I GSK 593/25

I GSK 593/25 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2025-08-21
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-05-05
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Bogdan Fischer /przewodniczący/
Michał Kowalski
Piotr Pietrasz /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6559
Hasła tematyczne
Środki unijne
Sygn. powiązane
V SA/Wa 203/24 - Wyrok WSA w Warszawie z 2024-09-17
Skarżony organ
Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku
Uchylono zaskarżony wyrok i oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 1105
art. 5 ust. 1 pkt 10, art. 10
Ustawa z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju  Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (t.j.)
Dz.U.UE.L 2005 nr 277 poz 1 art. 4 ust. 1 i 2, art. 35 ust. 1-3
Rozporządzenie Rady (WE) nr 1698/2005 z dnia 20 września 2005 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz  Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW).
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Bogdan Fischer Sędzia NSA Piotr Pietrasz (spr.) Sędzia NSA Michał Kowalski Protokolant starszy asystent sędziego Patrycja Czubała po rozpoznaniu w dniu 21 sierpnia 2025 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 września 2024 r. sygn. akt V SA/Wa 203/24 w sprawie ze skargi G. I. Sp. z o.o. w N. na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia 22 listopada 2023 r. nr 115/CE/D/GR/2023/ARiMR w przedmiocie przyznania środków z tytułu pomocy finansowej na wspieranie grup producentów rolnych 1. uchyla zaskarżony wyrok; 2. oddala skargę; 3. zasądza od G. I. Sp. z o.o. w N. na rzecz Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa 460 (czterysta sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (dalej: WSA w Warszawie, Sąd I instancji) wyrokiem z dnia 17 września 2024 r., sygn. akt V SA/Wa 203/24po rozpoznaniu skargi G. I. Sp. z o.o. w N. (dalej: skarżąca, spółka) na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej: Prezes ARiMR) z dnia 22 listopada 2023 r. nr 115/E/D/GR/2023/ARiMR w przedmiocie przyznania pomocy finansowej ze środków unijnych w pkt 1) uchylił zaskarżoną decyzję, oraz poprzedzającą ją decyzję Dyrektora Opolskiego Oddziału ARiMR (dalej: Dyrektor Opolskiego OR ARiMR) z dnia 18 lipca 2023 r., nr 08OR/3/23, w pkt 2) zasądził od Prezesa ARiMR na rzecz skarżącej 697 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Sąd I instancji orzekał w następującym stanie sprawy:
Grupa producentów rolnych M. D. Sp. z o. o. w P. (obecnie: G. I. Sp. z o. o. w N.) w dniu 17 marca 2016 r. złożyła w siedzibie Dolnośląskiego OR ARiMR wniosek o płatność za okres od dnia 23 lutego 2016 r. do dnia 22 lutego 2017 r., tj. za 5 rok korzystania z pomocy w ramach działania "Grupy producentów rolnych".
Podstawą do złożenia przez spółkę wniosku o płatność stanowiła w tym okresie decyzja z dnia 23 lutego 2012 r. o wpisie do Rejestru Grup Producentów Rolnych wydana przez Marszałka Województwa Dolnośląskiego oraz decyzja z dnia [...] października 2012 r. wydana przez Dyrektora Dolnośląskiego OR ARiMR o przyznaniu pomocy finansowej w ramach ww. działania.
W dniu 14 czerwca 2017 r. Dyrektor Dolnośląskiego OR ARiMR wydał decyzję o odmowie przyznania środków finansowych za piąty rok działalności. Decyzją z dnia 16 października 2017 r. Prezes ARiMR utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
Rozpoznając skargę na ww. decyzję, WSA w Warszawie wyrokiem z dnia 5 lipca 2018 r., sygn. akt V SA/Wa 2224/17 oddalił skargę M. D. Sp. z o. o. Od tego wyroku M. D. Sp. z o. o. złożyła skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego, który wyrokiem z dnia 13 października 2022 r., sygn. akt I GSK 3248/18 uchylił ww. wyrok Sądu I instancji oraz zaskarżoną decyzję Prezesa ARiMR nr 39/17 z dnia 16 października 2017 r.
Kierując się ww. wyrokiem NSA, Prezes ARiMR ponownie rozpoznając sprawę uchylił w całości zaskarżoną decyzję z 14 czerwca 2017 r.
W chwili ponownego rozpoznawania wniosku Spółki M. D. będąca następcą prawnym podmiotu, który składał przedmiotowy wniosek o płatność stała się spółka G. I. Sp. o. o. w N.
W dniu 18 lipca 2023 r. Dyrektor Opolskiego OR ARiMR wydał na rzecz skarżącej spółki decyzję o odmowie przyznania środków z tytułu przedmiotowej pomocy finansowej tj. za piąty rok działalności.
Decyzją z dnia 22 listopada 2023 r. Prezes ARIMR utrzymał w mocy decyzję Dyrektora. Uzasadniając zaskarżoną decyzję organ odwoławczy wskazał, że warunkiem niezbędnym do otrzymania płatności za dany okres pomocy jest posiadanie przez grupę przymiotu uznania, co z kolei na gruncie prawa krajowego sprowadza się do posiadania wpisu we właściwym rejestrze, o którym mowa w art. 9 ustawy z dnia 15 września 2000 r. o grupach producentów rolnych i ich związkach oraz o zmianie innych ustaw (Dz. U. z 2023 r., poz. 1145) - rejestrze grup producentów rolnych. Na mocy decyzji z dnia 1 kwietnia 2020 r. Dyrektor Dolnośląskiego OR ARiMR wykreślił M. D. Sp. z o. o. z rejestru grup producentów rolnych, stwierdzając niespełnienie przez spółkę warunków uznania w zakresie produkcji produktu lub grup produktów, ze względu na które grupa została utworzona. W związku z tym skarżąca spółka nie posiada statusu grupy producentów rolnych w rozumieniu ustawy o grupach producentów. Skarżąca nie prowadzi żadnej działalności w zakresie produkcji rolnej, co wynika z wpisu w KRS. Zatem nie ma możliwości przyznania pomocy finansowej podmiotowi niebędącemu grupą. Kryterium bycia grupą producentów rolnych w rozumieniu ww. ustawy musi być spełnione zarówno na dzień złożenia wniosku o płatność jak również w dniu wydania decyzji. Brak jest podstaw do przyznania pomocy spółce w oparciu o § 3 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 20 kwietnia 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Grupy producentów rolnych" objętej Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. z 2018 r. poz. 688, z późn. zm., dalej: rozporządzenie wykonawcze).
Następnie skarżąca złożyła do Sądu I instancji skargę, który wyrokiem z 17 września 2024 r., sygn. akt V SA/Wa 203/24 ją uwzględnił.
Sąd I instancji wskazał, że nie można zgodzić się z organami ARiMR, że warunkiem niezbędnym do otrzymania wsparcia za dany rok działalności grupy producentów jest posiadanie wpisu do rejestru producentów rolnych w dacie wydawania decyzji o płatności. Takie rozumowanie prowadziłoby do bezpodstawnego zróżnicowania sytuacji prawnej grup producentów rolnych uzależnionej od tego, jak szybko rozpoznawane byłyby wnioski o płatność. Z przepisów prawa nie wynika przecież, by grupa producentów rolnych musiała istnieć aż do prawomocnego rozpoznania jej wniosków o płatności. Na prawo do płatności za kolejny rok działalności grupy producentów należy patrzeć z perspektywy, wskazanego w art. 5 ust. 1 pkt 10 ustawy i skonkretyzowanego w § 3 ust. 1 pkt 1 i w § 6 ust. 1 i 2 rozporządzenia, celu jakiemu przyznane wsparcie miało służyć. Tym celem jest prowadzenie na terytorium RP działalności grupy producentów rolnych przez pełne 12 miesięcy liczonych od dnia wydania decyzji o wpisie do rejestru.
Argumentacja organów ARiMR nie daje się pogodzić z treścią powołanych przepisów rozporządzenia ani z celem, jaki wiąże się z podjęciem działalności producenckiej przez grupę producentów rolnych, znajdującym swoją podstawę w art. 4 ust. 1 i 2 rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł Prezes ARiMR zaskarżając orzeczenie w całości.
A. Skargę kasacyjną oparł na podstawie określonej w art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (aktualnie: Dz. U. z 2024 r., poz. 935; dalej: p.p.s.a.) naruszenia przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, a w szczególności:
1) naruszenia art.151 p.p.s.a. w związku z art.141 gdyż uzasadnienie wyroku jest wadliwe z uwagi na:
a) brak przedstawienia rozumowania składu Sądu orzekającego w niniejszej sprawie;
b) brak przedstawienia stanowiska organu, pomimo że zawiera ono dodatkową argumentację prawną w zakresie niedopuszczalności przedmiotowej płatności, której brak w zaskarżonej decyzji;
c) brak przedstawienia decyzji organu pierwszej instancji i uzasadnienia zastosowania art. 135 p.p.s.a.;
d) brak wyjaśnienia podstawy prawnej rozstrzygnięcia w zakresie art. 4 ust. 1 i ust. 2 rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005;
2) naruszenia art. 151 p.p.s.a. w związku z art. 8 § 2 k.p.a. przez uprzywilejowanie skarżącego względem innych podmiotów, którym odmówiono płatności wskutek utraty statusu grupy producentów rolnych;
3) naruszenia art. 151 p.p.s.a. w związku z art. 133 § 1 p.p.s.a. przez dowolne ustalenie stanu faktycznego, w szczególności w zakresie sposobu i terminu skorzystania ze spornej płatności;
B) Skargę kasacyjną oparła na podstawie określonej w art. 174 pkt 1 p.p.s.a., tj. naruszenia przepisów prawa materialnego, a w szczególności naruszenia:
1) art. 145 §1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. w związku z art. 135 p.p.s.a. w związku z § 3 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia wykonawczego poprzez błędną wykładnię § 3 ust. 1 pkt 1 tego rozporządzenia polegającą na przyjęciu, że legitymowanie się przez podmiot ubiegający się o dofinansowanie z EFRROW uznaniem i wpisem do rejestru grup producentów rolnych nie jest warunkiem koniecznym dla wydania decyzji o przyznaniu środków z tytułu pomocy finansowej w ramach działania "Grupy Producentów Rolnych" objętego PROW na lata 2007-2013;
2) art. 145 §1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. w związku z art. 135 p.p.s.a. w związku z art. 5 ust. 1 pkt 10 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. z 2023, poz. 1105; dalej: "ustawa PROW") w związku z art. 4 ust. 1 w związku z art. 35 ust. 1 rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 (Dz. U. L 277 z 21.10.2005, str. 1, z póżn. zm.) poprzez błędną wykładnię art. 5 ust. 1 pkt 10 ustawy PROW polegającą na uznaniu, że przyznanie środków z tytułu pomocy finansowej w ramach działania "Grupy Producentów Rolnych" objętego PROW na lata 2007-2013 podmiotowi, który w dacie wydawania decyzji o przyznaniu przedmiotowego wsparcia nie posiada statusu grupy producentów i nie prowadzi działalności rolniczej nie jest sprzeczne z celami określonymi w art. 4 ust. 1 w związku z art. 35 ust. 1 rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005;
3) art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. w związku z art. 135 p.p.s.a. w związku z art. 5 ust. 1 pkt 10 ustawy PROW w związku z § 3 ust. 1 pkt 1 i § 6 ust. 1 i 2 rozporządzenia z dnia 20 kwietnia 2007 r. w związku z art. 4 ust. 1 w związku z art. 35 ust. 1 rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie ww. przepisów krajowych, a w szczególności przedstawienie innego celu płatności niż cele wsparcia określone w art. 4 ust. 1 w związku z art. 35 ust. 1 i ust. 2 rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005;
4) art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. w związku z art. 107 ust. 1 Traktatu o funkcjonowaniu UE (TFUE) w związku z art. 4 ust. 1 lit. a) w związku z art. 35 ust. 1 rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w związku z art. 39 ust. 1 lit. a) i b) TFUE poprzez błędną wykładnię art. 35 ust. 1 rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 i niezastosowanie art. 107 ust. 1 w związku z art. 39 ust. 1 lit. a) i b) Traktatu o funkcjonowaniu UE przez przyjęcie, że dopuszczalna jest pomoc ze środków EFRROW w ramach działania "Grupy producentów" pomimo utraty statusu grupy producentów rolnych, podczas gdy za prawidłową powinna być uznana wykładnia, według której po utracie statusu grupy producentów rolnych pomoc ze środków EFRROW w ramach działania "Grupy producentów" jest niedopuszczalna.
Wskazując na powyższe zarzuty skarżący kasacyjnie organ wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji, zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa przez radcę prawnego, na rzecz skarżącego kasacyjnie, według norm przepisanych.
Argumentację na poparcie zarzutów sformułowanych w petitum skargi kasacyjnej przedstawiono w jej uzasadnieniu.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną skarżąca spółka w pełni poparła stanowisko zawarte w zaskarżonym wyroku Sądu I instancji i wniosła o oddalenie skargi kasacyjnej oraz zwrot kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga kasacyjna zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z 183 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. Jeżeli nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a., a w rozpoznawanej sprawie nie wystąpiły, to Sąd związany jest granicami skargi kasacyjnej.
Istota sporu w niniejszej sprawie sprowadza się do tego, że powodem odmowy przyznania środków z tytułu pomocy finansowej jest fakt (bezsporny) utraty przez skarżącą statusu grupy producentów i wykreślenie jej z rejestru grup producentów rolnych 1 kwietnia 2020 r. Za zasadne należało uznać zarzuty naruszenia przez Sąd I instancji przepisów § 3 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia wykonawczego oraz art. 5 ust. 1 pkt 10 ustawy PROW. Stosownie do art. 5 ust. 1 pkt 10 ustawy PROW krajowy program rozwoju obszarów wiejskich ze środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich przewiduje pomoc grupom producenckim. Określony przepisem ustawy obszar pomocy odpowiada określonemu art. 20 lit. d ppkt (ii) rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005, rodzajowi wsparcia właściwemu dla środków przejściowych jakim jest wsparcie tworzenia grup producenckich dla krajów tą normą określonych (m.in. dla Polski). Zasadnicze cele tej pomocy określone zostały w art. 35 ust. 1 rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005, a jak stanowi ust. 3 tego artykułu wsparcie udzielane jest grupie producentów oficjalnie uznanej przez właściwy organ państwa członkowskiego najpóźniej do dnia 13 grudnia 2013 r. przy czym, uznanie grupy producentów rolnych na terenie Rzeczypospolitej Polskiej zyskuje swój materialno-normatywny wyraz w adresowanej do danej grupy decyzji marszałka województwa właściwego ze względu na siedzibę grupy o spełnianiu przez tę grupę warunków oraz wpisie do rejestru producentów rolnych.
Zgodnie z § 3 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia wykonawczego pomoc jest udzielana grupie producentów rolnych prowadzącej działalność na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, wpisanej do rejestru grup producentów rolnych zgodnie z przepisami ustawy o grupach producentów rolnych. Wpis do rejestru jest więc jednym z podstawowych warunków udzielenia grupie producentów rolnych pomocy, stosownie do § 3 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia wykonawczego, zgodnie z którym, aby grupa producencka, prowadząca na terenie Rzeczypospolitej Polskiej działalność, mogła uzyskać pomoc, musi uzyskać wpis do rejestru grup producentów rolnych zgodnie z przepisami ustawy z dnia 15 września 2000 r. o grupach producentów rolnych i ich związkach oraz o zmianie innych ustaw (Dz. U. Nr 88, poz. 983 z późn. zm.). Udzielenie pomocy jest uzależnione także od spełnienia przez grupę warunków wymienionych w § 3 ust. 1 pkt 2 i 3 rozporządzenia wykonawczego.
Z kolei § 6 ust. 1 wskazanego rozporządzenia stanowi, że pomoc wypłacana w formie rocznych płatności obejmuje okres kolejnych 12 miesięcy prowadzenia działalności przez grupę, liczone od dnia wydania decyzji o wpisie grupy do rejestru. Z § 6 ust. 3 rozporządzenia wykonawczego wynika, że wypłata pomocy za dany okres jest dokonywana: 1) na podstawie decyzji dyrektora oddziału regionalnego Agencji, która jest wydawana w terminie 90 dni od dnia złożenia wniosku o płatność; 2) w terminie 60 dni od dnia, w którym decyzja, o której mowa w pkt 1, stała się ostateczna.
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę podziela pogląd wyrażony w wyrokach NSA (por. wyroki NSA: z dnia 25 maja 2016 r. sygn. akt II GSK 18/15; z dnia 5 lipca 2016 r., sygn. akt II GSK 275/15; z dnia 28 marca 2017 r. sygn. akt II GSK 2528/15; te orzeczenia oraz powoływane dalej dostępne na stronie: www.orzeczenia.nsa.gov.pl), że z treści przytoczonych unormowań wynika jednoznacznie, że podmiotem uprawnionym do dochodzenia wsparcia i uzyskania pomocy są, uznane przez właściwy organ, grupy producentów. Nie jest sporne, że prawodawca krajowy w sposób wyraźny odróżnia udzielenie pomocy, określone w § 3 ust. 1 rozporządzenia wykonawczego, od wypłaty tej pomocy, o czym stanowi § 6 ust. 1 tego aktu.
Przyznanie pomocy decyzją, o jakiej mowa w § 4 rozporządzenia wykonawczego nie daje grupie producentów gwarancji wypłaty przyznanej pomocy. Wnioski o przyznanie pomocy (§ 5 ust. 1 i 2) oraz wnioski o wypłatę pomocy (§ 6 ust. 3 i § 7 ust. 1 i 2) rozpoznawane są w odrębnych postępowaniach kończących się wydaniem odrębnych decyzji (§ 4 i § 6 ust. 3). Obie przewidziane rozporządzeniem wykonawczym decyzje służą realizacji wsparcia grup producentów przewidzianego prawem unijnym i ustawą o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich. Określony w akcie wykonawczym sposób realizacji tego wsparcia poprzez wydanie decyzji o przyznaniu pomocy, a następnie o wypłacie pomocy, stanowi uszczegółowienie trybu przyznawania pomocy finansowej, dokonane na mocy delegacji ustawowej zawartej w art. 29 ust. 1 pkt 1 ustawy PROW.
W świetle dotychczasowych uwag trafne jest stanowisko skarżącego kasacyjnie organu, że wnioskodawca ubiegający się o wypłatę pomocy w dniu wydania decyzji musi posiadać status grupy producentów. Jak już wspomniano, w myśl art. 5 ust. 1 pkt 10 i art. 10 ustawy PROW, podmiotem uprawnionym do uzyskania wsparcia są wyłącznie grupy producentów. Status grupy producentów potwierdza wpis do rejestru grup (art. 7 ust. 1 ustawy o grupach producentów rolnych). Legitymowanie się wpisem do grup producentów jest zatem warunkiem koniecznym nie tylko wydania decyzji o przyznaniu pomocy (§ 4), ale także decyzji o wypłacie pomocy na podstawie § 6 ust. 3 rozporządzenia wykonawczego. Co istotne i co potwierdzają zarzuty skarżącego kasacyjnie Beneficjent musi mieć status podmiotu uprawnionego na każdym etapie ubiegania się o wsparcie. Przemawia za tym § 7 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia wykonawczego, zgodnie z którym do wniosku o płatność dołącza się zaświadczenie marszałka województwa o wpisie grupy do rejestru, wydane nie wcześniej niż 3 miesiące przed dniem złożenia wniosku o płatność. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, nie ma podstaw do uznania, że warunek wpisu do rejestru grup - który należy spełnić przy ubieganiu się o przyznanie pomocy i jest badany przed wydaniem decyzji w tym przedmiocie - staje się nieistotny wówczas, gdy dochodzi do wypłaty pomocy. Uwzględniając, że organ administracji publicznej załatwia sprawę na podstawie stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dniu wydania decyzji, stwierdzić należy, że ma on obowiązek uwzględnić ustanie, w toku postępowania administracyjnego, bytu prawnego wnioskodawcy (grupy producentów). Inaczej rzecz ujmując pomoc dla grupy producentów w formie rocznych płatności nie może być zrealizowana w przypadku, gdy po złożeniu wniosku, a przed wydaniem decyzji o wypłacie pomocy wnioskodawca przestał być podmiotem uprawnionym. Dodać trzeba, że z chwilą utraty statusu grupy producentów na skutek wykreślenia z rejestru producentów rolnych przestaje istnieć podmiot uprawniony do uzyskania wsparcia. Z przepisów prawa unijnego i krajowego nie wynika, by w takim przypadku było możliwe przeniesienie prawa do pomocy w formie rocznej płatności na inny podmiot.
Wobec powyższego, wbrew twierdzeniom Sądu I instancji nie sposób przyjąć, że status beneficjenta po zakończeniu okresu za który ubiega się on o płatność jest irrelewantny. Z podanych przyczyn nie jest bowiem możliwe udzielenie wsparcia, przez wypłatę przyznanej pomocy, grupie producentów, która przestała spełniać warunki określone w art. 3 lub 3a ustawy z dnia 15 września 2000 r. o grupach producentów rolnych i ich związkach oraz o zmianie innych ustaw (Dz. U. z 2023 r., poz. 1145) i decyzją marszałka województwa wydaną na podstawie art. 11 tej ustawy została skreślona z rejestru grup. Przyjmując, że wolą prawodawcy unijnego i krajowego jest udzielanie wsparcia w formie rocznych rat to zasadność udzielenia tego wsparcia przez dokonywanie wypłat przyznanej pomocy musi podlegać kontroli przy okazji corocznie składanych wniosków. Wprowadzenie jako zasady wypłaty pomocy za okresy kolejnych 12 miesięcy prowadzenia działalności przez grupę, liczone od dnia wydania decyzji o wpisie grupy do rejestru, jest jedynie konsekwencją uregulowanego w art. 35 ust. 2 rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 sposobu obliczania rocznej raty (na podstawie rocznej produkcji). Z tego względu na beneficjanta nałożono obowiązek podawania we wniosku określonych danych i ich udokumentowanie, stosownie do § 7 ust. 1 i 2 rozporządzenia wykonawczego. Nie znaczy to jednak, że wnioskodawca ubiegający się o wypłatę pomocy, w dacie podejmowania decyzji w tym przedmiocie, nie musi być podmiotem uprawnionym do uzyskania wsparcia - grupą producentów wpisaną do rejestru.
Za trafnością prezentowanego poglądu przemawia też cel wsparcia grup producentów na co słusznie zwraca uwagę skarżący kasacyjnie. Pomoc powinna być przeznaczona na realizację celów określonych w przepisach prawa, a więc ułatwienie tworzenia i działalność grupy producentów celem dostosowywania do wymogów rynkowych procesu produkcyjnego i produkcji producentów, którzy są członkami takich grup, wspólnego wprowadzania towarów do obrotu, w tym przygotowania do sprzedaży, centralizacji sprzedaży i dostawy do odbiorców hurtowych czy ustanowienia wspólnych zasad dotyczących informacji o produkcji, ze szczególnym uwzględnieniem zbiorów i dostępności. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego brak jest podstaw do przyjęcia, że wypłata pomocy na rzecz nieistniejącej już grupy producentów może służyć realizacji wymienionych celów. Nie sposób także uznać, że pomoc wypłacona wnioskodawcy za okres od dnia 23 lutego 2016 r. do dnia 22 lutego 2017 r. tj. za 5 rok działalności, który zaprzestał prowadzenia działalności w preferowanej formie (w ramach grupy producentów) będzie mogła wspierać konkurencyjność sektora rolnego.
Trudno uznać, że działaniem racjonalnym jest uwzględnienie wniosku o płatność niezależnie od tego, czy podmiot, który się o nią ubiega, spełnia warunki jej uzyskania tj. w sytuacji gdy w chwili wydawania decyzji o płatność istnieją przesłanki jej odmowy. Dlatego nie można zgodzić się z poglądem Sądu I instancji, że argumentacja organów ARiMR prowadząca do niemożności przyznania wsparcia tylko z tego powodu, że w chwili wydania decyzji grupa została wykreślona z rejestru grup producentów nie daje się pogodzić z treścią powołanych przepisów rozporządzenia ani z celem, jaki wiąże się z podjęciem działalności producenckiej przez grupę producentów rolnych, znajdującym swoją podstawę w art. 4 ust. 1 i 2 rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005.
W świetle dotychczasowych rozważań stwierdzić należy zgodnie z orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. wyroki NSA: z dnia 25 maja 2016 r. sygn. akt II GSK 18/15; z dnia 5 lipca 2016 r., sygn. akt II GSK 275/15, z dnia 28 marca 2017 r. sygn. akt II GSK 2528/15; tamże), że całokształt regulacji dotyczących wsparcia grup producentów (art. 35 ust. 1-3 rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005, art. 5 ust. 1 pkt 10 i 10 ust. 1 ustawy PROW oraz § 3-4 i § 6 rozporządzenia wykonawczego), przemawia za przyjęciem, że na wszystkich etapach udzielania wsparcia, a nie tylko wydawania decyzji o przyznaniu pomocy (§ 4 rozporządzenia wykonawczego), przysługuje ono wyłącznie grupom producentów wpisanym do rejestru grup, na zasadach określonych art. 7 ust. 1 ustawy o producentach rolnych. Podmiotem skutecznie uprawnionym do dochodzenia wsparcia są grupy producentów (oficjalnie uznane przez właściwy organ Państwa Członkowskiego w określonym czasie). Chybione jest stanowisko Sądu I instancji, że wnioskodawca ubiegający się o wypłatę pomocy w dniu wydania decyzji nie musi posiadać statusu grupy producentów. Legitymowanie się wpisem do grup producentów jest warunkiem koniecznym nie tylko dla wydania decyzji o przyznaniu pomocy (§ 4) ale także decyzji o wypłacie pomocy na podstawie § 6 ust. 3 rozporządzenia wykonawczego. Beneficjent musi zatem mieć status podmiotu uprawnionego na każdym etapie ubiegania się o wsparcie.
Niezasadne okazały się natomiast zarzuty naruszenie prawa procesowego. W szczególności, wbrew stanowisku zajętemu w skardze kasacyjnej, Sąd I instancji przedstawił w sposób wyraźny swój sposób rozumowania, a zaskarżone orzeczenie jest weryfikowalne. Okoliczność, że z tym sposobem rozumowania nie zgadza się skarżący kasacyjnie nie oznacza jednak, że mamy w tym przypadku do czynienia z naruszeniem prawa postępowania.
W tym stanie rzeczy ponieważ istota sprawy została dostatecznie wyjaśniona Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 188 w zw. z art. 151 p.p.s.a. uchylił zaskarżony wyrok oraz oddalił skargę.
O kosztach postępowania sądowego orzeczono na podstawie art. 203 pkt 2 p.p.s.a. w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. a) w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. z 2023 r., poz. 1935) na które złożyły się poniesione przez organ wydatki na wpis od skargi kasacyjnej (100 zł) oraz wynagrodzenie profesjonalnego pełnomocnika organu za sporządzenie skargi kasacyjnej i reprezentowanie organu na rozprawie (360 zł).