I GSK 55/23

Naczelny Sąd Administracyjny2024-03-08
NSAAdministracyjneŚredniansa
odpowiedzialnośćzarząd fundacjizaległości podatkowepłatności ARiMRbezskuteczna egzekucjarezygnacja z funkcjiprawo administracyjnepostępowanie egzekucyjneskarżący kasacyjnyNSA

NSA oddalił skargę kasacyjną członka zarządu fundacji od orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności za zaległości fundacji, uznając, że skarżący nie wykazał skutecznej rezygnacji z funkcji przed powstaniem zobowiązania.

Sprawa dotyczyła solidarnej odpowiedzialności członka zarządu fundacji za zaległości fundacji z tytułu nienależnie pobranych płatności. Sąd pierwszej instancji oddalił skargę, a Naczelny Sąd Administracyjny utrzymał to rozstrzygnięcie w mocy. Kluczowe dla sprawy było ustalenie, czy skarżący skutecznie zrezygnował z funkcji członka zarządu przed powstaniem zobowiązania fundacji. Sąd uznał, że przedstawiona rezygnacja była pozorna i nieskuteczna, a skarżący nadal aktywnie reprezentował fundację.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną K. A. W. od wyroku WSA w Białymstoku, który oddalił skargę na decyzję Dyrektora Podlaskiego Oddziału ARiMR w Łomży w przedmiocie solidarnej odpowiedzialności członka zarządu fundacji za zaległości fundacji z tytułu nienależnie pobranych płatności. Sąd pierwszej instancji uznał, że egzekucja wobec fundacji była bezskuteczna, a skarżący był członkiem zarządu w dacie powstania zobowiązania. WSA podkreślił, że rezygnacja skarżącego z funkcji z lipca 2016 r. była nieskuteczna, gdyż złożył ją sam sobie i dopiero w maju 2021 r. zawiadomił sąd rejestrowy. Skarżący kasacyjnie zarzucił naruszenie prawa materialnego i procesowego, twierdząc, że skutecznie zrezygnował z funkcji przed powstaniem zobowiązania i że stan zdrowia uniemożliwił mu złożenie wniosku o upadłość. NSA oddalił skargę kasacyjną, uznając zarzuty za wadliwie skonstruowane. Sąd wskazał, że skarżący nie wykazał skutecznej rezygnacji z funkcji, a zarzuty dotyczące naruszenia prawa materialnego nie mogą służyć podważaniu ustaleń faktycznych sądu pierwszej instancji.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, jeśli rezygnacja była skuteczna i nastąpiła przed powstaniem zobowiązania. W tej sprawie rezygnacja została uznana za nieskuteczną.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że skarżący nie wykazał skutecznej rezygnacji z funkcji członka zarządu fundacji przed datą powstania zobowiązania. Przedłożona rezygnacja z lipca 2016 r. została złożona organom ARiMR dopiero w maju 2021 r., po wszczęciu postępowania, co wskazuje na jej pozorność i próbę uniknięcia odpowiedzialności. Skarżący nadal aktywnie reprezentował fundację.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (11)

Główne

o.p. art. 116

Ordynacja podatkowa

o.p. art. 116a

Ordynacja podatkowa

u. ARiMR art. 29 § ust. 7

Ustawa o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa

Pomocnicze

P.p.s.a. art. 151

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 174

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 176

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 183

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 184

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 204

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 205 § § 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 207

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Rezygnacja skarżącego z funkcji członka zarządu była pozorna i nieskuteczna. Skarżący nadal aktywnie reprezentował fundację po dacie rzekomej rezygnacji. Zarzuty skargi kasacyjnej były wadliwie skonstruowane i nie spełniały wymogów formalnych. Zarzuty naruszenia prawa materialnego nie mogą służyć podważaniu ustaleń faktycznych.

Odrzucone argumenty

Skarżący skutecznie zrezygnował z funkcji członka zarządu przed powstaniem zobowiązania. Stan zdrowia uniemożliwił skarżącemu złożenie wniosku o ogłoszenie upadłości fundacji. Sąd pierwszej instancji naruszył przepisy postępowania, oddalając skargę.

Godne uwagi sformułowania

rezygnacja pozorna nie budzi wątpliwości to, że egzekucja skierowana do majątku fundacji okazała się bezskuteczna zarzuty skargi kasacyjnej zostały wadliwie skonstruowane nie można podważać prawidłowości poczynionych ustaleń faktycznych poprzez zarzuty dotyczące naruszenia przepisów prawa materialnego

Skład orzekający

Małgorzata Grzelak

przewodniczący

Henryk Wach

sędzia

Jacek Boratyn

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ustalanie skuteczności rezygnacji z funkcji członka zarządu w kontekście odpowiedzialności za zobowiązania podmiotu, a także wymogi formalne skargi kasacyjnej."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji fundacji i płatności ARiMR, ale zasady dotyczące odpowiedzialności i wymogów formalnych są szersze.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak ważne jest formalne i skuteczne złożenie rezygnacji z funkcji, aby uniknąć odpowiedzialności. Pokazuje też pułapki proceduralne w skardze kasacyjnej.

Pozorna rezygnacja z funkcji: jak uniknąć odpowiedzialności za długi fundacji?

Sektor

rolnictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I GSK 55/23 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2024-03-08
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-01-11
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Henryk Wach
Jacek Boratyn /sprawozdawca/
Małgorzata Grzelak /przewodniczący/
Symbol z opisem
6550
Hasła tematyczne
Inne
Sygn. powiązane
I SA/Bk 214/22 - Wyrok WSA w Białymstoku z 2022-10-26
Skarżony organ
Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2020 poz 1325
art. 116, art. 116a
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - t.j.
Dz.U. 2019 poz 1505
art. 29 ust. 7
Ustawa z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Grzelak Sędzia NSA Henryk Wach Sędzia del. WSA Jacek Boratyn (spr.) po rozpoznaniu w dniu 8 marca 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej K. A. W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 26 października 2022 r. sygn. akt I SA/Bk 214/22 w sprawie ze skargi K. A. W. na decyzję Dyrektora Podlaskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Łomży z dnia [...] kwietnia 2022 r. nr [...] w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności członków zarządu fundacji 1. oddala skargę kasacyjną, 2. zasądza od K. A. W. na rzecz Dyrektora Podlaskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Łomży 360 (trzysta sześćdziesiąt) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
Wyrokiem z 26 października 2022 r., sygn. I SA/Bk 214/22, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku (dalej WSA w Białymstoku) po rozpoznaniu skargi K. A. W. (dalej zwanego skarżącym) na decyzję Dyrektora Podlaskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Łomży (Agencja dalej zwana ARiMR) z dnia [...] kwietnia 2022 r., nr [...], w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności członków zarządu fundacji wraz z fundacją za zaległości z tytułu nienależnie pobranych płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami, oddalił skargę.
W stanie faktycznym sprawy Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w Białymstoku decyzją z [...] stycznia 2018 r., nr [...], ustalił Fundacji A z siedzibą w B. (dalej zwanej fundacją) kwoty nienależnie pobranych płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami (2014-2020) uzyskanych na mocy decyzji nr [...] z dnia [...] października 2015 r., wydanej przez Kierownika Biura Powiatowego ARiMR.
W związku z nieuregulowaniem zobowiązania wynikającego z ww. decyzji, Dyrektor Podlaskiego Oddziału Regionalnego ARiMR w Łomży, po bezskutecznym wysłaniu upomnienia, wystąpił do Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego w Białymstoku z wnioskiem o wszczęcie postępowania egzekucyjnego na podstawie tytułu wykonawczego z [...] kwietnia 2018 r..
Postępowanie egzekucyjne, prowadzone przez Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego w Białymstoku, zostało umorzone postanowieniem tego organu z [...] marca 2019 r.
W tej sytuacji Kierownik Biura Powiatowego ARiMR wydał decyzję z [...] kwietnia 2021 r., nr [...], w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności skarżącego, jako członka zarządu fundacji, wraz z fundacją, za zaległości tego podmiotu z tytułu nienależnie pobranych płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego ustalonych decyzją. Jednocześnie organ umorzył postępowanie prowadzone wobec innej osoby.
Dyrektor Podlaskiego Oddziału Regionalnego ARiMR w Łomży, po rozpoznaniu odwołania skarżącego od wskazanej wyżej decyzji, uchylił rozstrzygnięcie organu I instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia.
Po ponownym rozpatrzeniu sprawy i uzupełnieniu materiału dowodowego sprawy o szereg dokumentów dot. Fundacji, organ I instancji wydał w dniu [...] lutego 2022 r. decyzję nr [...] w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności skarżącego jako członka zarządu fundacji wraz z fundacją, za zaległości tego podmiotu z tytułu nienależnie pobranych płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami (2014-2020) ustalonych decyzją Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w Białymstoku oraz o umorzeniu postępowania w sprawie odpowiedzialności za zaległości fundacji w części dotyczącej odpowiedzialności innej osoby.
Dyrektor Podlaskiego Oddziału Regionalnego ARiMR w Łomży, po rozpoznaniu odwołania skarżącego od decyzji organu I instancji, decyzją z [...] kwietnia 2022 r. utrzymał w mocy to rozstrzygnięcie.
Organ odwoławczy wskazał, że w sprawie zaistniały przesłanki pozytywne odpowiedzialności solidarnej skarżącego, wynikające z art. 116 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2020 r. poz. 1325 ze zm., dalej zwanej Ordynacją podatkową). Doszło bowiem do nieskutecznej egzekucji należności fundacji, co zostało stwierdzone [...] marca 2019 r. przez Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego w Białymstoku, który wydał postanowienie o umorzeniu postępowania egzekucyjnego z powodu nieujawnienia majątku i źródeł dochodu fundacji, z których można by prowadzić skuteczną egzekucję. Jednocześnie, w dniu powstania należności fundacji ([...] stycznia 2018 r.) skarżący był członkiem jej zarządu, co potwierdzają zapisy z Krajowego Rejestru Sądowego (KRS).
Odnosząc się do twierdzenia skarżącego, że nie był on członkiem zarządu fundacji w okresie wskazanym przez organ pierwszej instancji, Dyrektor POR zauważył, że za decyzję ustalającą wysokość zobowiązania uznać należy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR z [...] stycznia 2018 r., nr [...]. Przedmiotowa decyzja została doręczona [...] stycznia 2018 r. Pismem z [...] maja 2021 r. w toku postępowania skarżący przedłożył do akt sprawy kserokopię rezygnacji, datowanej na [...] lipca 2016 r., z funkcji prezesa zarządu i członka zarządu fundacji. Organ odwoławczy zauważył jednak, że jak wynika z akt sprawy, po dacie wskazanej w przedłożonym dokumencie, skarżący występował w imieniu fundacji, m.in. podpisując pisma w imieniu tego podmiotu, jak i reprezentując fundację w toku czynności procesowych przed organami ARiMR, co potwierdza, że skarżący czynnie pełnił swoją funkcję, przy czym stan ten istniał również w dacie powstania zobowiązania, którego dotyczyła decyzja zwrotowa, tj. [...] stycznia 2018 r. W ocenie organu odwoławczego, rezygnacja skarżącego z pełnienia funkcji członka zarządu fundacji z [...] lipca 2016 r., złożona organom ARiMR pismem z [...] maja 2021 r., zaś przed Sądem Rejestrowym [...] maja 2021 r., tj. po wszczęciu postępowania administracyjnego w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności członków zarządu fundacji wraz z fundacją za zaległości tego podmiotu, jest nie tylko bezskuteczna, ale posiada też cechy rezygnacji "pozornej", złożonej w celu uniknięcia odpowiedzialności określonej w art. 116a Ordynacji podatkowej.
W odniesieniu do przesłanek egzoneracyjnych organ odwoławczy wskazał, że skarżący w ogóle nie wystąpił z wnioskiem o ogłoszenie upadłości fundacji. Z kolei okoliczność wpływu stanu jego zdrowia na obiektywną możliwość wykonywania obowiązków prezesa zarządu fundacji nie może świadczyć o braku winy skarżącego w niezgłoszeniu wniosku o ogłoszenie upadłości lub niewszczęciu postępowania zapobiegającego ogłoszeniu upadłości (postępowania układowego).
WSA w Białymstoku, po rozpoznaniu skargi strony na decyzję Dyrektora Podlaskiego Oddziału Regionalnego ARiMR z [...] kwietnia 2022 r., przedmiotową skargę oddalił.
Sąd stwierdził, że w sprawie nie budzi wątpliwości to, że egzekucja skierowana do majątku fundacji okazała się bezskuteczna. Prawidłowo organ odwoławczy przyjął, że postępowanie egzekucyjne prowadzone przeciwko fundacji zostało umorzone z uwagi na nieujawnienie majątku i źródeł dochodów tego podmiotu, z których byłoby możliwe prowadzenie egzekucji (wynika to bowiem z postanowienia Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego w Białymstoku z [...] marca 2019 r.).
WSA w Białymstoku podkreślił także, że organ prawidłowo przyjął, że w sprawie jako datę powstania zobowiązania należało przyjąć [...] stycznia 2018 r. W tym dniu została doręczona fundacji, reprezentowanej przez skarżącego, decyzja Kierownika BP ARiMR w Białymstoku z [...] stycznia 2018 r. ustalająca fundacji kwoty nienależnie pobranych płatności.
Na podstawie wypisu z KRS organ prawidłowo ustalił także, że skarżący był członkiem zarządu fundacji od [...] października 2005 r. Dopiero bowiem [...] kwietnia 2019 r., z mocy postanowienia sądu rejestrowego, zarząd fundacji, w tym skarżący, został zawieszony w wykonywaniu tej funkcji. Z tym dniem został ustanowiony zarządca przymusowy. Tym samym skarżący pozostawał w zarządzie fundacji zarówno w dacie powstania zobowiązania do zwrotu środków, jak też w dacie upływu terminu płatności wynikającego z decyzji, tj. w dniu [...] marca 2018 r.
Sąd stanął na stanowisku, że organy obu instancji zasadnie uznały, że pismo [...] lipca 2016 r. w przedmiocie rezygnacji skarżącego z pełnienia funkcji prezesa zarządu i członka zarządu fundacji z dniem [...] sierpnia 2016 r., nie stanowi wiarygodnego dowodu, iż skarżący rzeczywiście, w sposób skuteczny, z tą datą zrezygnował z funkcji. Odpis pisma, który znajduje się w aktach sprawy wskazuje bowiem, że skarżący podpisał oświadczenie o złożeniu rezygnacji z funkcji prezesa zarządu i członka zarządu fundacji, kierując je do fundacji. Należy mieć jednak na uwadze, że był on w tym czasie jedyną osobą reprezentującą fundację, a więc niejako złożył to oświadczenie "samemu sobie".
Sąd zauważył, że skarżący zawiadomił sąd rejestrowy o rzekomej rezygnacji z funkcji prezesa zarządu fundacji z dniem [...] sierpnia 2016 r. – dopiero w dniu [...] maja 2021 r. Fakt ten, w powiązaniu z ustaleniem, że w tym czasie toczyły się już wobec skarżącego postępowania, również wskazuje na to, że w rzeczywistości rezygnacja taka nie miała miejsca.
Skarżący po dniu [...] lipca 2016 r. czynnie występował jako prezes zarządu Fundacji i pełnił tę funkcję również w dacie przyjętej jako data zobowiązania.
WSA w Białymstoku stwierdził także, że skarżący nie wykazał spełnienia przesłanek egzoneracyjnych, gdyż okoliczność niezłożenia wniosku o ogłoszenie upadłości fundacji jest bezsporna. Oprócz tego stan zdrowia nie uniemożliwił mu prowadzenia spraw fundacji.
Skargę kasacyjną od wyroku WSA w Białymstoku wniósł skarżący, zaskarżając go w całości.
Zaskarżonemu orzeczeniu zarzucił:
1) naruszenie prawa materialnego poprzez jego wadliwą wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, tj. art. 29 ust. 7 ustawy z dnia 9 maja 2009 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz.U. z 2022 r. poz. 2000 ze zm. - dalej jako ustawa o ARIMR) - w zw. z art. 116 i art. 116a Ordynacji podatkowej - poprzez przyjęcie, że spełnione zostały łącznie przesłanki pozytywne przypisania skarżącemu odpowiedzialności za zobowiązania fundacji - poprzez uznanie, iż w dacie powstania zobowiązania podatkowego oraz upływu terminu płatności tego zobowiązania skarżący pełnił funkcję prezesa zarządu fundacji oraz, że nie wykazał, że nie złożył wniosku o ogłoszenie upadłości fundacji w odpowiednim czasie podczas gdy ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, iż skarżący skutecznie zrezygnował z pełnienia funkcji prezesa zarządu fundacji przed datą powstania zobowiązania podatkowego, w związku z czym nie może ponosić odpowiedzialności za zobowiązania fundacji powstałe po tej dacie oraz, że nie złożył wniosku o ogłoszenie upadłości fundacji we właściwym czasie z uwagi na stan zdrowia, który uniemożliwiał mu podjęcie działań w tym kierunku,
2) naruszenie przepisów postępowania, mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 151 P.p.s.a. (ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1634, ze zm.), poprzez bezzasadne oddalenia skargi, w sytuacji gdy skarżona decyzja naruszała art. 29 ust. 7 ustawy o ARiMR w zw. z art. 116 i art. 116a Ordynacji podatkowej, w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co powinno skutkować jej uchyleniem na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a.
Na tej podstawie skarżący kasacyjnie wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA w Białymstoku, a także zasądzenie na swoją rzecz kosztów postępowania.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podkreślono, że skarżący kasacyjnie zrezygnował z pełnienia funkcji prezesa zarządu fundacji z dniem [...] sierpnia 2016 r. co wykazane zostało dokumentem. Rezygnacja została złożona przez skarżącego na ręce ówczesnej osoby władnej do odbioru korespondencji i pism w imieniu fundacji – B. W., który był umocowany w tym zakresie stosownym upoważnieniem i regulaminem.
Dyrektor Podlaskiego Oddziału Regionalnego ARiMR w Łomży w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniósł o jej oddalenie i zasądzenie na swoją rzecz kosztów postępowania kasacyjnego.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 183 § 1 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. Strony mogą przytaczać nowe uzasadnienie podstaw kasacyjnych.
Jak stanowi zaś art. 174 P.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na: naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (pkt 1), bądź na naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 2).
Artykuł 176 P.p.s.a. określa elementy składowe skargi kasacyjnej, a zgodnie z § 1 pkt 2 tego przepisu jej obligatoryjnym elementem jest przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie. Przez przytoczenie podstawy kasacyjnej należy rozumieć podanie konkretnego przepisu (konkretnej jednostki redakcyjnej określonego aktu prawnego), który zdaniem strony został naruszony przez sąd I instancji. Z kolei uzasadnienie skargi kasacyjnej winno zawierać rozwinięcie zarzutów kasacyjnych oraz wyjaśnienie zawartych w nich stwierdzeń.
W odniesieniu do zarzutów dotyczących naruszenia przepisów prawa materialnego, w postaci dopuszczenia się błędu wykładni, w kontekście wyżej przedstawionych wymogów wskazać należy, że na autorze skargi kasacyjnej ciąży obowiązek wskazania konkretnych przepisów prawa materialnego, które jego zdaniem zostały przez sąd naruszone zaskarżanym orzeczeniem, a także podania na czym polegała ich błędna wykładnia oraz jaka powinna być prawidłowa wykładnia konkretnej regulacji (art. 174 pkt 1 P.p.s.a.). Innymi słowy skarżący kasacyjnie, formułując tego rodzaju zarzut, nie może się ograniczyć jedynie do wymienienia przepisu, który został według niego błędnie zinterpretowany, ale winien również podać jak dany przepis winien być prawidłowo wykładany, tj. winien on wskazać właściwy wzorzec kontroli w tymże zakresie.
Tak samo w przypadku zarzucenia naruszenia prawa materialnego, poprzez jego błędne zastosowanie, zarzut skargi kasacyjnej winien zawierać jednoznaczne stwierdzenie na czym miał polegać w konkretnym przypadku błąd subsumpcji.
W przypadku zarzutów dotyczących naruszenia przepisów postępowania, podkreślić z kolei należy, że prawidłowo sformułowany zarzut tego typu winien wskazywać konkretne regulacje procesowe, którym uchybił sąd I instancji, a także to, że naruszenie tego rodzaju regulacji mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Skarżący kasacyjnie nie może więc ograniczyć się tylko do wskazania, że do naruszenia określonych przepisów faktycznie doszło, ale musi wykazać, co najmniej potencjalny, związek przyczynowy pomiędzy tym naruszeniem, a wynikiem sprawy, tj. treścią zapadłego orzeczenia.
W niniejszym przypadku skarżący kasacyjnie sformułował dwa zarzuty. W pierwszym z nich podniósł naruszenie przez WSA w Białymstoku przepisów prawa materialnego, w drugim zaś zarzucił uchybienie przepisom postępowania. W związku z powyższym stwierdzić należy, że w pierwszej kolejności, odnieść się należy do zarzutu naruszenia przepisów postępowania, gdyż ocenę prawidłowości subsumcji danego stanu faktycznego pod zastosowany przepis prawa materialnego można przeprowadzić dopiero wówczas, gdy okaże się, że stan faktyczny przyjęty w zaskarżonym wyroku jest prawidłowy albo nie został skutecznie podważony (por. np. wyrok z dnia 27 czerwca 2012 r., sygn. akt II GSK 819/11, wyrok z dnia 26 marca 2010 r., sygn. akt II FSK 1842/08 - dost. w CBOiS).
I tak w tym względzie zauważyć należy, że w jedynym zarzucie opartym na twierdzeniach odnośnie naruszenia przepisów postępowania, skarżący kasacyjnie wskazał na uchybienie przez Sąd I instancji, mającemu wynikowy (a więc odnoszącemu się do jednego z możliwych sposobów orzekania przez wojewódzki sąd administracyjny) charakter art. 151 P.p.s.a. oraz regulacjom art. 116 i art. 116a Ordynacji podatkowej (bez podania który z to paragrafów obu tych przepisów został naruszony), które mają jednoznacznie materialnoprawny charakter, gdyż odnoszą się do prawnych podstaw orzekania o solidarnej odpowiedzialności osób trzecich. Oprócz tego, powołując się na podstawę kasacyjną, o której mowa w art. 174 pkt 2 P.p.s.a., skarżący kasacyjnie nie wykazał, że uchybienie przytoczonym przez niego regulacjom mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co stanowi wymóg odnośnie tego rodzaju zarzutu. Za takie wskazanie nie można bowiem uznać jego ogólnikowego i gołosłownego stwierdzenia, co do wystąpienia tego rodzaju zależności, niepopartego żadnymi argumentami.
Mając na względzie wyżej wymienione cechy tego zarzutu skargi kasacyjnej, który został sformułowany jako zarzut naruszenia przepisów postępowania, stwierdzić należy, że przedmiotowy zarzut został wadliwie skonstruowany, a przy tym jest wewnętrznie sprzeczny, z uwagi na co uznać go należy za nieskuteczny. Nie zawiera bowiem obligatoryjnego elementu, o którym mowa w art. 174 pkt 2, a przy tym wskazane w nim podstawy prawne nie stanowią regulacji prawa procesowego, na naruszenie których powołuje się autor skargi kasacyjnej.
Jeżeli chodzi o zarzut dotyczący naruszenia przepisów prawa materialnego, to również w tym przypadku brak jest podstaw do uznania jego zasadności. Wniosek taki jest również związany przede wszystkim z tym, że przedmiotowy zarzut również został wadliwie skonstruowany, co uniemożliwia odniesienie się do niego.
I tak na wstępie zauważyć należy, że zarzut odnoszący się do naruszenia przepisów prawa materialnego, zgodnie z art. 174 pkt 1 P.p.s.a. może opierać się na zarzuceniu wadliwej wykładni bądź zastosowania tego rodzaju regulacji. Tymczasem skarżący kasacyjnie ogólnikowo zarzucił naruszenie przez WSA w Białymstoku art. 116 i art. 116a Ordynacji podatkowej oraz art. 29 ust. 7 ustawy o ARiMR poprzez ich wadliwą wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie. Tak więc skarżący kasacyjnie nawet nie sformułował jednoznacznego stwierdzenia, co do postaci naruszenia wymienionych przez siebie przepisów (wymieniając alternatywnie obie postaci naruszenia przepisów prawa materialnego), z uwagi na co odniesienie się do tego zarzutu nie jest możliwe. Wynika to zaś ze związania Naczelnego Sądu Administracyjnego zarzutami skargi, co do postaci których nie jest on ani uprawniony, ani też zobowiązany do czynienia dodatkowych ustaleń. Nie może w tym zakresie opierać się również na jakichkolwiek domniemaniach.
Poza tym przepisy art. 116 i art. 116a Ordynacji podatkowej stanowią rozbudowane regulacje, spośród których każda obejmuje po kilka paragrafów, odnoszących się do różnych zagadnień, natomiast skarżący kasacyjnie w ogóle nie wskazał o naruszenie których z nich mu chodzi.
Niezależnie od powyższego zauważyć także należy, że poprzez omawiany zarzut, co wynika z jego twierdzeń, skarżący kasacyjnie w istocie nie dąży do podważenia prawidłowości przeprowadzonej przez Sąd I instancji wykładni przepisów czy ich zastosowania, ale poczynionych w sprawie ustaleń faktycznych. Tak należy bowiem zinterpretować przedstawione przez niego argumenty dotyczące niewłaściwej oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego, w odniesieniu do tej okoliczności, jaka jest związana z rezygnacją przez niego z funkcji prezesa zarządu fundacji. Tymczasem w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego ugruntowane jest już stanowisko, że poprzez zarzuty dotyczące naruszenia przepisów prawa materialnego nie można podważać prawidłowości poczynionych ustaleń. Zwalczanie ustaleń faktycznych, uznanych za prawidłowe w zaskarżonym skargą kasacyjną wyroku, nie może nastąpić przez zarzut naruszenia prawa materialnego. Może ono być skuteczne tylko w ramach drugiej podstawy kasacyjnej, zawartej w art. 174 pkt 2 P.p.s.a. (zob. np. wyroki NSA: z 13. Lutego 2009 r., I OSK 414/08, z 29 kwietnia 2014 r., II OSK 2887/12, z 13 maja 2014 r., I GSK 482/12, z 23 września 2014 r., II FSK 2327/12, z 30 października 2014 r., I GSK 186/13; z 4 listopada 2014 r. – wszystkie dostępne w CBOiS – orzecznia.nsa.gov.pl).
Mając więc na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 P.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną.
Na podstawie art. 204 pkt 1 P.p.s.a. oraz art. 207 § 1 w zw. z art. 205 § 2 P.p.s.a. oraz § 14 ust. 1 pkt 2 lit. b w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1935) Naczelny Sąd Administracyjny zasądził od skarżącego kasacyjnie na rzecz Dyrektora Podlaskiego Oddziału Regionalnego ARiMR w Łomży kwotę 360 zł, tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Kwota ta obejmuje zwrot kosztów zastępstwa procesowego przez radcę prawnego, który sporządził odpowiedź na skargę kasacyjną.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI