I GSK 570/22

I GSK 570/22 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2025-09-09
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-03-11
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Anna Apollo /przewodniczący sprawozdawca/
Grzegorz Dudar
Michał Kowalski
Symbol z opisem
6537 Egzekucja należności pieniężnych, do których  nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 ust. 3  ustawy o f
Sygn. powiązane
I SA/Sz 804/21 - Wyrok WSA w Szczecinie z 2021-11-25
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Apollo (spr.) Sędzia NSA Michał Kowalski Sędzia del. WSA Grzegorz Dudar Protokolant asystent sędziego Marcin Bubiński po rozpoznaniu w dniu 9 września 2025 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej G. G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 25 listopada 2021 r. sygn. akt I SA/Sz 804/21 w sprawie ze skargi G. G. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Szczecinie z dnia 30 lipca 2021 r. nr SKO.Ke/480/1941/2021 w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie wyrokiem z 25 listopada 2021 r., sygn. akt I SA/Sz 804/21 oddalił skargę G.G. (dalej określanego jako Skarżący) na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Szczecinie z 30 lipca 2021 r. w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym.
Z powyższym rozstrzygnięciem Sądu I instancji nie zgodził się Skarżący, składając skargę kasacyjną. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucił na podstawie art. 174 pkt 1 i 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935, dalej jako: P.p.s.a.):
• naruszenie przepisów postępowania art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a. w zw. z art. 18 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2020 r. poz. 1427, dalej określanej skrótem u.p.e.a.) w zw. z art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 1 i 3 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r., poz. 572, dalej jako: K.p.a.), poprzez poczynienie ustaleń faktycznych sprzecznych z treścią zebranego w sprawie materiału dowodowego, brak dokładnego wyjaśnienia sprawy oraz dokonania wadliwej oceny materiału dowodowego, polegającego na błędnym uznaniu, iż zaskarżone postanowienie organu II instancji zawiera analizę dotyczącą wydzielenia konstrukcyjnego stanowiska i powoływanie się wyłącznie na dokumentację fotograficzną, bez analizy w uzasadnieniu postanowienia ustaleń z niej wynikających w zakresie konstrukcyjnego ustalenia stanowisk, a także niewykazania, że pomalowanie kostki innym kolorem stanowi konstrukcyjne wyznaczenie stanowiska postojowego, przy czym naruszenie to miało istotny wpływ na wynik sprawy,
• naruszenie przepisów postępowania art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a. w zw. z art. 141 § 4 P.p.s.a. poprzez brak wyjaśnienia w uzasadnieniu rozstrzygnięcia motywów jakim Sąd się kierował uznając za zasadne stanowisko organu II instancji w zakresie oznakowania konstrukcyjnego jako koloru kostki brukowej co powoduje, że zaskarżony wyrok uchyla się od kontroli jego legalności i nie odpowiada prawu oraz uniemożliwia kontrolę zaskarżonego wyroku,
• naruszenie przepisów postępowania art. 269 § 1 P.p.s.a., poprzez niewłaściwe jego zastosowanie, a także poprzez błędną wykładnię uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 października 2017 r. (sygn. akt II GPS 2/17), poprzez przyjęcie, że stwierdzenie zawarte w wymienionej uchwale, polegające na tym, że przypisanie roli decydującej w wyznaczeniu stanowiska postojowego mają znaczenie decydujące ma oznakowanie pionowe, błędnie przyjmując, że wystarczające było jedynie oznakowanie pionowe oraz pomijając, że co do zasady wymagane jest oznakowanie pionowe oraz poziome,
• naruszenie przepisów prawa materialnego art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) P.p.s.a. w zw. z art. 13b ust. 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz.U. z 2021 r. poz. 1376) w zw. z § 1 pkt 1 lit. a) rozporządzenia Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki" Morskiej z dnia 23 września 2013 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie szczegółowych warunków technicznych dla znaków i sygnałów drogowych oraz urządzeń bezpieczeństwa ruchu drogowego i warunków ich umieszczania na drogach (Dz.U. z 2013 r. poz. 1326) w zw. z a pkt 5.2.4 załącznika nr 2 do rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 3 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych warunków technicznych dla znaków i sygnałów drogowych oraz urządzeń bezpieczeństwa ruchu drogowego i warunków ich umieszczania na drogach (Dz.U. z 2003 r., nr 220, poz. 2181), poprzez nieprawidłową ich wykładnię i uznanie, że wystarczające było oznakowanie miejsca postojowego oznakowaniem D-18, z pominięciem oznakowania poziomego.
Skarżący kasacyjnie zawnioskował o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Szczecinie ponownego rozpatrzenia oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.
Organ nie wniósł odpowiedzi na skargę kasacyjną.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw.
Zgodnie z art. 183 P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. Jeżeli nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania wymienione w art. 183 § 2 P.p.s.a., a w rozpoznawanej sprawie nie wystąpiły, to sąd związany jest granicami skargi kasacyjnej.
Według art. 193 zdanie drugie P.p.s.a., uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej. W ten sposób wyraźnie został określony zakres, w jakim Naczelny Sąd Administracyjny uzasadnia z urzędu wydany wyrok, w przypadku gdy oddala skargę kasacyjną. Regulacja ta, jako mająca charakter szczególny, wyłącza zatem przy tego rodzaju rozstrzygnięciach odpowiednie stosowanie do postępowania przed tym sądem wymogów dotyczących elementów uzasadnienia wyroku, przewidzianych w art. 141 § 4 w zw. z art. 193 zdanie pierwsze P.p.s.a. Omawiany przepis ogranicza wymogi, jakie musi spełniać uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną wyłącznie do, niemającej swojego odpowiednika w art. 141 § 4 P.p.s.a., oceny zarzutów skargi kasacyjnej.
W pierwszej kolejności należy wskazać, że rozpoznawana skarga kasacyjna dotyczy kontroli postanowień wydanych w przedmiocie zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego. Tymczasem autor skargi kasacyjnej nie podniósł naruszenia przepisów art. 33 i art. 34 u.p.e.a, które to przepisy stanowiły zasadniczą podstawę rozstrzygnięć – najpierw postanowienia Prezydenta Miasta Szczecina z 6 kwietnia 2021 r. a następnie postanowienia SKO w Szczecinie z 30 lipca 2021 r. uznających za nieuzasadniony zgłoszony przez Skarżącego zarzut nieistnienia obowiązku podlegającego egzekucji w postępowaniu egzekucyjnym. Tymczasem prawidłowość zastosowania wymienionych przepisów przez organy była przedmiotem oceny dokonanej przez Sąd pierwszej instancji. Już ta wada w konstrukcji skargi kasacyjnej stanowiła podstawę do jej oddalenia.
Za niezasadny należy uznać zarzut naruszenia art. 141 § 4 P.p.s.a. poprzez brak wyjaśnienia w uzasadnieniu rozstrzygnięcia motywów jakim Sąd się kierował uznając za zasadne stanowisko organu II instancji w zakresie oznakowania konstrukcyjnego jako koloru kostki brukowej co powoduje, że zaskarżony wyrok uchyla się od kontroli jego legalności.
Wadliwość uzasadnienia wyroku może stanowić przedmiot skutecznego zarzutu kasacyjnego z art. 141 § 4 P.p.s.a. zasadniczo wówczas, gdy uzasadnienie wyroku sporządzone jest w taki sposób, że niemożliwa jest jego kontrola instancyjna. Funkcja uzasadnienia wyroku wyraża się bowiem i w tym, że jego adresatem, oprócz stron, jest także Naczelny Sąd Administracyjny, co tworzy po stronie wojewódzkiego sądu administracyjnego obowiązek wyjaśnienia motywów podjętego rozstrzygnięcia w taki sposób, który umożliwi przeprowadzenie kontroli instancyjnej zaskarżonego orzeczenia w sytuacji, gdy strona postępowania zażąda, poprzez wniesienie skargi kasacyjnej, jego kontroli.
Fakt więc, że stanowisko zajęte przez Sąd pierwszej instancji jest odmienne od prezentowanego przez wnoszącego skargę kasacyjną nie oznacza, iż uzasadnienie wyroku zawiera wady konstrukcyjne czy też, że jest wadliwe w stopniu uzasadniającym uchylenie wydanego w sprawie rozstrzygnięcia. Ponadto, co istotne, zarzutem naruszenia art. 141 § 4 P.p.s.a. nie można kwestionować ustaleń faktycznych sprawy, jak również ich zupełności, bowiem nie ten przepis, a przepisy postępowania administracyjnego dotyczące postępowania dowodowego decydują o prawidłowości poczynionych w sprawie ustaleń faktycznych. One bowiem decydują o poszczególnych elementach stanu faktycznego sprawy.
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, uzasadnienie kontrolowanego wyroku, gdy chodzi o analizę przedstawionych w nim argumentów, w tym odnoszących się do kwestii konstrukcyjnego wyznaczenia miejsca postojowego, nie uniemożliwia przeprowadzenia kontroli prawidłowości tego orzeczenia, co prowadzi do wniosku, że Sąd pierwszej instancji uczynił zadość obowiązkowi sporządzenia uzasadnienia w sposób uwzględniający konsekwencje wynikające z towarzyszącej uzasadnieniu każdego orzeczenia sądowego funkcji kontroli trafności wydanego rozstrzygnięcia.
Nie zasługuje na uwzględnienie zarzut naruszenia przepisów postępowania art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. i w zw. z art. 7, art. 77 § 1, art. 80 K.p.a. i art. 107 § 1 i 3 K.p.a. poprzez poczynienie ustaleń faktycznych sprzecznych z treścią zebranego w sprawie materiału dowodowego, brak dokładnego wyjaśnienia sprawy oraz dokonania wadliwej oceny materiału dowodowego, polegającego na błędnym uznaniu, iż zaskarżone postanowienie organu II instancji zawiera analizę dotyczącą wydzielenia konstrukcyjnego stanowiska i powoływanie się wyłącznie na dokumentację fotograficzną, bez analizy w uzasadnieniu postanowienia ustaleń z niej wynikających w zakresie konstrukcyjnego ustalenia stanowisk, a także niewykazania, że pomalowanie kostki innym kolorem stanowi konstrukcyjne wyznaczenie stanowiska postojowego, przy czym naruszenie to miało istotny wpływ na wynik sprawy.
Zarzut ten ma ogólny charakter, nawiązuje do nie w pełni i nieprawidłowo zebranego materiału dowodowego, który też został błędnie rozpatrzony, w konsekwencji tych naruszeń uznano, że zostały spełnione przesłanki wymierzenia opłaty i opłaty dodatkowej. W zarzucie tym brak precyzji. Skarżący nie wskazał na czym polegało to nieprawidłowe zebranie materiału dowodowego i jego błędne rozpatrzenie. Skarżący nie kwestionuje przy tym zdjęć obrazujących miejsce i sposób zaparkowania przez niego samochodu w określonych miejscach. Nadto zarzut kasacyjny powinien określać sposób naruszenia wskazanych w tym zarzucie przepisów prawa, gdyż każdy z przepisów może być naruszony na wiele sposobów.
W tym miejscu podkreślić należy, że sąd kasacyjny nie ma uprawnienia ani też obowiązku do poprawiania, uzupełniania, czy też modyfikowania zarzutów sformułowanych w skardze kasacyjnej. Z orzecznictwa wynika, że Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej i sformułowanymi w niej zarzutami (art. 183 § 1 P.p.s.a.). Oznacza to, że w gestii autora skargi kasacyjnej jest wybór podstaw kasacyjnych, wytknięcie stwierdzonych uchybień i określenie ich formy. NSA nie jest władny w żaden sposób modyfikować, uzupełniać lub poprawiać skargę kasacyjną, której sporządzenie ustawodawca w P.p.s.a. powierzył profesjonalnym pełnomocnikom procesowym (por. wyroki NSA: z 29 kwietnia 2021 r., sygn. akt I GSK 150/21 oraz z 14 czerwca 2024 r., sygn. akt I GSK 1211/20 wszystkie orzeczenia dostępne w bazie orzeczeń sądów administracyjnych CBOSA).
Autor skargi kasacyjnej pominął także odpowiednie umotywowanie zarzutu naruszenia art. 145 §1 pkt 1 lit. c_ P.p.s.a.
W konsekwencji uznania zarzutów procesowych za nieskuteczne bądź nieusprawiedliwione należy stwierdzić, że stan faktyczny sprawy ustalony przez organy i zaakceptowany przez Sąd pierwszej instancji, jest wiążący podczas oceny zaskarżonego wyroku przez pryzmat zarzutów naruszenia przepisów prawa materialnego postawionych w skardze kasacyjnej.
Tym samym za wiążące należało uznać ustalenia, że przedmiotowy samochód był parkowany w miejscach przewidzianych do płatnego parkowania, oznaczonych w sposób wynikający z przepisów prawa, w tym wyodrębnionych konstrukcyjnie, z uwzględnieniem wysokości opłat przewidzianych w stosownych regulacjach prawnych.
Wspomnieć w tym zakresie bowiem wypada ścisły związek jaki zachodzi pomiędzy ustaleniami faktycznymi a zastosowaniem prawa materialnego, inaczej mówiąc dokonaniem subsumcji.
Ocena zasadności zastosowania prawa materialnego może zostać dokonana jedynie na gruncie prawidłowo ustalonego i ocenionego stanu faktycznego. Dlatego, gdy skarżący nie podważa skutecznie okoliczności faktycznych sprawy i ich oceny dokonanej przez Sąd pierwszej instancji, jak miało miejsce na gruncie niniejszej sprawy, zarzuty niewłaściwego zastosowania prawa materialnego są zarzutami bezpodstawnymi. Inaczej mówiąc, zarzuty naruszenia wyspecyfikowanych w skardze kasacyjnej przepisów prawa materialnego sprowadzające się do ich niewłaściwego zastosowania, nie zasługują na uwzględnienie z uwagi na brak podważenia dokonanej przez organy, a zaaprobowanej przez Sąd pierwszej instancji, oceny dowodów (por. wyrok NSA z 26 kwietnia 2024 r., sygn. akt I FSK 187/20).
Dlatego zarzuty skargi kasacyjnej dotyczące naruszenia art. 18 u.p.e.a. w zw. z art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 1 i 3 K.p.a. należało uznać za niezasadne.
W konsekwencji Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że wbrew zarzutom skargi kasacyjnej Sąd pierwszej instancji za podstawę rozpoznania sprawy przyjął prawidłowo ustalony stan faktyczny i w konsekwencji właściwie przytoczył i zastosował uchwałę siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z 9 października 2017 r. sygn. akt II GSP 2/17. Zaś przy braku jego skutecznego podważenia zarzutem kasacyjnym, jest wiążący NSA przy rozpatrywaniu zarzutów naruszenia prawa materialnego.
Z przywołanej uchwały wynika, co trafnie zaakcentował Sad pierwszej instancji, że znaki poziome dróg służą zwiększeniu bezpieczeństwa uczestników ruchu i innych osób znajdujących się na drodze, usprawnieniu ruchu pojazdów i ułatwieniu korzystania z dróg. Tym samym nieoznaczenie miejsc postojowych nimi, w strefie płatnego parkowania, nie ma decydującego znaczenia, jeżeli chodzi o zasadność naliczania opłaty za parkowanie. Istotne z tego punktu widzenia jest przede wszystkim oznaczenie miejsc parkingowych znakami pionowymi. To znaki pionowe informują o sposobie korzystania z drogi i dlatego tym znakom należy przypisać rolę decydującą w wyznaczeniu miejsca płatnego postoju. W uchwale nie wskazano jednak, że miejsce wyznaczone ma być oznaczone namalowanymi liniami zgodnie z przepisami rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 3 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych warunków technicznych dla znaków i sygnałów drogowych oraz urządzeń bezpieczeństwa ruchu drogowego i warunków ich umieszczania na drogach (Dz. U. Nr 220, poz. 2181 ze zm. – dalej jako rozporządzenie o znakach drogowych). Zgodnie z pkt. 5.2.4 załącznika nr 2 rozporządzenia o znakach drogowych znak poziomy P-18 (stosowne linie namalowane na nawierzchni) stosuje się w celu wyznaczenia miejsc postoju na części jezdni i chodnika oraz na wydzielonych parkingach bez ustalonych konstrukcyjnie stanowisk. Tak więc, na zasadzie a contrario takie oznakowanie jest zbędne wówczas, gdy stanowisko postojowe jest wyznaczone konstrukcyjnie. Jak ustalono w tej sprawie (czego Skarżący skutecznie nie zakwestionował), takie stanowiska były wydzielone kostką brukową odmienną od pozostałej nawierzchni wydzielonej z jezdni, tzw. zatoki, przeznaczonej właśnie na parkowanie samochodów.
Mając na uwadze ww. treść uchwały Sąd pierwszej instancji (dodatkowo powołując się na wyroki z 12 maja 2020 r., sygn. akt I SA/Lu 760/19 i z 17 września 2021 r., sygn. akt I SA/Lu 281/21, od których skargi kasacyjne zostały oddalone wyrokami NSA odpowiednio z 21 czerwca 2024 r. sygn. akt I GSK 260/23 oraz z 28 lutego 2025 r. sygn. akt I GSK 261/23) prawidłowo stwierdził, że miejsce postoju oznakowane w strefie płatnego parkowania wyłącznie znakami pionowymi, bez znaków poziomych – linii, spełnia wymagania miejsca wyznaczonego w rozumieniu art. 13b ust. 1 ustawy o drogach publicznych. Z tego też względu nie było uzasadnionych podstaw czynienia pogłębionych rozważań dotyczących oznaczenia miejsc postojowych, wyodrębnionych "konstrukcyjnie kostką w innym kolorze", chociaż w opisanym stanie faktycznym okoliczność ta nie mogłaby sama w sobie przesądzać o nieprawidłowości wyznaczenia miejsc do postoju pojazdów w strefie płatnego parkowania. Przypomnieć bowiem należy, że z prawidłowo przyjętego do rozpoznania sprawy stanu faktycznego wynikało, że egzekwowana opłata dodatkowa (50 zł) dotyczyła nieuiszczenia opłaty za parkowanie pojazdu samochodowego w strefie płatnego parkowania, która miała miejsce w określonych miejscach i dniach 2017 r. (łącznie 88 zdarzeń). Była to strefa płatnego parkowania oznaczona znakami pionowymi D-18. Zatem skarżący parkując pojazd w Szczecinie miał pełną świadomość, że dokonuje tego w strefie płatnego parkowania. Oznakowanie strefy płatnego parkowania w ramach tej strefy pozwala kierującym pojazdami na bezdyskusyjne rozeznanie, czy mają obowiązek uiszczenia opłaty za parkowanie. W szczególności brak znaków poziomych nie był dla zobowiązanego przeszkodą do prawidłowej identyfikacji miejsc postojowych. Ta identyfikacja nie byłaby możliwa bez prawidłowego oznaczenia znakami pionowymi miejsc postojowych i bez oznaczenia strefy. Znaki poziome dróg służą zwiększeniu bezpieczeństwa uczestników ruchu i innych osób znajdujących się na drodze, usprawnieniu ruchu pojazdów i ułatwieniu korzystania z dróg. W przypadku oznaczenia miejsc postojowych pomagają w uporządkowanym i bezpiecznym z nich korzystania.
W rezultacie nie zasługiwały na uwzględnienie zarzuty naruszenia prawa materialnego..
Wobec powyższego Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 P.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną.