursowego, zasad jego przeprowadzania, a także sposobu sformułowania kryteriów oceny przedłożonych przez strony projektów. Tylko naruszenie prawa procesowego lub materialnego, które mogły mieć wpływ na wynik oceny, może skutkować uchyleniem określonego aktu.
Wskazać także należy, że przy dokonywaniu kontroli działania organu dokonującego oceny projektu sąd nie dokonuje ponownej oceny projektu lecz uprawniony jest do kontroli dokonanej i sporządzonej oceny w kontekście przestrzegania kryteriów tej oceny. Sąd, jak wyżej wskazano, jedynie kontroluje ocenę dokonywaną przez organ w kontekście przestrzegania reguł równości, przejrzystości, bezstronności czy rzetelności w ramach postępowania konkursowego. W szczególności kontroli sądu podlega uzasadnienie rozstrzygnięcia protestu, które winno wskazywać na przyczyny nieuwzględnienia stanowiska strony. Dlatego też w orzecznictwie akcentowany jest pogląd, zgodnie z którym zarzut naruszenia art. 45 ustawy wdrożeniowej uznać należy za uzasadniony w przypadku nieprecyzyjnego i niejednoznacznego ustalenia kryteriów wyboru, dowolności przy dokonywaniu oceny, tak w kontekście ustalonych kryteriów wyboru, jak i okoliczności przedstawionych przez wnioskodawcę oraz braku dokonania wyczerpującej oceny i przedstawienia jej uzasadnienia (por. wyrok WSA w Łodzi z 14 lutego 2018 r., III SA/ Łd 1072/17; wyrok WSA w Kielcach z 26 września 2024 r., sygn. akt I SA/Ke 353/24).
Mając powyższe uwagi na względzie oraz dokonując kontroli zaskarżonego rozstrzygnięcia ŚCP o nieuwzględnieniu protestu Spółki Sąd I instancji zasadnie uznał, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób zgodny z prawem, z uwzględnieniem reguł, o których mowa w art. 45 ustawy wdrożeniowej tj. w sposób przejrzysty, rzetelny i bezstronny oraz zapewniający równy dostęp do informacji o warunkach i sposobie wyboru projektów do dofinansowania oraz równe traktowanie wnioskodawców.
Spór w rozpoznawanej sprawie sprowadzał się do wykładni art. 7 ust. 1 lit. h Rozporządzenia nr 2021/1058 oraz Załącznika nr 6 Kwalifikowalność dla naboru. Wynika z nich, że wsparcia nie udziela się na inwestycje w zakresie produkcji, przetwarzania, transportu, dystrybucji, magazynowania lub spalania paliw kopalnych. I tak zarysowana kwestia ma kluczowe znaczenie dla rozstrzygnięcia powyższego sporu. W tym miejscu wskazać należy, że tutejszy Sąd rozpatrywał już skargę kasacyjną Spółki w analogicznej sprawie I GSK 1/25.
Naczelny Sąd Administracyjny nie dopatrzył się wadliwego działania Sądu I instancji w ocenie działania ŚCP w zakresie zastosowania wykluczenia sektorowego na podstawie art. 7 ust. 1 lit. h Rozporządzenia nr 2021/1058. Prawidłowo zostało ustalone, że planowane działanie Spółki i wszystkie wydatki przewidziane w spornym projekcie winny zostać uznane za niekwalifikowalne, skoro zgodnie z treścią zapisów załącznika nr 6 do Regulaminu - Kwalifikowalność dla naboru - za koszty niekwalifikowalne uznaje się w szczególności: wydatki dotyczące produkcji, przetwarzania, transportu, dystrybucji, magazynowania lub spalania paliw kopalnych. Podkreślenia wymaga, że zaskarżona skargą ocena dotyczyła zapisów konkretnego wniosku o dofinansowanie; zaplanowanych w nim wydatków; zakresu i przedmiotu projektu; jego celów i założeń. Na jej podstawie słusznie ŚCP ustaliło, co potwierdził Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, że realizacja projektu przyczyni się do opracowania technologii i konstrukcji nowej generacji terminala samoobsługowej sprzedaży paliw, który jest dedykowany dla stacji paliw. A zatem realizacja projektu jest związana z dystrybucją paliw, ponieważ opisane działania są dedykowane stacjom paliw i mają służyć m.in. do sprzedaży paliwa. Oznacza to, że planowane przedsięwzięcie Spółki stanowiące opisane wyżej przedsięwzięcie mieści się w normie z art. 7 ust. 1 lit. h Rozporządzenia 2021/1058. W związku z powyższym nie są zasadne jej zarzuty naruszenia wskazanych przepisów prawa materialnego. Organ przeprowadził wyczerpujące postępowanie oraz przedstawił poczynione ustalenia i szczegółową analizę zastosowanych regulacji; szczegółowo ustosunkował się do zarzutów Skarżącego zarówno w odpowiedzi na skargę, jak i zaskarżonym akcie – a skład orzekający w pełni podziela wyrażone tam stanowiska i poglądy.
Jednocześnie zgodnie z załącznikiem nr 7 do Regulaminu naboru "weryfikacja w zakresie wykluczenia nie będzie odbywać się wyłącznie poprzez analizą kodu/kodów PKD, ale w oparciu o całość zapisów w zakresie inwestycji dotyczących zakresu rzeczowego, celów i rezultatów projektu". Z tego też względu ŚCP w toku weryfikacji nie mogło oprzeć oceny jedynie na kodach PKD projektu i działalności prowadzonej przez Spółkę, ale zasadnie wzięła pod uwagę jakiej branży dedykowane są cele i rezultaty projektu. Przedsięwzięcie Spółki będzie służyło m.in. dystrybucji paliw - a zatem dotyczy on i wspiera działalność wykluczoną z możliwości uzyskania wsparcia. Za całkowicie niezasadne należało zatem uznać zarzuty i argumentację Spółki, które nie odpowiadają treści wniosku o dofinansowanie, ustaleniom poczynionym przez ŚCP i jednoznacznym brzmieniu obowiązujących w tym zakresie przepisów. Jednoznacznie wynika z nich powiązanie planowanego przedsięwzięcia z przemysłem paliwowym, wykluczonym w trybie art. 7 ust. 1 lit. h Rozporządzenia nr 2021/1058.
Bezzasadne okazały się zarzuty Spółki co do nieuwzględnienia przez ŚCP braku negacji kwalifikowalności przedmiotowej i podmiotowej projektu w aspekcie rynku paliw wniosku przez PARP w ramach naboru. Na sposób oceny wniosku nie ma również wpływu to, że odpowiada ono założeniom Europejskiego Zielonego Ładu. Sąd podziela stanowisko ŚCP, że skoro przedmiot projektu odnosi się do działalności w sektorze paliw kopalnych to tym samym jest wykluczony z możliwości uzyskania wsparcia.
Reasumując trzeba stwierdzić, że Spółka nie wykazała skutecznie braku przejrzystości, rzetelności i bezstronności w działaniu organu przy wyborze projektu do dofinansowania, a tym samym nieprawidłowej oceny dokonanej przez ŚCP. Podkreślić należy, że organ kierując się przytoczonymi zapisami Regulaminu konkursu, działał zgodnie z ustalonymi zasadami, równymi dla wszystkich wnioskodawców, przez co nie można mu zarzucić naruszenia wymienionych zasad w postępowaniu konkursowym. Organ prawidłowo uznał na podstawie złożonego wniosku, że Spółka nie spełnia kryteriów formalnych w zakresie Kwalifikowalność przedmiotowa projektu oraz Poprawność wypełnienia wniosku oraz spójność
Przechodząc z kolei do rozpoznania zarzutów prawa materialnego wskazać należy, że wprawdzie strona podnosi zarzut błędnej wykładni art. 7 ust. 1 lit. h) rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/1058 z dnia 24 czerwca 2021 r. w sprawie Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego i Funduszu Spójności w zw. z Załącznikiem nr 6 oraz pkt I Załącznika nr 7 do Regulaminu wyboru projektów – Opracowania dotyczącego rodzajów działalności wykluczonych z możliwości ubiegania się o dofinansowanie w ramach działania FESL.01.02-Badania, innowacje w ramach programu Fundusze Europejskie dla Śląskiego 2021 – 2027 oraz pkt. 1 Tabeli nr 1 Załącznika nr 1 do Regulaminu wyboru projektów, to z treści tych zarzutów wynika, że kwestionuje ona de facto błędne zastosowanie tychże przepisów (a nie błędną wykładnię). Odwoływanie się wprost do błędnego przyjęcia przez sąd I instancji – zdaniem skarżącej, że projekt nie spełnia kryterium "Kwalifikowalności przedmiotowej projektu", jako dotyczący "wsparcia sektora wykluczonego" – inwestycji w zakresie produkcji, przetwarzania, transportu, dystrybucji, magazynowania lub spalania paliw kopalnych, a także błędnego przyjęcia przez WSA, że projekt nie mieści się w zakresie wyłączenia wskazanego w odnośniku (II), którego zaistnienie pozwala na wsparcie sektora wykluczonego, świadczy o tym, że skarżąca kasacyjnie nie kwestionuje wykładni przytoczonych przez siebie regulacji, ale ich zastosowanie, a także poczynione w sprawie ustalenia. Tymczasem prawidłowości poczynionych ustaleń faktycznych nie można kwestionować przez zarzut związany z naruszeniem prawa materialnego, gdyż ocena jego zastosowania możliwa jest jedynie przez pryzmat niekwestionowanego czy też niepodważonego stanu faktycznego. Jeżeli zaś chodzi o możliwość podważenia prawidłowości zastosowania regulacji materialnoprawnych, to w tym wypadku stwierdzić należy, że co do zasady nie jest to możliwe przy niepodważeniu dokonanych ustaleń faktycznych. Do podważenia prawidłowości tych ustaleń na gruncie przedmiotowej sprawy nie doszło – strona nie zakwestionowała skutecznie stanu faktycznego. Z uwagi na powyższe zarzut zawarty w punkcie 1. petitum skargi kasacyjnej należało uznać za nieskuteczny.
W związku z powyższym, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji wyroku. O kosztach orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 p.p.s.a.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI