I GSK 565/23

I GSK 565/23 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2026-02-04
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-05-29
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Piotr Piszczek /przewodniczący sprawozdawca/
Małgorzata Kowalska
Tomasz Smoleń
Symbol z opisem
6559
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Sygn. powiązane
I SA/Bd 659/22 - Wyrok WSA w Bydgoszczy z 2023-02-07
Skarżony organ
Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku
Uchylono zaskarżony wyrok oraz zaskarżone postanowienie I i II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2021 poz 137
art. 1 § 1 i 2
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych - t.j.
Dz.U. 2018 poz 1302
art. 3 § 2 pkt 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
Dz.U. 2015 poz 187
§ 13zo ust. 1-4
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 27 stycznia 2015 r. w sprawie szczegółowego zakresu i sposobów realizacji niektórych zadań Agencji  Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa.
Dz.U. 2022 poz 1079
art. 4 ust. 1 i 6
Ustawa z dnia 28 kwietnia 2022 r. o zasadach realizacji zadań finansowanych ze środków europejskich w perspektywie finansowej 2021-2027
Dz.U. 2022 poz 2000
art. 57 § 5 pkt 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Piotr Piszczek (spr.) Sędzia NSA Tomasz Smoleń Sędzia del. WSA Małgorzata Kowalska Protokolant asystent sędziego Tomasz Sasak po rozpoznaniu w dniu 4 lutego 2026 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej A. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 7 lutego 2023 r. sygn. akt I SA/Bd 659/22 w sprawie ze skargi A. K. na postanowienie Dyrektora Kujawsko-Pomorskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Toruniu z dnia 28 września 2022 r. nr BDSPB02-137/2022 w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie przyznania pomocy finansowej 1. uchyla zaskarżony wyrok; 2. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie z dnia 5 sierpnia 2022 r., nr BP036.8110.2.2022.MK/PO; 3. zasądza od Dyrektora Kujawsko-Pomorskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Toruniu na rzecz A. K. 660 (sześćset sześćdziesiąt) złotych tytułem kosztów postępowania sądowego. V.S.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy wyrokiem z 7 lutego 2023 r., sygn. akt I SA/Bd 659/22, oddalił skargę A. K. (dalej zwanej: skarżącą) na postanowienie Dyrektora Kujawsko-Pomorskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Toruniu (dalej zwanego: Agencją lub organem) z 28 września 2022 r. w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie przyznania pomocy finansowej.
Sąd I instancji orzekał w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy:
W dniu 1 czerwca 2022 r. do biura powiatowego Agencji wpłynął złożony przez skarżącą wniosek o udzielenie pomocy finansowej na dofinansowanie zakupu w okresie od dnia 1 września 2021 r. do dnia 15 maja 2022 r. nawozów mineralnych innych niż wapno nawozowe i wapno nawozowe zawierające magnez. Następnie, w dniu 6 czerwca 2022 r. wpłynął ponownie wniosek wraz z załącznikami w postaci kopii trzech faktur zakupu nawozów.
Postanowieniem z 5 sierpnia 2022 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w Nakle nad Notecią odmówił wszczęcia postępowania w sprawie udzielenia wnioskowanej pomocy finansowej. W uzasadnieniu wskazano, że wniosek został złożony przez stronę po terminie przewidzianym w obowiązujących przepisach prawa.
Skarżąca wniosła zażalenie na powyżej wymienione postanowienie.
Dyrektor Agencji postanowieniem z 28 września 2022 r. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. W jego uzasadnieniu podał, że postępowanie w sprawie przyznania pomocy finansowej na dofinansowanie zakupu w okresie od 1 września do 15 maja 2022 r. nawozów mineralnych innych niż wapno nawozowe i wapno nawozowe zawierające magnez uregulowano w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 27 stycznia 2015 r. w sprawie szczegółowego zakresu i sposobów realizacji niektórych zadań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. z 2015 r. poz., 187 ze zm.; dalej powoływanego jako: rozporządzenie ARiMR). W ocenie organu z przywołanej w uzasadnieniu postanowienia treści § 13zo ust. 3 ww. rozporządzenia wynika, że wniosek o przyznanie pomocy składa się raz do 31 maja 2022 r. Zdaniem organu za datę złożenia wniosku uznaje się datę wpływu tego wniosku do biura powiatowego Agencji właściwego ze względu na miejsce zamieszkania albo siedzibę producenta rolnego. Nadto, zgodnie z treścią ust. 4 tego przepisu, w przypadku złożenia wniosku o przyznanie pomocy po 31 maja 2022 r. nie wszczyna się postępowania w sprawie przyznania pomocy.
W ocenie organu skarżąca uchybiła terminowi na złożenie wniosku. Skarżąca nadała wniosek 31 maja 2022 r. w placówce pocztowej przesyłką poleconą, natomiast wpłynął on do biura powiatowego Agencji 1 czerwca 2022 r. Z kolei kopie dokumentów potwierdzających zakup nawozów skarżąca przesłała przesyłką pocztową z 3 czerwca 2022 r., a ich wpływ do organu odnotowano 6 czerwca 2022 r. W tej sytuacji Dyrektor Agencji utrzymał w mocy postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania, uznając je za prawidłowe.
Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem skarżąca wniosła skargę do WSA w Bydgoszczy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, że bezspornym w sprawie jest, iż skarżąca nadała w urzędzie pocztowym przesyłkę zawierającą wniosek o przyznanie pomocy 31 maja 2022 r. Nie jest sporne także, że wymieniona przesyłka wpłynęła do organu 1 czerwca 2022 r. Sporna w ocenie WSA pozostawała natomiast kwestia, czy skarżąca zachowała termin na skuteczne dokonanie tej czynności oraz, która z dat, nadania czy doręczenia, świadczy o terminowym złożeniu wniosku, a tym samym, czy w odniesieniu do terminu z § 13zo ust. 3 rozporządzenia ARiMR, znajduje zastosowanie art. 57 § 5 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2022 r. poz. 2000; dalej powoływanej jako: k.p.a.).
Kolejno Sąd I instancji wyjaśnił, że szczegółowy zakres zadań Agencji został wymieniony w art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz.U. z 2022 r. poz. 1079 ze zm.; dalej powoływanej jako: ustawa o ARiMR). Opierając się na podstawie tej ustawy, wydano rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 27 stycznia 2015 r. w sprawie szczegółowego zakresu i sposobów realizacji niektórych zadań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa. Zgodnie z § 13zo ust. 1 tego rozporządzenia, w 2022 r. Agencja udzielała pomocy finansowej na realizację innych zadań wynikających z polityki państwa w zakresie rolnictwa i rozwoju wsi, o której mowa w § 2 ust. 1 pkt 6 rozporządzenia ARiMR, określonemu tym przepisem producentowi rolnemu, któremu pomoc ta jest przyznawana, stosownie do brzmienia ust. 2 pkt 1 cytowanego przepisu: na wniosek producenta rolnego złożony do kierownika biura powiatowego Agencji właściwego ze względu na miejsce zamieszkania albo siedzibę producenta rolnego na formularzu opracowanym i udostępnionym przez Agencję na jej stronie internetowej. Wniosek, o którym mowa w ust. 2, składa się raz do dnia 31 maja 2022 r. (§ 13zo ust. 3 rozporządzenia ARiMR). Za datę złożenia wniosku uznaje się datę wpływu tego wniosku do biura powiatowego Agencji właściwego ze względu na miejsce zamieszkania albo siedzibę producenta rolnego. W ustępie 4 tego przepisu postanowiono natomiast, że w przypadku złożenia wniosku, o którym mowa w ust. 2, po dniu 31 maja 2022 r. nie wszczyna się postępowania w sprawie przyznania pomocy.
W ocenie WSA w Bydgoszczy regulacja ww. rozporządzenia wprowadzająca termin na złożenie wniosku o pomoc finansową i przewidująca określony sposób jego obliczania mieści się w granicach delegacji ustawowej, odnosi się bowiem do trybu udzielania wsparcia. Sąd I instancji przedstawił w uzasadnieniu orzecznictwo sądów administracyjnych i wybraną literaturę przedmiotu, celem wykazania, że skarżąca nie miała racji, zarzucając organom naruszenie art. 57 § 5 pkt 2 k.p.a. Przepis zawarty w art. 57 k.p.a., określający sposób obliczania terminu proceduralnego wyznaczonego innymi przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego, nie ma w ocenie WSA zastosowania w sprawie o udzielenie pomocy finansowej na dofinansowanie zakupu w okresie od 1 września 2021 r. do 15 maja 2022 r. nawozów mineralnych innych niż wapno nawozowe i wapno nawozowe zawierające magnez. Sąd podzielił stanowisko organu, że termin do złożenia wniosku o przyznanie pomocy finansowej, o którym mowa w § 13zo ust. 3 i 4 rozporządzenia ARiMR, jest terminem prawa materialnego, kształtującym uprawnienie do możliwości uzyskania pomocy finansowej.
Sąd podkreślił przy tym, że przepisy k.p.a. znajdują zastosowanie do postępowań w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji z zakresu właściwości Agencji tylko, jeżeli przepisy odrębne nie stanowią inaczej. Przykładem takich przepisów jest § 13zo ust. 3 rozporządzenia ARiMR. Skoro warunkiem wszczęcia postępowania jest bowiem wpływ wniosku do biura powiatowego Agencji do 31 maja 2022 r., to z uwagi na niedotrzymanie tego terminu, Sąd I instancji przyznał rację organowi i skargę oddalił.
Skargę kasacyjną od powołanego wyżej wyroku złożyła skarżąca, zaskarżając orzeczenie w całości, wnosząc o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA w Bydgoszczy, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku i uchylenie postanowienia Agencji, jak również o zasądzenie na rzecz skarżącej kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego według norm przepisanych.
Zaskarżonemu wyrokowi, na podstawie art. 174 pkt 1 i pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 z późn. zm.; dalej p.p.s.a.), zarzucono naruszenie:
I. naruszenie prawa materialnego tj.:
a) art. 4 ust. 6 ustawy o ARiMR w zw. z art. 115 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 czerwca 2002 r. w sprawie "zasad techniki prawodawczej" w zw. z art. 57 § 5 pkt. 2 k.p.a. w zw. z § 13zo ust. 3 i 4 rozporządzenia ARMiR w zw. z § 1 ust. 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 17 marca 2022 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie szczegółowego zakresu i sposobów realizacji niektórych zadań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (bez wskazania daty i miejsca publikacji aktu; dalej powoływanego jako: rozporządzenie zmieniające) w zw. art. 32 i art. 78 Konstytucji RP
- poprzez różnicowanie skutków nadania pisma procesowego w zależności od sposobu złożenia pisma przez skarżącą, uzależniając skuteczność zachowania terminu wykonania czynności od nadania go bezpośrednio w Agencji, a w konsekwencji ustalenie, że za datę złożenia wniosku uznaje się datę wpływu tego wniosku do biura powiatowego Agencji właściwego ze względu na miejsce zamieszkania albo siedzibę producenta rolnego. Podczas gdy, przepis art. 57 § 5 pkt 2 k.p.a. wyraźnie wskazują, że termin uważa się za zachowany, jeżeli przed jego upływem pismo zostało nadane w polskiej placówce pocztowej operatora wyznaczonego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe,
- przez uznanie, iż "(...) przytoczone regulacje, w tym ustawowa podstawa do wydania rozporządzenia tj. art. 4 ust. 6 ustawy o ARiMR, jednoznacznie wskazują, że prawodawca nie przekroczył upoważnienia do wydania tego aktu" (...) (vide strona 8 uzasadnienia), a w konsekwencji nie jest sprzeczne z wartościami konstytucyjnymi ustanawianie terminów prawa materialnego w akcie podstawowym, gdy tymczasem rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 27 stycznia 2015 r. zostało wydane na podstawie upoważnienia zawartego w art. 4 ust. 6 ustawy o ARiMR, zgodnie z którym Rada Ministrów określi w drodze rozporządzenia szczegółowy zakres i sposoby realizacji zadań wymienionych w ust. 1, w tym warunki i tryb udzielania wsparcia w ramach tych zadań wymienionych w ust. 1, w tym warunki i tryb udzielania wsparcia w ramach tych zadań, mając na względzie priorytety polityki państwa w zakresie rolnictwa, rozwoju wsi i rynków rolnych oraz efektywne wykorzystanie środków finansowych i w konsekwencji nie reguluje ono możliwości ustanawiania terminów prawa materialnego, a nie jest dozwolona "domyślna" "regulacja i interpretacja" przepisu przez Wojewódzki Sad Administracyjny w Bydgoszczy w oparciu o internetowy słownik języka polskiego i analizę słowa "tryb", gdyż organy władzy publicznej mogą jedynie podejmować czynności, na które przepisy prawa im pozwalają, a ww. przepisy nie zezwalały na regulacje w akcie podstawowym terminu prawa materialnego, a w konsekwencji nieprawidłowe jego zastosowanie,
b) art. 57 § 5 pkt 2 k.p.a. w zw. § 13zo ust. 3 i 4 rozporządzenia ARiMR w zw. z § 1 ust. 3 rozporządzenia zmieniającego w zw. art. 32 i art. 78 Konstytucji RP - poprzez różnicowanie skutków i terminu nadania pisma procesowego w zależności od sposobu złożenia pisma przez skarżącą, uzależniając skuteczność zachowania terminu wykonania czynności od nadania go bezpośrednio w Agencji, a także przez uznanie, iż data złożenia wniosku nie została zachowana, podczas, gdy termin przez stronę został zachowany,
c) art. 61a k.p.a. w zw. z art. 57 § 5 pkt 2 k.p.a. w zw. § 13zo ust. 3 i 4 rozporządzenia ARiMR w zw. z § 1 ust. 3 rozporządzenia zmieniającego w zw. z art. 32 i art. 78 Konstytucji RP - poprzez jego nieprawidłowe zastosowanie w sytuacji, gdy według ustabilizowanego orzecznictwa dopuszczalność odmowy wszczęcia postępowania na podstawie art. 61a § 1 k.p.a. została ograniczona do sytuacji oczywistego braku przymiotu strony, a nie sytuacji, gdy ocena tej kwestii wymaga przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego (np. wyrok NSA z 29 listopada 2017 r., sygn. akt II OSK 330/17), a "inne uzasadnione przyczyny" uniemożliwiające wszczęcie postępowania administracyjnego - do sytuacji, które w sposób oczywisty stanowią przeszkodę do wszczęcia postępowania (np. wyrok NSA z 20 listopada 2017 r., sygn. akt II GSK 1706/17), gdy tymczasem takie okoliczności nie zaistniały;
II. naruszenie przepisów postępowania przed sądami administracyjnymi, które miało istotny wpływ na wynik sprawy tj.:
a) naruszenie art. 134 § 1 p.p.s.a. w zw. art. 15 k.p.a., poprzez brak wyjścia poza zarzuty i wnioski skargi, pełnej i wyczerpującej oceny legalności skarżonych decyzji, w tym uznania za prawidłowe przeprowadzenie postępowania dowodowego w sprawie,
b) art. 133 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 15 k.p.a. poprzez oparcie rozstrzygnięcia z pominięciem części akt sprawy w postaci całości zarzutów zgłoszonych w skardze na postanowienie Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Toruniu, albowiem jedno zdanie uzasadnienia w zakresie zarzutów od 5-9 skargi na ww. orzeczenie nie,
c) art. 134 § 1 p.p.s.a. poprzez nierozpoznanie sprawy w całości,
d) art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez nienależyte wyjaśnienie podstawy prawnej rozstrzygnięcia.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej przedstawiono argumentację przemawiającą za jej zasadnością.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną organ wniósł o jej oddalenie z uwagi na brak usprawiedliwionych podstaw oraz o zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 183 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. Jeżeli nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a., a w rozpoznawanej sprawie nie wystąpiły, to Sąd związany jest granicami skargi kasacyjnej.
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r. poz. 137 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle art. 3 § 2 pkt 2 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty. Tylko zatem stwierdzenie, że zaskarżone postanowienie zostało wydane z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub z innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, może skutkować uchyleniem przez Sąd zaskarżonego aktu (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b, c ustawy).
Dokonując in gremio oceny wszystkich zarzutów kasacyjnych wskazać należy, iż zgodnie z § 13zo ust. 1 i ust. 2 rozporządzenia ARiMR udziela pomocy finansowej producentowi rolnemu na dofinansowanie zakupu w okresie od dnia 1 września 2021 r. do dnia 15 maja 2022 r. nawozów mineralnych innych niż wapno nawozowe i wapno nawozowe zawierające magnez od podmiotów prowadzących działalność w zakresie obrotu lub sprzedaży nawozów na wniosek producenta rolnego złożony do kierownika biura powiatowego Agencji właściwego ze względu na miejsce zamieszkania albo siedzibę producenta rolnego na formularzu opracowanym i udostępnionym przez Agencję na jej stronie internetowej. Stosownie do ust. 3 tego przepisu rozporządzenia ARiMR, wniosek, o którym mowa w ust. 2, składa się raz do dnia 31 maja 2022 r. Za datę złożenia wniosku uznaje się datę wpływu tego wniosku do biura powiatowego Agencji właściwego ze względu na miejsce zamieszkania albo siedzibę producenta rolnego. W myśl § 13zo ust. 4 rozporządzenia ARiMR, w przypadku złożenia wniosku, o którym mowa w ust. 2, po dniu 31 maja 2022 r. nie wszczyna się postępowania w sprawie przyznania pomocy.
Z powyższego wynika, że wydając cytowane rozporządzenie, Rada Ministrów -działając na podstawie art. 4 ust. 6 ustawy o ARiMR - zawarła w nim regulacje szczególne w stosunku do k.p.a. dotyczące zachowania terminów do dokonania czynności przewidzianych przepisami k.p.a. Zgodnie z treścią art. 92 ust. 1 Konstytucji RP, rozporządzenia są wydawane przez organy wskazane w Konstytucji, na podstawie szczegółowego upoważnienia zawartego w ustawie i w celu jej wykonania. Upoważnienie powinno określać organ właściwy do wydania rozporządzenia i zakres spraw przekazanych do uregulowania oraz wytyczne dotyczące treści aktu. Tak więc Rada Ministrów została upoważniona do określenia, w drodze rozporządzenia, szczegółowego zakresu i sposobów realizacji zadań wymienionych w ust. 1 ustawy, w tym warunków i trybu udzielania wsparcia w ramach tych zadań, mając na względzie priorytety polityki państwa w zakresie rolnictwa, rozwoju wsi i rynków rolnych oraz efektywne wykorzystanie środków finansowych.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego oznacza to, że upoważnienie ustawowe nie obejmuje prawa do odmiennego ustalenia terminów do dokonania czynności przewidzianych przepisami tego Kodeksu postępowania administracyjnego, niż przyjęte w tej ustawie. Zgodnie z art. 57 § 5 pkt 2 k.p.a. termin uważa się za zachowany, jeżeli przed jego upływem pismo zostało nadane w polskiej placówce pocztowej operatora wyznaczonego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe albo placówce pocztowej operatora świadczącego pocztowe usługi powszechne w innym państwie członkowskim Unii Europejskiej, Konfederacji Szwajcarskiej albo państwie członkowskim Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) - stronie umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym. Przepis znajduje się w rozdziale 10 "Terminy", działu I "Przepisy ogólne".
Powyższe prowadzi do wniosku, że określenie w rozporządzeniu terminów nie jest objęte delegacją ustawową z art. 4 ust. 6 ustawy o ARiMR. Terminów nie należy bowiem utożsamiać ani z warunkami (przesłankami materialnymi), ani z trybem (kolejnością czynności), których zachowanie prowadzi do załatwienia sprawy. W takim zaś przypadku, z powodu uregulowania tej kwestii wbrew dyspozycji art. 92 ust. 1 zd. 1 Konstytucji RP, przepis § 13zo ust. 3 zd. 2. rozporządzenia ARiMR (tj. w części określającej datę wpływu wniosku do Agencji jako równoznaczną ze złożeniem wniosku) nie może być uznany za spełniający cel wykonania ustawy zawierającej delegację do jego wydania, bowiem wykracza poza tę delegację. Natomiast regulacje zawarte w rozporządzeniu wydanym przy wykorzystaniu delegacji ustawowej, które nie mają jednoznacznego, ścisłego odniesienia do treści tej delegacji, nie mogą być stosowane (por. wyrok NSA z 8 września 2021 r., sygn. akt II GSK 602/21, dostępny w CBOSA).
Co więcej, jako przepis niższej rangi a jednocześnie sprzeczny z obowiązującymi ustawami, tj. Kodeksem postępowania administracyjnego, nie może on w żaden sposób wpłynąć na zmianę zasad określonych w aktach normatywnych wyższego rzędu. W sytuacji, gdy ta sama kwestia jest w sposób odmienny regulowana ustawą oraz przepisem niższej rangi - tj. rozporządzeniem, należy pominąć treść rozporządzenia i stosować przepis rangi ustawowej, w tym przypadku cytowany już art. 57 § 5 pkt 2 k.p.a. Przyjęcie takiego założenia oznacza, że wniosek strony nadany 31 maja 2022 r. w placówce pocztowej operatora wyznaczonego złożony został z zachowaniem terminu wynikającego z § 13zo ust. 3 zd. 1 rozporządzenia ARiMR, winien zatem być merytorycznie rozpoznany, gdyż nie było podstaw do zastosowania ust. 4 tego przepisu, uprawniającego organ do odmowy wszczęcia postępowania.
Prawidłowość powyższego rozumowania potwierdza także art. 10a ustawy o ARiMR. Przepis ten określa szczególne zasady postępowań administracyjnych w sprawach z zakresu właściwości Agencji. W ust. 1 ustawodawca stanowi, że jeżeli przepisy ustawy lub przepisy odrębne nie stanowią inaczej, do postępowań w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, z wyłączeniem art. 7, art. 9, art. 10, art. 75 § 1, art. 77 § 1, art. 79a oraz art. 81 k.p.a. Z powołanego przepisu jednoznacznie zatem wynika, że wśród tych wyłączeń ustawodawca nie przewidział art. 57 k.p.a. dotyczącego terminów.
Sąd II instancji w pełni podziela stanowisko skarżącej co do tego, że wprowadzenie przepisami rozporządzenia odmiennych zasad zachowania terminu do dokonania czynności niż obowiązujące w wielu różnych procedurach i powszechnie znane, stosowane i utrwalone w świadomości społecznej, wskazuje na biurokratyczny zamiar ograniczenia przyznania pomocy a nie taki powinien być cel działania Agencji. Zgodnie bowiem z art. 4 ust. 1 ustawy o ARiMR do zadań tych należy np. wspieranie inwestycji w rolnictwie czy przedsięwzięć związanych ze wznowieniem produkcji w gospodarstwach rolnych, w których wystąpiły szkody spowodowane siłą wyższą, a więc m.in. szeroko rozumiana pomoc rolnikom. Zastawianie na nich swego rodzaju "proceduralnych pułapek" celowi temu niewątpliwie nie służy.
Zgodnie z art. 178 ust. 1 Konstytucji RP, sędziowie w sprawowaniu swojego urzędu są niezawiśli i podlegają tylko Konstytucji oraz ustawom. Oznacza to, że sąd administracyjny jest wyposażony także w kompetencję do kontroli legalności aktu podustawowego i może odmówić zastosowania zawartych w nim przepisów w indywidualnej sprawie sądowoadministracyjnej, które w jego opinii naruszają przepisy hierarchicznie nadrzędne. Z tego właśnie uprawnienia skorzystał Sąd w przedmiotowej sprawie odmawiając zastosowania § 13zo ust. 3 rozporządzenia ARiMR.
Ponownie rozpoznając sprawę, organ zastosuje się do wyżej prezentowanego stanowiska Sądu.
Podsumowując, Sąd stwierdził, że zaskarżony wyrok i postanowienia naruszają art. 10a ust. 1 ustawy o ARiMR w zw. § 13zo ust. 3 rozporządzenia ARiMR w zw. z art. 57 § 5 pkt 2 k.p.a. W związku z tym, na podstawie art. 188 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. orzekł o uchyleniu zaskarżonego wyroku i wydanych w sprawie postanowień.
O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 203 pkt 1 w zw. z art. 200 oraz art. 205 § 1 p.p.s.a.