I GSK 570/21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNSA uchylił wyrok WSA dotyczący zwrotu dotacji celowej z powodu wadliwego uzasadnienia, przekazując sprawę do ponownego rozpoznania.
Sprawa dotyczyła zwrotu dotacji celowej udzielonej Fundacji 2. WSA uchylił decyzję SKO, uznając interes społeczny Fundacji 1 w udziale w postępowaniu. NSA uchylił wyrok WSA, zarzucając mu naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez wadliwe uzasadnienie, które nie pozwoliło na kontrolę instancyjną, zwłaszcza w kwestii legitymacji procesowej Fundacji 1. Sprawa została przekazana do ponownego rozpoznania WSA.
Naczelny Sąd Administracyjny (NSA) rozpoznał skargę kasacyjną Fundacji 2 od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego (WSA) we Wrocławiu, który uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego (SKO) w sprawie zwrotu dotacji celowej. WSA uznał, że Fundacja 1, jako organizacja społeczna, miała interes prawny i społeczny w udziale w postępowaniu dotyczącym zwrotu dotacji udzielonej Fundacji 2. NSA uchylił wyrok WSA, stwierdzając naruszenie przepisów postępowania, w szczególności art. 141 § 4 p.p.s.a. Sąd kasacyjny uznał, że uzasadnienie wyroku WSA było wadliwe, ponieważ nie zawierało wystarczających wyjaśnień co do podstaw prawnych i faktycznych uznania legitymacji procesowej Fundacji 1. Brak jasnej analizy tej kwestii uniemożliwił NSA kontrolę instancyjną orzeczenia. W związku z tym, NSA uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania WSA, który będzie musiał sporządzić uzasadnienie zgodne z wymogami ustawowymi.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, jeśli organ uznał żądanie organizacji za uzasadnione i wszczął postępowanie z urzędu, organizacja uzyskuje legitymację procesową na podstawie art. 31 § 2 i § 3 k.p.a.
Uzasadnienie
Sąd I instancji uznał, że cele statutowe Fundacji 1 oraz wykazany przez nią interes społeczny uzasadniały jej udział w postępowaniu. NSA stwierdził, że WSA nie ocenił tej kwestii właściwie, a uzasadnienie wyroku było wadliwe w tym zakresie.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (9)
Główne
p.p.s.a. art. 141 § § 4
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Wymogi dotyczące uzasadnienia wyroku sądu administracyjnego.
p.p.s.a. art. 185 § § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa uchylenia wyroku i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania.
Pomocnicze
k.p.a. art. 31 § § 1, § 2 i § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
Przepisy dotyczące udziału organizacji społecznej w postępowaniu administracyjnym.
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa uchylenia decyzji przez WSA.
p.p.s.a. art. 183 § § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zakres rozpoznania sprawy przez NSA.
u.f.p. art. 145 § ust. 1 pkt. 1
Ustawa o finansach publicznych
Dotyczy zwrotu dotacji.
u.f.p. art. 252 § ust. 1 pkt 1
Ustawa o finansach publicznych
Dotyczy zwrotu dotacji.
u.n.p.p. art. 6 § ust. 2 pkt 6
Ustawa o nieodpłatnej pomocy prawnej, nieodpłatnym poradnictwie obywatelskim oraz edukacji prawnej
Dotyczy finansowania zadań.
u.n.p.p. art. 11 § ust. 7
Ustawa o nieodpłatnej pomocy prawnej, nieodpłatnym poradnictwie obywatelskim oraz edukacji prawnej
Dotyczy finansowania zadań.
Argumenty
Skuteczne argumenty
WSA naruszył art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez wadliwe sporządzenie uzasadnienia wyroku, które uniemożliwia kontrolę instancyjną. WSA nie ocenił właściwie legitymacji procesowej Fundacji 1 do udziału w postępowaniu.
Godne uwagi sformułowania
uzasadnienie wyroku nie spełnia wymogów i standardów, o których mowa w art. 141 § 4 p.p.s.a. Uniemożliwia to również Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu ocenę zasadności przesłanek, na których oparto zaskarżone orzeczenie. nie można odczytać jakimi w istocie przesłankami kierował się WSA we Wrocławiu uznając legitymację Fundacji 1 do złożenia odwołania od decyzji organu I instancji z 24 września 2019 r. oraz skargi na decyzję SKO w Jeleniej Górze z 19 listopada 2019 r.
Skład orzekający
Beata Sobocha-Holc
przewodniczący sprawozdawca
Jacek Boratyn
członek
Piotr Piszczek
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja art. 141 § 4 p.p.s.a. dotyczącego wymogów uzasadnienia wyroku sądu administracyjnego oraz kwestia legitymacji procesowej organizacji społecznej w postępowaniu administracyjnym."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji procesowej i może wymagać uwzględnienia kontekstu faktycznego każdej sprawy.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnej kwestii proceduralnej – wymogów uzasadnienia wyroku sądu administracyjnego, co jest kluczowe dla prawników procesujących się przed sądami administracyjnymi. Dodatkowo porusza temat legitymacji procesowej organizacji społecznych.
“Wadliwe uzasadnienie wyroku WSA doprowadziło do uchylenia orzeczenia przez NSA.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI GSK 570/21 - Wyrok NSA Data orzeczenia 2025-02-12 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2021-06-02 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Beata Sobocha-Holc /przewodniczący sprawozdawca/ Jacek Boratyn Piotr Piszczek Symbol z opisem 6531 Dotacje oraz subwencje z budżetu państwa, w tym dla jednostek samorządu terytorialnego Hasła tematyczne Finanse publiczne Sygn. powiązane III SA/Wr 8/20 - Wyrok WSA we Wrocławiu z 2021-01-08 Skarżony organ Samorządowe Kolegium Odwoławcze Treść wyniku Uchylono zaskarżony wyrok i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny Powołane przepisy Dz.U. 2018 poz 2096 art. 31 § 1, § 2 i § 3 Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn. Dz.U. 2024 poz 935 art. 141 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.) Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Beata Sobocha-Holc (spr.) Sędzia NSA Piotr Piszczek Sędzia del. WSA Jacek Boratyn Protokolant asystent sędziego Izabela Kołodziejczyk po rozpoznaniu w dniu 12 lutego 2025 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej F. w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 8 stycznia 2021 r. sygn. akt III SA/Wr 8/20 w sprawie ze skargi F1. w W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Jeleniej Górze z dnia 19 listopada 2019 r. nr SKO/41/FP-10/2019 w przedmiocie zwrotu dotacji celowej 1. uchyla zaskarżony wyrok w całości i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu we Wrocławiu.; 2. zasądza od F1. w W. na rzecz F. w W. 580 (pięćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Uzasadnienie Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu (dalej zwany: WSA lub sądem I instancji) wyrokiem z 8 stycznia 2021 r. sygn. akt III SA/Wr 8/20, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym skargi F. w W. (dalej zwanej: Fundacją 1) z udziałem uczestnika postępowania F2. w Warszawie (dalej zwanej: Fundacją 2) na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Jeleniej Górze (dalej zwanego: SKO) z 19 listopada 2019 r. nr SKO/41/FP-10/2019 w przedmiocie zwrotu dotacji celowej w punkcie I. uchylił zaskarżoną decyzję, w punkcie II. zasądził od SKO na rzecz Fundacji kwotę 200 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Sąd I instancji orzekał w następującym stanie faktycznym sprawy. Fundacja 1, jako organizacja społeczna pismem z 24 października 2018 r. zwróciła się do Starosty Jeleniogórskiego o wszczęcie postępowania w przedmiocie zwrotu dotacji celowej udzielonej Fundacji 2 przez Powiat Jeleniogórski w 2016 r. w związku z jej pobraniem i wydatkowaniem niezgodnie z przeznaczeniem. Uzasadniając żądanie Fundacja 1 wskazała, że w związku z realizacją zadania publicznego polegającego na nieodpłatnej pomocy prawnej w powiecie jeleniogórskim w roku 2016 przez Fundację 2, wypłacane jej comiesięczne kwoty dotacji stanowiły w całości płatności za pośrednictwo przedsiębiorcy działającego pod firmą K., a nie płatności wynagrodzenia osobie bezpośrednio udzielającej nieodpłatnej pomocy prawnej i zostały wydatkowane niezgodnie z przeznaczeniem i jako takie podlegają zwrotowi w całości. Organ I instancji postanowieniem z 5 listopada 2018 r. odmówił wszczęcia postępowania. SKO postanowieniem z dnia 28 listopada 2018 r. nr SKO/41/FP-14/2018 utrzymało w mocy ww. postanowienie. Wyrokiem z 4 kwietnia 2019 r. WSA we Wrocławiu sygn. akt III SA/Wr 5/19 uchylił ww. postanowienia organów obu instancji zalecając wezwanie wnioskodawcy do uzupełnienia wniosku przez wykazanie interesu społecznego. W ponownie prowadzonym postępowaniu po uzupełnieniu wniosku przez stronę, organ I instancji wszczął postępowanie z urzędu w sprawie zwrotu przedmiotowej dotacji celowej udzielonej w 2016 r. O wszczęciu postępowania zawiadomił Fundację 2, która wniosła o umorzenie postępowania oraz o odmowę udziału w postępowaniu Fundacji 1. Decyzją z 24 września 2019 r. organ I instancji orzekł o nieżądaniu zwrotu dotacji. W uzasadnieniu decyzji organ argumentował, że nie stwierdzono żadnych nieprawidłowości w wykonaniu przez Fundację 2 zleconego zadania oraz jego rozliczenia. Organ I instancji wskazał, że Fundacja 2 otrzymała dotację na podstawie umowy nr 6/2016 z 31 grudnia 2015 r., której treść zaakceptował Zarząd Powiatu Jeleniogórskiego uchwałą nr 53/159/15 z 31 grudnia 2015 r. Wyjaśnił, że Fundacja 2 zgodnie z § 1 umowy zobowiązała się prowadzić punkt nieodpłatnej pomocy prawnej w 2016 r. w budynku Starostwa Powiatowego w Jeleniej Górze, w dni robocze (od poniedziałku do piątku), co najmniej 4 godziny dziennie wg harmonogramu stanowiącego załącznik nr 1 do umowy. Wykaz adwokatów, radców prawnych uprawnionych do świadczenia pomocy określał załącznik nr 2 do umowy (adw. M. B., M. B., M. M.). W lutym 2016 r. ww. wykaz został rozszerzony o r. pr. K. G., a w kwietniu 2016 r. o adw. D. W., A. B. W punkcie według ustaleń organu I instancji udzielono 77 porad prawnych. Zdaniem organu I instancji Fundacja 2 wypełniła obowiązek z umowy i zrealizowała cel dotacji, tj. prowadziła punkt nieodpłatnej pomocy prawnej. Na potwierdzenie powyższego organ wskazał na dokumenty księgowe i merytoryczne, tj. karty udzielania pomocy prawnej, oświadczenia osób korzystających z pomocy, listy obecności prawnika pełniącego dyżur, faktury wystawione przez adwokata M. B. K., jako sprzedawcę dla Fundacji 2, jako nabywcy, za poszczególne miesiące 2016 r. tytułem obsługi punktu nieodpłatnej pomocy prawnej. Fundacja2, co jest udokumentowane, dokonywała przelewu za ww. faktury. Organ podkreślił, że żaden z adwokatów ani radców prawnych nie wysuwał roszczeń z tytułu należności za świadczone usługi. Fundacja 2 27 stycznia 2017 r. złożyła sprawozdanie końcowe z wykonania zadania, po którym dokonano weryfikacji faktycznego sposobu rozliczenia dotacji. Zaskarżoną decyzją z 19 listopada 2019 r. SKO, po rozpoznaniu odwołania Fundacji 1, utrzymał w mocy decyzję Starosty Jeleniogórskiego z 24 września 2019 r. w sprawie zwrotu dotacji celowej udzielonej Fundacji 2 przez Powiat Jeleniogórski w 2016 r. W skardze do WSA Fundacja 1 zarzuciła brak ustalenia rzeczywistych płatności wynagrodzenia osób (radców prawnych, adwokatów) bezpośrednio udzielających nieodpłatnej pomocy prawnej. Sąd I instancji, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (obecnie tekst jedn. Dz. U. z 2024 r. poz. 935; dalej zwanej: p.p.s.a.), uchylił zaskarżoną decyzję. WSA uznał, że w niniejszej sprawie Fundacja 1 wykazała interes społeczny a cele statutowe Fundacji 1 uzasadniały dopuszczenie jej do udziału w postępowaniu. W uzasadnieniu wskazał, że twierdzenia organu II instancji nie poddają się kontroli – w aktach sprawy, które SKO przekazało do sądu, brak było: oferty złożonej przez Fundację 2 w ramach konkursu ofert, do której treści odwoływał się organ II instancji; aneksu z 4 kwietnia 2016 r.; kalkulacji przewidywanych kosztów realizacji zadania publicznego. W aktach znajdowała się umowa z 31 grudnia 2015 r. nr 6/20016, w której jako załącznik nr 3 powinna się znajdować oferta realizacji zadania publicznego. Tego dokumentu brak było jednak w aktach sprawy. Nie było również aneksu z kwietnia 2016 r., którym zmieniono listę prawników (z załącznika nr 2 do umowy), którzy mieli świadczyć nieodpłatną pomoc prawną. Podobnie brak było w aktach: dokumentów potwierdzających kto, w jakich miesiącach i w jakim zakresie świadczył nieodpłatną pomoc prawną oraz dokumentacji księgowej i merytorycznej, tj. kart udzielania nieodpłatnej pomocy prawnej w 2016 r., oświadczeń osób korzystających z pomocy, listy prawnika pełniącego dyżur. Sąd I instancji wskazał także, że rolą SKO było ustalenie zarówno ram prawnych prowadzonego postępowania jaki przeprowadzenie samodzielnych ustaleń faktycznych niezbędnych dla oceny prawidłowości wykorzystania przedmiotowej dotacji. W ocenie sądu, SKO w zaskarżonej decyzji zasadniczo ograniczyło się do potwierdzenia ustaleń faktycznych organu I instancji i stwierdzenia, że stanowisko organu I instancji jest prawidłowe i bardzo szczątkowo powołał przepisy w świetle, których prowadzone jest powstępowanie dotyczące prawidłowości wykorzystania dotacji. Skargę kasacyjną na powyższe orzeczenie wniosła do Naczelnego Sądu Administracyjnego Fundacja 2, reprezentowana przez adwokata, zaskarżając przedmiotowy wyrok w całości i wnosząc na podstawie przepisu art. 189 § 1 p.p.s.a. o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i umorzenie postępowania w sprawie, ewentualnie na podstawie przepisu art. 185 § 1 p.p.s.a. o przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu we Wrocławiu. Ponadto Fundacja 2 wniosła o zasądzenie na jej rzecz zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu kasacyjnym, za obie instancje według norm przepisanych. Na podstawie art. 176 § 2 p.p.s.a. wniosła o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie. Zaskarżonemu wyrokowi zarzuciła: 1) na podstawie przepisu art. 174 pkt 2 p.p.s.a. naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: a) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w związku z przepisem art. 31 § 1, § 2 i § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r. poz. 2096, ze zm.; dalej zwanej: k.p.a.) przez błędne uznanie, że w niniejszym postępowaniu udział Fundacji 1, jako uczestnika postępowania na prawach strony jest dopuszczalny w sprawie niedotyczącej jej praw i obowiązków, w szczególności wskutek błędnego uznania przez sąd I instancji, że: i. za udziałem Fundacji w postępowaniu przemawia interes społeczny, gdy tymczasem Fundacja realizuje jedynie własne interesy (względnie interesy prezesa zarządu tej organizacji) jako konkurent Fundacji 2 (na polu realizacji zadań publicznych polegających na prowadzeniu punktów nieodpłatnej pomocy prawnej) w celu wyeliminowania Fundacji 2 z tego pola rywalizacji obu podmiotów na podstawie przepisu art. 11d ust. 5 (art. 11 ust. 11 przed nowelizacją przepisów w 2018 r.) ustawy z dnia 5 sierpnia 2015 r. o nieodpłatnej pomocy prawnej, nieodpłatnym poradnictwie obywatelskim oraz edukacji prawnej; ii. udział Fundacji 1 w postępowaniu jest uzasadniony celami statutowymi Fundacji 1, podczas gdy między literalnie określonymi celami statutowymi Fundacji 1, a materialnoprawnym przedmiotem sprawy nie zachodzi prawny związek w tym znaczeniu, że cele statutowe Fundacji 1 mogą mieć wpływ na sposób załatwienia sprawy, w szczególności na treść rozstrzygnięcia sprawy; iii. postępowanie administracyjne zostało wszczęte na skutek wniosku Fundacji 1, a nie samodzielnie przez organ I instancji z urzędu, gdy tymczasem to właśnie organ I instancji wszczął postępowanie z urzędu i nie wydawał żadnego postanowienia, w tym dotyczącego dopuszczenia Fundacji 1 do udziału w postępowaniu, które mogłoby potwierdzać zasadność uznania żądania Fundacji 1 w zakresie wszczęcia postępowania czy dokonania pozytywnej dla Fundacji 1 oceny w zakresie uzasadnienia takiego wniosku celami statutowymi Fundacji 1 i przemawianiem za tym interesu społecznego; b) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z przepisami art. 145 ust. 1 pkt. 1 i art. 252 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych w zw. z przepisem art. 6 ust. 2 pkt 6 i art. 11 ust 7 z dnia 5 sierpnia 2015 r. o nieodpłatnej pomocy prawnej, nieodpłatnym poradnictwie obywatelskim oraz edukacji prawnej przez błędne uznanie, że dokonana przez organ ocena sprawy jest wybiórcza, bowiem nie przytacza własnych ustaleń organu, a jedynie przyjmuje jako własne ustalenia organu I instancji, podczas gdy: i. przyjęcie przez organ II instancji jako własnych ustaleń organu I instancji jest normą semantyczną w uzasadnieniach orzeczeń, w tym samego orzeczenia sądu I instancji, który przykładowo, jako własne przyjmuje stanowisko SKO dotyczące legitymacji czynnej Fundacji 1 w postępowaniu, nie przeprowadzając własnej analizy tej kwestii, obowiązkowej jednak na każdym etapie postępowania administracyjnego czy sądowoadministracyjnego, a ponadto: ii. samo uzasadnienie wyroku sądu I instancji zdaje się potwierdzać brak potrzeby dokonywania dodatkowego, własnego i szczegółowego uzasadnienia faktycznego i prawnego, skoro i tak kwestia ta wydaje się nie mieć znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy, bowiem bezspornie oceniane wydatki skarżącego – niezależnie od wykładni podmiotów biorących udział w postępowaniu – zostały poczynione w celu realizacji tego zadania publicznego, które to zadanie bezspornie zostało materialnie należycie wykonane, w związku z tym ewentualnemu badaniu mogą podlegać jedynie kwestie proceduralne mogące potencjalnie wynikać z umowy, niemniej te kwestie w ocenie prawnej samego sądu I instancji nie mogą stanowić podstawy do wydania decyzji w zakresie zwrotu dotacji na podstawie ww. przepisów – a więc stwierdzone przez sądu I instancji rzekome naruszenia przez organ (co do uzasadnienia faktycznego i prawnego, braku dowodów i w konsekwencji tego pozornego naruszenia dwuinstancyjności postępowania) są irrelewantne dla przedmiotu sprawy; c) art. 141 § 4 p.p.s.a. w związku z przepisem art. 31 k.p.a. przez wybiórcze sporządzenie uzasadnienia zaskarżonego wyroku w zakresie ustalenia legitymacji Fundacji 1 do złożenia odwołania i skargi do sądu I instancji, polegające na odwołaniu do stanowiska SKO, bez poczynienia własnych samodzielnych ustaleń faktycznych i prawnych oraz zgromadzenia w aktach dowodów potwierdzających takie stwierdzenia sądu I instancji. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej Fundacja 2 przedstawiła argumenty na poparcie podniesionych zarzutów. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Podlegająca rozpoznaniu skarga kasacyjna jest zasadna i zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania przed wojewódzkim sądem administracyjnym. Naczelny Sąd Administracyjny nie stwierdził aby w rozpoznawanej sprawie wystąpiła którakolwiek z przesłanek nieważności postępowania – określonych w art. 183 § 2 p.p.s.a. – jak też aby zachodziły przesłanki wymagające uchylenia wydanego w sprawie orzeczenia oraz odrzucenia skargi lub umorzenia postępowania (art. 189 p.p.s.a.). Z tego względu Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając sprawę, związany był granicami skargi kasacyjnej. Zgodnie z art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: - naruszenia prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (art. 174 pkt 1 p.p.s.a.); - naruszenia przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.). W rozpoznawanej sprawie skarga kasacyjna została oparta na podstawach kasacyjnych, przewidzianych w art. 174 pkt 2 p.p.s.a. Najdalej idący zarzut dotyczący naruszenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu przepisów postępowania sprowadza się do uchybienia dyspozycji normy art. 141 § 4 p.p.s.a. Zgodnie z treścią tego przepisu uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Jeżeli w wyniku uwzględnienia skargi sprawa ma być ponownie rozpatrzona przez organ administracji, uzasadnienie powinno ponadto zawierać wskazania, co do dalszego postępowania. W orzecznictwie przyjmuje się, że wadliwość uzasadnienia wyroku może stanowić przedmiot skutecznego zarzutu kasacyjnego z art. 141 § 4 p.p.s.a., jeżeli nie wiadomo, jaki stan faktyczny sąd I instancji przyjął, jako podstawę wyrokowania, a także w sytuacji, gdy uzasadnienie sporządzone jest w taki sposób, że niemożliwa jest kontrola instancyjna zaskarżonego wyroku. Przepis art. 141 § 4 p.p.s.a. może być podstawą uwzględnienia skargi kasacyjnej, gdy wada uzasadnienia nie pozwala na kontrolę instancyjną orzeczenia lub gdy uzasadnienie obejmuje rozstrzygnięcie, którego nie ma w sentencji orzeczenia. Funkcja uzasadnienia wyroku wyraża się, bowiem w tym, że jego adresatem, oprócz stron, jest także Naczelny Sąd Administracyjny. Tworzy to, więc po stronie wojewódzkiego sądu administracyjnego obowiązek wyjaśnienia motywów podjętego rozstrzygnięcia w taki sposób, który umożliwi przeprowadzenie kontroli instancyjnej zaskarżonego orzeczenia w sytuacji, gdy strona postępowania zażąda, przez wniesienie skargi kasacyjnej, jego kontroli (vide uchwała składu siedmiu sędziów NSA z 15 lutego 2010 r. sygn. akt II FPS 8/09, wyrok NSA z 12 października 2010 r. sygn. akt II OSK 1620/10; treść tego, jak i dalej powoływanych orzeczeń dostępna jest na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl/). Uzasadnienie wyroku powinno być tak sporządzone, aby wynikało z niego, dlaczego sąd uznał zaskarżone orzeczenie za zgodne lub niezgodne z prawem, dlaczego nie stwierdził czy stwierdził w rozpatrywanej sprawie naruszenia przez organy administracji przepisów prawa materialnego, czy też przepisów procedury w stopniu, który mógłby mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia (por. wyrok NSA z 4 stycznia 2011 r. sygn. akt II OSK 1985/09). Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że uzasadnienie zaskarżonego wyroku nie spełnia wymogów i standardów, o których mowa w art. 141 § 4 p.p.s.a. Sąd, bowiem nie zastosował się w pełni do dyspozycji art. 141 § 4 p.p.s.a., gdyż uzasadnienie zaskarżonego wyroku nie zawiera wszystkich elementów, jakie wskazuje ustawa. Nie daje to rękojmi, że sąd administracyjny dołożył należytej staranności przy podejmowaniu zaskarżonego rozstrzygnięcia. Uniemożliwia to również Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu ocenę zasadności przesłanek, na których oparto zaskarżone orzeczenie. W skardze kasacyjnej trafnie zarzucono, że z treści uzasadnienia wyroku sądu I instancji nie można odczytać jakimi w istocie przesłankami kierował się WSA we Wrocławiu uznając legitymację Fundacji 1 do złożenia odwołania od decyzji organu I instancji z 24 września 2019 r. oraz skargi na decyzję SKO w Jeleniej Górze z 19 listopada 2019 r. Z treści uzasadnienia wynika jedynie, że "cele statutowe skarżącej uzasadniały dopuszczenie jej do udziału w postępowaniu, jak również po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego (zgodnie z zaleceniami WSA we Wrocławiu zawartymi w wyroku z 4 kwietnia 2019 r. sygn. akt III SA/Wr 5/19) strona wykazała interes społeczny, czego Sąd nie neguje. Sąd podziela stanowisko wyrażone przez SKO, które znajduje poparcie w orzecznictwie sądów administracyjnych, że uznanie żądania organizacji społecznej za uzasadnione i wszczęcie w związku z tym żądaniem postępowania z urzędu oznacza uzyskanie przez organizację społeczną legitymacji na podstawie art. 31 § 2 i § 3 k.p.a. do uczestniczenia w tym postępowaniu na prawach strony bez konieczności wydawania odrębnego postanowienia (por. Wyrok NSA z 24 maja 2018 r. sygn. akt II OSK 1621/16). Tym samym strona była uprawniona do udziału w postępowaniu oraz do złożenia skargi do Sądu." Analiza treści uzasadnienia wyroku sądu I instancji dowodzi, że kwestia dopuszczenia organizacji społecznej nie została poddana ocenie prawnej. WSA na stronie 7 uzasadnienia bardzo ogólnikowo stwierdził, że cele statutowe Fundacji oraz wskazany przez nią interes społeczny uprawniają ją do udziału w sprawie. Tym samym zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, WSA we Wrocławiu nie ocenił w sposób właściwy, czy w świetle przesłanek i celów określonych w art. 31 § 1 pkt 2 k.p.a. strona skarżąca powinna zostać dopuszczona do udziału w postępowaniu, którego przedmiotem jest zwrot dotacji celowej. W związku z powyższym Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że wadliwy sposób sporządzenia uzasadnienia zaskarżonego wyroku uniemożliwia kontrolę zasadności pozostałych zarzutów skargi kasacyjnej. Ocena taka byłaby bowiem przedwczesna. Dlatego też Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a. uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Sąd I instancji, po ponownym rozpoznaniu sprawy, zobowiązany będzie sporządzić uzasadnienie spełniające wymogi ustawowe przewidziane w art. 141 § 4 p.p.s.a. O kosztach postępowania kasacyjnego Naczelny Sąd Administracyjny rozstrzygnął zgodnie z art. 203 pkt 2 p.p.s.a. i art. 205 § 2 p.p.s.a.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI