Orzeczenie · 2022-04-07

I GSK 574/22

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2022-04-07
NSAAdministracyjneŚredniansa
dotacje oświatowezwrot dotacjiniepubliczne przedszkolepostępowanie administracyjnekontrola wydatkowania środkówprawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymiKodeks postępowania administracyjnegofinanse publiczneustawa o systemie oświaty

Sprawa dotyczyła obowiązku zwrotu dotacji oświatowej przez K. S., prowadzącą niepubliczny punkt przedszkolny. Wójt Gminy Skierniewice decyzją z maja 2021 r. określił kwotę nienależnie pobranej i niewykorzystanej dotacji za 2017 rok wraz z odsetkami, nakazując jej zwrot do budżetu gminy. Organ wskazał na brak przedłożenia przez skarżącą dokumentacji potwierdzającej prawidłowe wydatkowanie środków. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Skierniewicach decyzją z października 2021 r., działając na podstawie art. 138 § 2 k.p.a., uchyliło decyzję organu pierwszej instancji i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia, uznając, że materiał dowodowy nie został wyczerpująco zebrany. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi wyrokiem z listopada 2021 r. oddalił sprzeciw K. S. od decyzji SKO. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z kwietnia 2022 r. oddalił skargę kasacyjną K. S. od wyroku WSA. NSA uznał, że WSA prawidłowo ocenił decyzję SKO o charakterze kasacyjnym. Sąd podkreślił, że organ odwoławczy może uchylić decyzję organu pierwszej instancji i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia, gdy decyzja została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. W ocenie NSA, organ pierwszej instancji nie zebrał wystarczającego materiału dowodowego, a konieczność uzupełnienia postępowania dowodowego w znacznej części przekraczała uprawnienia organu odwoławczego do samodzielnego prowadzenia uzupełniającego postępowania. NSA odniósł się również do zarzutu dotyczącego braku przeprowadzenia kontroli prawidłowości pobrania i wykorzystania dotacji, wskazując, że przepis art. 36 u.f.z.o. stanowi o możliwości, a nie obowiązku przeprowadzenia kontroli przed wszczęciem postępowania administracyjnego.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Uzasadnienie dopuszczalności decyzji kasacyjnej organu odwoławczego w przypadku istotnych braków dowodowych organu pierwszej instancji oraz interpretacja przepisów dotyczących kontroli dotacji oświatowych.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji zwrotu dotacji oświatowych i procedury administracyjnej.

Zagadnienia prawne (2)

Czy decyzja organu odwoławczego o uchyleniu decyzji organu pierwszej instancji i przekazaniu sprawy do ponownego rozpatrzenia na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. jest uzasadniona, gdy organ pierwszej instancji nie zebrał wystarczającego materiału dowodowego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, decyzja kasacyjna jest uzasadniona, gdy organ pierwszej instancji nie przeprowadził postępowania wyjaśniającego w całości lub znacznej części, co uniemożliwia rozstrzygnięcie sprawy przez organ odwoławczy zgodnie z zasadą dwuinstancyjności.

Uzasadnienie

Organ odwoławczy może uchylić decyzję organu pierwszej instancji i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia, gdy decyzja została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. W sytuacji, gdy organ pierwszej instancji nie zebrał wystarczającego materiału dowodowego, a konieczność uzupełnienia postępowania przekracza uprawnienia organu odwoławczego do samodzielnego prowadzenia uzupełniającego postępowania, decyzja kasacyjna jest dopuszczalna.

Czy przeprowadzenie kontroli prawidłowości pobrania i wykorzystania dotacji jest obligatoryjne przed wszczęciem postępowania administracyjnego w przedmiocie zwrotu dotacji?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, przepis art. 36 u.f.z.o. stanowi o możliwości, a nie obowiązku przeprowadzenia kontroli przed wszczęciem postępowania administracyjnego o zwrot dotacji. Materiał dowodowy może być zebrany w toku postępowania administracyjnego.

Uzasadnienie

Przepisy ustawy o finansowaniu zadań oświatowych oraz ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przewidują możliwość kontroli prawidłowości pobrania i wykorzystania dotacji, a nie jej obowiązek. Materiał dowodowy stanowiący podstawę wydania decyzji nakazującej zwrot dotacji może być oparty na wynikach kontroli, ale także zebrany w toku postępowania administracyjnego.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddalono skargę
Oddalono skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi.

Przepisy (14)

Główne

k.p.a. art. 138 § § 2

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Umożliwia organowi odwoławczemu uchylenie decyzji organu pierwszej instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia, gdy decyzja została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie.

Pomocnicze

u.f.z.o. art. 36

Ustawa z dnia 27 października 2017 r. o finansowaniu zadań oświatowych

Przepis ten stanowi o możliwości, a nie obowiązku przeprowadzenia kontroli prawidłowości pobrania i wykorzystania dotacji.

p.p.s.a. art. 141 § § 4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Dotyczy formalnej poprawności uzasadnienia wyroku.

p.p.s.a. art. 64e

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd ocenia jedynie istnienie przesłanek do wydania decyzji o charakterze kasacyjnym.

k.p.a. art. 7

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek dokładnego wyjaśnienia i załatwienia sprawy.

k.p.a. art. 77 § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.

k.p.a. art. 80

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek oceny materiału dowodowego w całokształcie.

k.p.a. art. 50

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Możliwość opierania się na oświadczeniach stron lub wzywania ich do okazania dokumentów.

k.p.a. art. 15

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada dwuinstancyjności postępowania.

k.p.a. art. 136

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Możliwość uzupełnienia postępowania dowodowego przez organ odwoławczy.

u.f.p. art. 251 § ust. 1

Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych

Dotyczy zwrotu dotacji niewykorzystanej.

u.f.p. art. 252 § ust. 1 pkt 2

Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych

Dotyczy zwrotu dotacji pobranej nienależnie.

u.s.o. art. 90 § ust. 3d

Ustawa z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty

Podstawa prawna decyzji o zwrocie dotacji.

u.s.o. art. 90 § ust. 3e

Ustawa z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty

Możliwość kontroli prawidłowości pobrania i wykorzystania dotacji.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Uzasadnienie decyzji kasacyjnej SKO było prawidłowe, ponieważ organ pierwszej instancji nie zebrał wystarczającego materiału dowodowego, a konieczność uzupełnienia postępowania przekraczała uprawnienia organu odwoławczego. • Przepis o kontroli dotacji (art. 36 u.f.z.o.) ma charakter fakultatywny, a materiał dowodowy może być zbierany w toku postępowania administracyjnego.

Odrzucone argumenty

Naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez niewłaściwe uzasadnienie wyroku WSA. • Naruszenie art. 138 § 2 k.p.a. poprzez wydanie decyzji kasacyjnej zamiast reformatoryjnej lub umorzenia postępowania. • Naruszenie art. 36 u.f.z.o. poprzez brak przeprowadzenia kontroli przed wszczęciem postępowania administracyjnego. • Naruszenie prawa strony do czynnego udziału w postępowaniu.

Godne uwagi sformułowania

konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie • kontrola pośrednia (zwana też siedzącą) • przeprowadzenie kontroli prawidłowości pobrania i wykorzystania dotacji przez podmiot dotowany w siedzibie podmiotu dotowanego jest prawem, a nie obowiązkiem organu

Skład orzekający

Dariusz Dudra

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Uzasadnienie dopuszczalności decyzji kasacyjnej organu odwoławczego w przypadku istotnych braków dowodowych organu pierwszej instancji oraz interpretacja przepisów dotyczących kontroli dotacji oświatowych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji zwrotu dotacji oświatowych i procedury administracyjnej.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy zwrotu dotacji oświatowej, co jest częstym problemem dla placówek niepublicznych. Pokazuje, jak ważne jest prawidłowe gromadzenie dowodów i jakie konsekwencje może mieć ich brak.

Brak dokumentów może oznaczać konieczność zwrotu tysięcy złotych dotacji. Jak uniknąć pułapki?

Sektor

edukacja

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst