I GSK 58/23

I GSK 58/23 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2024-01-30
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-01-12
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Joanna Salachna
Krzysztof Sobieralski /sprawozdawca/
Piotr Piszczek /przewodniczący/
Symbol z opisem
6531 Dotacje oraz subwencje z budżetu państwa, w tym dla jednostek samorządu terytorialnego
Hasła tematyczne
Pomoc społeczna
Sygn. powiązane
III SA/Po 304/22 - Wyrok WSA w Poznaniu z 2022-10-26
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2021 poz 2268
art. 51 ust. 4 i art. 111a
Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej
Dz.U. 2023 poz 1634
art. 150, art. 141 § 4, art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Piotr Piszczek Sędzia NSA Joanna Salachna Sędzia del. WSA Krzysztof Sobieralski (spr.) po rozpoznaniu w dniu 30 stycznia 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Wojewody Wielkopolskiego od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 26 października 2022 r. sygn. akt III SA/Po 304/22 w sprawie ze skargi Gminy i Miasta Odolanów na czynność Wojewody Wielkopolskiego z dnia 18 lutego 2022 r. nr 840-2/2022/Senior+ w przedmiocie odrzucenia oferty w ramach programu wieloletniego i odmowy przyznania dotacji 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od Wojewody Wielkopolskiego na rzecz Gminy i Miasta Odolanów 240 (dwieście czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 26 października 2022 r., sygn. akt III SA/Po 304/22, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu po rozpoznaniu skargi Gminy i Miasta Odolanów, zwanej dalej "skarżącą", na czynność Wojewody Wielkopolskiego, zwanego dalej "organem", z dnia 18 lutego 2022 r., nr 840-2/2022/Senior+, w przedmiocie odrzucenia oferty w ramach programu wieloletniego Senior+ na lata 2021-2025, stwierdził bezskuteczność zaskarżonej czynności i zasądził od organu na rzecz skarżącej kwotę 680 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Sąd orzekał w następującym stanie faktycznym i prawnym:
W dniu 11 stycznia 2022 r. złożyła ofertę realizacji zadania zleconego w ramach Programu Senior+, który został ustanowiony uchwałą nr 191 Rady Ministrów z dnia 21 grudnia 2020 r. (M.P. z 2021 r. poz. 10), zwaną dalej "Programem Senior+". W dniu 8 lutego 2022 r. organ wezwał skarżącą do poprawienia błędów w ofercie. W dniu 11 lutego 2022 r. skarżąca złożyła poprawioną ofertę, natomiast w dniu 9 lutego 2022 r. wysłała do organu ustosunkowanie się do wezwania. Pismem z dnia 18 lutego 2022 r. organ poinformował skarżącą, że jej oferta została odrzucona, bowiem nie spełnia kryteriów 3, 4, 6 i 8 karty oceny formalnej.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu Gmina zarzuciła naruszenie:
1) punktu V. 5 pkt 1) i V. 9 pkt 3) Programu Senior+ przez przyjęcie, iż oferta nie została podpisana przez osobę uprawnioną do reprezentowania oferenta w sprawach majątkowych;
2) punktu V. 9 pkt 4) Programu "Senior+ przez niezasadne przyjęcie, iż oferta złożona przez skarżącą Gminę nie była kompletna;
3) punktu V. 9 pkt 6) Programu "Senior+ przez błędne przyjęcie, iż oferta złożona przez skarżącą Gminę nie była szczegółowa i nie opisywała poszczególnych działań w zakresie realizacji zadania;
4) punktu V. 9 pkt 8) Programu "Senior+ przez błędne przyjęcie, iż oferta skarżącej Gminy nie spełniała innych wymogów formalnych określonych w tym programie.
W uzasadnieniu skargi wskazano, że odnośnie kryterium formalnego nr 3 organ błędnie uznał, iż dla podpisania korekty oferty przez J. P. konieczne było przedłożenie stosownego upoważnienia. Pierwotna oferta złożona została przez Burmistrza Gminy i Miasta Odolanów, a korekta oferty złożona została przez jego zastępcę, to jest J. P. Jeżeli organ miał wątpliwość co do złożenia korekty przez zastępcę Burmistrza, to winien wezwać Gminę do wykazania takiego upoważnienia. Kwestia ta zaistniała dopiero przy składaniu korekty, a nie oferty i odrzucenie jej z tego powodu pozbawiło skarżącą możliwości skorygowania jej, względnie wykazania upoważnienia dla zastępcy Burmistrza.
Odnośnie kryterium formalnego nr 4 organ uznał, że: 1) nie wskazano zakresu godzinowego planowanych zajęć; 2) dla części działań wymienionych w harmonogramie brak odniesienia w kosztorysie; 3) oferta nie wskazuje miejsca wycieczek/ilości; 4) oferta nie wyjaśnia jaki charakter miałaby współpraca ze stowarzyszeniem; 5) błąd w pozycji 2.9; 6) naruszenie art. 111a ustawy o pomocy społecznej. Odnosząc się do powyższego skarżąca wskazała, że w zakresie pkt 1 Dzienny Dom Senior+ realizuje powierzone zadania przez cały rok w dni robocze od poniedziałku do piątku w godzinach od 7:00 do 16:00 - punkt IV. 1. korekty oferty. Natomiast w zakresie pkt 2-4 wezwanie organu do poprawienia braków w kosztorysie było nieprecyzyjne. Wojewoda winien precyzyjnie wskazać błędy oferty. Niemniej jednak skarżąca poprawiła swoją ofertę w tym zakresie. W uzasadnieniu skargi wyjaśniła, że zarzuty organu dotyczyły współpracy między Gminą a Stowarzyszeniem na Rzecz Rozwoju i Promocji Centrum w Odolanowie. Wskazała, że nie domagała się przeznaczenia z Programu Senior+ jakichkolwiek środków pieniężnych na wyjazdy czy wycieczki realizowane we współpracy ze wskazanym Stowarzyszeniem i wyjaśniła, że te działania są opcjonalne i uzależnione od uzyskania innych dofinansowań. Podobnie skarżąca wskazała w odniesieniu do spotkań okolicznościowych, integracyjnych, edukacyjnych czy innych wymienionych w części opisowej. Po drugie, żaden przepis prawa nie zakazuje oferentowi opisania w sposób pełny swojej działalności oraz akcji podejmowanych wspólnie z innymi podmiotami. Nie powinno to mieć żadnego znaczenia w zakresie badania spełnienia kryteriów formalnych oferty. Po trzecie, skoro na powyższe działania Gmina nie domagała się uzyskania dofinansowania, to tym samym Wojewoda błędnie uznał, iż oferta nie była kompletna. W szczególności błędny był zarzut, iż oferta nie wskazywała miejsca wycieczek/ilości, czy też że oferta nie wyjaśniała charakteru współpracy ze Stowarzyszeniem. Wezwanie do poprawienia oferty w zakresie pkt 5 dotyczyło następujących pozycji kosztorysu: 2.9 "Podróże służbowe krajowe" oraz 2.10 "Zakup innych usług pozostałych". Powyższe pozycje zostały poprawione w korekcie oferty z dnia 11 lutego 2022 r., otrzymały odpowiednio numerację 2.11 i 2.12 oraz zostały szczegółowo opisane w części merytorycznej (str. 16 korekty oferty). Pozycja 2.9 otrzymała natomiast brzmienie: "Opłata audiowizualna i telewizyjna". Skarżąca zaznaczyła, że wysokość opłaty audiowizualnej i telewizyjnej wynika z przepisów prawa, a w wezwaniu z dnia 8 lutego 2022 r. organ nie kwestionował ani konieczności jej ponoszenia, ani też wysokości tego kosztu. W skardze zakwestionowano również naruszenie art. 111a ustawy o pomocy społecznej.
Sąd I instancji, stwierdzając bezskuteczność zaskarżonej czynności Wojewody Wielkopolskiego, uznał zarzuty skargi za uzasadnione. Sąd wyjaśnił, że zgodnie z treścią załącznika do uchwały Rady Ministrów z dnia 21 grudnia 2020 r. w sprawie ustanowienia programu wieloletniego Senior+ na lata 2021- 2025, materialnoprawną podstawą tego programu, realizującego założenia polityki społecznej wobec osób starszych, jest art. 115 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2021 r. poz. 2268 ze zm.), zgodnie z którym jednostki samorządu terytorialnego mogą otrzymywać dotacje celowe z budżetu państwa na dofinansowanie zadań własnych z zakresu pomocy społecznej. Program Senior+ jest programem wieloletnim w rozumieniu art. 136 ust. 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2019 r. poz. 869 ze zm.), zgodnie z którym programy wieloletnie są ustanawiane przez Radę Ministrów w celu realizacji strategii przyjętych przez Radę Ministrów, w tym w zakresie obronności i bezpieczeństwa państwa. Przedmiotowy program stanowiący załącznik do w/w uchwały Rady Ministrów polega na wsparciu tworzenia i funkcjonowania ośrodków wsparcia, tj. Dziennych Domów "Senior+" i Klubów "Senior+", przez jednostki samorządu terytorialnego (pkt IV. 1.1). O dotację na realizację zadań realizowanych w ramach Programu mogą ubiegać się jednostki samorządu szczebla gminnego, powiatowego i wojewódzkiego, przy czym oferta składana jest do właściwego urzędu wojewódzkiego, w sposób określony w ogłoszeniu o konkursie (pkt V.1-2). Istotne przy ocenie sprawy były zasady opisane w pkt. V.7.1-3, zgodnie z którymi w przypadku stwierdzenia w ofercie błędów formalnych wojewoda informuje oferenta o błędach i wzywa do poprawienia oferty w terminie nie dłuższym niż 7 dni kalendarzowych od dnia otrzymania wezwania pod rygorem odrzucenia oferty. Sąd I instancji uznał, że poza sporem było, że oferta została podpisana przez Burmistrza, zaś poprawiona oferta została podpisana przez zastępcę Burmistrza, ale nie zostało dołączone upoważnienie. Mając na uwadze, że odrzucenie oferty jest w istocie stwierdzeniem jej niedopuszczalności i wręcz odmową rozpatrzenia oferty pod względem merytorycznym, należało poinformować oferenta o popełnionym pierwszy raz błędzie, polegającym na braku upoważnienia do podpisania poprawionej oferty. W ocenie Sądu wymóg opisany w pkt. V.7.2, że w przypadku stwierdzenia przez wojewodę błędów w poprawionej ofercie wojewoda nie wzywa ponownie oferenta do poprawienia oferty, ale informuje oferenta o błędach w ofercie oraz przekazuje oferentowi informację o przyczynie odrzucenia oferty - należy rozumieć w taki sposób, że dotyczy on wyłącznie błędów już usuniętych, zasygnalizowanych uprzednio przez wojewodę. Skoro błąd polegający na podpisaniu oferty przez osobę inną niż Burmistrz, bez wylegitymowania się stosownym upoważnieniem, został popełniony po raz pierwszy na etapie składania poprawionej oferty, należało wezwać oferenta do poprawienia tego błędu, pod rygorem odrzucenia oferty. W konsekwencji doszło do jej odrzucenia z przyczyn formalnych, bez wezwania o usunięcie braku.
Analizując spełnienie przez skarżącą kryterium nr 4 (kompletność oferty w tym sprawdzenie czy są wszystkie załączniki) i kryterium nr 6 (szczegółowość oferty w tym opis poszczególnych działań w zakresie realizacji zadania). Sąd I instancji podzielił argumenty skargi.
W zakresie kwestionowanego przez skarżącą a postawionego przez organ zarzutu niezgodności z art. 111a ust. 1 ustawy o pomocy społecznej w zakresie dopuszczalności połączenia gminnych jednostek organizacyjnych pomocy społecznej Sąd I instancji wskazał, że uchwałą z dnia 8 lutego 2018 r. nr XXXVI/346/18 Rada Gminy i Miasta Odolanów uchwaliła statut Gminno-Miejskiego Centrum Pomocy "W." w Odolanowie. W myśl § 1 ust. 1 statutu, Centrum jest jednostką budżetową Gminy i Miasta Odolanów nie posiadającą osobowości prawnej i wykonującą zadania własne Gminy i Miasta Odolanów oraz zadania zlecone z zakresu administracji rządowej. Zadania Centrum zostały wymienione w § 4 statutu, są nimi między innymi prowadzenie Środowiskowego Domu Samopomocy dla osób przewlekle psychicznie chorych i upośledzonych umysłowo poprzez świadczenie usług w ramach indywidualnych lub zespołowych treningów samoobsługi i treningów umiejętności społecznych, polegających na nauce, rozwijaniu lub podtrzymywaniu umiejętności w zakresie dnia codziennego i funkcjonowaniu w życiu społecznym (§ 4 pkt 1), prowadzenie Odolanowskiego Domu Pomocy Społecznej dla osób w podeszłym wieku, świadczącego usługi bytowe, opiekuńcze, wspomagające i edukacyjne na poziomie obowiązującego standardu (§ 4 pkt 2), prowadzenie Dziennego Domu Senior+ (§ 4 pkt 3). Skoro niezakwestionowanym przez organ nadzoru statutem Centrum realizuje między innymi prowadzenie Dziennego Domu Senior+ zapewniającego wsparcie seniorom, to brak podstaw do przyjęcia, że określony w statucie zakres działań wyklucza połączenie, o którym mowa art. 111a) pkt 1 ppkt 2 ustawy o pomocy społecznej.
Ze skargą kasacyjną od powyższego wyroku wystąpił Wojewoda Wielkopolski. Zaskarżając wyrok Sądu I instancji w całości podniesiono obie podstawy kasacyjne określoną w art. 174 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (obecnie Dz. U. z 2023 r. poz. 1634), zwanej dalej "P.p.s.a.".
Zaskarżonemu wyrokowi postawiono następujące zarzuty:
1. naruszenie przepisów postępowania, które to uchybienie miało istotny wpływ na wynik sprawy tj. art. 150 P.p.s.a. w związku z art. 141 § 4 P.p.s.a. poprzez brak uzasadnienia zakwestionowanego przez Sąd niespełnienia przez oferenta, w ocenie Wojewody, kryterium nr 4 (kompletność oferty) Karty oceny formalnej w świetle zasad realizacji części V.9.4. SPOSÓB WYBORU OFERT Załącznika PROGRAM WIELOLETNI "SENIOR+" na lata 2021-2025 do uchwały nr 191 Rady Ministrów z dnia 21 grudnia 2020 r. w sprawie ustanowienia PROGRAMU wieloletniego "Senior+" na lata 2021-2025;
2. naruszenie prawa materialnego, to jest:
a) art. 150 P.p.s.a. w związku z częścią V.7.2 oraz V.9.3. PROGRAMU - SPOSÓB WYBORU OFERT poprzez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że możliwe jest ponowne dokonywanie wezwań do usunięcia braków formalnych oferty wobec czego należało poinformować oferenta o popełnionym pierwszy raz błędzie, polegającym na braku upoważnienia do podpisania poprawionej oferty, podczas gdy część V.7.2 oraz V.9.3 PROGRAMU jednoznacznie stanowi, że w przypadku stwierdzenia przez wojewodę błędów w poprawionej ofercie wojewoda nie wzywa ponownie oferenta do poprawienia oferty a do kryterium formalnego oceny ofert należy podpisanie oferty przez osoby uprawnione do reprezentowania oferenta w sprawach majątkowych i zapisy te nie zostawiają pola do odmiennej interpretacji;
b) art. 150 P.p.s.a. w związku z częścią IV.2.5 PROGRAMU - PRZEWIDYWANE MINIMALNE STANDARDY LOKALOWE I KADROWE OŚRODKÓW WSPARCIA "SENIOR+" oraz V.9.4. PROGRAMU - SPOSÓB WYBORU OFERT poprzez niewłaściwe zastosowanie i stwierdzenie, że odrzucenie oferty z powodu braku spełnienia kryterium nr 4 (kompletność oferty) i kryterium nr 6 (szczegółowość i opis poszczególnych działań w zakresie realizacji zadania) karty oceny ofert było bezzasadne, podczas gdy w świetle zapisów PROGRAMU i ogłoszenia kryteria te nie zostały spełnione wobec czego oferta w ocenie Wojewody nie była kompletna (braki w zakresie kosztorysowym). Wskazano w niej, że Dzienny Dom Senior+ realizuje powierzone zadania przez cały rok w dni robocze od poniedziałku do piątku w godzinach od 7:00 do 16:00, podczas gdy oferta miała określać zakres godzinowy planowanych zajęć zgodnie z częścią IV.2.5 PROGRAMU;
c) art. 150 P.p.s.a. w związku z przepisami art. 51 ust. 4 i art. 111a ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej poprzez niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, że dzienne Domy "Senior+" i Kluby "Senior+" działające w strukturach Gminno-Miejskiego Centrum Pomocy "W." są ośrodkami wsparcia - jednostkami organizacyjnymi pomocy społecznej, podczas gdy art. 111a ustawy o pomocy społecznej określa zamknięty katalog możliwych połączeń gminnych jednostek organizacyjnych pomocy społecznej, w tym ośrodków wsparcia jakimi są Dzienne Domy Senior+/Kluby Senior+, a które w niniejszej sprawie zostały włączone do gminnej jednostki budżetowej nie będącej jednostką organizacyjną pomocy społecznej w rozumieniu art. 51 ust. 4 ustawy o pomocy społecznej;
d) art. 150 P.p.s.a. w związku z przepisami art. 154 § 4 P.p.s.a. oraz § 3 ust. 3 pkt 2 uchwały nr 191 Rady Ministrów z dnia 21 grudnia 2020 r. w sprawie ustanowienia PROGRAMU wieloletniego "Senior+" na lata 2021-2025 i części IV.1.11.2, IV.3.8 PROGRAMU poprzez niewłaściwe zastosowanie i wskazanie w uzasadnieniu, że przy ponownym rozpoznaniu sprawy Wojewoda uwzględni powyższe rozważania przy ocenie oferty, podczas gdy edycja konkursu 2022 PROGRAMU Senior+ w roku budżetowym 2022 została zamknięta i środki przeznaczone na rok 2022 zostały rozdysponowane na umowy zawarte z wybranymi oferentami, którzy złożyli najlepsze oferty, co czyni niewykonalnym wyrok w zakresie dyspozycji ponownej oceny oferty w zakończonym konkursie na 2022 r., a przy tym nawet ponowna ocena nie gwarantowałaby automatycznego wybrania oferty skarżącej.
W oparciu o powołane zarzuty skarżący kasacyjnie organ sformułował wniosek o uchylenie zaskarżonego wyroku Sądu I instancji w całości i oddalenie skargi ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku Sądu I instancji i przekazanie sprawy temu Sądowi do ponownego rozpoznania. Sformułowano również wniosek o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej przedstawiono argumenty na poparcie zarzutów postawionych w petitum wniesionego środka zaskarżenia.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną Gmina i Miasto Odolanów wniosła o jej oddalenie oraz o zasądzenie od organu na rzecz skarżącej kosztów postępowania kasacyjnego według norm przepisanych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
W postępowaniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym prowadzonym na skutek wniesienia skargi kasacyjnej obowiązuje generalna zasada ograniczonej kognicji tego sądu (art. 183 § 1 P.p.s.a.). Naczelny Sąd Administracyjny jako sąd drugiej instancji rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, wyznaczonymi przez przyjęte w niej podstawy, określające zarówno rodzaj zarzucanego zaskarżonemu orzeczeniu naruszenia prawa, jak i jego zakres. Z urzędu bierze pod rozwagę tylko nieważność postępowania. Ta jednak nie miała miejsca w rozpoznawanej sprawie.
Niezasadny jest zarzut naruszenia art. 150 P.p.s.a. w związku z art. 141 § 4 P.p.s.a. poprzez brak uzasadnienia zakwestionowanego przez Sąd niespełnienia przez oferenta, w ocenie Wojewody, kryterium nr 4 (kompletność oferty) Karty oceny formalnej w świetle zasad realizacji części V.9.4. Programu. Stosownie do treści art. 141 § 4 P.p.s.a. uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Jeżeli w wyniku uwzględnienia skargi sprawa ma być ponownie rozpatrzona przez organ administracji, uzasadnienie powinno ponadto zawierać wskazania co do dalszego postępowania. Zarzut naruszenia art. 141 § 4 P.p.s.a. może być skutecznie postawiony w dwóch przypadkach: gdy uzasadnienie wyroku nie zawiera wszystkich elementów, wymienionych w tym przepisie i gdy w ramach przedstawienia stanu sprawy, wojewódzki sąd administracyjny nie wskaże, jaki stan faktyczny i dlaczego przyjął za podstawę orzekania, a więc gdy sporządzone jest ono w sposób uniemożliwiający kontrolę instancyjną zaskarżonego wyroku. Naruszenie to musi być przy tym na tyle istotne, aby mogło mieć wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 P.p.s.a.). Uzasadnienie zaskarżonego wyroku Sądu I instancji zawiera wszystkie elementy wskazane w art. 141 § 4 P.p.s.a. W myśl części V.9.4. Programu Wieloletniego "Senior+" kryterium formalnym oceny oferty jest kompletność oferty, a w szczególności prawidłowe wypełnienie zawartych w formularzu pól i załączenie wszystkich wymaganych załączników. Te elementy zostały przez Sąd I instancji przeanalizowane w oparciu o treść poprawionej oferty w wyniku czego Sąd doszedł do przekonania o słuszności zarzutów postawionych w skardze, czemu dał wyraz w treści uzasadnienia na stronie 11. Okoliczność, że skarżący kasacyjnie organ kwestionuje ocenę stanu faktycznego dokonaną przez Sad I instancji nie uzasadnia zarzutu naruszenia art. 141 § 4 P.p.s.a.
Niezasadny jest zarzut naruszenia art. 150 P.p.s.a. w związku z częścią V.7.2 oraz V.9.3. Programu Wieloletniego "Senior+". Kryterium formalnym oceny ofert jest podpisanie oferty przez osoby uprawnione do reprezentowania oferenta w sprawach majątkowych. W przypadku gminy taką osobą jest wójt (burmistrz, prezydent). W rozpoznawanej sprawie pierwotną ofertę prawidłowo podpisał Burmistrz Gminy i Miasta Odolanów. Ten element nie stanowił zatem braku formalnego pierwotnie złożonej oferty. Na wezwanie organu Gmina i Miasto Odolanów uzupełniła inne braki formalne oferty. Uzupełniona oferta nie została podpisana przez osobę upoważnioną do reprezentowania oferenta. Ten brak pojawił się więc dopiero na etapie uzupełnienia i słusznie zatem przyjął Sąd I instancji, że błąd polegający na podpisaniu oferty przez osobę inną niż Burmistrz, bez wylegitymowania się stosownym upoważnieniem, został popełniony po raz pierwszy na etapie składania poprawionej oferty. W tej sytuacji należało zatem wezwać oferenta do poprawienia tego błędu, pod rygorem odrzucenia oferty. W konsekwencji doszło do jej odrzucenia z przyczyn formalnych, bez wezwania o usunięcie braku, co stanowi istotną wadę dokonanej przez organ czynności, skutkującą stwierdzeniem jej bezskuteczności.
Niezasadny jest zarzut naruszenia art. 150 P.p.s.a. w związku z częścią IV.2.5. Programu Wieloletniego "Senior+". Powołana część tego Programu stanowi, że działalność bieżąca Dziennego Domu "Senior+" polegać będzie na realizacji podstawowych usług mających na celu udzielanie pomocy w czynnościach dnia codziennego, na zapewnieniu minimum jednego posiłku, w szczególności gorącego, oraz innych usług wspomagających, dostosowanych do potrzeb seniorów. Dzienny Dom "Senior+" powinien zapewniać co najmniej 8-godzinną ofertę usług w dniach od poniedziałku do piątku (40 godzin tygodniowo). Podstawowy zakres usług świadczonych przez Dzienny Dom "Senior+" obejmuje usługi: socjalne, w tym gorący posiłek, edukacyjne, kulturalno-oświatowe, aktywności ruchowej lub kinezyterapii, sportowo-rekreacyjne, aktywizujące społecznie (w tym wolontariat międzypokoleniowy), terapii zajęciowej. Prawidłowo Sąd I instancji uznał, że odpowiedź uzupełniająca oferenta na pytanie o zakres godzinowy planowanych zajęć jest pełna. Wskazał on bowiem w poprawionej ofercie, że Dzienny Dom "Senior+" realizuje powierzone zadania przez cały rok w dni robocze od poniedziałku do piątku od godziny 7:00 do godziny 16:00. Zakres tych działań i zajęć wyznaczają określone w przywołanej wyżej części IV.2.5. Programu Wieloletniego "Senior+" zadania wpisane w działalność bieżącą Dziennego Domu "Senior+".
Niezasadny jest zarzut naruszenia art. 150 P.p.s.a. w związku z art. 51 ust. 4 i art. 111a ustawy o pomocy społecznej poprzez niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, że dzienne Domy "Senior+" i Kluby "Senior+" działające w strukturach Gminno-Miejskiego Centrum Pomocy "W." są ośrodkami wsparcia – jednostkami organizacyjnymi pomocy społecznej. Rada Ministrów w uchwale nr 191, określając zakres podmiotowy Programu Wieloletniego "Senior+" w jego części IV.1.1., wyraźnie wskazała, że Program ten polega na wsparciu tworzenia i funkcjonowania ośrodków wsparcia, to jest Dziennych Domów "Senior+" i Klubów "Senior+" przez jednostki samorządu terytorialnego, których strategie rozwoju pomocy społecznej uwzględniają rozwój infrastruktury dla osób starszych lub w których brak jest innej infrastruktury pomocy społecznej tego typu. Zgodnie z art. 51 ust. 2 ustawy o pomocy społecznej ośrodek wsparcia jest jednostką organizacyjną pomocy społecznej dziennego pobytu. W ośrodku wsparcia świadczone są usługi opiekuńcze, specjalistyczne usługi opiekuńcze lub posiłki osobom, które ze względu na wiek, chorobę lub niepełnosprawność wymagają częściowej opieki i pomocy w zaspokajaniu niezbędnych potrzeb życiowych (art. 51 ust. 1 ustawy). Ośrodkiem wsparcia może być ośrodek wsparcia dla osób z zaburzeniami psychicznymi, dzienny dom pomocy, dom dla matek z małoletnimi dziećmi i kobiet w ciąży, schronisko dla osób bezdomnych z usługami opiekuńczymi oraz klub samopomocy (art. 51 ust. 4 ustawy). Gmina i Miasto Odolanów utworzyła samorządową jednostkę budżetową pod nazwą "Gminno-Miejskie Centrum Pomocy »W.« w Odolanowie". Uchwałą z dnia 8 lutego 2018 r., nr XXXVI/346/18, Rada Gminy i Miasta Odolanów przyjęła statut "Gminno-Miejskiego Centrum Pomocy "W." w Odolanowie". W § 4 pkt 3 tej uchwały przewidziano, że do zadań tej samorządowej jednostki budżetowej należy między innymi prowadzenie Dziennego Domu "Senior+", ten zaś jest ośrodkiem wsparcia w rozumieniu art. 51 ust. 4 ustawy o pomocy społecznej. Przedmiotowy ośrodek wsparcia funkcjonuje więc w oparciu o wyodrębnienie organizacyjne dokonane na podstawie obowiązującego i ważnego aktu prawa miejscowego, który stanowi jedno ze źródeł lokalnego prawa powszechnie obowiązującego. Akt obowiązuje i wywołuje skutki prawne, nie został bowiem podważony przez wojewodę w trybie rozstrzygnięcia nadzorczego, nie został również zaskarżony przez żaden uprawniony podmiot do sądu administracyjnego. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego powstanie tego ośrodka wsparcia nie było efektem połączenia, o którym stanowi art. 111a ustawy o pomocy społecznej, lecz było skutkiem podjęcia wskazanej wyżej uchwały Rady Gminy i Miasta Odolanów. W konsekwencji art. 111a ustawy o pomocy społecznej nie miał w sprawie zastosowania i nie mógł być naruszony.
Niezasadny jest zarzut naruszenia art. 150 P.p.s.a. w związku z art. 154 § 4 P.p.s.a. oraz § 3 ust. 3 pkt 2 uchwały nr 191 Rady Ministrów z dnia 21 grudnia 2020 r. Po pierwsze, stosownie do treści art. 154 § 4 P.p.s.a.
osobie, która poniosła szkodę wskutek niewykonania orzeczenia sądu (uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania), służy roszczenie o odszkodowanie na zasadach określonych w Kodeksie cywilnym. Przepis ten nie miał w sprawie zastosowania więc nie mógł zostać naruszony. Po drugie, rozdysponowanie środków budżetowych na 2022 r. nie czyni niewykonalnym wyroku Sądu I instancji w zakresie dyspozycji ponownej oceny oferty w zakończonym konkursie na 2022 r. Stwierdzenie przez Sąd bezskuteczności czynności odrzucenia oferty sprawia, że ta ponowna ocena musi zostać przeprowadzona. Natomiast rozstrzygnięcie w sprawie oferty Gminy i Miasta Odolanów nastąpi już z uwzględnieniem stanu faktycznego i prawnego, jaki będzie istniał w momencie zakończenia tej oceny.
W tych okolicznościach skarga kasacyjna podlega oddaleniu na podstawie art. 184 P.p.s.a. w związku z art. 182 § 2 P.p.s.a. O kosztach orzeczono na podstawie art. 204 pkt 2 i art. 205 § 2 P.p.s.a. oraz § 14 ust. 1 pkt 2 lit. b) w związku z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2023 r. poz. 1935).