I GSK 590/23

Naczelny Sąd Administracyjny2024-01-23
NSApodatkoweWysokansa
należności celnepodatek od towarów i usługzabezpieczenieumorzenie postępowaniabezprzedmiotowośćskarga kasacyjnaprawo celneprawo podatkowepostępowanie sądowoadministracyjne

NSA oddalił wniosek o umorzenie postępowania kasacyjnego, uznając, że wygaśnięcie decyzji zabezpieczającej po wydaniu wyroku WSA nie stanowi podstawy do umorzenia postępowania przed NSA.

Spółka wniosła o umorzenie postępowania kasacyjnego, argumentując, że decyzja zabezpieczająca, będąca przedmiotem skargi do WSA, wygasła po wydaniu decyzji wymiarowych. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił ten wniosek, wskazując, że przedmiotem kontroli NSA jest wyrok sądu pierwszej instancji, a jego byt nie zależy od decyzji administracyjnej. Sąd podkreślił, że przepisy nie przewidują mechanizmu umorzenia postępowania kasacyjnego z powodu bezprzedmiotowości wywołanej zdarzeniami mającymi miejsce po wydaniu wyroku WSA.

Wniosek spółki C. Sp. z o.o. o umorzenie postępowania sądowoadministracyjnego w sprawie ze skargi kasacyjnej Dyrektora Izby Administracji Skarbowej został oddalony przez Naczelny Sąd Administracyjny. Spółka argumentowała, że postępowanie stało się bezprzedmiotowe, ponieważ decyzja zabezpieczająca, będąca przedmiotem kontroli WSA, wygasła po wydaniu decyzji wymiarowych przez organ podatkowy. Spółka powołała się na przepisy Prawa celnego i Ordynacji podatkowej, zgodnie z którymi decyzja o zabezpieczeniu wygasa po doręczeniu decyzji określającej wysokość zobowiązania. Naczelny Sąd Administracyjny uznał jednak, że wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. Sąd wyjaśnił, że przedmiotem kontroli NSA jest wyrok sądu pierwszej instancji, który istnieje niezależnie od bytu aktu administracyjnego zaskarżonego do WSA. Ustawodawca nie przewidział mechanizmu umorzenia postępowania kasacyjnego z powodu bezprzedmiotowości wywołanej zdarzeniami, które zaszły po wydaniu wyroku WSA. Sąd odwołał się do postanowienia NSA z 23 października 2007 r. (sygn. akt GSK 7/05), wskazując, że art. 189 p.p.s.a. dotyczy sytuacji, gdy podstawy umorzenia istniały w toku postępowania przed sądem I instancji. Ponadto, sąd podkreślił, że w postępowaniu kasacyjnym to organ jest stroną wnoszącą skargę kasacyjną i tylko on może zdecydować o jej cofnięciu.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, wygaśnięcie decyzji zabezpieczającej po wydaniu wyroku przez sąd pierwszej instancji nie stanowi podstawy do umorzenia postępowania kasacyjnego.

Uzasadnienie

Przedmiotem kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego jest wyrok sądu pierwszej instancji, który istnieje niezależnie od bytu aktu administracyjnego zaskarżonego do sądu pierwszej instancji. Przepisy nie przewidują mechanizmu umorzenia postępowania kasacyjnego z powodu bezprzedmiotowości wywołanej zdarzeniami, które zaszły po wydaniu wyroku WSA.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

inne

Przepisy (6)

Główne

p.p.s.a. art. 161 § 1 pkt 3 i par. 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do umorzenia postępowania sądowoadministracyjnego w przypadku jego bezprzedmiotowości.

p.p.s.a. art. 193

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Dotyczy wniosku o umorzenie postępowania.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 189

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Dopuszcza uchylenie postanowieniem wyroku pierwszej instancji, w którym mowa o istnieniu podstaw umorzenia postępowania przed wojewódzkim sądem administracyjnym, jednakże przy użyciu czasu przeszłego.

p.c. art. 63

Ustawa z dnia 19 marca 2004 r. Prawo celne

Decyzja o zabezpieczeniu wygasa po upływie 10 dni od dnia powiadomienia dłużnika o wysokości zaksięgowanej kwoty należności.

p.c. art. 61

Ustawa z dnia 19 marca 2004 r. Prawo celne

Dotyczy decyzji o zabezpieczeniu.

o.p. art. 33a § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Decyzja o zabezpieczeniu wygasa z dniem doręczenia decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowego.

Argumenty

Odrzucone argumenty

Argument spółki o bezprzedmiotowości postępowania kasacyjnego z powodu wygaśnięcia decyzji zabezpieczającej po wydaniu wyroku WSA.

Godne uwagi sformułowania

Przedmiotem kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego jest wyrok sądu pierwszej instancji. Przedmiot ten istnieje niezależnie od bytu aktu zaskarżonego do sądu pierwszej instancji. Ustawodawca nie przewidział mechanizmu pozwalającego na wyeliminowanie z obrotu prawnego wyroku sądu pierwszej instancji skutkiem zajścia w toku postępowania kasacyjnego okoliczności czyniącej bezprzedmiotowym postępowanie przed tym sądem.

Skład orzekający

Beata Sobocha-Holc

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ustalenie, że wygaśnięcie decyzji administracyjnej po wydaniu wyroku WSA nie powoduje bezprzedmiotowości postępowania kasacyjnego i nie jest podstawą do jego umorzenia."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej w postępowaniu sądowoadministracyjnym, gdy zdarzenia mają miejsce po wyroku WSA, a przed rozstrzygnięciem NSA.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnej kwestii proceduralnej w postępowaniu sądowoadministracyjnym, która może mieć znaczenie dla wielu stron postępowań, zwłaszcza gdy pojawiają się wątpliwości co do dalszego biegu sprawy po zmianie stanu faktycznego lub prawnego.

Czy wygaśnięcie decyzji zamyka drogę do sądu? NSA wyjaśnia kluczową kwestię proceduralną.

Sektor

finanse

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I GSK 590/23 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2024-01-23
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-06-06
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Beata Sobocha-Holc /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6300 Weryfikacja zgłoszeń celnych co do wartości celnej towaru, pochodzenia, klasyfikacji taryfowej; wymiar należności celnych
6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne
Celne postępowanie
Umorzenie postępowania
Sygn. powiązane
III SA/Gd 809/22 - Wyrok WSA w Gdańsku z 2023-02-03
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono wniosek
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 1634
art. 161 par. 1 pkt 3 i par. 2, art. 189, art. 193
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Beata Sobocha-Holc po rozpoznaniu w dniu 23 stycznia 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej wniosku C. Sp. z o.o. w G. o umorzenie postępowania sądowadministracyjnego w sprawie ze skargi kasacyjnej Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 3 lutego 2023 r. sygn. akt III SA/Gd 809/22 w sprawie ze skargi C. Sp. z o.o. w G. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku z dnia 11 października 2022 r. nr 2201-IEW.4123.105.2022/EP w przedmiocie określenia przybliżonych kwot należności celnych i podatku od towarów i usług oraz zabezpieczenia ich na majątku dłużnika postanawia: oddalić wniosek.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wyrokiem z 3 lutego 2023 r., sygn. akt III SA/Gd 809/22, po rozpoznaniu skargi C. Sp. z o.o. w G. (dalej: spółka, skarżąca) na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku (dalej: organ) z 11 października 2022 r. w przedmiocie określenia przybliżonych kwot należności celnych i podatku od towarów i usług oraz zabezpieczenia ich na majątku dłużnika, uchylił zaskarżoną decyzję oraz zasądził od organu na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania.
Od wyroku z 3 lutego 2023 r. organ wniósł skargę kasacyjną, w której zaskarżył to orzeczenie w całości.
W piśmie z 14 grudnia 2023 r. spółka na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 oraz § 2 w związku z art. 193 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634, dalej: p.p.s.a.) wniosła
o umorzenie postępowania z uwagi na fakt, że stało się ono bezprzedmiotowe. Skarżąca podniosła, że zgodnie z art. 63 ustawy z 19 marca 2004 r. – Prawo celne (Dz. U. z 2021 r., poz. 1856 ze zm., dalej: p.c.) decyzja o zabezpieczeniu, o której mowa w art. 61 p.c., wygasa po upływie 10 dni od dnia powiadomienia dłużnika
o wysokości zaksięgowanej kwoty należności. Ponadto zgodnie z art. 33a § 1 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2021 r., poz. 1540 ze zm., dalej: o.p.) decyzja o zabezpieczeniu wygasa z dniem doręczenia decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowego. Skarżąca wskazała, że
w sprawie wszystkich zobowiązań celnych i podatkowych zawartych w decyzji zabezpieczającej stanowiącej przedmiot postępowania zapadły w lipcu 2023 r. decyzje wymiarowe, wydane przez Naczelnika Pomorskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Gdyni. Tym samym, wobec wygaśnięcia decyzji zabezpieczającej, postępowanie odwoławcze od tej decyzji podlegać powinno umorzeniu z uwagi na bezprzedmiotowość i konieczne jest umorzenie postępowania wywołanego wniesioną przez organ skargą kasacyjną.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Wniosek skarżącej spółki nie zasługuje na uwzględnienie.
Złożony w toku postępowania kasacyjnego wniosek o umorzenie postępowania sądowoadministracyjnego, oparto na tej podstawie, że po wydaniu wyroku przez sąd I instancji, na skutek wydania decyzji wymiarowych wygasła decyzja zabezpieczająca będąca przedmiotem skargi do Sądu I instancji. Uchylenie decyzji ostatecznej, jeżeli dochodzi do niego gdy w toku jest postępowanie przed sądem pierwszej instancji, jest przesłanką uznania tego postępowania za bezprzedmiotowe i umorzenia go na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Decyduje o tym okoliczność, że przestaje istnieć akt z zakresu administracji publicznej, będący przedmiotem kontroli wojewódzkiego sądu administracyjnego pod względem zgodności z prawem, to jest przedmiot zaskarżenia. Inaczej rzecz się ma, gdy zdarzenia dotyczące kontrolowanego w postępowaniu sądowoadministracyjnym aktu ziszczają się w toku postępowania kasacyjnego. Przedmiotem kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego jest wyrok sądu pierwszej instancji. Przedmiot ten istnieje niezależnie od bytu aktu zaskarżonego do sądu pierwszej instancji. Ustawodawca nie przewidział mechanizmu pozwalającego na wyeliminowanie z obrotu prawnego wyroku sądu pierwszej instancji skutkiem zajścia w toku postępowania kasacyjnego okoliczności czyniącej bezprzedmiotowym postępowanie przed tym sądem. Do takiej sytuacji nie odnosi się art. 189 p.p.s.a., dopuszczający uchylenie postanowieniem wyroku pierwszej instancji, w którym to przepisie jest co prawda, mowa o istnieniu podstaw umorzenia postępowania przed wojewódzkim sądem administracyjnym, jednakże przy użyciu czasu przeszłego. Oznacza to, że przepis ten znajduje zastosowanie w odniesieniu do podstaw umorzenia postępowania pierwszoinstancyjnego tylko wtedy, gdy podstawy takie istniały w toku postępowania przed sądem I instancji. Ziszczenie się później okoliczności odpowiadających takim podstawom nie stanowi przesłanki stosowania tego przepisu (zob. postanowienie NSA z 23 października 2007 r. sygn. akt GSK 7/05, dostępne: orzeczenia.nsa.gov.pl.).
Podkreślenia wymaga, że postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym w rozpoznawanej sprawie toczy się wskutek skargi kasacyjnej wniesionej przez organ. Zatem tylko organ może decydować o ewentualnym cofnięciu skargi kasacyjnej w sprawie.
Wobec powyższego wniosek o umorzenie postępowania podlega oddaleniu na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 i § 2 w zw. z art. 193 p.p.s.a.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI