VIII SA/WA 522/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2024-09-05
NSArolnictwoŚredniawsa
płatności rolnewsparcie UEterminyARiMRKodeks postępowania administracyjnegoPrawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymirolnictwo

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę rolnika na postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie przyznania płatności rolnych, uznając wniosek za złożony po terminie.

Rolnik złożył wniosek o przyznanie płatności rolnych na rok 2023 po ustawowym terminie, który upłynął 25 lipca 2023 r. Zarówno organ I instancji, jak i organ odwoławczy odmówiły wszczęcia postępowania, uznając termin za materialnoprawny i niepodlegający przywróceniu. Rolnik argumentował, że problemy z aplikacją eWniosekPlus uniemożliwiły mu złożenie wniosku w terminie. Sąd administracyjny oddalił skargę, stwierdzając, że analiza logów operacyjnych nie potwierdziła złożenia wniosku w terminie, a termin ten nie podlega przywróceniu.

Przedmiotem sprawy była skarga D. L. na postanowienie Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR utrzymujące w mocy postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego oraz przejściowego wsparcia krajowego na rok 2023. Rolnik złożył wniosek 27 września 2023 r., przekraczając ustawowy termin, który upłynął 25 lipca 2023 r. Organ I instancji odmówił wszczęcia postępowania na podstawie art. 61a § 1 k.p.a., wskazując na przekroczenie terminu określonego w art. 60 ust. 1 i 4 ustawy o Planie Strategicznym dla Wspólnej Polityki Rolnej. Rolnik w zażaleniu podnosił, że problemy z aplikacją eWniosekPlus uniemożliwiły mu złożenie wniosku w terminie i domagał się uznania wniosku za skutecznie złożony. Organ odwoławczy utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji, podkreślając, że termin składania wniosków jest terminem prawa materialnego, niepodlegającym przywróceniu. Analiza logów operacyjnych nie potwierdziła złożenia wniosku w terminie, a jedynie zapis roboczy. Sąd administracyjny, rozpoznając skargę, podzielił stanowisko organów administracji. Stwierdził, że termin określony w art. 60 ust. 1 ustawy ma charakter materialny i prekluzyjny, a jego upływ powoduje wygaśnięcie prawa do skutecznego wystąpienia z żądaniem. Sąd uznał, że zarzuty skargi dotyczące nieprawidłowej weryfikacji działania aplikacji oraz wprowadzenia w błąd przez organ są nieuzasadnione, ponieważ analiza logów nie wykazała złożenia wniosku w terminie, a strona nie przedstawiła dowodów potwierdzających jej twierdzenia. W związku z tym, sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, wniosek złożony po terminie ustawowym, który ma charakter materialnoprawny i nie podlega przywróceniu, nie może zostać uwzględniony, nawet jeśli strona podnosi argumenty o problemach technicznych z aplikacją.

Uzasadnienie

Termin do złożenia wniosku o płatności rolne jest terminem prawa materialnego, który wygasa z upływem określonego dnia (25 lipca 2023 r.). Jego uchybienie skutkuje odmową wszczęcia postępowania, a problemy techniczne z aplikacją nie stanowią podstawy do przywrócenia tego terminu ani do uwzględnienia wniosku złożonego po jego upływie, zwłaszcza gdy analiza logów operacyjnych nie potwierdza złożenia wniosku w terminie.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (7)

Główne

k.p.a. art. 61a § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego

Podstawa do wydania postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania, gdy wniosek został wniesiony przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte.

ustawa art. 60 § 1

Ustawa z dnia 8 lutego 2023 r. o Planie Strategicznym dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027

Określa termin składania wniosków o przyznanie pomocy finansowej (od 15 marca do 15 maja, z karą do 25 lipca).

ustawa art. 60 § 4

Ustawa z dnia 8 lutego 2023 r. o Planie Strategicznym dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027

Stanowi, że termin określony w ust. 1 nie podlega przywróceniu.

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do oddalenia skargi, gdy jest bezzasadna.

Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 maja 2023 r. w sprawie określenia dłuższego terminu składania wniosków o przyznanie pomocy finansowej w ramach Planu Strategicznego dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027 oraz zgłaszania zmian do tych wniosków w 2023 r. art. 1 § 1

Określa termin składania wniosków do dnia 30 czerwca, a z zastosowaniem kary do dnia 25 lipca.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 134 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związanym zarzutami i wnioskami skargi.

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1 § 1

Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wniosek został złożony po terminie materialnoprawnym, który nie podlega przywróceniu. Analiza logów operacyjnych nie potwierdziła złożenia wniosku w terminie. Strona nie przedstawiła dowodów na poparcie twierdzeń o błędnym działaniu aplikacji.

Odrzucone argumenty

Problemy techniczne z aplikacją eWniosekPlus uniemożliwiły złożenie wniosku w terminie. Organ nie poinformował strony o nieskuteczności złożenia wniosku. Organ nie zweryfikował prawidłowo działania aplikacji i nie wezwał do uzupełnienia braków.

Godne uwagi sformułowania

termin ma charakter materialny, prekluzyjny, którego upływ powoduje wygaśnięcie prawa do skutecznego wystąpienia z żądaniem termin ten nie podlega przywróceniu analiza logów operacyjnych zapisanych na koncie D. L. dla daty 29 czerwca 2023 r. i nie zidentyfikowano zdarzenia "złożenie wniosku o płatność" skuteczne wysłanie wniosku miało miejsce dopiero w dniu 27 września 2023 r.

Skład orzekający

Cezary Kosterna

przewodniczący

Justyna Mazur

członek

Sławomir Fularski

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja terminów składania wniosków o płatności rolne i konsekwencje ich uchybienia, a także kwestia dowodzenia problemów technicznych z systemami informatycznymi ARiMR."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznych przepisów dotyczących płatności rolnych w ramach Planu Strategicznego dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027 i interpretacji przepisów k.p.a. w kontekście terminów.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa jest istotna dla rolników ubiegających się o płatności, pokazując kluczowe znaczenie terminów i odpowiedzialność za prawidłowe złożenie wniosków, nawet przy problemach technicznych.

Rolniku, uważaj na terminy! Sąd potwierdza: problemy z aplikacją nie usprawiedliwiają spóźnionego wniosku o płatności rolne.

Sektor

rolnictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
VIII SA/Wa 522/24 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2024-09-05
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-07-08
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Cezary Kosterna /przewodniczący/
Justyna Mazur
Sławomir Fularski /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6550
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Środki unijne
Skarżony organ
Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 775
art. 61a  par. 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.)
Dz.U. 2023 poz 412
art. 60 ust. 1  i ust. 4
Ustawa z dnia 8 lutego 2023 r. o Planie Strategicznym dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027
Dz.U. 2024 poz 935
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Cezary Kosterna Sędziowie Sędzia WSA Justyna Mazur Sędzia WSA Sławomir Fularski (sprawozdawca) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Radomiu w trybie uproszczonym w dniu 5 września 2024 r. sprawy ze skargi D. L. na postanowienie Dyrektora M. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. z dnia 25 marca 2024r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego oraz przejściowego wsparcia krajowego na rok 2023 oddala skargę.
Uzasadnienie
Przedmiotem rozpoznania w niniejszej sprawie jest skarga D. L. (dalej też jako: "skarżący", "strona", "wnioskodawca") na postanowienie Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] (dalej: "organ odwoławczy", "Dyrektor ARiMR") nr [...]z [...]marca 2024 r. utrzymujące w mocy postanowienie Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] (dalej: "organ I instancji", "Kierownik ARiMR") nr [...]z [...]grudnia 2023 r. w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego oraz przejściowego wsparcia krajowego na rok 2023.
U podstaw podjętego w tej sprawie rozstrzygnięcia legły następujące ustalenia.
W dniu 27 września 2023 r. strona (za pośrednictwem aplikacji eWniosekPIus) złożyła do organu I instancji wniosek o przyznanie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego oraz przejściowego wsparcia krajowego na rok 2023 wraz z załącznikami graficznymi.
Postanowieniem nr [...]z [...]grudnia 2023 r. Kierownik ARiMR, działając na podstawie art. 61a § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2023 r. poz. 775; dalej: "k.p.a."), w związku z art. 60 ust. 1 i ust. 4 ustawy z dnia 8 lutego 2023 r. o Planie Strategicznym dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027 (Dz.U. poz. 412, ze zm.), rozporządzeniem Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 maja 2023 r. w sprawie określenia dłuższego terminu składania wniosków o przyznanie pomocy finansowej
w ramach Planu Strategicznego dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027 oraz zgłaszania zmian do tych wniosków w 2023 r. (Dz.U. poz. 907), § 19 ust. 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 18 marca 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach "Działania rolno-środowiskowo-klimatycznego" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz. U. poz. 415, ze zm.), § 17 ust. 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Rolnictwo ekologiczne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz. U. z 2018 r. poz. 1784, ze zm.), § 13 ust. 6 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 19 marca 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Zalesianie gruntów rolnych oraz zalesianie gruntów innych niż rolne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. z 2016 r. poz. 153, ze zm.), § 14 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 26 marca 2019 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej
w ramach poddziałania "Wsparcie na zalesianie i tworzenie terenów zalesionych" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz. U. z 2022 r., poz. 1931, ze zm.) oraz art. 3 ust. 2 rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) 2022/1173 z dnia 31 maja 2022 r. ustanawiające zasady stosowania rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/2116 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli we wspólnej polityce rolnej (Dz. Urz. UE L 183
z 8.07.2022, str. 12) orzekł o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie przyznania płatności bezpośrednich, o które ubiegano się we wniosku o przyznanie płatności na rok 2023. Podstawę powyższego stanowiło ustalenie organu I instancji, że został przekroczony ustawowy termin do złożenia ww. wniosku (strona złożyła wniosek w dniu 27 września 2023 r., zaś wnioski na rok 2023 składa się w terminie od 15 marca do 25 lipca 2023 r.).
We wniesionym zażaleniu wnioskodawca wyjaśnił, że wniosek o płatność OB składał przez aplikację w dniu 29 września 2023 r., zaś z otrzymanej 27 września 2024 r. decyzji o odmowie przyznania pomocy do zakupu nawozów dowiedział się
o braku przedłożenia wniosku obszarowego. Dlatego też, w tym samym dniu ponownie przedłożył wniosek obszarowy. Strona domaga się uznania wniosku wysłanego po terminie jako skutecznie złożonego oraz wyjaśnia, że jest w posiadaniu informacji, że jej przypadek nie jest odosobniony i sytuacja błędnie działającej aplikacji dotyczy większej liczby rolników.
Skarżący wskazał na szereg zarzutów naruszenia organu I instancji przepisów postępowania administracyjnego (art. 7, art. 8, art. 9, art. 77 k.p.a.). Zarzuca również brak weryfikacji i powiadomienia o braku przedłożenia wniosku obszarowego przed upływem terminu na złożenie tego wniosku. Zwrócił uwagę, że 30 czerwca 2023 r. osobiście składał wniosek o przyznanie pomocy do zakupu nawozów i nie został poinformowany o braku przedłożenia wniosku obszarowego będącego warunkiem przyznania pomocy do nawozów.
W uzasadnieniu wskazanego na wstępie postanowienia z 25 marca 2024 r., wydanego na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 k.p.a., Dyrektor ARiMR przytoczył brzmienie art. 61a § 1 k.p.a. Wyjaśnił, że termin złożenia wniosków o przyznanie płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami, o których mowa w art. 69 lit. b rozporządzenia 2021/2115, określa art. 60 ust. 1 ustawy z dnia 8 lutego 2023 r. o Planie Strategicznym dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027(Dz. U. poz. 412 ze zm.; dalej też jako "ustawa") oraz § 1 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa
i Rozwoju Wsi z dnia 11 maja 2023 r. w sprawie określenia dłuższego terminu składania wniosków o przyznanie pomocy finansowej w ramach Planu Strategicznego dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027 oraz zgłaszania zmian do tych wniosków w 2023 r. (Dz. U. z 2023 r. poz. 907), przytaczając ich treść.
Organ odwoławczy wskazał, że ostateczny termin na złożenie wniosku w roku 2023 upłynął 25 lipca 2023 r. Ostateczny termin złożenia wniosku nie podlega natomiast przywróceniu, bez względu na okoliczności, z powodu których doszło do jego uchybienia. Tymczasem strona złożyła wniosek w dniu 27 września 2023 r., czyli po terminie na złożenie wniosku w roku 2023, tj. po dniu 25 lipca 2023 r.
Zdaniem organu odwoławczego, termin składania wniosków jest terminem prawa materialnego i nie jest terminem przywracalnym. Termin materialny nie może być wydłużany lub skracany, jego bieg nie podlega też zawieszeniu. W przypadku naruszenia terminu materialnego dochodzi do wygaśnięcia praw lub obowiązków
o charakterze materialnym. Powyższe oznacza, że wniosek złożony w dniu 27 września 2023 r. nie może zostać rozpatrzony, co skutkuje wydaniem postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania na podstawie art. 61a k.p.a.
Odnosząc się do zarzutu, że brak wniosku złożonego przez wnioskodawcę
w dniu 29 czerwca 2023 r. wynika z winy systemu, organ odwoławczy wskazał na wyjaśnienia zawarte w piśmie Departamentu Płatności Bezpośrednich Centrali ARiMR z [...]listopada 2023 r. (znak [...]). Z pisma tego wynika, że przeanalizowano tzw. logi operacyjne zapisane na koncie D. L. dla daty 29 czerwca 2023 r. i nie zidentyfikowano zdarzenia "złożenie wniosku o płatność". Pierwsza zapisana tego dnia operacja miała miejsce o godz. 10:26:09 i odnosiła się do wyszukiwania roboczych wniosków o płatności. Kolejne zapisane zdarzenia to: wyszukiwanie wniosków o płatności, pobranie danych gospodarstwa, zapis roboczego wniosku o płatności, pobranie załącznika do wniosku o płatności. Ostatnia zapisana operacja na koncie wnioskodawcy w dniu 29 czerwca 2023 r. to zapis roboczego wniosku o płatności o godz. 19:36:33. Skuteczne wysłanie wniosku miało miejsce dopiero w dniu 27 września 2023 r.
Organ odwoławczy wyjaśnił także, że w dniu 29 czerwca 2023 r. na stronie internetowej agencji został opublikowany komunikat o niedostępności lub problemach technicznych aplikacji eWniosekPlus w godzinach 22:00- 23:00.
Dalej Dyrektor ARiMR wskazał na regulację zawartą w art. 66 ust. 2 ustawy, podnosząc, że w świetle powyższego przepisu strona zobowiązana jest dostarczyć organowi dowody na poparcie okoliczności, z których wywodzi skutek prawny
w postaci uprawnienia do płatności. Jeśli strona nie przedstawi w toku postępowania dowodów, z których w ocenie organu jednoznacznie będzie wynikać, że spełnia przesłanki do przyznania płatności, organ na podstawie art. 66 ust. 2 ustawy uznaje daną okoliczność za nieudowodnioną. Powyższy przepis w sposób jednoznaczny przenosi inicjatywę dowodową na stronę. Tymczasem strona nie przedstawiała żadnych dowodów potwierdzających zaistnienie faktu niepoprawnego działania aplikacji w dniu potencjalnego złożenia wniosku (29 czerwca 2023 r.) i podważenia dowodów przedstawionych przez Departament Płatności Bezpośrednich Centrali ARiMR.
Odnosząc się do zarzutu braku poinformowania przez pracowników ARiMR
w [...]o nieskutecznym przedłożeniu wniosku obszarowego przy okazji składania wniosku o pomoc w zakupie nawozów, organ odwoławczy zwrócił uwagę na sprzeczne wyjaśnienia skarżącego zawarte w pismach z 10 września 2023 r. i z 5 grudnia 2023 r. zmierzając do przerzucenia całej winy na pracowników ARiMR
w [...]. Jednocześnie zauważył, że rolnik składając wniosek o przyznanie płatności, podpisując go, jednocześnie oświadcza, że znane są mu zasady przyznawania wnioskowanych płatności (sekcja IX wniosku). Ponadto przyznawanie pomocy na podstawie wniosków (obszarowego i dotyczącego pomocy w zakupie nawozów) regulują odrębne przepisy, a same wnioski nie są rozpatrywane łącznie ani też natychmiast w chwili wpływu. Organy ARiMR zobligowane są do rozpatrzenia wniosków w określonych terminach. Nie może zatem wnioskodawca oczekiwać, że
w chwili złożenia wniosku o pomoc w zakupie nawozów organ ARiMR przeanalizuje natychmiast jego wniosek obszarowy.
Dyrektor ARiMR zauważył, że ustawodawca zapewnił organom ARiMR stosowne terminy na obsługę wniosków w celu zapewnienia możliwości przeprowadzenia niezbędnych czynności weryfikujących uprawnienie wnioskodawcy do otrzymania pomocy. W związku z powyższym przedstawione w zażaleniu zarzuty uznał za chybione i nie dopatrzył się w przedmiotowym postępowaniu jakichkolwiek zaniedbań organu I instancji mogących mieć wpływ na rozpatrzenie sprawy.
Skargę na powołane wyżej postanowienie z 25 marca 2024 r. do sądu administracyjnego złożył skarżący, wnioskując o uchylenie zaskarżonego postanowienia. Wydanemu rozstrzygnięciu autor skargi zarzucił naruszenie:
1) prawa materialnego mającego istotny wpływ na wynik sprawy poprzez niewłaściwe zastosowanie normy prawnej wyrażonej w art. 60 ust. 1 i ust. 4 ustawy z dnia 8 lutego 2023 r. o planie strategicznym dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027 oraz nierozpatrzenie wniosku złożonego przez skarżącego wobec uznania, że wniosek o przyznanie płatności został złożony z uchybieniem terminu do jego złożenia;
2) art. 7, art. 8 i art. 77 § 1 k.p.a., poprzez niewyjaśnienie wszystkich okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, pozwalającego na wydanie rozstrzygnięcia
z uwzględnieniem słusznego interesu strony;
3) art. 8 k.p.a. w zw. z art. 32 ust. 1 Konstytucji RP poprzez naruszenie zasady zaufania obywateli do organów Państwa z uwagi na zaniechanie ustosunkowania się do zgłaszanych twierdzeń i wniosków strony oraz konstytucyjnej zasady równości obywateli wobec prawa;
4) art. 9, art. 11 k.p.a. poprzez zaniechanie obowiązku informowania strony przez organ o przysługujących jej prawach.
Skarżący wniósł także o:
a) zobowiązanie organu do przyjęcia oceny prawnej Sądu i wskazań co do dalszego postępowania w zastosowaniu przepisów ustawy z dnia 8 lutego 2023 r. o Planie Strategicznym dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023 - 2027 i przy uwzględnieniu obowiązku organu do należytego i wyczerpującego informowania strony
o okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy;
b) przeprowadzenie dowodu z przesłuchania stron, celem stwierdzenia faktu nieprawidłowości działania organu, w tym wprowadzenia w błąd skarżącego przez pracownika Agencji, co do skuteczności i prawidłowości złożenia wniosku, niepoinformowania przez organ uprawnionego do przyznania płatności skarżącego
o nieskuteczności złożonego wniosku w dniu 29 czerwca 2023 r..; nieprawidłowości działania systemu eWniosekPlus, a w tym w dacie złożenia wniosku przez skarżącego.
W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł m.in., że organ rozpatrujący wnioski o przyznanie płatności - mając na uwadze wolę strony wyrażoną w tym wniosku - winien zweryfikować prawidłowość złożenia wniosków, a w przypadku jakichkolwiek wadliwości winien wezwać do złożenia ponownie wymaganych dokumentów, czego w niniejszej sprawie nie uczyniono. Dalej skarżący wskazał, że organ zaniechał poinformowania go, że złożone przez niego wnioski nie zostały prawidłowo zarejestrowane w systemie z powodu wadliwego działania aplikacji. Wręcz przeciwnie, organ przyjmując od wnioskodawcy kolejne dokumenty uzupełniające
w sprawie, doprowadził do pozostawania przez skarżącego w uzasadnionym przekonaniu o prawidłowości złożonych wniosków. Wobec tego, odmowę przyznania wnioskowanych płatności w oparciu wyłącznie o okoliczność niezarejestrowania wniosku o przyznanie płatności bezpośrednich, uznał za przedwczesną, z uwagi na pominięcie uprzedniego wezwania do złożenia wymaganych dokumentów. Strona stwierdziła, że w sytuacji pouczenia jej przez organ o ww. wadliwościach, złożyłaby kolejny wniosek o przyznanie płatności, czego jednak nie uczyniła z uwagi na uchybienie organu.
Odnosząc się do kwestii uchybienia terminu do złożenia wniosku skarżący podniósł, że organ nie dochował należytej staranności w procesie analizy przedłożonej dokumentacji i poczynił tym samym nieuzasadnione ustalenia. Wnioskodawca bowiem ubiegający się o płatność dołożył wszelkich starań by dochować terminów, do których jest zobligowany, a pierwotnego terminu nie był
w stanie dochować nie z własnej winy, lecz z powodu niedziałającego systemu informatycznego ARiMR, co jest udokumentowane stosownymi oświadczeniami znajdującymi się w aktach sprawy.
Konkludując skarżący stwierdził, że w rozstrzyganej sprawie obowiązkiem organu była prawidłowa weryfikacja i ocena dowodów na nieprawidłowe działania systemu eWniosekPlus, której w sprawie zabrakło.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy podtrzymał argumenty podniesione w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia i wniósł o jej oddalenie jako niezasadnej.
W piśmie procesowym z 7 sierpnia 2024 r. skarżący wniósł o wysłuchanie
w charakterze świadka na posiedzeniu Sądu w dniu 5 września 2024 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2024 r., poz. 1267) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Zgodnie natomiast z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2024 r., poz. 935; dalej: "p.p.s.a."), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Stosownie do art. 119 pkt 3 i art. 120 p.p.s.a. sprawa może być rozpoznana
w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane
w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów.
Przedmiot zaskarżenia w niniejszej sprawie stanowi postanowienie Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR w [...]z [...]marca 2024 r. utrzymujące
w mocy postanowienie Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w [...]z [...]grudnia 2023 r., którym odmówiono skarżącemu wszczęcia postępowania w sprawie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2023.
Jako podstawę odmowy wszczęcia postępowania organ I instancji wskazał m.in. art. 61 a § 1 k.p.a., który stanowi, że gdy żądanie, o którym mowa w art. 61 zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania.
W pierwszej kolejności należy wyjaśnić, że tryb składania wniosków
o przyznanie płatności oraz warunki uzyskania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego oraz płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami na rok 2023 reguluje ustawa z dnia 8 lutego 2023 r. o Planie Strategicznym dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027 (Dz. U. poz. 412 ze zm.; dalej: "ustawa") oraz rozporządzenie Ministra Rolnictwa
i Rozwoju Wsi z dnia 11 maja 2023 r. w sprawie określenia dłuższego terminu składania wniosków o przyznanie pomocy finansowej w ramach Planu Strategicznego dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027 oraz zgłaszania zmian do tych wniosków w 2023 r. (Dz. U. z 2023 r. poz. 907; dalej: "rozporządzenie").
Zgodnie z treścią art. 60 ust. 1 ustawy wniosek o przyznanie pomocy, o której mowa w art. 20 pkt 1-4, składa się w terminie od dnia 15 marca do dnia 15 maja.
Z kolei § 1 ust. 1 rozporządzenia wnioski o przyznanie pomocy, o której mowa w art. 20 pkt 1-4 ustawy z dnia 8 lutego 2023 r. o Planie Strategicznym dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027, składa się w terminie do dnia 30 czerwca,
a z zastosowaniem kary, o której mowa w art. 60 ust. 1 zdanie drugie ustawy - do dnia 25 lipca.
Organy orzekające w tej sprawie prawidłowo uznały, że termin określony w art. 60 ust. 1 ustawy ma charakter materialny, prekluzyjny, którego upływ powoduje wygaśnięcie prawa do skutecznego wystąpienia z żądaniem przyznania tego rodzaju płatności. Termin ten nie podlega przywróceniu, stosownie do art. 60 ust. 4 ustawy. Zatem naruszenie tego terminu przez wnioskodawcę (beneficjenta pomocy) skutkować powinno odmową wszczęcia postępowania administracyjnego na podstawie przytoczonego wyżej art. 61a § 1 k.p.a.
Przenosząc te uwagi na grunt rozpoznawanej sprawy należy stwierdzić, że orzekające organy prawidłowo ustaliły, że wniosek o przyznanie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2023 został złożony przez skarżącego
w dniu 27 września 2023 r., a więc z przekroczeniem ustawowego terminu, który upłynął 25 lipca 2023 r. Właściwie też wywiodły, że złożonego z opóźnieniem wniosku nie da się powiązać z niepoprawnym, w ocenie skarżącego, działaniem aplikacji eWniosekPlus w dniu 29 czerwca 2023 r.
W ocenie Sądu, zarzuty skargi, jakoby organ odwoławczy nie dokonał prawidłowej weryfikacji i oceny działania ww. aplikacji we wskazanym terminie należy uznać za nieuzasadnione.
Z akt administracyjnych sprawy bezsprzecznie wynika, że organ I instancji, przed wydaniem postanowienia z 28 grudnia 2023 r., przekazał złożoną przez skarżącego reklamację na błędne działanie aplikacji eWniosekPlus do Departamentu Informatyki Centrali ARiMR w [...]. W odpowiedzi, pismem z 10 listopada 2023r. znak: [...], Departament Płatności Bezpośrednich Centrali ARiMR w [...]poinformował, że przeanalizowano logi operacyjne zapisane na koncie D. L., jak również opublikowane treści komunikatów o niedostępności aplikacji w okresie składania wniosków. Szczegółowo opisał zapisane zdarzenia dla loginu [...]. M.in. wskazał, że wśród logów operacyjnych z 29 czerwca 2023 r. nie zostało zidentyfikowane zdarzenie "Złożenie wniosku o płatność", zaś jako ostatnią zapisaną operację stwierdzono zapis roboczy wniosku o płatność o godz. 19:36:36. Skuteczne wysłanie wniosku miało zaś miejsce w dniu 27 września 2023 r. Jednocześnie poinformowano, że 29 czerwca 2023 r. na stronie internetowej Agencji został opublikowany komunikat o niedostępności lub problemach technicznych aplikacji eWniosekPlus w godzinach 22:00- 23:00.
W świetle powyższych ustaleń, Sąd nie podziela stanowiska skarżącego przedstawionego w skardze dotyczącego nieprawidłowości działania organu, wprowadzenia skarżącego w błąd przez pracownika Agencji, jak i nie poinformowania o nieskuteczności złożenia wniosku.
W przedmiotowej sprawie do organu I instancji nie wpłynął wniosek
w zakreślonym ustawowym terminie, ani też do 25 lipca 2023 r., tylko w dniu 27 września 2023 r., a więc po upływie terminu, po którym skarżący nie może już domagać się uprawnienia wskutek jego wygaśnięcia (por. wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim z 18 stycznia 2009 r., sygn. akt II SA/Go 731/09, wyrok NSA z 24 listopada 2010 r., sygn. akt II GSK 1020/09, publ. cbosa). W związku z powyższym niezasadne są zarzuty naruszenia prawa materialnego (art. 60 ust. 1 i 4 ustawy), jak
i przepisów prawa administracyjnego (art. 7, art. 8, art. 9, art. 11 i art. 77 § 1 k.p.a.). Działanie organów nie narusza zasady zaufania obywateli do organów administracji publicznej, a wyjaśnienia organów obu instancji zawarte w wydanych rozstrzygnięciach nie budzą jakichkolwiek wątpliwości.
Sąd zauważa również, że strona nie przedstawiła żadnych dowodów na poparcie wskazywanych w skardze okoliczności błędnego działania aplikacji eWniosekPlus, jak i złożenia w terminie wniosku, w postaci np. wygenerowanego "Potwierdzenia" po wysłaniu wniosku. Jak wskazano powyżej ostatnią zapisaną operację na koncie wnioskodawcy jest jedynie zapis roboczy wniosku o płatność.
Skoro zatem, w sprawie niniejszej, okoliczności złożenia przez skarżącego przedmiotowego wniosku z uchybieniem terminu nie budzą wątpliwości, organy uprawnione były do odmowy wszczęcia postępowania w sprawie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2023.
Na koniec, w związku z wnioskami skarżącego o przeprowadzenie dowodu
z przesłuchania stron oraz wysłuchania go w charakterze świadka, wypada jeszcze wyjaśnić, że zgodnie z art. 106 § 3 p.p.s.a. Sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Powyższy przepis nie przewiduje więc możliwości przeprowadzenia przez sąd administracyjny wnioskowanych przez skarżącego dowodów.
Mając na uwadze powołane okoliczności Sąd, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI