I GSK 605/21

I GSK 605/21 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2025-01-15
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2021-06-11
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Beata Sobocha-Holc /przewodniczący/
Grzegorz Dudar /sprawozdawca/
Michał Kowalski
Symbol z opisem
6551
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Pomoc społeczna
Sygn. powiązane
III SA/Lu 396/20 - Wyrok WSA w Lublinie z 2020-12-22
Skarżony organ
Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 3 par. 1, art. 134 par. 1, art. 135, art. 141 par. 4, art. 153, art. 170
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Dz.U. 2024 poz 572
art. 7, art. 77 par. 1, art. 80
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.)
Dz.U.UE.L 2004 nr 141 poz 18 art. 73 ust. 4
Rozporządzenie Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiające szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji  oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1782/2003 ustanawiającego wspólne zasady dla  systemów pomocy bezpośredniej w zakresie wspólnej polityki rolnej oraz określonych systemów wsparcia dla rolników
Dz.U.UE.L 2009 nr 316 poz 65 art. 80 ust. 3
Rozporządzenie Komisji (WE) NR 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. ustanawiające szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady  (WE) nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów  wsparcia bezpośredniego dla rolników przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007  w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Beata Sobocha-Holc Sędzia NSA Michał Kowalski Sędzia del. WSA Grzegorz Dudar (spr.) Protokolant asystent sędziego Izabela Kołodziejczyk po rozpoznaniu w dniu 15 stycznia 2025 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej T. W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 22 grudnia 2020 r. sygn. akt III SA/Lu 396/20 w sprawie ze skargi T. W. na decyzję Dyrektora Lubelskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Elizówce z dnia 3 kwietnia 2020 r. nr 9003-2020-000188 w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu renty strukturalnej oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 22 grudnia 2020 r., sygn. akt III SA/Lu 396/20, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę T.W. na decyzję Dyrektora Lubelskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia 3 kwietnia 2020 r. w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu renty strukturalnej.
Zaskarżony wyrok został wydany w następującym stanie faktycznym i prawnym.
T.W. (dalej powoływany także jako "skarżący") 27 września 2004 r. złożył wniosek o przyznanie renty strukturalnej, do którego dołączył zaświadczenie o podleganiu ubezpieczeniu społecznemu rolników z 3 sierpnia 2004 r. Decyzją z 19 marca 2005 r., po stwierdzeniu, że skarżący spełnia przesłanki do przyznania renty strukturalnej, Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w L. (dalej powoływany jako "organ pierwszej instancji") przyznał skarżącemu rentę strukturalną. Renta ta była wypłacana skarżącemu do listopada 2014 r., przy czym jej wysokość była regularnie waloryzowana.
W grudniu 2014 r. organ pierwszej instancji powiadomiony został przez Kasę Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego (dalej "KRUS") o weryfikacji okresów podlegania przez skarżącego ubezpieczeniu społecznemu rolników. Z informacji tej wynikało, że w dacie składania wniosku o rentę strukturalną skarżący nie podlegał ubezpieczeniu społecznemu rolników. Okoliczność ta stała się podstawą wznowienia postępowania w sprawie zakończonej decyzją ostateczną przyznającą skarżącemu rentę strukturalną. Decyzją z dnia 9 czerwca 2015 r. organ pierwszej instancji stwierdził wydanie decyzji o przyznaniu renty strukturalnej z naruszeniem prawa. Decyzja organu pierwszej instancji została utrzymana w mocy decyzją Dyrektora Lubelskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej powoływany jako Dyrektor ARiMR, organ drugiej instancji). Skarga skarżącego na tę decyzję została oddalona prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z 17 marca 2016 r., sygn. akt III SA/Lu 1069/15.
W związku z powyższym organ pierwszej instancji wszczął z urzędu postępowanie w sprawie ustalenia nienależnie pobranych przez skarżącego płatności z tytułu renty strukturalnej, które zostało zakończone decyzją organu z 9 grudnia 2016 r. ustalającą skarżącemu kwotę nienależnie pobranych płatności w wysokości 284.215,38 zł utrzymaną w mocy przez Dyrektora ARiMR w dniu 6 lutego 2017 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie wyrokiem z 24 sierpnia 2017 r., sygn. akt III SA/Lu 150/17 uchylił powyższe decyzje i wskazał, że prawidłowo ustalono, iż renta strukturalna, wypłacona skarżącemu za okres od grudnia 2004 r. do listopada 2014 r. stanowi płatność nienależnie pobraną, która co do zasady podlega obowiązkowi zwrotu. Jednakże, w ocenie sądu, nie rozważono należycie wszystkich przesłanek decydujących o obowiązku zwrotu. Zdaniem sądu nie zostało wyjaśnione w sposób niebudzący wątpliwości, czy przyznanie renty nie nastąpiło na skutek błędu KRUS. Organ nie ustalił, czy fakt zatrudnienia skarżącego od 1994 r. znany był KRUS w dacie wydawania zaświadczenia z 3 sierpnia 2004 r. o podleganiu ubezpieczeniu społecznemu rolników oraz czy wydając to zaświadczenie KRUS dysponował dokumentami świadczącymi o zatrudnieniu skarżącego. Wskazano również, że należy wziąć pod uwagę okoliczność czy błąd mógł zostać wykryty przez rolnika w normalnych, zwykłych okolicznościach przy zastosowaniu przeciętnego miernika staranności oraz należy ocenić ewentualne działanie skarżącego w dobrej wierze.
Ponownie rozpatrując sprawę organ pierwszej instancji decyzją z 12 kwietnia 2018 r., ustalił kwotę nienależnie pobranych płatności z tytułu renty strukturalnej w wysokości 284.215,38 zł. W dniu 18 czerwca 2018 r. Dyrektor ARiMR wydał decyzję o utrzymaniu w mocy ww. decyzji organu pierwszej instancji.
Przedmiotowa decyzja organu odwoławczego została przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie uchylona wyrokiem z 5 marca 2019 r., sygn. akt. III SA/Lu 452/18. W ocenie sądu, organ nie wziął pod uwagę wszystkich wytycznych zawartych w prawomocnym wyroku WSA w Lublinie z dnia 24 sierpnia 2017 r. Zebrany w ten sposób materiał dowodowy był niewystarczający do oceny, że nie nastąpiła pomyłka "innego organu". Istotna jest bowiem sama treść dokumentów posiadanych przez KRUS w przedmiocie zatrudnienia skarżącego. W szczególności istotne są karty ewidencyjne ubezpieczonego przekazane przez Urząd Gminy w N., a także pisma przewodnie z którymi nadesłano świadectwa pracy jak i same świadectwa, z nich bowiem będzie wynikało czy określony został w nich czasokres zatrudnienia skarżącego oraz wymiar zajmowanego przez niego etatu. Organ powinien także zapoznać się z treścią kolejno wydanych decyzji o ustaniu i podleganiu ubezpieczeniu społecznemu rolników i dokonać ich oceny w kontekście przepisów zawartych w: art. 49 ust. 4 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 2419/2001 z dnia 11 grudnia 2001 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli niektórych wspólnotowych systemów pomocy ustanowionych rozporządzeniem Rady (EWG) nr 3508/92 (Dz.U. UE. L. z 2001 r. nr 327, str.11 – dalej "rozporządzenie Komisji (WE) Nr 2419/2001"); art. 73 ust. 4 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r., ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania zasady współzależności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniach Rady (WE) Nr 1782/2003 i (WE) Nr 73/2009 oraz wdrażania zasady współzależności przewidzianej w rozporządzeniu Rady (WE) Nr 479/2008 (Dz. Urz. UE. L Nr 141, str. 18 ze zm. – dalej "rozporządzenie Komisji (WE) nr 796/2004"), art. 80 ust. 3 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina (Dz. U. UE.L. z 2009 r. Nr 316, str.65 – dalej "rozporządzenie Komisji (WE) Nr 1122/2009") oraz art. 5 ust. 3 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) Nr 1698/2005 w odniesieniu do wprowadzenia procedur kontroli oraz do zasady wzajemnej zgodności w zakresie środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich (Dz. Urz. UE Nr L 25, str. 8 z 28.1.2011 ze zm. – dalej "rozporządzenie Komisji (WE) Nr 65/2011"). Sąd wskazał, że organ drugiej instancji powinien ponownie rozpoznając sprawę zażądać od Placówki Terenowej KRUS w L. wymienionych odpisów dokumentów, przeanalizować ich treść i ustalić czy organ ten był w posiadaniu informacji o zatrudnieniu bądź kontynuacji wcześniej podjętego zatrudnienia przez skarżącego. Sąd podkreślił, że dla oceny tej istotne jest przede wszystkim, na czym polegał błąd organu. W sprawie niniejszej chodzi o ewentualną pomyłkę organu uprawnionego do poświadczania istotnych dla rolników okoliczności faktycznych i prawnych. Sąd zarzucił, że organ nie ustalił wszystkich istotnych okoliczności, mających wpływ na ocenę dobrej wiary, nie dokonały oceny istnienia tej przesłanki, a w okolicznościach niniejszej sprawy jest to konieczne. W dotychczasowym działaniu organu sąd dopatrzył się naruszenia art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm. - dalej jako p.p.s.a.) w związku z art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r., poz. 256 ze zm. – dalej jako k.p.a.).
Ponownie rozpoznając sprawę, Dyrektor ARiMR uzupełnił zgromadzony materiał dowodowy o dokumenty będące w posiadaniu KRUS, Sądu Okręgowego w Lublinie, Urzędu Gminy w N. oraz zwrócił się do skarżącego o przesłanie wszelkich dokumentów (zaświadczeń, kart ewidencyjnych, decyzji) będących w jego posiadaniu dotyczących ubezpieczenia społecznego w KRUS.
W oparciu o tak zgromadzony i uzupełniony materiał dowodowy organ drugiej instancji ocenił, że ze zgromadzonych dokumentów wynika, iż fakt zatrudnienia skarżącego od 1994 r. do 31 grudnia 2004 r. w wymiarze ¼ etatu nie był znany KRUS w dacie wydawania zaświadczenia z 3 sierpnia 2004 r. W ocenie Dyrektora ARiMR w przedmiotowej sprawie płatności nie zostały dokonane na skutek pomyłki właściwej władzy lub innej władzy. Zatem nie mają zastosowania przesłanki wyłączające obowiązek zwrotu nienależnej płatności zawarte w art. 49 ust. 4 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 2419/2001; art. 73 ust. 4 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004, art. 80 ust. 3 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009 i art. 5 ust. 3 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 65/2011.
Odnosząc się natomiast do drugiej przesłanki zwalniającej z obowiązku zwrotu nienależnie pobranych środków pomocowych, tj. przesłanki przedawnienia o której mowa w art. 73 ust. 5 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004, w ocenie organu drugiej instancji, stanowisko organu pierwszej instancji nie zasługuje na aprobatę. Organ odwoławczy wskazał, że przedmiotowy przepis ma zastosowanie wyłącznie do płatności wypłaconych w terminie do końca 2009 roku. Dla środków zrealizowanych w kolejnych latach, z uwagi na brak wyraźnego przepisu w tym zakresie - zarówno w rozporządzeniu Komisji (WE) nr 1120/2009, jak i rozporządzeniu Komisji (WE) Nr 65/2011 - zastosowanie mają regulacje art. 3 ust. 1 rozporządzenia Rady (WE, EURATOM) Nr 2988/95 z dnia 18 grudnia 1995 r. w sprawie ochrony interesów finansowych Wspólnot Europejskich (Dz. U. UE. L z 1995 r., Nr 312, str. 1). Tym samym organ odwoławczy uznał, że analiza przesłanki przedawnienia, a co za tym idzie ocena działania strony pod kątem wystąpienia dobrej wiary dotyczyć może wyłącznie płatności zrealizowanych w okresie od 1 stycznia 2005 r. do 31 grudnia 2009 r.
Zdaniem Dyrektora ARiMR całokształt okoliczności sprawy (zmiana redakcji przepisów określających warunki przyznania przedmiotowego świadczenia; uzyskanie zaświadczenia KRUS z 3 sierpnia 2004 r. o podleganiu ubezpieczeniu społecznemu rolników), niewątpliwie pozwalają mówić o usprawiedliwionym przekonaniu strony (w dniu składania wniosku), że jej działanie było zgodne z prawem. Wskazują na brak świadomości skarżącego co do istnienia określonych obowiązków i znaczenia przepisów prawnych, co z kolei przemawia za tym, że skarżący składając wniosek o przyznanie renty strukturalnej pozostawał w dobrej wierze. Dlatego też, zdaniem organ odwoławczego, płatności pobrane przez skarżącego w okresie od stycznia 2005 r. do grudnia 2009 r. w wysokości 130.074,83 zł, z uwagi na upływ czteroletniego terminu od dnia ich realizacji do dnia 6 września 2016 r., wszczęcia postępowania w sprawie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu renty strukturalnej oraz z powodu przyznania działaniom skarżącego charakteru dobrej wiary, nie podlegają zwrotowi. W zakresie zaś płatności przyznanych skarżącemu z tytułu pobierania renty strukturalnej w okresie od stycznia 2010 r. do listopada 2014 r., przyznane świadczenie w wysokości 160.047,64 zł stanowi kwotę nienależnie pobraną.
Wskazanym na wstępie wyrokiem, WSA w Lublinie oddalił skargę skarżącego, podkreślając że jest ona rozpoznawana po raz trzeci przez sąd, zaś w myśl art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Tym samym kontrola legalności przez sąd administracyjny decyzji, wydanej w ramach związania wynikającego z art. 153 p.p.s.a., sprowadza się w głównej mierze do oceny, czy organy podporządkowały się ocenie prawnej wyrażonej w poprzednim wyroku, czy uwzględniły zawarte wytyczne oraz oceny ewentualnych nowych okoliczności, które zaistniały już po wydaniu wyroku.
W wyroku z 24 sierpnia 2017 r. III SA/Lu 150/17 sąd przesądził, iż organ prawidłowo ustalił, że renta strukturalna, wypłacona skarżącemu za okres od grudnia 2004 r. do listopada 2014 r. stanowi płatność nienależnie pobraną, która co do zasady podlega obowiązkowi zwrotu, nie rozważył jednak należycie wszystkich przesłanek decydujących o obowiązku zwrotu. Dokonując wykładni art. 49 ust. 4 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 2419/2001, art. 73 ust. 4 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004, art. 80 ust. 3 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009 oraz art. 5 ust. 3 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 65/2011 Sąd stwierdził, że przyznanie renty, a następnie jej wypłata nie były spowodowane pomyłką organu właściwego w sprawie, jednakże nie zostało wyjaśnione w sposób niebudzący wątpliwości, że przyznanie renty nie nastąpiło na skutek błędu KRUS. Z kolei w wyroku z 5 marca 2019 r. III SA/Lu 452/18 Sąd stwierdził, że materiał dowodowy jest niewystarczający do oceny że nie nastąpiła pomyłka "innego organu". Istotna jest bowiem sama treść dokumentów posiadanych przez KRUS w przedmiocie zatrudnienia skarżącego.
W ocenie sądu pierwszej instancji istotne dla wyniku rozstrzygnięcia okoliczności zostały w sprawie wyjaśnione i prawidłowo rozważone, co znalazło wyraz w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. W ocenie składu orzekającego wnikliwie zgromadzony i obszerny materiał dowodowy uzasadniał stanowisko organu odwoławczego, że fakt zatrudnienia skarżącego od 1994 r. do 31 grudnia 2004 r. w wymiarze ¼ etatu nie był znany KRUS w dacie wydawania zaświadczenia z 3 sierpnia 2004 r. Treść dokumentów posiadanych przez KRUS w przedmiocie zatrudnienia skarżącego, w tym złożone świadectwa pracy i zaświadczenia oraz brak kart ewidencyjnych ubezpieczonego przekazywanych do KRUS przez Urząd Gminy w N., a także inne dokumenty zgromadzone w niniejszej sprawie potwierdzają, że o fakcie zatrudnienia skarżącego Placówka Terenowa KRUS w L. dowiedziała się dopiero w dniu 1 grudnia 2014 r. (data wpływu do organu) świadectwa pracy wystawionego przez Urząd Gminy w Niedźwiadzie w dniu 20 listopada 2014 r.
Zdaniem sądu pierwszej instancji, w świetle zgromadzonego materiału dowodowego, nie jest dowolne stanowisko organów, iż wydanie zaświadczenia przez Placówkę Terenową KRUS w dniu 3 sierpnia 2004 r. nie było pomyłką KRUS i płatności nie zostały dokonane na skutek pomyłki właściwej władzy lub innej władzy. Zatem nie mają tu zastosowania przesłanki wyłączające obowiązek zwrotu nienależnej płatności zawarte w art. 49 ust. 4 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 2419/2001, w art. 73 ust. 4 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004, w art. 80 ust. 3 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009, i w art. 5 ust. 3 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 65/2011. Powołane przepisy przewidują, że obowiązek zwrotu nienależnych płatności nie ma zastosowania, jeżeli dana płatność została dokonana na skutek pomyłki właściwej władzy (właściwego organu) lub innej władzy (innego organu) oraz jeśli błąd nie mógł zostać wykryty przez rolnika w zwykłych okolicznościach.
Zdaniem WSA, w okolicznościach niniejszej sprawy nie można organowi KRUS przypisać, że powinien wiedzieć o zatrudnianiu skarżącego od 1994 r. do końca 2004 r. w wymiarze ¼ etatu w dacie wydania zaświadczenia o podleganiu ubezpieczeniu emerytalno-społecznemu przez skarżącego. Zgromadzony materiał dowodowy na to nie pozwala.
W ocenie sądu pierwszej instancji prawidłowa była ocena organu odwoławczego, iż analiza przesłanki przedawnienia, a co za tym idzie ocena działania strony pod kątem wystąpienia dobrej wiary dotyczyć może wyłącznie płatności zrealizowanych do końca 2009 r., a dla środków zrealizowanych w kolejnych latach brak wyraźnego przepisu w tym zakresie. W tym stanie rzeczy trafna jest konkluzja organu odwoławczego, że płatności pobrane przez skarżącego w okresie od stycznia 2005 r. do grudnia 2009 r. w wysokości 130.074,83 zł, z uwagi na upływ krótszego czteroletniego terminu przedawnienia, w związku z przyznaniem działaniom skarżącego charakteru dobrej wiary nie podlegają zwrotowi. Jednocześnie sąd pierwszej instancji podzielił stanowisko organu odwoławczego co do braku normatywnej podstawy do badania przez organ istnienia po stronie beneficjenta dobrej wiary w przypadku płatności za lata 2010 – 2014.
Podsumowując, w ocenie sądu pierwszej instancji, Dyrektor ARiMR nie naruszyły powołanych w skardze przepisów postępowania i przepisów prawa materialnego. Działał w niniejszej sprawie zgodnie z zasadą praworządności i na podstawie obowiązujących przepisów prawa uwzględniając wytyczne zwarte w zapadłych w sprawie wyrokach WSA w Lublinie.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wywiódł skarżący, zaskarżając go w całości. Na podstawie art. 174 pkt 1 i/lub 2 p.p.s.a. sądowi pierwszej instancji zarzucił:
1. naruszenie prawa materialnego tj.:
A) art. 73 ust. 4 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004 poprzez jego niezastosowanie, podczas gdy okoliczności danej sprawy wskazują, że zwrot świadczeń nie jest uprawniony, gdyż płatność została dokonana na skutek omyłki właściwej władzy - jednostki KRUS, a błąd ten nie mógł być w zwykłych okolicznościach wykryty przez rolnika, za więc skarżący nie ma obowiązku zwrotu nienależnej płatności,
B) art. 80 ust. 3 rozporządzenia Komisji WE nr 1122/2009 polegające na błędnym uznaniu przez Sąd, że przepis ten nie ma zastosowania w zakresie wykluczającym obowiązek zwrotu pobranej płatności dokonanej na skutek pomyłki innego organu, podczas gdy spełnione zostały przesłanki wynikające z powołanego przepisu zwalniające beneficjenta od zwrotu pobranych płatności z tytułu renty strukturalnej.
2. naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy:
A) art. 141 § 4 p.p.s.a., poprzez
- błędną ocenę stanu faktycznego i przyjęcie, że nie zachodzą wątpliwości co tego, że wydanie zaświadczenia przez Placówkę Terenową KRUS w L. w dniu 3 sierpnia 2004 roku nie było pomyłką KRUS i płatności nie zostały dokonane na skutek pomyłki właściwej władzy lub innej władzy;
- brak odniesienia się do wszystkich zarzutów skargi skierowanej do WSA w Lublinie, w szczególności brak odniesienia się do zarzutów skarżącej dotyczącego braku jednoznacznego wykazania przez organ "że fakt zatrudnienia skarżącego od 1994 roku do 31 grudnia 2004 roku w wymiarze 1/4 etatu nie był znany KRUS w dacie wydania zaświadczenia z dnia 3 sierpnia 2004 roku "bowiem na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego takiego wniosku nie sposób wyprowadzić;
B) art. 151 p.p.s.a poprzez jego nieuzasadnione zastosowanie, mimo że w przedmiotowej sprawie zachodzą okoliczności związane z błędną wykładnią prawa materialnego oraz licznymi błędami w postępowaniu przemawiające za uwzględnieniem skargi
C) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 7 w zw. z art. 77§ 1w zw. z art. 80 - KPA, polegające na nie dostrzeżeniu przez Sąd I instancji, że decyzja. narusza art. 7 w zw. z art. 77 § 1 w zw. z art. 80 KPA poprzez:
- brak należytego zważenia " że fakt zatrudnienia skarżącego był znany KRUS w dacie wydania zaświadczenia w 2004 roku
- brak uznania za wiarygodne oświadczenia skarżącego, że wskazywał on, że jego sytuacja była KRUS znana i wskazywał on, że nadal pozostaje w zatrudnieniu w wymiarze 1/4 etatu
D) art. 135 w zw. z art. 134 § 1 oraz art. 3 p.p.s.a. poprzez wydanie zaskarżonego wyroku oddalającego skargę na decyzję Dyrektora Lubelskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa bez dokonania wszechstronnej kontroli zgodności z prawem wszystkich postępowań prowadzonych w granicach sprawy, bez zweryfikowania legalności i zasadności działań podejmowanych przez organy administracji publicznej orzekające w sprawie, bezkrytyczne przyjęcie zgodności z prawem ustaleń faktycznych i prawnych poczynionych uprzednio w sprawie.
Wskazując na powyższe, skarżący wniósł o uwzględnienie skargi kasacyjnej i uchylenie zaskarżonego wyroku w całości oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania sądowi, który wydał orzeczenie; zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania według norm przepisanych oraz rozpoznanie skargi na rozprawie.
Organ nie skorzystał z możliwości złożenia odpowiedzi na skargę kasacyjną.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw.
Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, co oznacza, że sąd jest związany podstawami określonymi przez ustawodawcę w art. 174 p.p.s.a. i wnioskami skargi zawartymi w art. 176 p.p.s.a. Zasada związania granicami skargi kasacyjnej nie dotyczy jedynie nieważności postępowania, o której mowa w art. 183 § 2 p.p.s.a.; żadna jednak ze wskazanych w tym przepisie przesłanek w stanie faktycznym sprawy nie zaistniała.
Skargę kasacyjną, w granicach której operuje Naczelny Sąd Administracyjny, można oprzeć stosownie do art. 174 p.p.s.a. na podstawie naruszenia prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie oraz na podstawie naruszenia przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Autor skargi powinien wskazać konkretne, naruszone przez sąd zaskarżonym orzeczeniem przepisy prawa materialnego i procesowego. W odniesieniu do prawa materialnego powinien wykazać, na czym polegała dokonana przez sąd pierwszej instancji ich błędna wykładnia i niewłaściwe zastosowanie oraz jaka powinna być wykładnia prawidłowa i właściwe zastosowanie. Podobnie przy naruszeniu prawa procesowego należy wskazać przepisy tego prawa naruszone przez sąd oraz podać, na czym polegało uchybienie tym przepisom i dlaczego uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Wywołane skargą kasacyjną postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym podlega więc zasadzie dyspozycyjności i nie polega na ponownym rozpoznaniu sprawy w jej całokształcie, lecz ogranicza się do rozpatrzenia poszczególnych zarzutów przedstawionych w skardze kasacyjnej w ramach wskazanych podstaw kasacyjnych. Istotą tego postępowania jest bowiem weryfikacja zgodności z prawem orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego oraz postępowania, które doprowadziło do jego wydania.
Skarga kasacyjna oparta została na obu podstawach kasacyjnych z art. 174 p.p.s.a. W takiej sytuacji w pierwszej kolejności rozpoznaniu przez Naczelny Sąd Administracyjny podlegały podniesione w tej skardze zarzuty procesowe, a dopiero w dalszej kolejności zarzuty materialne. Konieczność zachowania takiej kolejności rozpoznawania zarzutów kasacyjnych wynika z tego, że ocena stosowania prawa materialnego może być dokonana dopiero wówczas, gdy zostanie stwierdzone, że stan faktyczny sprawy jest niesporny, albo że nie został skutecznie zakwestionowany w postępowaniu kasacyjnym.
Ze skargi kasacyjnej wynika, że spór prawny w rozpatrywanej sprawie dotyczy oceny prawidłowości stanowiska sądu pierwszej instancji, który kontrolując zgodność z prawem decyzji Dyrektora ARiMR w Lublinie, stwierdził, iż jest ona zgodna z prawem. Rozpoznając sprawę w granicach podstaw, na których skargę kasacyjną oparto, skład orzekający Naczelnego Sądu Administracyjnego uznał, że wniosek o uchylenie zaskarżonego wyroku nie znajduje usprawiedliwienia.
Przechodząc do zarzutów naruszenia przepisów postępowania w pierwszej kolejności należało ocenić najdalej idący zarzut z pkt 2 A) petitum skargi kasacyjnej - naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. Autor skargi kasacyjnej naruszenia wskazanego przepisu upatruje w błędnej ocenie stanu faktycznego sprawy oraz brakiem odniesienia się do wszystkich zarzutów skargi, w szczególności braku jednoznacznego wykazania przez organ, że fakt zatrudnienia skarżącego w wymierzę ¼ etatu w okresie od 1994 r. do 31 grudnia 2004 r. nie był znany KRUS w dacie wydania zaświadczenia z 3 sierpnia 2004 r.
Odnosząc się do powyższego zarzutu przypomnieć należy, że w art. 141 § 4 p.p.s.a. ustawodawca określił niezbędne elementy uzasadnienia wyroku, czyli: zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Jeżeli w wyniku uwzględnienia skargi sprawa ma być ponownie rozpatrzona przez organ administracji, uzasadnienie powinno ponadto zawierać wskazania, co do dalszego postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny konsekwentnie przyjmuje w swym orzecznictwie, że naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. może stanowić samodzielną podstawę kasacyjną w dwóch przypadkach: po pierwsze, jeżeli uzasadnienie orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego nie zawiera stanowiska co do stanu faktycznego przyjętego za podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia (por. uchwała składu siedmiu sędziów NSA z 15 lutego 2010 r. sygn. akt II FPS 8/09, opubl. ONSAiWSA z 2010 r. Nr 3, poz. 39), po drugie, gdy uzasadnienie zaskarżonego wyroku zostało sporządzone w sposób uniemożliwiający przeprowadzenie jego kontroli przez Naczelny Sąd Administracyjny. Dzieje się tak wówczas, gdy nie ma możliwości jednoznacznej rekonstrukcji podstawy rozstrzygnięcia (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 25 lutego 2009 r., sygn. akt I OSK487/08, powyższy wyrok jak i wszystkie inne powołane w niniejszym uzasadnieniu dostępne w bazie CBOSA - orzeczenia.nsa.gov.pl).
Zdaniem NSA, żadna z tych sytuacji nie wystąpiła w rozpatrywanej sprawie. Uzasadnienie zaskarżonego wyroku zawiera wszystkie elementy konstrukcyjne przewidziane w powołanym przepisie. WSA przedstawił w nim w szczególności stan faktyczny przyjęty za podstawę wyroku, wskazując, z jakich przyczyn - w jego ocenie - skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. Okoliczność natomiast, że autor skargi kasacyjnej nie podziela stanowiska sądu pierwszej instancji, nie stanowi skutecznej przesłanki uwzględnienia zarzutu naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a.
Podkreślić należy, że pomocą zarzutu naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. nie można zwalczać zaaprobowanej przez sąd podstawy faktycznej rozstrzygnięcia, czy też stanowiska co do wykładni lub zastosowania prawa materialnego (por. wyroki NSA z 27 lipca 2012 r., sygn. akt I FSK 1467/11, z 13 maja 2013 r., sygn. akt II FSK 358/12), a taką próbę podejmuje strona skarżąca kasacyjnie, polemizując ze stwierdzeniami zawartymi w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku w zakresie braku wykazania przez organ ARiMR winy organu KRUS w nieprawidłowym wydaniu zaświadczenia z 3 sierpnia 2004 r.
W niniejszej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny w sposób umożliwiający dokonanie kontroli instancyjnej zaskarżonego wyroku, odniósł się do zarzutów skargi i wyjaśnił, z jakich przyczyn podzielił stanowisko organów. To, że skarżący nie zgadza się z dokonaną przez sąd oceną prawną, nie oznacza, że został naruszony przepis art. 141 § 4 p.p.s.a. i nie uprawnia do czynienia takiego zarzutu.
Na uwzględnienie nie zasługiwał także zarzut z pkt 2 B) petitum skargi kasacyjnej – naruszenia art. 151 p.p.s.a. Powyższy przepis ma charakter wynikowy, co oznacza, że nie mógł być skutecznie podniesiony bez równoczesnego wskazania przepisów procesowych bądź materialnoprawnych naruszonych przez organy administracji (por. wyrok NSA z 1 czerwca 2022 r., sygn. akt I FSK 875/18). W badanej sprawie WSA nie stwierdziwszy naruszenia prawa w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, skargę oddalił. Swoim ustaleniom dał wyraz w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku. Do naruszenia wskazanego przepisu mogłoby więc dojść wówczas, gdyby sąd pierwszej instancji uznał skargę za zasadną, a pomimo to skargę oddalił albo skargi nie uwzględnił, a mimo to uchylił zaskarżoną decyzję (por. wyroki NSA: z dnia 30 września 2016 r., sygn. akt I OSK 1162/15, z dnia 26 stycznia 2018 r., sygn. akt II FSK 113/16). Taka sytuacja jednak nie miała miejsca w niniejszej sprawie.
Także na uwzględnienie nie zasługiwał zarzut z pkt 2 D) skargi kasacyjnej – art. 135 w zw. z art. 134 § 1 oraz art. 3 p.p.s.a. Wskazać należy, że art. 3 § 1 p.p.s.a. jest przepisem o charakterze kompetencyjnym, stanowiącym że sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Norma ta określa zakres właściwości rzeczowej sądu administracyjnego. Do naruszenia art. 3 § 1 p.p.s.a. może dojść w przypadku, gdy sąd rozpoznający skargę uchyla się od obowiązku wykonania kontroli, o której mowa w tym przepisie, nie zaś z tego powodu, że skarżący kasacyjnie nie zgadza się z rozstrzygnięciem sądu oraz z uzasadnieniem zaskarżonego orzeczenia (por. wyroki NSA: z dnia 8 grudnia 2017 r., sygn. akt II OSK 635/16, z dnia 5 kwietnia 2012 r., sygn. akt I OSK 1636/11; czy też z dnia 7 lipca 2011 r., sygn. akt II OSK 745/11).
Odnosząc się zaś do pozostałych przepisów, których naruszenia przez sąd pierwszej instancji upatruje skarżący kasacyjnie, wypada zauważyć, że warunkiem zastosowania art. 135 p.p.s.a. jest to, aby zaskarżony akt okazał się sprzeczny z prawem i to w stopniu uzasadniającym jego wzruszenie, co nie miało miejsca w niniejszej sprawie (por. wyrok NSA z 24 listopada 2022 r., sygn. akt III FSK 2029/21). Przepis art. 135 p.p.s.a. znajduje zastosowanie bowiem jedynie w razie uwzględnienia skargi, a więc w przypadku stwierdzenia przez sąd niezgodności z prawem zaskarżonego aktu. Przesłanką jego zastosowania jest stwierdzenie naruszenia prawa materialnego lub procesowego nie tylko w zaskarżonym akcie lub czynności ale także w aktach lub czynnościach poprzedzających, jeżeli tylko miało to miejsce w granicach danej sprawy. Zatem art. 135 p.p.s.a. nie znajduje zastosowania w razie oddalenia skargi, a takie właśnie rozstrzygnięcie zostało zaskarżone skargą kasacyjną (por. wyrok NSA z 12 stycznia 2022 r., sygn. akt I OSK 917/21). Z kolei z art. 134 § 1 p.p.s.a. wynika, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Przepis ten określa granice rozpoznania skargi przez sąd administracyjny pierwszej instancji. O naruszeniu normy wynikającej z powyższego przepisu można byłoby zatem mówić, gdyby sąd wykroczył poza granice sprawy, w której została wniesiona skarga, albo - mimo wynikającego z tego przepisu obowiązku - nie wyszedł poza zarzuty i wnioski skargi, np. nie zauważając naruszeń prawa, które nie były powołane przez stronę skarżącą, a które sąd pierwszej instancji zobowiązany był uwzględnić z urzędu. W przedmiotowej sprawie sąd pierwszej instancji niewątpliwie orzekał w granicach sprawy, bowiem dokonał oceny legalności zaskarżonej decyzji Dyrektora ARiMR z 3 kwietnia 2020 r. w przedmiocie ustalenia nienależnie pobranych płatności z tytułu renty strukturalnej. Autor skargi kasacyjnej nie uzasadnił w należyty sposób w czym upatruje naruszenia powyższego przepisu przez sąd pierwszej instancji, ogólnie odnosząc się do barku kontroli zgodności z prawem wszystkich postępowań prowadzonych w granicach sprawy.
W tym miejscu podkreślić należy, że postępowanie wznowieniowe, w ramach którego zostało stwierdzone wydanie decyzji o przyznaniu renty strukturalnej z naruszeniem prawa zostało ostatecznie i prawomocnie zakończone, bowiem wyrokiem WSA w Lublinie z 17 marca 2018 r. sygn. akt III SA/Lu 1069/15 została oddalona skarga skarżącego na decyzję Dyrektora ARiMR w tym przedmiocie. Oznacza to, że kwestia nienależnie wypłaconej i pobranej przez skarżącego kwoty renty strukturalnej została ostatecznie przesądzona. Z kolei obecna sprawa dotyczy zwrotu nienależnie pobranych przez skarżącego środków z tytułu renty strukturalnej, które to sprawy nie mogą być utożsamiane.
Odnosząc się do zarzutu wskazanego w pkt 2 C) petitum skargi kasacyjnej – naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 7 w zw. z art. 77 § 1 w zw. z art. 80 k.p.a. poprzez błędne przyjęcie przez sąd pierwszej instancji, że organy KRUS w dacie wydania zaświadczenia w 2004 r. nie wiedziały o zatrudnieniu skarżącego, w ocenie NSA nie zasługiwał on na uwzględnienie.
Niewątpliwie prawidłowe ustalenie stanu faktycznego sprawy stanowi istotę postępowania wyjaśniającego. Niewyjaśnienie lub niedostateczne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy może prowadzić do wydania wadliwej decyzji. Zakres i przedmiot postępowania wyjaśniającego determinują przepisy prawa materialnego, bowiem to normy prawa materialnego przesądzają o przedmiocie sprawy i okolicznościach prawnie istotnych. Zgodnie z art. 7 k.p.a. w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Z kolei art. 77 § 1 k.p.a. stanowi, że organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Natomiast zgodnie z art. 80 k.p.a. organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Przepisy te dotyczą zatem kwestii związanej z wyjaśnieniem stanu faktycznego, do czego niezbędne jest zebranie materiału dowodowego i jego prawidłowa ocena w toku postępowania administracyjnego. Skuteczne zarzucenie naruszenia przepisu art. 80 k.p.a. wymaga wykazania, że uchybiono zasadom logicznego rozumowania lub doświadczenia życiowego. Jedynie to bowiem może być przeciwstawione uprawnieniu do dokonywania swobodnej oceny dowodów. Nie jest natomiast wystarczające przekonanie o innej niż przyjęta doniosłości poszczególnych dowodów i ich odmiennej ocenie. Dokonana ocena materiału dowodowego może być bowiem skutecznie podważona tylko w przypadku, gdy brak jest logiki w wiązaniu wniosków z zebranymi dowodami, lub gdy rozumowanie wykracza poza reguły logiki albo, wbrew zasadom doświadczenia życiowego, nie uwzględnia związku przyczynowo-skutkowego.
Mając powyższe na uwadze, w kontekście omawianego zarzutu istotne znaczenie w realiach niniejszej sprawy ma to, co skrupulatnie pomija skarżący w złożonej skardze kasacyjnej, że w niniejszej sprawie zostało prawomocnie przesądzone, że kwestia pomyłki organu KRUS przy wydawaniu zaświadczenia z 3 sierpnia 2004 r. została powiązana z posiadaniem przez ten organ dokumentów o zatrudnieniu skarżącego od 1994 r. w Urzędzie Gminy na ¼ etatu. W uzasadnieniu wyroku z 5 marca 2019 r., sygn. akt III SA/Lu 452/18, WSA w Lublinie przesądził, że dla powyższej kwestii "istotna jest bowiem sama treść dokumentów posiadanych przez KRUS w przedmiocie zatrudnienia skarżącego". Zgodnie z art. 153 p.p.s.a., ocena prawna wyrażona w orzeczeniu sądu wiąże w tej sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie było przedmiotem zaskarżenia. Z kolei art. 170 p.p.s.a. przewiduje, że orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Związanie oceną prawną, o której mowa w art. 153 i art. 170 p.p.s.a. oznacza, że ani organ administracji ani sąd administracyjny nie mogą w tej samej sprawie formułować nowych ocen prawnych, które pozostawałyby w sprzeczności z poglądem wcześniej wyrażonym w uzasadnieniu wyroku i mają obowiązek podporządkowania się mu w pełnym zakresie. Ocena prawna traci moc wiążącą tylko w przypadku zmiany prawa, zmiany istotnych okoliczności faktycznych sprawy zaistniałych po wydaniu wyroku, a także w wypadku wzruszenia we właściwym trybie orzeczenia zawierającego przedmiotową ocenę. Rozwiązanie to stanowi gwarancję przestrzegania przez organy administracji publicznej obowiązku związania orzeczeniem sądu. Zarówno organ administracji, jak i wojewódzki sąd administracyjny, rozpoznając sprawę ponownie, obowiązane są zastosować się do oceny zawartej w uzasadnieniu wyroku. Związanie to dotyczy również wskazań co do dalszego postępowania w przypadku uchylenia poprzedniej decyzji lub postanowienia ze względu na naruszenie przepisów postępowania w zakresie dotyczącym wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. Pomiędzy oceną prawną a wskazaniami co do dalszego postępowania zachodzi ścisły związek. Ocena prawna dotyczy dotychczasowego postępowania organów administracyjnych w sprawie, podczas gdy wskazania określają sposób ich postępowania w przyszłości. Wskazania stanowią więc konsekwencje oceny prawnej, zwłaszcza oceny przebiegu postępowania przed organami administracji i rezultatu tego postępowania w postaci materiału zebranego w sprawie. Wskazania sądu administracyjnego co do dalszego postępowania wytyczają kierunek działania organu przy ponownym rozpoznaniu sprawy. Sąd orzekający w warunkach związania oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania, kontrolując legalność zaskarżonej decyzji lub postanowienia, winien ograniczyć się tylko i wyłącznie do kontroli, czy organ administracji prawidłowo uwzględnił wytyczne zawarte w poprzednim wyroku oraz oceny ewentualnych nowych okoliczności, które zaistniały już po wydaniu wyroku.
Zgodzić się należało z sądem pierwszej instancji, że rozpoznając sprawę po raz trzeci organ ARiMR zgromadził obszerny materiał dowodowy, który wbrew stanowisku skarżącego, nie potwierdził, że w dyspozycji organu KRUS na dzień 3 sierpnia 2004 r. znajdowały się jakiekolwiek dokumenty potwierdzające zatrudnienie skarżącego w Urzędzie Gminy. Takich dokumentów nie przedłożył również sam skarżący. Zgromadzone w sprawie dowody wskazują, że o powyższym fakcie organ KRUS dowiedział się dopiero w dniu 1 grudnia 2014 r., kiedy to skarżący złożył wniosek o przyznanie emerytury rolniczej i przedłożył świadectwo pracy, które potwierdzało fakt zatrudnienia skarżącego. O powyższym niezwłocznie organ KRUS poinformował organ ARiMR. Dlatego też powoływanie się skarżącego na jego własne oświadczenie o wiedzy organu KRUS o jego zatrudnieniu nie mogło odnieść oczekiwanego rezultatu. Jednocześnie wbrew twierdzeniom skargi kasacyjnej, z pisma znajdującego się na str. 202 akt administracyjnych nie wynika, aby na dzień 3 sierpnia 2004 r. organ KRUS wydający zaświadczenie taką wiedzę posiadał. Pamiętać również należy, że wydanie zaświadczenia na żądanie strony, w tym również o podleganiu ubezpieczeniu społecznym rolników, następuje na podstawie danych znajdujących się w posiadaniu organu (art. 218 § 1 k.p.a.) dlatego też organ nie miał obowiązku występowania do strony z żądaniem przedłożenia dokumentów potwierdzających, że stan faktyczny przedstawia się odmiennie, niż wynika z dokumentów będących w posiadaniu organu.
Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, ze skarżący skutecznie nie podważył oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego dokonanej przez organy i podzielonej przez sąd pierwszej instancji. Uzasadnienie skargi kasacyjnej nie zawiera w istocie merytorycznych wywodów wskazujących, że ocena dokonana przez organ a zaakceptowana przez sąd pierwszej instancji była nieprawidłowa, skarżący nie wskazał na jakikolwiek dokument potwierdzający, że na dzień 3 sierpnia 2004 r. organ KRUS posiadał wiedzę, że skarżący był zatrudniony przed tą datą w Urzędzie Gminy na ¼ etatu, a w konsekwencji, że nie podlegał ubezpieczeniu społecznemu rolników.
Mając powyższe na uwadze za niezasadne należało uznać wszystkie zarzuty dotyczące naruszenia przepisów prawa procesowego.
Na uwzględnienie nie zasługiwały również zarzuty naruszenia przepisów prawa materialnego opisane w pkt 1 A) i B) petitum skargi kasacyjnej polegające na niezastosowaniu art. 73 ust. 4 rozporządzenia Komisji (WE) 796/2004 oraz art. 80 ust. 3 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009.
Podkreślić należy, że przepis art. 73 ust. 4 rozporządzenia Komisji (WE) 796/2004 miał zastosowanie wyłącznie do płatności wypłaconych skarżącemu w terminie do końca 2009 r., gdy tymczasem skarżący został zobowiązany do zwrotu nienależnie pobranych płatności z tytułu renty strukturalnej za okres od stycznia 2010 r. do listopada 2014 r. Skoro organ ARiMR przyjął, że płatności pobrane przez skarżącego do końca grudnia 2009 r. uległy przedawnieniu i nie podlegają zwrotowi, nie można skutecznie organowi ARiMR jak i sądowi pierwszej instancji zarzucić naruszenia powyższego przepisu poprzez jego niezastosowanie.
Odnośnie zaś art. 80 ust. 3 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009, wskazać należy, że przepis ten obowiązywał w okresie od 1 stycznia do 31 grudnia 2010 r. Zgodnie z jego treścią – obowiązek zwrotu, o którym mowa w ust. 1, nie ma zastosowania, jeżeli dana płatność została dokonana na skutek pomyłki właściwego organu lub innego organu oraz jeśli błąd nie mógł zostać wykryty przez rolnika w zwykłych okolicznościach. Jednak w przypadku gdy błąd dotyczy elementów stanu faktycznego związanych z obliczaniem przedmiotowej płatności, akapit pierwszy stosuje się jedynie, jeśli decyzja o odzyskaniu nie została przekazana w terminie 12 miesięcy od płatności. Skoro skarżący nie podważył skutecznie oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego dokonanej przez organy ARiMR i podzielonej przez sąd pierwszej instancji w zakresie braku błędu organu KRUS w wydaniu zaświadczenia z 3 sierpnia 2004 r., wskazany przepis nie mógł stanowić podstawy wyłączenia obowiązku zwrotu nienależnie pobranej przez skarżącego renty strukturalnej w 2010 r. Nadmienić przy tym należy, że autor skargi kasacyjnej nie wskazał na naruszenie przepisów późniejszych rozporządzeń Komisji, mających zastosowanie do płatności wypłaconych skarżącemu w latach 2011-2014.
Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a. skargę kasacyjną oddalił.