I GSK 605/19

Naczelny Sąd Administracyjny2023-04-28
NSAinneŚredniansa
środki unijnedofinansowaniezwrot środkówskarga kasacyjnaprawo procesoweprawo materialnerozporządzenie UEkorekta finansowaNSA

Podsumowanie

NSA oddalił skargę kasacyjną spółki dotyczącą zwrotu dofinansowania unijnego, uznając zarzuty za niezasadne.

Spółka wniosła skargę kasacyjną od wyroku WSA oddalającego jej skargę na decyzję o zwrocie dofinansowania unijnego. Zarzuty dotyczyły naruszenia przepisów postępowania i prawa materialnego, w tym lakonicznego uzasadnienia wyroku WSA, błędnej oceny dowodów oraz niewłaściwego zastosowania przepisów dotyczących zwrotu środków i naliczania odsetek. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę, uznając zarzuty za niezasadne, w szczególności z powodu braku wykazania istotnego wpływu naruszeń na wynik sprawy oraz wewnętrznej niespójności niektórych zarzutów.

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej spółki A od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, który oddalił skargę na decyzję Zarządu Województwa Zachodniopomorskiego o zwrocie dofinansowania unijnego wraz z odsetkami. Spółka zarzucała sądowi pierwszej instancji naruszenie przepisów postępowania, w tym art. 141 § 4 p.p.s.a. (lakoniczne uzasadnienie) oraz art. 134 § 1 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. (błędna ocena dowodów i akceptacja arbitralnej oceny organu). Podnosiła również zarzuty naruszenia prawa materialnego, w tym niezastosowanie przepisów dotyczących terminu wydania decyzji o zwrocie środków (art. 70 § 1 Op, art. 67 ust. 1 u.f.p.) oraz błędne zastosowanie art. 57 Rozporządzenia nr 1083/2006 (zasada trwałości projektu) i art. 98 ust. 2 tego rozporządzenia (korekta finansowa). Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną. Sąd podkreślił, że skarga kasacyjna jest rozpoznawana w jej granicach, a zarzuty muszą być precyzyjnie sformułowane i uzasadnione. W odniesieniu do zarzutów naruszenia przepisów postępowania, NSA stwierdził, że spółka nie wykazała, iż naruszenia te miały istotny wpływ na wynik sprawy, poprzestając na ogólnych stwierdzeniach. Zarzuty naruszenia prawa materialnego zostały uznane za wewnętrznie niespójne (np. zarzut błędnej wykładni i niezastosowania jednocześnie) lub nieodpowiednio skonstruowane, co uniemożliwiło kontrolę sądową. Sąd odniósł się również do pisma Ministerstwa Funduszy i Polityki Regionalnej, uznając je za nieistotne dla sprawy. W konsekwencji, skarga kasacyjna nie zasługiwała na uwzględnienie.

Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.

Sprawdź

Zagadnienia prawne (7)

Odpowiedź sądu

Nie, spółka nie wykazała, że naruszenie to miało istotny wpływ na wynik sprawy, poprzestając na stwierdzeniu 'wpływu'.

Uzasadnienie

Skarżący musi wykazać istotny wpływ naruszenia przepisów postępowania na wynik sprawy, a nie tylko jego istnienie.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (20)

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 141 § § 4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 134 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c)

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.p.a. art. 7

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 80

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Op art. 54 § § 1 pkt 3

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

u.f.p. art. 67 § ust. 1

Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych

u.f.p. art. 60 § pkt 6

Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych

Ustawa z dnia 7 lipca 2017 r. o zmianie ustawy o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014–2020 oraz niektórych innych ustaw art. 28 § ust. 2

p.p.s.a. art. 173 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 174

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 177 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 183

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 193

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 176 § § 1 pkt 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 204 § pkt 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Op art. 70 § § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

p.p.s.a. art. 106 § § 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Odrzucone argumenty

Naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. (lakoniczne uzasadnienie WSA). Naruszenie art. 134 § 1 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. i przepisów k.p.a. (błędna ocena dowodów). Naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 54 § 1 pkt 3 Op (brak odniesienia do nienaliczania odsetek). Naruszenie prawa materialnego poprzez niezastosowanie art. 70 § 1 Op, art. 67 ust. 1 u.f.p. i art. 28 ust. 2 ustawy nowelizującej. Naruszenie prawa materialnego poprzez niezastosowanie art. 54 § 1 pkt 3 Op (brak korekty terminu odsetek). Naruszenie prawa materialnego poprzez niewłaściwe zastosowanie art. 57 Rozporządzenia nr 1083/2006. Naruszenie prawa materialnego poprzez niewłaściwe zastosowanie art. 98 ust. 2 w zw. z art. 2 pkt 7 Rozporządzenia nr 1083/2006.

Godne uwagi sformułowania

Sąd związany jest granicami skargi kasacyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny nie jest władny modyfikować, uzupełniać lub poprawiać skargi kasacyjnej. Naruszenie przepisów postępowania 'mających istotny wpływ na wynik sprawy'. Zarzuty oparte na podstawie kasacyjnej wymienionej w art. 174 pkt 1 p.p.s.a. powinny wykazać, że Sąd I instancji dopuścił się naruszenia prawa materialnego poprzez błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie. Błędna wykładnia oznacza nieprawidłowe zrekonstruowanie treści normy prawnej. Niewłaściwe zastosowanie to dokonanie wadliwej subsumpcji przepisu do ustalonego stanu faktycznego. Kwestia ustaleń faktycznych winna być podnoszona w ramach prawidłowo zbudowanego zarzutu mającego oparcie w treści art. 174 pkt 2 p.p.s.a.

Skład orzekający

Dariusz Dudra

przewodniczący

Izabella Janson

członek

Piotr Piszczek

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja wymogów formalnych skargi kasacyjnej, w szczególności konieczność wykazania istotnego wpływu naruszeń przepisów postępowania na wynik sprawy oraz prawidłowego formułowania zarzutów naruszenia prawa materialnego."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji zwrotu środków unijnych i stosowania przepisów UE, ale ogólne zasady dotyczące skargi kasacyjnej są uniwersalne.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia zwrotu środków unijnych, ale jej wartość contentowa jest ograniczona przez silnie proceduralny charakter zarzutów i brak przełomowych rozstrzygnięć.

Zwrot środków unijnych: Jak nie popełnić błędów w skardze kasacyjnej?

Dane finansowe

WPS: 2 225 723,56 PLN

Sektor

inne

Agent AI dla prawników

Masz pytanie dotyczące tej sprawy?

Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.

Wyszukiwanie w 1,4 mln orzeczeń SN, NSA i sądów powszechnych
Dogłębna analiza z powołaniem na źródła
Zadawaj pytania uzupełniające — jak rozmowa z ekspertem

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

I GSK 605/19 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2023-04-28
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2019-04-12
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Dariusz Dudra /przewodniczący/
Izabella Janson
Piotr Piszczek /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6559
Hasła tematyczne
Środki unijne
Sygn. powiązane
I SA/Sz 620/18 - Wyrok WSA w Szczecinie z 2018-11-29
Skarżony organ
Zarząd Województwa
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 259
art. 141 § 4, art. 134 § 1, art. 145 § 1 pkt 1 lit. c)
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Dz.U. 2016 poz 1870
art. 67 ust.1, art. 60 pkt 6
Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych - tekst jedn.
Dz.U. 2018 poz 800
art. 54 § 1 pkt 3
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - t.j.
Dz.U.UE.L 2006 nr 210 poz 25 art. 2 pkt 7, art. 57, art. 98 ust. 2
ROZPORZĄDZENIE RADY (WE) nr 1083/2006 z dnia 11 lipca 2006 r. ustanawiające przepisy ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu  Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego oraz Funduszu Spójności i uchylające rozporządzenie (WE) nr 1260/1999
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Dariusz Dudra Sędzia NSA Piotr Piszczek (spr.) Sędzia del. WSA Izabella Janson po rozpoznaniu w dniu 28 kwietnia 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej A od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 29 listopada 2018 r. sygn. akt I SA/Sz 620/18 w sprawie ze skargi A na decyzję Zarządu Województwa Zachodniopomorskiego z dnia 22 czerwca 2018 r. nr [...] w przedmiocie określenia przypadającej do zwrotu kwoty dofinansowania z udziałem środków z budżetu Unii Europejskiej 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od A na rzecz Zarządu Województwa Zachodniopomorskiego 7500 (siedem tysięcy pięćset) złotych tytułem kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie (dalej: sąd pierwszej instancji, WSA) wyrokiem z 29 listopada 2018 r., sygn. akt I SA/Sz 620/18, oddalił skargę A (dalej: strona, skarżąca, spółka) na decyzję Zarządu Województwa Zachodniopomorskiego (dalej: organ) z 22 czerwca 2018 r. w przedmiocie zwrotu środków otrzymanych w ramach umowy o dofinansowanie projektu wraz z odsetkami.
Skargę kasacyjną – stosownie do treści art. 173 § 1, art. 174 oraz art. 177 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.2018.1302 ze zm., dalej: p.p.s.a.) – wniosła spółka zaskarżając wyrok w całości. Strona domagała się uchylenia zaskarżonego wyroku w całości i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania sądowi pierwszej instancji, a także zasądzenia od organu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm prawem przepisanych.
W konsekwencji spółka zarzuciła naruszenie przepisów:
I. postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie:
1. art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez sformułowanie lakonicznego uzasadnienia wyroku, z którego nie wynika, dlaczego Sąd uznał, że w przedmiotowej sprawie doszło do naruszenia art. 57 ust. 1 Rozporządzenia Rady (WE) nr 1083/2006 z dnia 11 lipca 2006 r. ustanawiające przepisy ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego oraz Funduszu Spójności i uchylające Rozporządzenie (WE) nr 1260/1999 (Dz.U.UE.L 210/25; dalej Rozporządzenie nr 1083/2006;), w konsekwencji czego uzasadnienie wyroku pozbawione jest jednej z jego podstawowych funkcji, tj. funkcji przekonywania oraz w stopniu znacznym utrudnia sformułowanie zarzutów kasacyjnych;
2. art. 134 § 1 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 77 i art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. 2018.2096; dalej: k.p.a.) w zw. z art. 57 ust. 1 Rozporządzenia 1083/2006 poprzez zaakceptowanie przez Sąd dokonanej przez Organ arbitralnej i dowolnej oceny zgromadzonego materiału dowodowego, sprowadzającej się do bezpodstawnego uznania, iż w niniejszej sprawie spełnione zostały przesłanki do zwrotu środków otrzymanych w ramach umowy o dofinansowanie projektu wraz z odsetkami, podczas gdy z akt sprawy nie wynika aby Organ prowadził postępowanie zmierzające do faktycznego ustalenia, czy w niniejszej sprawie doszło uzyskania nieuzasadnionej korzyści przez B, a także do ustalenia charakteru i wagi naruszenia przepisów UE oraz strat finansowych poniesionych przez fundusze, jak tego wymaga art. 98 ust. 2 Rozporządzenia nr 1083/2006 w celu wymierzenia korekty finansowej;
3. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. polegające na przyjęciu, że nieodniesienie się przez Zarząd Województwa Zachodniopomorskiego do nienaliczania odsetek w. sytuacji, w której mógł znaleźć zastosowanie art. 54 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U.2018.800 ze zm.; dalej: Op) było uchybieniem procesowym, które nie miało wpływu na wynik sprawy, podczas gdy ocena, czy rzeczywiście do opóźnienia w wydaniu decyzji przyczyniła się strona lub jej przedstawiciel, lub przedłużenie postępowania nastąpiło z przyczyn niezależnych od organu musi być dokonana w stanie faktycznym konkretnej sprawy, jej wynik powinien znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji, tak aby strona nie była pozbawiona możliwości ustosunkowania się do tych okoliczności w toku postępowania, zaś ustalenia w tym przedmiocie miały wymierny wpływ na wysokość obciążenia strony z tytułu zwrotu środków otrzymanych w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Zachodniopomorskiego na lata 2007–2013.
II. prawa materialnego poprzez ich błędną wykładnię oraz niewłaściwe zastosowanie (art. 174 pkt 1 p.p.s.a.), a mianowicie:
1. art. 70 § 1 Op w zw. z art. 67 ust. 1 w zw. z art. 60 pkt 6 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych, w brzmieniu obowiązującym do dnia 1 września 2017 r. (Dz.U.2016.1870 ze zm.; dalej: u.f.p.), oraz w. związku z art. 28 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 2017 r. o zmianie ustawy o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014–2020 oraz niektórych innych ustaw (Dz.U.2017.1475) poprzez niezastosowanie wyżej przywołanych przepisów, a w konsekwencji uznanie za prawidłowe wydanie w dniu 22 czerwca 2018 r. ostatecznej decyzji o zwrocie środków otrzymanych w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Zachodniopomorskiego na lata 2007–2013 na podstawie umowy o dofinansowanie zawartej w Szczecinie 5 listopada 2012 r. na realizację projektu w kwocie 2.225.723,56 zł wraz z odsetkami jak dla zaległości podatkowych, pomimo tego iż decyzja ta mogła być najpóźniej wydana w dniu 31 grudnia 2017 r.;
2. art. 54 § 1 pkt 3 Op w związku z art. 67 ust. 1 w zw. z art. 60 pkt 6 z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz.U.2017.2077 ze zm.), poprzez niezastosowanie wyżej przywołanych przepisów polegające na braku koniecznej korekty terminu, do którego nalicza się odsetki określone jak dla zaległości podatkowych o okres od 22 sierpnia 2017 r. do 27 czerwca 2018 r., co daje kwotę w wysokości 150.739 zł, pomimo tego że decyzja po rozpatrzeniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy złożonego przez Skarżącego nie została wydana w terminie dwóch miesięcy, a Zarząd Województwa Zachodniopomorskiego nie wykazał aby do opóźnienia w wydaniu decyzji przyczyniła się strona lub jej przedstawiciel lub opóźnienie powstało z przyczyn niezależnych od organu;
3. art. 57 Rozporządzenia nr 1083/2006 polegające na niewłaściwym zastosowaniu tego przepisu poprzez arbitralne przyjęcie, nie znajdujące odzwierciedlenia w zgromadzonym materiale dowodowym, że projekt realizowany przez Spółkę na podstawie umowy o dofinansowanie zawartej w Szczecinie 5 listopada 2012 r. został poddany zasadniczym modyfikacjom w okresie obowiązywania zasady trwałości projektu z uwagi na fakt, że w wyniku przekształceń własnościowych, to B stał się beneficjentem nieuzasadnionej korzyści, o której mowa w tym przepisie, pomimo że zarówno Organy jak i Sąd nie zbadały wymaganych przesłanek do zastosowania tego przepisu, w tym w szczególności nie ustaliły czy w niniejszej sprawie faktycznie doszło do uzyskania nieuzasadnionej korzyści przez B.
4. art. 98 ust. 2 w związku z art. 2 pkt 7 Rozporządzenia nr 1083/2006 polegające na niewłaściwym zastosowaniu tego przepisu poprzez zaaprobowanie przez Sąd arbitralnego przyjęcia przez organ, nie znajdujące odzwierciedlenia w zgromadzonym materiale dowodowym, że stwierdzona nieprawidłowość uzasadnia wymierzenie korekty w wysokości całości kwoty dotacji przemnożonej przez proporcję okresu nieutrzymania trwałości projektu do całości wymaganego okresu, tj. bez przeprowadzenia analizy miarkowania tejże korekty z uwzględnieniem jej charakteru, wagi oraz szkody poniesionej przez fundusze UE.
W motywach wskazano argumenty przemawiające za uwzględnieniem skargi kasacyjnej. Uzupełniono je pismem z dnia 5 października 2022 r.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną organ wniósł o jej oddalenie i zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego wg norm przepisanych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 183 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. Jeżeli nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a., a w rozpoznawanej sprawie nie wystąpiły, to Sąd związany jest granicami skargi kasacyjnej.
Według art. 193 zdanie drugie p.p.s.a., uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej. W ten sposób wyraźnie został określony zakres, w jakim Naczelny Sąd Administracyjny uzasadnia z urzędu wydany wyrok, w przypadku gdy oddala skargę kasacyjną. Regulacja ta, jako mająca charakter szczególny, wyłącza zatem przy tego rodzaju rozstrzygnięciach odpowiednie stosowanie do postępowania przed tym Sądem wymogów dotyczących elementów uzasadnienia wyroku, przewidzianych w art. 141 § 4 w związku z art. 193 zdanie pierwsze p.p.s.a. (por. wyroki NSA: z 25 listopada 2016 r., sygn. akt I FSK 1376/16; z 17 stycznia 2017 r., sygn. akt I GSK 1294/16; z 8 lutego 2017 r., sygn. akt I GSK 1371/16; z 5 kwietnia 2017 r., sygn. akt I GSK 91/17; z 27 czerwca 2017 r., sygn. akt II GSK 1869/17; baza orzeczeń nsa.gov.pl). Omawiany przepis ogranicza wymogi, jakie musi spełniać uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną wyłącznie do, niemającej swojego odpowiednika w art. 141 § 4 p.p.s.a., oceny zarzutów skargi kasacyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny uzyskał fakultatywne uprawnienie do przedstawienia, zależnie od własnej oceny, wyłącznie motywów zawężonych do aspektów prawnych świadczących o braku usprawiedliwionych podstaw skargi kasacyjnej albo o zgodnym z prawem wyrokowaniu przez sąd pierwszej instancji mimo nieprawidłowego uzasadnienia.
Podstawy, na których można oprzeć skargę kasacyjną, zostały określone w art. 174 p.p.s.a.. Przepis art. 174 pkt 1 p.p.s.a. przewiduje dwie postacie naruszenia prawa materialnego, a mianowicie błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie. Błędna wykładnia oznacza nieprawidłowe zrekonstruowanie treści normy prawnej wynikającej z konkretnego przepisu, czyli mylne rozumienie określonej normy prawnej, natomiast niewłaściwe zastosowanie to dokonanie wadliwej subsumcji przepisu do ustalonego stanu faktycznego, czyli niezasadne uznanie, że stan faktyczny sprawy odpowiada hipotezie określonej normy prawnej. Druga podstawa kasacyjna wymieniona w art. 174 pkt 2 p.p.s.a. dotyczy naruszenia przepisów postępowania, ale tylko takiego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
W orzecznictwie NSA wielokrotnie zwracano uwagę, że zarzuty oparte na podstawie kasacyjnej wymienionej w art. 174 pkt 1 p.p.s.a. powinny wykazać, że Sąd I instancji dopuścił się naruszenia prawa materialnego poprzez błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie. Tak więc kasator powinien wykazać i uzasadnić, że wojewódzki sąd administracyjny nieprawidłowo odczytał normę prawną wynikającą z treści przepisu prawa materialnego bądź mylnie zrozumiał treść przepisu prawa materialnego. W każdym więc z tych przypadków chodzi o sytuację, gdy wykładnia dokonana przez sąd jest nie do przyjęcia w kontekście logiczno-językowym, pozostałych przepisów prawa lub celu, w jakim został wprowadzony dany przepis. Natomiast uzasadniając zarzut niewłaściwego zastosowania przepisu prawa materialnego wykazać należy, że sąd stosując przepis popełnił błąd subsumcji, czyli że niewłaściwie uznał, że stan faktyczny przyjęty w sprawie nie odpowiada stanowi faktycznemu zawartemu w hipotezie normy prawnej zawartej w przepisie prawa. W obu tych przypadkach autor skargi kasacyjnej wykazać musi, jak w jego ocenie powinien być rozumiany stosowany przepis prawa, czyli jaka powinna być jego prawidłowa wykładnia, a w przypadku zarzutu niezastosowania przepisu dlaczego powinien być zastosowany (zob. wyrok NSA z 14 czerwca 2017 r., sygn. akt II GSK 2735/15; wyrok NSA z 6 czerwca 2017 r.; sygn. akt II FSK 1342/15; wyrok NSA z 6 czerwca 2017 r., sygn. akt II GSK 2668/15, niepublikowane).
W rozpoznawanej skardze kasacyjnej sformułowano zarzuty oparte na obydwu podstawach kasacyjnych wymienionych w art. 174 p.p.s.a. W pierwszej kolejności należy odnieść się do kwestii naruszenia norm prawa procesowego gdyż stosowanie norm materialnych może być oceniane wówczas, kiedy prawidłowo został ustalony stan faktyczny w następstwie niewadliwie przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego.
W dalszej kolejności – stosownie do treści argumentacji zawartej w uzasadnieniu wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 7 lipca 2017 r., sygn. akt II GSK 1893/14 – wskazać należy, że Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej i sformułowanymi w niej zarzutami (art. 183 § 1 p.p.s.a.). Oznacza to, że "gospodarzem" procesu kontrolnego na poziomie sądu kasacyjnego jest autor skargi kasacyjnej; do niego należy wybór podstaw kasacyjnych, wytknięcie stwierdzonych uchybień i określenie ich form. Naczelny Sąd Administracyjny nie jest władny w żaden sposób modyfikować, uzupełniać lub poprawiać skargę kasacyjną, której sporządzenie ustawodawca w p.p.s.a. powierzył specjalistom.
Nie zasługuje na uwzględnienie zarzut I.1 petitum skargi kasacyjnej, a to z przyczyn formalnych. Nie ulega wątpliwości, że treść zarzutu winna być ściśle powiązana z treścią uzasadnienia, co pozwala – w przypadku jego trafności – na uwzględnienie skargi kasacyjnej (art. 176 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).
Naczelny Sąd Administracyjny zgadza się z poglądem – o czym mowa in principio zarzutów procesowych – że zastosowanie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. wymaga wykazania naruszenia przepisów postępowania "mających istotny wpływ na wynik sprawy" i ten wymóg powinien zostać wykazany w uzasadnieniu wniesionego środka zaskarżenia. Tymczasem autor skargi kasacyjnej (strona 6) konstatuje: "Trudno jest bowiem odtworzyć stronie tok rozumowania sądu w tok rozumowania Sądu leżący u podstaw oddalenia skargi. Naruszenia te niewątpliwie mają wpływ na wynik sprawy, bowiem uniemożliwiają prawidłowe sformułowanie zarzutów kasacyjnych".
Reasumując, skoro sama spółka nie wykazuje tego, że naruszenie art. 141 § 4 w związku z art. 57 ust. 1 rozporządzenia nr 1083/2006 miało istotny wpływ na wynik sprawy, a zadowala się zaledwie "wpływem" – o czym mowa w powyższym cytacie – na wskazany wyżej skutek, to zarzut I.1 nie zasługuje na uwzględnienie.
Analogicznie należy ocenić zarzut I.2 petitum skargi kasacyjnej. Reasumując, tym razem treść uzasadnienia zarzutu, wskazać trzeba, że autor skargi kasacyjnej nie zajął się kwestią skutków naruszenia przepisów postępowania, o którym mowa w art. 174 pkt 2 p.p.s.a.; wskazał jedynie: "Biorąc powyższe pod uwagę oraz fakt, że zarówno w aktach sprawy jak i w uzasadnieniu wyroku sądu próżno szukać odniesienia się do powyższych kwestii, za zasadny uznać można wniosek skarżącej, że w niniejszej sprawie sąd dopuścił się naruszenia przepisów art. 134 § 1 w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a." Skoro skarżąca nie wykazała, że naruszenie tych przepisów miało "istotny" wpływ na wynik sprawy, a zadowala się i wskazuje jedynie na "naruszenie przepisów", to brak jest podstaw do uwzględnienia i tego zarzutu skargi kasacyjnej.
Naczelny Sąd Administracyjny nie znajduje podstaw do uwzględnienia również zarzutu I.3 petitum skargi kasacyjnej, gdyż w uzasadnieniu nie wykazano, aby naruszenie treści art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w powiązaniu z regulacją art. 54 § 1 pkt 3 Op (mającą charakter materialnoprawny) miało istotny wpływ na wynik sprawy. Nie wystarcza bowiem wstępna deklaracja – o czym mowa na wstępie skargi kasacyjnej (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.) – lecz wymagane jest wykazanie tego związku, o którym mowa w tym przepisie, w uzasadnieniu, a taką konstatację uzasadnia w treści art. 176 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Tak więc zamierzony skutek skarga kasacyjna może odnieść tylko wówczas, gdy wykazane zostanie takie naruszenie.
Nie zasługują na uwzględnienie zarzuty mające oparcie w treści art. 174 pkt 1 p.p.s.a.; wspólną ich podstawą jest to, że wyrok "został wydany z naruszeniem przepisów prawa materialnego poprzez ich błędną wykładnią oraz niewłaściwe zastosowanie".
Oceniając zarzut II.1 petitum skargi kasacyjnej wskazać należy, że jego budowa pozostaje wewnętrznie niespójna bowiem w treści jest mowa o naruszeniu powołanych tam przepisów "poprzez niezastosowanie wyżej wskazanych przepisów", co kłóci się z treścią odnoszącą się do wszystkich zarzutów o charakterze materialnoprawnym (ujętą wyżej w cudzysłowie). Z logicznego punktu widzenia nie jest możliwe jednoczesne "niewłaściwe zastosowanie" i "niezastosowanie" wskazanych norm.
Wprawdzie w uzasadnieniu wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 18 maja 2017 r., sygn. akt II GSK 4503/16 interpretuje się treść art. 70 § 1 Op, art. 67 oraz 60 u.f.p., to jednak zaprezentowanych tam poglądów (patrz strona 12 uzasadnienia skargi kasacyjnej) nie można przenieść automatycznie na grunt niniejszej sprawy, gdyż autor skargi kasacyjnej nie wskazuje swojego w tym względzie stanowiska, zaznaczając jedynie, że "w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, sąd pierwszej instancji podzielił pogląd NSA jedynie częściowo". Brak precyzyjnego określenia tych kwestii uniemożliwia sądowi drugiej instancji sprawowanie kontroli tak zaprezentowanego stanowiska sądu niższej instancji.
W efekcie należy także wskazać, że powołany art. 28 ust. 2 ustawy z 7 lipca 2017 r. o zmianie ustawy o zasadach realizacji programów zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014–2020 oraz niektórych innych ustaw nie został – w uzasadnieniu skargi kasacyjnej – oceniony co do sposobu jego naruszenia; wskazano jedynie, że przepis art. 66a u.f.p. nie ma w sprawie zastosowania nie odnosząc się do trafnych konstatacji Sądu I instancji.
Z uwagi na identyczną budowę rodzącą wewnętrzną niespójność (zarzut błędnej wykładni oraz niewłaściwego zastosowania normy prawa materialnego, a zarazem niezastosowania tych przepisów) nie zasługuje na uwzględnienie zarzut nr II.2 petitum skargi kasacyjnej.
Wskazanych wyżej wad pozbawiony jest zarzut II.3 petitum skargi kasacyjnej, aczkolwiek autor skargi kasacyjnej zarzucił niewłaściwe zastosowanie treści art. 57 Rozporządzenia nr 1083/2006, uzasadniając jedynie wadliwość w obszarze ust. 1 tego przepisu (patrz strona 15 - 16 uzasadnienia skargi kasacyjnej). Nie jest to jedyna wada podniesionego zarzutu, gdyż w obrębie stosowania prawa materialnego neguje się brak ustaleń faktycznych, co nie zostało dostrzeżone przez Sąd I instancji: "Z powyższym stanowiskiem sądu nie sposób się zgodzić, ponieważ w niniejszej sprawie organy nie ustaliły czy do nieuzasadnionej korzyści faktycznie doszło; m.in. organy nie ustaliły z jakimi nakładami wiązały się zmiany właścicielskie w spółce, nie ustaliły również faktycznego wpływu otrzymanej pomocy na wartość udziałów spółki, nie przeprowadziły też analizy czy transakcje związane ze zmianami właścicielskimi odbyły się na zasadach rynkowych, czy też odbiegały od nich w związku z otrzymaną dotacją".
Powyższy cytat z uzasadnienia skargi kasacyjnej (strona 16) upoważnia do wyrażenia poglądu, że zagadnienie to winno być podnoszone – w ramach prawidłowo zbudowanego zarzutu – mającego oparcie w treści art. 174 pkt 2 p.p.s.a.. Jest bowiem oczywiste, że prawidłowe stosowanie prawa materialnego może mieć miejsce (a także być oceniane) kiedy stan faktyczny nie budzi wątpliwości.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego powyższe braki nie pozwalają uznać zarzutu nr II.3 za zasadny.
Brak jest także podstaw do uwzględnienia zarzutu II.4 petitum skargi kasacyjnej, gdyż w podstawie wskazanej został art. 98 ust. 2 w zw. z art. 2 pkt 7 Rozporządzenia nr 1083/2006, a zarzut polega na "niewłaściwym zastosowaniu tego przepisu". Naczelny Sąd Administracyjny nie jest władny – także po lekturze uzasadnienia wniesionego środka zaskarżenia – który z przepisów został niewłaściwie zastosowany.
W kwestii pisma z 5 października 2022 r. i złożonego wniosku w trybie art. 106 § 3 p.p.s.a. wskazać należy, że pismo z 13 stycznia 2021 r. wystosowane przez Ministerstwo Funduszy i Polityki Regionalnej nie może mieć istotnego znaczenia w rozpoznawanej sprawie, jako że – jak sam autor wskazuje – sporządzono je "w zbliżonym stanie faktycznym, w sprawie innego podmiotu" i dotyczy przesłanki określonej w art. 71 Rozporządzenia 1303/2013, który to przepis nie był wskazywany w podstawie stawianych zarzutów w skardze kasacyjnej. Wyrażony w nim pogląd – w sytuacji braku możliwości weryfikacji zawartych tam sugestii z uwagi na nieznajomość stanu faktycznego, którego pismo dotyczy – nie podważa treści dokonanych w sprawie rozważań.
Wskazane w tym piśmie judykaty również nie podważają skutecznie rozstrzygnięcia Sądu I instancji, gdyż zmiana statusu beneficjenta nie dotyczy – jak w niniejszej sprawie – przekształceń własnościowych.
Mając na względzie treść art. 184 p.p.s.a. należało orzec jak w sentencji.
O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono w myśl art. 204 pkt 1 p.p.s.a.

Nie znalazłeś odpowiedzi?

Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.

Rozpocznij analizę