I GSK 60/23

Naczelny Sąd Administracyjny2024-01-26
NSAAdministracyjneŚredniansa
dotacje oświatowefinanse publiczneustawa o finansowaniu zadań oświatowychaktualizacja dotacjiNSAskarga kasacyjnarozliczenia finansowejednostki samorządu terytorialnego

NSA oddalił skargę kasacyjną spółki dotyczącą zaniżonej dotacji oświatowej za marzec 2022 r., uznając, że aktualizacja dotacji od maja 2022 r. nie miała wpływu na rozliczenie za marzec.

Spółka złożyła skargę kasacyjną, kwestionując sposób naliczenia dotacji oświatowej za marzec 2022 r. Zarzucała organowi błędne ustalenie stawki dotacji i brak rozróżnienia między uczniami pobierającymi naukę przez cały rok a tymi, którzy rozpoczęli ją po aktualizacji dotacji. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę, stwierdzając, że sporny okres (marzec 2022 r.) przypadał przed wejściem w życie zaktualizowanej kwoty dotacji (od maja 2022 r.), a zatem aktualizacja nie miała wpływu na rozliczenie za marzec.

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej C. Sp. z o.o. od wyroku WSA w Poznaniu, który oddalił skargę spółki na czynność Prezydenta Miasta Leszna w przedmiocie wypłaty zaniżonej kwoty dotacji oświatowej za marzec 2022 r. Spółka zarzucała organowi naruszenie przepisów ustawy o finansowaniu zadań oświatowych, twierdząc, że stawka dotacji została ustalona nieprawidłowo, zindywidualizowana i zaniżona, a organ nie rozróżnił słuchaczy pobierających naukę przez cały rok od tych, którzy rozpoczęli ją po aktualizacji dotacji. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał sprawę na posiedzeniu niejawnym i uznał skargę kasacyjną za niezasadną. Sąd podkreślił, że sporny okres dotyczy marca 2022 r., a zaktualizowana kwota dotacji zaczęła obowiązywać od 1 maja 2022 r. W związku z tym, aktualizacja nie miała wpływu na rozliczenie dotacji za marzec 2022 r. Sąd stwierdził również, że spółka nie przedstawiła konkretnych błędów w ustaleniach faktycznych dotyczących liczby uczniów, a zarzuty procesowe i materialne były nieadekwatne do stanu faktycznego sprawy. W konsekwencji, NSA oddalił skargę kasacyjną.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, aktualizacja kwoty dotacji, która zaczęła obowiązywać od 1 maja 2022 r., nie miała wpływu na ustalenie i wypłacenie dotacji za marzec 2022 r.

Uzasadnienie

Sporny okres dotyczy marca 2022 r., a zaktualizowana kwota dotacji zaczęła obowiązywać od 1 maja 2022 r. W związku z tym, rozliczenie za marzec 2022 r. powinno być dokonane na podstawie przepisów obowiązujących przed aktualizacją.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (21)

Główne

p.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

u.f.z.o. art. 26 § ust. 2

Ustawa z dnia 27 października 2017 r. o finansowaniu zadań oświatowych

u.f.z.o. art. 34 § ust. 1-3

Ustawa z dnia 27 października 2017 r. o finansowaniu zadań oświatowych

u.f.z.o. art. 43 § ust. 1-5

Ustawa z dnia 27 października 2017 r. o finansowaniu zadań oświatowych

u.f.z.o. art. 43 § ust. 2 pkt 1

Ustawa z dnia 27 października 2017 r. o finansowaniu zadań oświatowych

u.f.z.o. art. 43 § ust. 3 pkt 1

Ustawa z dnia 27 października 2017 r. o finansowaniu zadań oświatowych

u.f.z.o. art. 45

Ustawa z dnia 27 października 2017 r. o finansowaniu zadań oświatowych

p.p.s.a. art. 134 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 133 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 106 § § 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 182 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 183 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 174

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 176

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 204 § pkt 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych art. 14 § ust. 1 pkt 1 lit. c

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych art. 14 § ust. 1 pkt 2 lit. b

Rozporządzenie Ministra Edukacji i Nauki z dnia 21 grudnia 2021 r. w sprawie sposobu podziału części oświatowej subwencji ogólnej dla jednostek samorządu terytorialnego w roku 2022

Uchwała Rady Miejskiej Leszna nr XVI/226/2019 z dnia 21 listopada 2019 r. w sprawie trybu udzielania i rozliczania dotacji dla szkół i placówek oświatowych niepublicznych oraz publicznych prowadzonych przez inny niż jednostka samorządu terytorialnego organ oraz trybu przeprowadzenia kontroli prawidłowości pobrania i wykorzystania udzielonej dotacji

Ustawa budżetowa na rok 2022 art. 17 grudnia 2021 r.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Sporny okres dotyczy marca 2022 r., a aktualizacja dotacji weszła w życie od 1 maja 2022 r., co wyklucza jej wpływ na rozliczenie za marzec. Zarzuty spółki dotyczące rozróżnienia słuchaczy po aktualizacji dotacji są nieadekwatne do okresu rozliczeniowego. Spółka nie przedstawiła konkretnych błędów w ustaleniach faktycznych dotyczących liczby uczniów.

Odrzucone argumenty

Organ błędnie ustalił zindywidualizowaną i zaniżoną stawkę dotacji. Organ nie rozróżnił słuchaczy pobierających naukę przez cały rok od tych, którzy rozpoczęli ją po aktualizacji dotacji. Sąd I instancji nie przeprowadził uzupełniającego postępowania dowodowego.

Godne uwagi sformułowania

aktualizacja dotacji oświatowej – bez uwzględnienia faktu, że spornym okresem jest marzec 2022 r. i dotacja za ten miesiąc. Skoro zaktualizowana kwota dotacji została ustalona w miesiącu kwietniu 2022 r. i zaczęła obowiązywać od 1 maja 2022 r., to nie mogła dotyczyć ustalenia i wypłacenia dotacji za marzec 2022 r. Spółka nie prezentuje konkretnych błędów w przedmiocie ustaleń faktycznych co do zamian ilości uczniów w poszczególnych szkołach. Istota tego zarzutu nawiązuje do stawki dotacji po aktualizacji i nowych słuchaczy podejmujących naukę w szkole po aktualizacji kwoty dotacji, zaś dotacja dotyczy okresu sprzed aktualizacji, tj. miesiąca marca 2022 r. Zatem zarzut ten jest nieadekwatny do stanu faktycznego sprawy.

Skład orzekający

Dariusz Dudra

sprawozdawca

Izabella Janson

członek

Małgorzata Grzelak

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących terminów aktualizacji dotacji oświatowych i ich wpływu na rozliczenia za okres poprzedzający aktualizację."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji rozliczenia dotacji za marzec 2022 r. w kontekście aktualizacji obowiązującej od maja 2022 r. oraz przepisów ustawy o finansowaniu zadań oświatowych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu finansowania oświaty, jakim są dotacje, i wyjaśnia kluczowe kwestie związane z terminowością ich aktualizacji i rozliczeń. Jest to istotne dla podmiotów prowadzących placówki oświatowe.

Kiedy aktualizacja dotacji oświatowej nie ma znaczenia? NSA wyjaśnia rozliczenia za marzec 2022 r.

Sektor

edukacja

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I GSK 60/23 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2024-01-26
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-01-12
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Dariusz Dudra /sprawozdawca/
Izabella Janson
Małgorzata Grzelak /przewodniczący/
Symbol z opisem
6532 Sprawy budżetowe jednostek samorządu terytorialnego
Hasła tematyczne
Finanse publiczne
Sygn. powiązane
III SA/Po 440/22 - Wyrok WSA w Poznaniu z 2022-09-14
Skarżony organ
Prezydent Miasta
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2021 poz 1930
art. 26 ust. 2, art. 23 ust. 1-3, art. 43 ust. 1-5
Ustawa z dnia 27 października 2017 r. o finansowaniu zadań oświatowych
Tezy
Analizując twierdzenia spółki zawarte w powołanych zarzutach naruszenia przepisów prawa materialnego, a mianowicie: art. 26 ust. 2, art. 34 ust. 1-3, art. 43 ust. 1-5 ustawy z dnia 27 października 2017 r. o finansowaniu zadań oświatowych (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1400 ze zm.), wskazać trzeba, że skarżąca kasacyjnie nawiązuje w nich do aktualizacji dotacji, do braku rozróżnienia słuchaczy, którzy pobierali naukę w szkołach przez cały rok, od tych, którzy rozpoczęli naukę w ciągu roku po aktualizacji dotacji oświatowej – bez uwzględnienia faktu, że spornym okresem jest marzec 2022 r. i dotacja za ten miesiąc. Skoro zaktualizowana kwota dotacji została ustalona w miesiącu kwietniu 2022 r. i zaczęła obowiązywać od 1 maja 2022 r., to nie mogła dotyczyć ustalenia i wypłacenia dotacji za marzec 2022 r.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Grzelak Sędzia NSA Dariusz Dudra (spr.) Sędzia del. WSA Izabella Janson po rozpoznaniu w dniu 26 stycznia 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej C. Sp. z o.o. w Ł. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 14 września 2022 r. sygn. akt III SA/Po 440/22 w sprawie ze skargi C. Sp. z o.o. w Ł. na czynność Prezydenta Miasta Leszna z dnia 30 marca 2022 r. w przedmiocie wypłaty zaniżonej kwoty dotacji oświatowej 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od C. Sp. z o.o. w Ł. na rzecz Prezydenta Miasta Leszna 240 (dwieście czterdzieści) zł tytułem kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z dnia 14 września 2022 r., sygn. akt III SA/Po 440/22, oddalił skargę C. Sp. z o.o. w Ł. na decyzję Prezydenta Miasta Leszna z 30 marca 2022 r. w przedmiocie wypłaty zaniżonej kwoty dotacji oświatowej.
Sąd orzekał w następującym stanie faktycznym sprawy:
Skarżąca złożyła do Prezydenta Miasta Leszna wnioski o udzielenie dotacji oświatowych w 2022 r. dla czterech prowadzonych przez nią placówek oświatowych w Lesznie. Do wniosków dołączyła informację o faktycznej liczbie uczniów w tych szkołach według stanu na 1 marca 2022 r. i informację o faktycznym uczestnictwie uczniów w obowiązkowych zajęciach edukacyjnych za luty 2022 r.
W dniu 30 marca 2022 r. organ przekazał skarżącej na rachunki bankowe poszczególnych szkół określone kwoty dotacji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę spółki na powyższą czynność Prezydenta Miasta Leszna.
Dokonując kontroli czynności dokonanej przez organ administracji publicznej, Sąd stwierdził, że miesięczna stawka dotacji za marzec 2022 r. została ustalona na podstawie udzielonej przez skarżącą informacji o faktycznej liczbie uczniów według stanu na 1 marca 2022 r. oraz w oparciu o informację o faktycznym uczestnictwie uczniów w obowiązkowych zajęciach edukacyjnych za luty 2022 r., tj. z uwzględnieniem aktualizacji liczby uczniów w marcu 2022 r. o różnicę między liczbą uczniów wykazanych w informacji za luty a faktyczną liczbą uczniów w tym miesiącu.
Sąd uznał, że przyjęta przez organ metoda wyliczenia kwoty dotacji jest prawidłowa i nie narusza przepisów prawa powszechnie obowiązującego, w szczególności art. 26 ust. 2 i art. 34 ustawy z dnia 27 października 2017 r. o finansowaniu zadań oświatowych (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1400 ze zm.; dalej: u.f.z.o.). Polega ona na obliczeniu kwoty dotacji w oparciu o ucznia dotowanego w szkołach prowadzonych przez skarżącą w lutym 2022 r., co jest w pełni zgodne z wyżej wskazanymi przepisami. W lutym 2022 r. nie ma bowiem jeszcze informacji o liczbie uczniów, jaka będzie w marcu 2022 r. Comiesięczne informacje o liczbie uczniów podawane organowi służą wyrównaniu dotacji po aktualizacji, tak aby dotowany podmiot otrzymał 1/12 kwoty dotacji po ostatniej aktualizacji.
Sposób natomiast postępowania z dalszymi częściami dotacji, w przypadku zmiany kwoty dotacji po aktualizacji określono w art. 43 ust. 4 i 5 u.f.z.o. Zgodnie z art. 43 ust. 1 pkt 2 u.f.z.o. kwota dotacji ulega aktualizacji w wyniku zmiany kwoty przewidzianej w części oświatowej subwencji ogólnej dla jednostki samorządu terytorialnego, dokonanej na podstawie art. 45.
Z art. 43 ust. 4 u.f.z.o. wynika, że aktualizacja podstawowej kwoty dotacji dla niepublicznej placówki oświatowej pociąga za sobą obowiązek wyrównania dotacji według stawki zaktualizowanej wstecz od 1 stycznia roku budżetowego. Od momentu bowiem wejścia w życie art. 43 ust. 4 u.f.z.o. wszelkie rozliczenia następują przez ustalenie wysokości części dotacji na przyszłość (po aktualizacji). Dotacje ustalane są na okres roku kalendarzowego, będącego rokiem budżetowym, a zatem wysokość dotacji należy oceniać w rocznej perspektywie. Wprawdzie zastosowane przez organ rozwiązanie może powodować pewne niedogodności po stronie beneficjenta dotacji, jednakże bezsprzecznie wysokość dotacji należy oceniać w rocznej perspektywie, co było intencją ustawodawcy. Przyjęcie takiego modelu wypłaty ma na celu umożliwienie organowi bieżącą weryfikację rzeczywistych potrzeb finansowych poszczególnych placówek oświatowych, a pozbawienie organu tej możliwości byłoby sprzeczne z celem dotacji i formą wypłaty w miesięcznych ratach.
Mając na względzie powyższe, Sąd uznał za prawidłowe stanowisko organu, zgodnie z którym suma części dotacji podlegającej wypłaceniu po dokonaniu aktualizacji podstawowej kwoty dotacji ulega proporcjonalnemu obniżeniu o kwotę stanowiącą "nadwyżkę" wypłaconych środków do dnia dokonania aktualizacji.
W oparciu art. 34 u.f.z.o. prawidłowo dokonano wyliczenia i przekazania dotacji za miesiąc marzec 2022 r. W odpowiedzi na skargę wskazano bowiem szczegółowo sposób wyliczenia na podstawie zasady wynikającej z powyższego przepisu ustawy w oparciu o dokumenty przedłożone do akt, a dotyczące faktycznej ilości uczniów.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożył skarżący, wnosząc o jego uchylenie i uwzględnienie skargi poprzez stwierdzenie bezskuteczności zaskarżonej czynności, ewentualnie o uchylenie wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA w Poznaniu, a także o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Skarżąca zrzekła się przeprowadzenie rozprawy.
Zaskarżonemu wyrokowi zarzuciła:
1. naruszenie 43 ust. 1 pkt 2, ust. 2 pkt 1, ust. 3 pkt 1, ust. 4 u.f.z.o. w zw. z art. 26 ust. 2 u.f.z.o. w zw. z rozporządzeniem Ministra Edukacji i Nauki z dnia 21 grudnia 2021 r. w sprawie sposobu podziału części oświatowej subwencji ogólnej dla jednostek samorządu terytorialnego w roku 2022 (Dz.U.2021.2453) w zw. z art. 34 ust. 1 -3 u.f.z.o. w zw. z uchwałą nr XVI/226/2019 Rady Miejskiej Leszna z dnia 21 listopada 2019 r. w sprawie trybu udzielania i rozliczania dotacji dla szkół i placówek oświatowych niepublicznych oraz publicznych prowadzonych przez inny niż jednostka samorządu terytorialnego organ oraz trybu przeprowadzenia kontroli prawidłowości pobrania i wykorzystania udzielonej dotacji – poprzez dokonanie ich nieprawidłowej wykładni i uznanie przez Sąd, że organ wypłacił w całości dotację przysługującą skarżącej kasacyjnie w miesiącu marcu 2022 r. i przy tym prawidłowo ustalił obowiązujące stawki dotacji po dokonanej aktualizacji w sytuacji, gdy w rzeczywistości organ ustalił stawkę, o której mowa w 26 ust. 2 u.f.z.o. błędnie jako niedopuszczalnie zindywidualizowana dla skarżącej kasacyjnie, a powinien ustalić stawkę dotacji przysługującą na jednego słuchacza obowiązującą po aktualizacji na podstawie przepisów u.f.z.o. i stawka ta powinna wynikać z podziału części subwencji ogólnej przewidzianej na 2022 rok, czego organ nie uczynił, a sąd uznał za prawidłowe, że:
a) organ wypłaca stawkę dotacji przysługującą na jednego słuchacza nie w wysokości wynikającej z aktualizacji stawki poprzez podział części subwencji ogólnej, tylko zawierającej cząstkowe potrącenie kwoty stanowiącej wyrównanie nadpłaconej dotacji w miesiącach styczeń-marzec 2022 r., którą organ rozbił na 9 kolejnych części przypadających w miesiącach kwiecień-grudzień 2022 r., co w konsekwencji doprowadziło do błędnego ustalenia wypłacanej stawki dotacji przysługującej po aktualizacji stawek dotacji w roku 2022 r.;
b) organ przyjął, iż aktualizacji ulega stawka dotacji, a nie kwota dotacji jak wynika z dyspozycji art. 43 ust. 1-5 u.f.z.o.;
c) organ dokonał literalnej wykładni przepisów art. 43 ust. 4 i 5 u.f.z.o. zupełnie pomijając cel instytucji wyrównania kwoty dotacji, co jest sprzeczne ze stanem faktycznym sprawy, gdyż przepisy te literalnie można stosować tylko i wyłącznie wobec słuchaczy, którzy przez pełny rok dotowania mają status słuchacza, wobec czego nie rozróżnił statusu słuchaczy, którzy zapisali się do szkół skarżącej kasacyjnie w trakcie roku dotowania i w konsekwencji wypłaca na ich rzecz dotację nie po stawce wynikającej z proporcjonalnego podziału rocznej kwoty dotacji (wynikającej z podziału części subwencji ogólnej przewidzianej na 2022 rok), a po indywidualnie ustalonej stawce, którą stosuje wobec słuchaczy mających taki status przez cały rok dotowania;
d) organ przyjął nieprawidłowo, że dyspozycja art. 43 ust. 5 u.f.z.o. stanowi podstawę do zindywidualizowania stawki dla słuchaczy szkół niepublicznych, w sytuacji, gdy intencją ustawodawcy nie było pole do zindywidualizowania wysokości stawki dotacji dla poszczególnych szkół, a mechanizm przewidziany w tym przepisie stanowi zabezpieczenie dla szkół w sytuacji, gdyby w wyniku podziału części subwencji ogólnej doszło do nadmiernego zwiększenia stawki (co byłoby ciężarem dla j.s.t.) bądź nadmiernego zmniejszenia stawki (co byłoby znaczną stratą dla dotowanych jednostek oświaty);
e) organ błędne zastosował art. 43 ust. 5 u.f.z.o., co było konsekwencją nieprawidłowego ustalenia stawki dotacji, gdyż przepis ten reguluje kwestię zakresu dopuszczalnej zmiany kwoty dotacji w wyniku aktualizacji w przypadku konieczności wypłaty wyrównania, a nie ustalenia zindywidualizowanej stawki dotacji po aktualizacji jak to uczynił organ;
f) Sąd wskazał, że wysokość dotacji winna być oceniana w rocznej perspektywie, a właściwemu wyrównaniu dotacji po aktualizacji służą składane comiesięczne informacje o liczbie uczniów spełniających warunek określony w art. 26 ust. 2 u.f.z.o., pomijając przy tym fakt, że:
i. organ zastosowawszy zindywidualizowaną stawkę dotacji naruszył zasadę roczności przyznawania kwoty dotacji,
ii. uchwała nie przewiduje wskazywania w comiesięcznych informacjach o stanie uczniów oraz liczbie uczniów spełniających warunek określony w art. 26 ust. 2 u.f.z.o rozróżnienia liczby słuchaczy, których obejmuje aktualizacja stawki od liczby słuchaczy nieobjętych taką aktualizacją, co oznacza ostatecznie, że stawka dotacji w stosunku do słuchaczy szkół skarżącej kasacyjnie została ustalona przez organ w sposób błędny, gdyż w ostatecznym rozrachunku rocznym na podstawie art. 34 ust. 1 u.f.z.o. Organ powinien przekazać skarżącej kasacyjnie dotację w pełnej wysokości wynikającej z podziału na 12 części rocznej zaktualizowanej kwoty dotacji, a w stanie faktycznym niniejszej sprawy wypłacił dotacje w zaniżonej wysokości, nie rozróżniając słuchaczy objętych aktualizacją i słuchaczy zapisanych do szkół po dokonaniu aktualizacji;
2. naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm.; dalej: p.p.s.a.) w zw. z art. 133 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 106 § 3 p.p.s.a. w zw. z art. 151 p.p.s.a poprzez pominięcie przez Sąd istotnych okoliczności oraz niedostateczne dokonanie analizy sprawy i w konsekwencji dokonanie nieprawidłowej oceny ustalenia stanu faktycznego przyjętego przez Sąd I instancji poprzez przyjęcie, że organ w sposób prawidłowy ustalił wysokość stawki dotacji obowiązującej na jednego słuchacza po dokonaniu aktualizacji i dokonał wypłaty dotacji przysługującej na słuchaczy szkół Skarżącej kasacyjnie w marcu 2022 r., w sytuacji gdy organ w błędny sposób interpretując przepisy ustawy o finansowaniu zadań oświatowych ustalił zindywidualizowaną dla szkół prowadzonych przez skarżącą kasacyjnie stawkę dotacji, zaniżoną w stosunku do ogólnie obowiązującej stawki dotacji po aktualizacji na słuchaczy szkół niepublicznych, tożsamych do szkół [...] prowadzonych przez skarżącą kasacyjnie na terenie miasta Leszna, a ponadto z uwagi na fakt, że Sąd nie przeprowadził uzupełniającego postępowania dowodowego z dokumentów załączonych do pism procesowych składanych przez skarżącą kasacyjnie w toku postępowania, w tym wyliczeń obrazujących różnicę między dotacją przekazaną za marzec 2022 r. a należną wysokością dotacji przysługującej według stawek przyjętych przez organ oraz stawek wynikających z podziału rocznej kwoty subwencji ogólnej w 2022 r. celem wyjaśnienia istotnych wątpliwości występujących w sprawie, co miało wpływ na rozstrzygnięcie sprawy przez Sąd i spowodowało, iż Sąd nie uwzględnił skargi i ją oddalił.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podano argumenty na poparcie podniesionych zarzutów.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną organ wniósł o jej oddalenie i zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Stosownie do art. 182 § 2 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną na posiedzeniu niejawnym, gdyż skarżąca kasacyjnie zrzekła się rozprawy, a organ nie zażądał jej przeprowadzenia.
Skarga kasacyjna nie zasługiwała na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, co oznacza, że Sąd jest związany podstawami określonymi przez ustawodawcę w art. 174 p.p.s.a. i wnioskami skargi zawartymi w art. 176 p.p.s.a. Zatem to skarżący kasacyjnie w terminie 30 dni od dnia otrzymania wyroku Sądu I instancji wraz z uzasadnieniem zakreśla zarzutami kasacyjnymi zakres tego postępowania.
Związanie podstawami skargi kasacyjnej polega na tym, że wskazanie przez stronę skarżącą naruszenia konkretnego przepisu prawa materialnego, czy też procesowego, określa zakres kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego. Zatem sam autor skargi kasacyjnej wyznacza zakres kontroli instancyjnej wskazując, które normy prawa zostały naruszone (por. wyrok NSA z dnia 6 września 2012 r., sygn. akt I FSK 1536/11, LEX nr 1218336).
Postawione w skardze kasacyjnej zarzuty należało uznać za nieusprawiedliwione.
W skardze kasacyjnej zostały postawione zarówno zarzuty dotyczące naruszenia przepisów prawa materialnego, jak i prawa procesowego.
Wstępnie należy zauważyć, że spornym okresem, za który skarżąca kasacyjnie spółka złożyła wniosek o wypłatę dotacji, jest miesiąc marzec 2022 r. Jest to więc miesiąc przypadający na okres przed wejściem w życie uaktualnionej kwoty dotacji.
Zgodnie z art. 43 ust. 2 pkt 1 u.f.z.o. aktualizacji kwoty dotacji, o której mowa w art. 15-21, art. 25 ust. 1-4 i 8, art. 26 ust. 1, 2 i 8, art. 28-30, art. 31 ust. 1, art. 40 i art. 41, dokonuje się w miesiącu roku budżetowego następującym po miesiącu, w którym upłynęło 30 dni od dnia ogłoszenia ustawy budżetowej na rok budżetowy, zwanym dalej "miesiącem pierwszej aktualizacji" - w przypadku aktualizacji, o której mowa w ust. 1 pkt 1-3. W myśl zaś art. 43 ust. 3 pkt 1 u.f.z.o. zaktualizowana kwota dotacji, o której mowa w art. 15-21, art. 25 ust. 1-4 i 8, art. 26 ust. 1, 2 i 8, art. 28-30, art. 31 ust. 1, art. 40 i art. 41, obowiązuje od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu pierwszej aktualizacji - w przypadku aktualizacji, o której mowa w ust. 2 pkt 1.
Istotna zatem w okolicznościach sprawy jest data publikacji ustawy budżetowej na rok 2022. Ustawa budżetowa z dnia 17 grudnia 2021 r. na rok 2022 została opublikowana 4 lutego 2022 r. Mając zatem na względzie powołane przepisy, stwierdzić należy, że miesiącem następującym po miesiącu, w którym upłynęło 30 dni od dnia ogłoszenia ustawy budżetowej na rok budżetowy, zwanym dalej "miesiącem pierwszej aktualizacji" – jest miesiąc kwiecień. Aktualizacja ta (aktualizacja kwoty dotacji na jednego ucznia) zaczęła zatem – zgodnie z art. 43 ust. 3 pkt 1 u.f.z.o. – obowiązywać od dnia 1 maja 2022 r.
W konsekwencji takiego stanu rzeczy – spornego okresu dotacyjnego sprzed aktualizacji dotacji (marzec 2022 r.) – stwierdzić już w tym miejscu w sposób ogólny należy, że nie mogą odnieść oczekiwanego skutku zarzuty dotyczące naruszenia przepisów prawa materialnego i prawa procesowego, które odnoszą się do twierdzeń związanych nowymi uczniami, którzy zaczęli naukę w szkole po wejściu w życie zaktualizowanej kwoty dotacji.
Na podkreślenie zasługuje stanowisko organu zawarte w piśmie z dnia 8 kwietnia 2022 r. (w piśmie tym błędnie wskazano rok jego wydania – 2021), zostało ono sporządzone na wniosek strony z dnia 4 kwietnia 2022 r. o wypłatę dotacji za marzec 2022 r. W piśmie tym organ zauważył, że miesiąc marzec 2022 r. nie jest miesiącem roku budżetowego następującym po miesiącu, w którym upłynęło 30 dni od dnia ogłoszenia ustawy budżetowej na rok budżetowy, a wypłacona kwota dotacji wynika z aktualizacji dokonanej w roku 2021. Zatem stwierdzić należy, że kwota dotacji za marzec 2022 r. została wypłacona na podstawie kwoty dotacji z 2021 r. Aktualizacja dotacji, która zaczęła obowiązywać od 1 maja 2022 r. nie ma więc żadnego znaczenia dla kwoty dotacji na jednego ucznia wypłaconej za marzec 2022 r.
Zauważyć w tym miejscu dodatkowo wypada, że twierdzenia spółki w zakresie braku uwzględnienia zmian ilości uczniów w trakcie roku dotowania mają wymiar teoretyczny. Spółka nie prezentuje w tym zakresie konkretnych błędów w przedmiocie ustaleń faktycznych co do zamian ilości uczniów w poszczególnych szkołach. Wskazać trzeba, że spór dotyczy marca 2022 r., a więc początku roku, zmiany ilości uczniów mogły następować w kolejnych miesiącach, w szczególności we wrześniu. Brak konkretnych zarzutów w zakresie ustaleń faktycznych (ilości uczniów) uniemożliwia odniesienie się do przyjętych ocen i ustaleń organu.
Przechodząc już konkretnie do omawiania poszczególnych zarzutów, wskazać trzeba, że co do zasady pierwszeństwo w rozpoznaniu mają zarzuty dotyczące naruszenia przepisów o postępowaniu.
W orzecznictwie NSA zarysowała się linia orzekania, z której wynika, że w sytuacji, kiedy skarga kasacyjna zarzuca naruszenie prawa materialnego oraz naruszenie przepisów postępowania, w pierwszej kolejności rozpoznaniu podlega zarzut naruszenia przepisów postępowania. Do kontroli subsumcji danego stanu faktycznego pod zastosowany przepis prawa materialnego można przejść dopiero wówczas, gdy okaże się, że stan faktyczny przyjęty w zaskarżonym wyroku jest prawidłowy albo nie został skutecznie podważony (por. np. wyrok z dnia 27 czerwca 2012 r., sygn. akt II GSK 819/11, LEX nr 1217424 oraz wyrok z dnia 26 marca 2010 r., sygn. akt II FSK 1842/08, LEX nr 596025).
W sprawie skarżąca kasacyjnie spółka postawiła jeden taki zarzut. W zarzucie tym oraz jego uzasadnieniu wskazuje – ogólnie rzecz ujmując – na nieprawidłową ocenę ustaleń stanu faktycznego przyjętego przez Sąd I instancji, że organ w sposób prawidłowy ustalił wysokość stawki dotacji obowiązującej na jednego słuchacza po aktualizacji i dokonał wypłaty za marzec 2022 r., w sytuacji gdy organ w błędny sposób interpretując przepisy ustawy o finansowaniu zadań oświatowych ustalił zindywidualizowaną stawkę dotacji, zaniżoną w stosunku do ogólnie obowiązującej stawki dotacji po aktualizacji. W uzasadnieniu tego zarzutu skarżąca kasacyjnie spółka wskazuje, że organ nie rozróżnił słuchaczy, którzy byli zapisani do szkoły przed dokonaniem aktualizacji i nowo zapisanych po aktualizacji. W ramach tego zarzutu spółka podnosi też, brak przeprowadzenia przez Sąd I instancji uzupełniającego postępowania dowodowego z dokumentów załączonych do pism procesowych składanych przez stronę.
Odnosząc się do tego zarzutu przede wszystkim podnieść trzeba, że spółka błędnie wskazuje, iż organ posługuje się pojęciem stawki dotacji. Jak wynika bowiem z ww. pisma organu z dnia 8 kwietnia 2022 r., sporządzonego na wniosek strony o wypłatę dotacji, organ ten operuje pojęciem dotacji, a nie stawki dotacji.
Powtórzyć jeszcze raz należy, w kontekście omawianego zarzutu procesowego, że Spółka nie prezentuje konkretnych błędów odnoszących się do ustaleń faktycznych – w przedmiocie zamian ilości uczniów w poszczególnych szkołach. Zmiany, do których nawiązuje spółka (zmiany ilości uczniów po aktualizacji dotacji) odnoszą się do okresów późniejszych niż sporny okres (marzec). Brak konkretnych zarzutów w zakresie ustaleń faktycznych (ilości uczniów) uniemożliwia odniesienie się do przyjętych ocen i ustaleń organu.
Istota tego zarzutu nawiązuje do stawki dotacji po aktualizacji i nowych słuchaczy podejmujących naukę w szkole po aktualizacji kwoty dotacji, zaś dotacja dotyczy okresu sprzed aktualizacji, tj. miesiąca marca 2022 r. Zatem zarzut ten jest nieadekwatny do stanu faktycznego sprawy, która dotyczy okresu dotacyjnego sprzed aktualizacji – marca 2022 r.
Tym samym również za nieusprawiedliwiony należało uznać ten zarzut w części, która odnosi się do braku przeprowadzenia dowodów z dokumentów, nawiązujący także do wyliczenia stawki dotacji dla nowych uczniów, którzy rozpoczęli naukę w szkole po aktualizacji.
W świetle powyższego zarzut procesowy należało uznać za nieusprawiedliwiony. Ustalony przez organ i zaakceptowany przez Sąd I instancji stan faktyczny sprawy należało uznać za niepodważony i wiążący NSA podczas oceny zarzutów naruszenia przepisów prawa materialnego.
Za nieusprawiedliwione należało uznać zarzuty naruszenia przepisów prawa materialnego dotyczące naruszenia przepisów ustawy o finansowaniu zadań oświatowych, a mianowicie art. 26 ust. 2, art. 34 ust. 1-3, art. 43 ust. 1-5, w ramach których skarżąca kasacyjnie spółka wskazuje na błędną wykładnię i zastosowanie, które w swej istocie również nawiązują do stawek dotacji po aktualizacji i nowych słuchaczy podejmujących naukę w szkole w okresie po wejściu w życie aktualizacji. Spółka stwierdza, że doszło do nieprawidłowego uznania przez Sąd, że organ wypłacił w całości dotację jej przysługującą w marcu 2022 r. i przy tym prawidłowo ustalił obowiązujące stawki dotacji po dokonanej aktualizacji w sytuacji, gdy w rzeczywistości organ ustalił stawkę niedopuszczalnie zindywidualizowaną. Organ wypłaca stawkę dotacji przysługującą na jednego słuchacza nie w wysokości wynikającej z aktualnej stawki, tylko zawierającej cząstkowe potrącenie kwoty stanowiącej wyrównanie nadpłaconej dotacji. Wskazuje, że przepisy art. 43 ust. 4 i 5 u.f.z.o. można stosować tylko do słuchaczy, którzy przez cały rok mają status słuchacza. Nie rozróżnił statusu słuchaczy, którzy zapisali się do szkól w trakcie roku dotowania po aktualizacji kwoty dotacji.
Analizując twierdzenia spółki zawarte w powołanych zarzutach naruszenia przepisów prawa materialnego, a mianowicie: art. 26 ust. 2, art. 34 ust. 1-3, art. 43 ust. 1-5 u.f.z.o., wskazać trzeba, że skarżąca kasacyjnie nawiązuje w nich do aktualizacji dotacji, do braku rozróżnienia słuchaczy, którzy pobierali naukę w szkołach przez cały rok, od tych, którzy rozpoczęli naukę w ciągu roku po aktualizacji dotacji oświatowej – bez uwzględnienia faktu, że spornym okresem jest marzec 2022 r. i dotacja za ten miesiąc. Skoro zaktualizowana kwota dotacji została ustalona w miesiącu kwietniu 2022 r. i zaczęła obowiązywać od 1 maja 2022 r., to nie mogła dotyczyć ustalenia i wypłacenia dotacji za marzec 2022 r. Wskazane zarzuty kasacyjne są zatem nieadekwatne do rozpoznawanej sprawy.
Dlatego też zarzuty naruszenia przepisów prawa materialnego należało również uznać za nieusprawiedliwione. Nie są one bowiem odpowiednie do okresu dotacyjnego (marzec 2022 r.), który podlega w tej sprawie kontroli sądowoadministracyjnej.
Wobec powyższego Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną na podstawie art. 184 p.p.s.a. O kosztach postępowania sądowego orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c i § 14 ust. 1 pkt 2 lit. b ww. rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1935).

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI