I GSK 598/23

Naczelny Sąd Administracyjny2024-06-13
NSArolnictwoWysokansa
płatności rolnedobrostan zwierzątARMiRterminyzgłoszeniapostępowanie administracyjnerolnictwoPROW

NSA oddalił skargę kasacyjną rolnika w sprawie przyznania płatności dobrostanowej, uznając, że nie dochował terminu zgłoszenia przemieszczenia zwierząt.

Rolnik złożył skargę kasacyjną od wyroku WSA, który uchylił wcześniejszy wyrok i oddalił jego skargę na decyzję ARiMR odmawiającą przyznania płatności dobrostanowej. Głównym zarzutem było błędne ustalenie stanu faktycznego w zakresie daty zgłoszenia przemieszczenia zwierząt. NSA uznał, że rolnik nie wykazał, iż zgłoszenie zostało dokonane w terminie, a ciężar dowodu spoczywał na nim.

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej P. Z. od wyroku WSA w Białymstoku, który oddalił jego skargę na decyzję ARiMR odmawiającą przyznania płatności dobrostanowej. Rolnik zarzucał sądowi I instancji naruszenie przepisów postępowania, w tym błędne ustalenie stanu faktycznego co do daty zgłoszenia przemieszczenia zwierząt, co miało skutkować odmową przyznania płatności i nałożeniem sankcji. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając sprawę w granicach skargi kasacyjnej, skupił się na ocenie zarzutów dotyczących naruszenia przepisów postępowania. Sąd podkreślił, że w postępowaniu o przyznanie płatności, w odróżnieniu od ogólnych zasad k.p.a., ciężar dowodu spełnienia przesłanek do otrzymania płatności spoczywa na beneficjencie. Analizując stan faktyczny, NSA stwierdził, że rolnik nie wykazał, iż zgłoszenie przemieszczenia 62 sztuk bydła zostało dokonane w terminie 7 dni, co było warunkiem niezbędnym do przyznania płatności dobrostanowej. Zgłoszenie wpłynęło do ARiMR po terminie, co skutkowało nałożeniem sankcji. Sąd uznał, że rolnik nie skorzystał z możliwości zachowania terminu poprzez wysłanie pisma drogą elektroniczną lub pocztową, a powoływanie się na wadliwe działanie systemu elektronicznego nie było wystarczające. W konsekwencji, NSA oddalił skargę kasacyjną.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, sąd pierwszej instancji prawidłowo przyjął, że rolnik nie dochował terminu zgłoszenia przemieszczenia zwierząt, co skutkowało odmową przyznania płatności.

Uzasadnienie

NSA podkreślił, że w postępowaniu o przyznanie płatności, ciężar dowodu spełnienia przesłanek spoczywa na beneficjencie, a nie na organie. Rolnik nie wykazał, że zgłoszenie zostało dokonane w terminie, a powoływanie się na wadliwe działanie systemu elektronicznego nie było wystarczające.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (35)

Główne

p.p.s.a. art. 184

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.w.o.w. art. 27 § ust. 1 pkt 1-4

Ustawa o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020

Regulacja odmienna od zasad k.p.a. w zakresie ciężaru dowodu w postępowaniu o przyznanie płatności.

rozporządzenie dobrostanowe art. 5 § ust. 3 pkt 4

Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 3 marca 2020 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Dobrostan zwierząt" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020

Podstawą ustalenia wysokości płatności dobrostanowej jest średnia liczba krów mlecznych utrzymywanych przez rolnika w okresie, w którym ten rolnik przestrzega wymogów w ramach tego wariantu - w odniesieniu do których do dnia objęcia wnioskiem o przyznanie płatności dobrostanowej dokonano zgłoszeń wymaganych na podstawie przepisów o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt.

u.s.i.r.z. art. 12 § 1 pkt 1

Ustawa o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt

Posiadacz zwierzęcia gospodarskiego zgłasza kierownikowi biura informacje określone w art. 7 ust. 1 tiret drugie rozporządzenia 1760/2000 w terminie 7 dni - w przypadku bydła.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Nie stanowi samodzielnej podstawy kasacyjnej.

p.p.s.a. art. 179a

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 183

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 193

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 141 § 4

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie.

p.p.s.a. art. 133 § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd wydaje wyrok po zamknięciu rozprawy na podstawie akt sprawy.

p.p.s.a. art. 98 § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 141 § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 106 § 3

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 151

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 174 § 2

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 176 § 1 pkt 2

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 207 § 2

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 182 § 2 i 3

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.w.o.w. art. 27 § ust. 1 i 2

Ustawa o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020

Obowiązek organu ograniczony do wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego wskazanego przez stronę; brak obowiązku aktywnego poszukiwania dowodów na poparcie uprawnienia wnioskodawcy.

k.p.a. art. 80

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 81a

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 86

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 8 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada prawdy obiektywnej; w postępowaniu o przyznanie płatności nastąpiło odejście od tej zasady.

k.p.a. art. 136 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 78 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 57 § 5 pkt 2

Kodeks postępowania administracyjnego

Termin uważa się za zachowany, jeżeli przed jego upływem pismo zostało nadane w polskiej placówce pocztowej operatora wyznaczonego lub placówce pocztowej operatora świadczącego pocztowe usługi powszechne w innym państwie członkowskim UE, Konfederacji Szwajcarskiej albo państwie członkowskim EFTA - stronie umowy o EOG.

rozporządzenie dobrostanowe art. 3

Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 3 marca 2020 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Dobrostan zwierząt" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020

rozporządzenie dobrostanowe art. 5 § ust. 3

Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 3 marca 2020 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Dobrostan zwierząt" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020

rozporządzenie dobrostanowe art. 6

Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 3 marca 2020 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Dobrostan zwierząt" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020

rozporządzenie delegowane UE 640/2014 art. 31

Rozporządzenie delegowane Komisji (UE) nr 640/2014 z dnia 11 marca 2014 r. uzupełniające rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli oraz warunków odmowy lub wycofania płatności oraz do kar administracyjnych mających zastosowanie do płatności bezpośrednich, wsparcia rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności

u.s.i.r.z. art. 12 § 7

Ustawa o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt

Zgłoszeń tych dokonuje się w formie pisemnej na formularzu udostępnionym przez Agencję albo elektronicznej przez umieszczenie danych na informatycznym nośniku danych w sposób określony przez Agencję albo na formularzu umieszczonym na stronie internetowej administrowanej przez Agencję, umożliwiającym wprowadzenie danych do systemu teleinformatycznego Agencji, w którym jest prowadzony rejestr zwierząt gospodarskich oznakowanych.

rozporządzenie 1760/2000 art. 7 § ust. 1 tiret drugie

Rozporządzenie (WE) nr 1760/2000 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 17 lipca 2000 r. ustanawiające system identyfikacji i rejestracji bydła oraz dotyczące etykietowania wołowiny, mięsa wołowego i produktów wołowych

Informacje dotyczące wszystkich przemieszczeń do i z gospodarstwa oraz wszystkich przypadków urodzenia i śmierci zwierząt w gospodarstwie wraz z datami tych zdarzeń w maksymalnym terminie określonym przez dane państwo członkowskie; ten maksymalny termin wynosi co najmniej trzy dni i nie przekracza siedmiu dni od dnia jednego z tych zdarzeń.

u.d.e. art. 41

Ustawa z dnia 18 listopada 2020 r. o doręczeniach elektronicznych

Prawo pocztowe

Ustawa z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe

Argumenty

Odrzucone argumenty

Naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 27 ust 1 pkt 1-4 ustawy z 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich [...] poprzez nieuwzględnienie przez Sąd I instancji skargi mimo, iż błędnie ustalono stan faktyczny w zakresie daty zgłoszenia przemieszczenia zwierząt i uznanie, że Beneficjent nie dokonał w terminie zgłoszenia. Naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 8 § 1 k.p.a. poprzez naruszenie zasady zaufania obywateli do organów. Naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z § 3, § 5 ust. 3 i § 6 Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 3 marca 2020 r. [...] poprzez błędne zastosowanie i uznanie, że Strona nie dokonała w terminie zgłoszenia przemieszczenia zwierząt i odmowę przyznania płatności. Naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. art. 136 § 1 w zw. z art 78 § 1 k.p.a. poprzez nieprawidłowe nieuwzględnienie skargi mimo, iż organy nie zgromadziły wyczerpująco materiału dowodowego i nie uzupełniły go. Naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 133 § 1 oraz art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez brak pełnego i dostatecznie wnikliwego odniesienia się do rozpatrywanego stanu faktycznego sprawy oraz pominięcie w uzasadnieniu wyroku okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy.

Godne uwagi sformułowania

Ciężar dowodu spoczywał na rolniku. W postępowaniu w sprawie przyznania płatności nastąpiło odejście od zasady prawdy obiektywnej, ustawodawca zastosował regulację odmienną od art. 7 kpa. Beneficjent ma przedstawić wszystkie dowody niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy.

Skład orzekający

Henryk Wach

przewodniczący sprawozdawca

Bogdan Fischer

sędzia

Joanna Wegner

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ustalenie ciężaru dowodu w postępowaniach o przyznanie płatności rolnych oraz interpretacja terminów zgłoszeń w systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznych przepisów dotyczących płatności dobrostanowych i systemu identyfikacji zwierząt.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak kluczowe są terminy w postępowaniach administracyjnych, zwłaszcza gdy dotyczą środków unijnych i rolnictwa. Podkreśla znaczenie ciężaru dowodu po stronie beneficjenta.

Rolniku, pilnuj terminów! NSA wyjaśnia, kto ponosi ciężar dowodu w sprawie płatności dobrostanowych.

Sektor

rolnictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I GSK 598/23 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2024-06-13
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-06-09
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Bogdan Fischer
Henryk Wach /przewodniczący sprawozdawca/
Joanna Wegner
Symbol z opisem
6550
Sygn. powiązane
I SA/Bk 394/22 - Wyrok WSA w Białymstoku z 2022-12-09
Skarżony organ
Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Henryk Wach (spr.) Sędzia NSA Bogdan Fischer Sędzia NSA Joanna Wegner po rozpoznaniu w dniu 13 czerwca 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej P. Z. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 24 marca 2023 r. sygn. akt I SA/Bk 394/22 w sprawie ze skargi P. Z. na decyzję Dyrektora Podlaskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Łomży z dnia 27 lipca 2022 r. nr [...] w przedmiocie przyznania płatności dobrostanowej 1. oddala skargę kasacyjną; 2. odstępuje od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego w całości.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku, wyrokiem z 24 marca 2023 r., sygn. akt I SA/Bk 394/22 po rozpoznaniu sprawy ze skargi kasacyjnej Dyrektora Podlaskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (ARMiR) w Łomży od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z 9 grudnia 2022 r. - w trybie art. 179a ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r. poz. 329, dalej: "p.p.s.a.") - uchylił wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z 9 grudnia 2022 r., oddalił skargę P. Z. na decyzję Dyrektora Podlaskiego Oddziału Regionalnego ARMiR w Łomży z [...] lipca 2022 r. nr [...] w przedmiocie przyznania płatności dobrostanowej. Sąd I instancji zasądził od P. Z. na rzecz organu 460 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
P. Z. wniósł skargę kasacyjną od powyższego wyroku domagając się jego uchylenia w całości i przekazanie sprawy WSA w Białymstoku do ponownego rozpoznania. Autor skargi kasacyjnej wniósł o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego i zrzekł się przeprowadzenia rozprawy.
Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie:
art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. art. 27 ust 1 pkt 1-4 ustawy z 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz. U. 2015 poz. 349) w zw. z art. art. 80, art. 81a oraz art. 86 Ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. 2023 poz. 775, dalej: "k.p.a.") poprzez nieuwzględnienie przez Sąd I instancji skargi mimo, iż błędnie ustalono stan faktyczny w zakresie daty zgłoszenia przemieszczenia zwierząt i uznanie, że Beneficjent nie dokonał w terminie tj. 24 sierpnia 2021 r. zgłoszenia przemieszczenia zwierząt, mimo przekazania przedmiotowego zgłoszenia do jednostki ARiMR za pomocą skrzynki na dokumenty/urny, w których możliwe było pozostawienie dokumentów, nierozpoznanie i nie zgromadzenie materiału dowodowego w sposób wszechstronny celem wyjaśnienia wątpliwości w sprawie co do daty dokonania zgłoszenia przemieszczenia zwierząt oraz niezapewnienie stronie czynnego udziału w sprawie i uniemożliwienie jej oraz pełnomocnikowi J. Z. złożenia wyjaśnień w zakresie okoliczności złożenia zgłoszenia oraz poprzez brak rozstrzygnięcia wątpliwości faktycznych na korzyść strony,
art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 8 § 1 k.p.a. poprzez naruszenie zasady zaufania obywateli do organów, bezzasadne przyjęcie wersji odmiennej zdarzenia niż prezentowana przez Stronę oraz obciążenie Strony negatywnymi konsekwencjami zastosowanych przez Organ rozwiązań,
art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. § 3, § 5 ust. 3 i § 6 Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 3 marca 2020 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Dobrostan zwierząt" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz. U. 2020 poz. 382) w zw. z art. 31 Rozporządzenia delegowane Komisji (UE) nr 640/2014 z 11 marca 2014 r. uzupełniające rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli oraz warunków odmowy lub wycofania płatności oraz do kar administracyjnych mających zastosowanie do płatności bezpośrednich, wsparcia rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności (Dz. U. UE. L. z 2014 r. Nr 181, str. 48 z późn. zm.) - poprzez błędne zastosowanie i uznanie, że Strona nie dokonała w terminie zgłoszenia przemieszczenia zwierząt i odmowę przyznania płatności oraz zastosowanie sankcji,
art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. art. 136 § 1 w zw. z art 78 § 1 k.p.a. poprzez nieprawidłowe nieuwzględnienie skargi mimo, iż organy nie zgromadziły wyczerpująco materiału dowodowego i nie uzupełniły go- mimo wnioskowania- o przesłuchanie J. Z. na okoliczność wrzucenia 24 sierpnia 2021 r. do wrzutni zgłoszenia formularza przemieszczenia zwierząt - co mogło mieć istotny wpływ na wynik postępowania,
art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 133 § 1 oraz art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez brak pełnego i dostatecznie wnikliwego odniesienia się do rozpatrywanego stanu faktycznego sprawy oraz pominięcie w uzasadnieniu wyroku okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy poprzez wyjaśnienie przyjęcia przez organ i Sąd daty wpływu wniosku dobrostanowego do ARiMR w dniu 26 sierpnia 2021 r., skoro przed przyjęciem przez organ wniosek podlegał kwarantannie, zatem musiał być złożony wcześniej 24 sierpnia 2021 r. co potwierdza Skarżący oraz jego żona J. Z. i wskazuje na logiczny przebieg zdarzeń - co mogło mieć istotny wpływ na wynik postępowania.
Argumentację na poparcie powyższych zarzutów skarżący kasacyjnie przedstawił w uzasadnieniu skargi kasacyjnej.
Dyrektor Podlaskiego Oddziału Regionalnego ARiMR w Łomży w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniósł o jej oddalenie oraz o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z 183 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. Jeżeli nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a., a w rozpoznawanej sprawie nie wystąpiły, to Sąd związany jest granicami skargi kasacyjnej.
Według art. 193 zdanie drugie p.p.s.a., uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej. W ten sposób wyraźnie został określony zakres, w jakim Naczelny Sąd Administracyjny uzasadnia z urzędu wydany wyrok, w przypadku gdy oddala skargę kasacyjną. Regulacja ta, jako mająca charakter szczególny, wyłącza zatem przy tego rodzaju rozstrzygnięciach odpowiednie stosowanie do postępowania przed tym Sądem wymogów dotyczących elementów uzasadnienia wyroku, przewidzianych w art. 141 § 4 w związku z art. 193 zdanie pierwsze p.p.s.a. Omawiany przepis ogranicza wymogi, jakie musi spełniać uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną wyłącznie do, niemającej swojego odpowiednika w art. 141 § 4 p.p.s.a., oceny zarzutów skargi kasacyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny uzyskał fakultatywne uprawnienie do przedstawienia, zależnie od własnej oceny, wyłącznie motywów zawężonych do aspektów prawnych świadczących o braku usprawiedliwionych podstaw skargi kasacyjnej albo o zgodnym z prawem wyrokowaniu przez sąd pierwszej instancji mimo nieprawidłowego uzasadnienia.
Za podstawę wyroku z 24 marca 2023 r., I SA/Bk 394/22 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku przyjął ustalenia faktyczne dokonane przez Dyrektora Podlaskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Łomży. W dniu 17 czerwca 2021 r. P. Z. złożył wniosek o przyznanie płatności dobrostanowej (PROW 2014-2020) na 2021 rok w ramach realizacji wariantu 2.2 Dobrostan krów mlecznych utrzymywanych grupowo - zwiększona powierzchnia w budynkach w tym o przyznanie kosztów transakcyjnych. Po przeprowadzeniu postępowania Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Suwałkach decyzją z [...] maja 2022 r. odmówił przyznania płatności, nałożył sankcję oraz odmówił przyznania kwoty przeznaczonej na refundację kosztów transakcyjnych poniesionych z tytułu sporządzenia planu poprawy dobrostanu zwierząt. Dyrektor Podlaskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Łomży decyzją z [...] lipca 2022 r. utrzymał w mocy to rozstrzygnięcie. Ustalono, że w siedzibie stada wnioskodawcy średnia liczba krów mlecznych wyniosła [...] sztuk, w przypadku pewnych zwierząt o numerach identyfikacyjnych wnioskodawca nie spełnił kryterium terminowego zgłoszenia przemieszczeń. W siedzibie stada przebywały 62 krowy mleczne zgłoszone nieterminowo. Średnia liczba krów mlecznych zgłoszonych nieterminowo przeliczonych w stosunku do całego okresu zobowiązania wyniosła 53,1181 sztuk., a średnia liczba krów zgłoszonych prawidłowo, kwalifikujących się do płatności wyniosła 30,71 sztuk. Uzasadnienie wyroku wojewódzkiego sądu administracyjnego zawiera jednoznaczne stanowisko co do stanu faktycznego przyjętego za podstawę rozstrzygnięcia.
Zgodnie z art. 174 pkt 2) p.p.s.a., skargę kasacyjną można oprzeć na podstawie naruszenia przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Oparcie skargi kasacyjnej na naruszeniu przepisów postępowania jest niezbędne w sytuacji, gdy strona zamierza kwestionować stan faktyczny przyjęty przy wyrokowaniu przez Sąd I instancji. Według art. 176 § 1 pkt 2) p.p.s.a., skarga kasacyjna powinna zawierać przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie, co oznacza że w skardze kasacyjnej należy sformułować w sposób jednoznaczny podstawy kasacyjne oraz umotywować je w taki sposób, aby poszczególne fragmenty uzasadnienia można było połączyć z poszczególnymi zarzutami. Wskazanie podstaw skargi kasacyjnej wymaga zatem prawidłowego ich określenia w samej skardze kasacyjnej, co oznacza konieczność powołania konkretnych przepisów prawa, którym uchybił Sąd I instancji oraz uzasadnienia zarzutu ich naruszenia. Rozpoznawana skarga kasacyjna nie spełnia tych wymogów. Mając na względzie treść uchwały Pełnego Składu Naczelnego Sądu Administracyjnego z 26 października 2009 r., I OPS 10/09 (orzeczenia.nsa.gov.pl), Naczelny Sąd Administracyjny dokonał łącznej oceny zarzutów skargi kasacyjnej.
W ramach tej podstawy kasacyjnej kasator zarzucił Sądowi I instancji naruszenie: art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w związku z art. 27 ust. 1 pkt 1-4 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 w związku z art. 80, art. 81a oraz art. 86 kpa; art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w związku z art. 8 § 1 kpa; art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w związku z § 3, § 5 ust. 3, § 6 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 3 marca 2020 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Dobrostan zwierząt" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 w związku z art. 31 rozporządzenie delegowane Komisji (UE) nr 640/2014 z dnia 11 marca 2014 r. uzupełniające rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli oraz warunków odmowy lub wycofania płatności oraz do kar administracyjnych mających zastosowanie do płatności bezpośrednich, wsparcia rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności; art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w związku z art. 136 § 1 kpa w związku z art. 78 § 1 kpa; art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w związku z art. 133 § 1 p.p.s.a. oraz w związku z art. 141 § 4 p.p.s.a.
Zgodnie z art. 141 § 4 p.p.s.a., uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Należy zwrócić uwagę na to, że zgodnie z art. 133 § 1 p.p.s.a., sąd wydaje wyrok po zamknięciu rozprawy na podstawie akt sprawy. Z kolei, według art. 98 § 1 p.p.s.a., przewodniczący zamyka rozprawę (posiedzenie). Natomiast uzasadnienie wyroku sporządza się z urzędu w terminie czternastu dni od dnia ogłoszenia wyroku albo podpisania sentencji wyroku wydanego na posiedzeniu niejawnym (art. 141 § 1 p.p.s.a.). Z przepisów tych wynika, że skoro wydanie wyroku który jest wynikiem sprawy sądowo administracyjnej, poprzedza czasowo sporządzenie jego uzasadnienia, to wadliwie sporządzone uzasadnienie nie może mieć istotnego wpływu na wynik sprawy w przypadku, kiedy uzasadnienie pozwala na kontrolę kasacyjną orzeczenia oraz zawiera stanowisko co do stanu faktycznego przyjętego za podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia. Uzasadnienie zaskarżonego skargą kasacyjną wyroku spełnia wymogi ustawowe.
Przyjęcie w art. 133 § 1 p.p.s.a. zasady, że sąd administracyjny orzeka na podstawie akt sprawy, oznacza, że sąd ten rozpatruje sprawę na podstawie stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dniu wydania zaskarżonego aktu. Od tej zasady istnieje wyjątek, o którym mowa w art. 106 § 3 p.p.s.a., sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Skoro Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku postępowania dowodowego nie prowadził, to uwzględnił stan faktyczny i prawny istniejący w dniu wydania decyzji ostatecznej.
Według art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Przepis ten normuje postępowanie sądowe w sprawach z zakresu kontroli działalności administracji publicznej określając kompetencję sądu administracyjnego w fazie orzekania i co do zasady nie może stanowić samodzielnej podstawy kasacyjnej, ponieważ jego naruszenie przez Sąd I instancji jest zawsze następstwem uchybienia innym przepisom postępowania. Nie jest naruszeniem przepisów postępowania (p.p.s.a.) zastosowanie przez Sąd I instancji środka określonego w ustawie - art. 151 p.p.s.a., kiedy Sąd nie stwierdzi naruszenia prawa z art. 145 § 1 p.p.s.a. Kasator powiązał naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. z przepisami kpa; z art. 27 ust. 1 pkt 1-4 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich; z § 3, § 5 ust. 3, § 6 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 3 marca 2020 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej (...); z art. 31 rozporządzenie delegowane Komisji (UE) nr 640/2014.
Istota rozpoznawanej sprawy sprowadza się do oceny, czy prawidłowe jest ustalenie dokonane przez Dyrektora Podlaskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Łomży, zaakceptowane przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku, że termin na zgłoszenie przemieszczenia upływał 24 sierpnia 2021 r., zaś dokumenty wpłynęły do Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Suwałkach 26 sierpnia 2021 r. Skutkiem tego było niespełnienie warunku z § 5 ust. 3 pkt 4) rozporządzenia dobrostanowego. Rolnik dokonał zgłoszenia do bazy IRZ zdarzeń przybycia i wybycia zwierząt do/z siedziby stada z uchybieniem 7-dniowego terminu i uznano je za zwierzęta niezatwierdzone. Uchybienie to dotyczyło 62 sztuk bydła, co skutkowało nałożeniem sankcji w wysokości 31.605,27 złotych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku powołując przepisy postępowania, które w sprawie miały zastosowanie uznał, że ciężar dowodu spoczywał na rolniku.
W artykule 27 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 znajduje się regulacja odmienna od zasad określonych w kpa. Obowiązek organu został ograniczony jedynie do wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego wskazanego przez stronę. Na organach nie ciąży natomiast obowiązek aktywnego poszukiwania dowodów na poparcie uprawnienia wnioskodawcy do otrzymania płatności. W postępowaniu w sprawie przyznania płatności nastąpiło odejście od zasady prawdy obiektywnej, ustawodawca zastosował regulację odmienną od art. 7 kpa, zgodnie z którym to organy administracji publicznej podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy. W postępowaniu w sprawie przyznania płatności to nie organ administracji publicznej, a beneficjent ma przedstawić wszystkie dowody niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy. Jest to zatem oparcie postępowania dowodowego w znacznym stopniu na dowodach przedstawionych przez stronę w toku postępowania, a tym samym przeniesienie ciężaru dowodowego na osobę, która z faktu wywodzi skutki prawne. Ciężar wykazania spełnienia przesłanek, od których uzależnione jest uprawnienie do płatności obciąża podmiot, który wnioskował o przyznanie płatności.
Według § 5 ust. 3 pkt 4) rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 3 marca 2020 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Dobrostan zwierząt" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020, podstawą ustalenia wysokości płatności dobrostanowej w ramach wariantów, o których mowa w § 4 ust. 2 pkt 2 lit. b, jest średnia liczba krów mlecznych utrzymywanych przez rolnika w okresie, w którym ten rolnik przestrzega wymogów w ramach tego wariantu - w odniesieniu do których do dnia objęcia wnioskiem o przyznanie płatności dobrostanowej dokonano zgłoszeń wymaganych na podstawie przepisów o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt, a najpóźniej od dnia objęcia tym wnioskiem są spełnione wymagania w zakresie identyfikacji określone w przepisach o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt.
Zgodnie z art. 12 ust. 1 pkt 1) ustawy o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt, posiadacz zwierzęcia gospodarskiego zgłasza kierownikowi biura informacje określone w art. 7 ust. 1 tiret drugie rozporządzenia 1760/2000 w terminie 7 dni - w przypadku bydła. Informacje określone w art. 7 ust. 1 tiret drugie rozporządzenia 1760/2000 dotyczą wszystkich przemieszczeń do i z gospodarstwa oraz wszystkich przypadków urodzenia i śmierci zwierząt w gospodarstwie wraz z datami tych zdarzeń w maksymalnym terminie określonym przez dane państwo członkowskie; ten maksymalny termin wynosi co najmniej trzy dni i nie przekracza siedmiu dni od dnia jednego z tych zdarzeń. Według art. 12 ust. 7 ustawy o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt, zgłoszeń tych dokonuje się w formie pisemnej na formularzu udostępnionym przez Agencję albo elektronicznej przez umieszczenie danych na informatycznym nośniku danych w sposób określony przez Agencję albo na formularzu umieszczonym na stronie internetowej administrowanej przez Agencję, umożliwiającym wprowadzenie danych do systemu teleinformatycznego Agencji, w którym jest prowadzony rejestr zwierząt gospodarskich oznakowanych.
Z przepisów tych wynika, że beneficjent ma przedstawić wszystkie dowody niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy. Jeżeli początkiem terminu określonego w dniach jest pewne zdarzenie, przy obliczaniu tego terminu nie uwzględnia się dnia, w którym zdarzenie nastąpiło. Upływ ostatniego z wyznaczonej liczby dni uważa się za koniec terminu. Aby zachować 7 dniowy termin zgłoszenia kierownikowi biura informacji dotyczących wszystkich przemieszczeń do i z gospodarstwa oraz wszystkich przypadków urodzenia i śmierci zwierząt w gospodarstwie wraz z datami tych zdarzeń beneficjent może dokonać zgłoszenia w formie elektronicznej. Termin uważa się za zachowany, jeżeli przed jego upływem pismo zostało wysłane na adres do doręczeń elektronicznych organu administracji publicznej, a nadawca otrzymał dowód otrzymania, o którym mowa w art. 41 ustawy z dnia 18 listopada 2020 r. o doręczeniach elektronicznych. To beneficjent decyduje o tym, czy zgłoszenia dokona w formie pisemnej, czy elektronicznej. W tej sprawie beneficjent dokonał zgłoszenia w formie pisemnej powołując się na wadliwe działanie systemu elektronicznego Agencji. Zgodnie z art. 57 § 5 pkt 2) kpa, termin uważa się za zachowany, jeżeli przed jego upływem pismo zostało nadane w polskiej placówce pocztowej operatora wyznaczonego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe albo placówce pocztowej operatora świadczącego pocztowe usługi powszechne w innym państwie członkowskim Unii Europejskiej, Konfederacji Szwajcarskiej albo państwie członkowskim Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) - stronie umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym. Z tej formy wysłania zgłoszenia beneficjent jednak nie skorzystał.
Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną na mocy art. 184 p.p.s.a. Na podstawie art. 207 § 2 p.p.s.a. odstąpiono od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, ponieważ zachodzi przypadek szczególnie uzasadniony.
Niniejsza sprawa zastała rozpoznana na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 182 § 2 i 3 p.p.s.a., bowiem skarżący kasacyjnie i organ zrzekli się przeprowadzenia rozprawy.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI