I GSK 542/23

I GSK 542/23 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2024-05-24
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-05-19
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Henryk Wach /przewodniczący/
Izabella Janson /sprawozdawca/
Michał Kowalski
Symbol z opisem
6532 Sprawy budżetowe jednostek samorządu terytorialnego
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Sygn. powiązane
I SA/Kr 1443/21 - Wyrok WSA w Krakowie z 2022-05-19
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 1634
art.141 § 4, art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Dz.U. 2022 poz 2000
art. 9 , art. 138 § 1 pkt 1 , art. 107 § 1 pkt 8
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
Dz.U. 2017 poz 1892
art. 3 pkt. 2a
Ustawa z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym.
Dz.U. 2022 poz 1634
art. 252 §1 pkt 2
Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych - t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Henryk Wach Sędzia NSA Michał Kowalski Sędzia del. WSA Izabella Janson (spr.) po rozpoznaniu w dniu 24 maja 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Z. P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 19 maja 2022 r. sygn. akt I SA/Kr 1443/21 w sprawie ze skargi Z. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 28 lipca 2021 r. nr SKO.SW/4101/164/2021 w przedmiocie określenia kwoty dotacji pobranej nienależnie oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z 19 maja 2022r., sygn. akt I SA/Kr 1443/21 na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012r., poz. 270, obecnie Dz.U. z 2023r., poz. 1964 t.j., dalej: "p.p.s.a.") oddalił skargę Z.P. (dalej też: "strona", "skarżący") na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie (dalej też: "organ", "SKO") z 28 lipca 2021r., nr SKO.SW/4101/164/202, w przedmiocie określenia kwoty dotacji pobranej nienależnie wraz z odsetkami liczonymi jak od zaległości podatkowych.
W skardze kasacyjnej skarżący zaskarżył powyższy wyrok w całości wnosząc o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny, ewentualnie uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i rozpoznanie skargi oraz zasądzenie kosztów postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym wedle norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Oświadczył również, iż zrzeka się przeprowadzenia rozprawy w niniejszej sprawie.
Zaskarżonemu wyrokowi zarzucił:
I. naruszenie przepisów postępowania, a to:
a) art.141 § 4 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez zaniechanie szczegółowego przedstawienia przez Sąd I instancji w uzasadnieniu skarżonego orzeczenia argumentacji zarówno faktycznej, jak również prawnej co do nieuwzględnienia podniesionego przez skarżącego zarzutu nieważności wydanej przez organ I instancji decyzji, które to uchybienie uniemożliwia ustalenie rzeczywistych przesłanek działania Sądu rozpoznającego sprawę co do oddalenia skargi w tej części, a w konsekwencji również kontrolę instancyjną skarżonego orzeczenia.
b) art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 ustawy- Kodeks postępowania administracyjnego w zw. z art. 107 § 1 pkt 8 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego poprzez utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji, w sytuacji, gdy została ona wydana w sposób wadliwy, przekładający się na jej nieważność, albowiem doręczona skarżącemu decyzja Wójta Gminy A. nie zawierała istotnego dla tego rodzaju orzeczeń elementu - podpisu, w konsekwencji zaś oddalenie skargi,
c) art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w zw. z art. 9 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego oraz art. 252 §1 pkt 2 ustawy z 27 sierpnia 2009r. o finansach publicznych (dalej też: "u.f.p.") poprzez oddalenie skargi mimo, iż skarżący jako wnioskodawca nie miał wpływu na treść formularza - wniosku o udzielenie dotacji, a przekonanie o zasadności oraz kompletności złożonych dokumentów i spełnienia przez niego przesłanek dla udzielenia dotacji na wymianę źródła ciepła wywołane zostało przez organ I instancji.
II. Naruszenie przepisów prawa materialnego, a to:
a) art. 3 pkt. 2a ustawy z 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (dalej też: "P.b.") w zw. z § 1 pkt 5 Regulaminu udzielania dotacji na dofinansowanie zmiany systemu ogrzewania poprzez wymianę nisko wydajnych i nieekologicznych kotłów na paliwo stałe oraz innych źródeł ciepła z możliwością spalania odpadów stałych na wysoko sprawne i ekologiczne źródła ciepła w budynkach/lokalach mieszkalnych zlokalizowanych na terenie Gminy A. (dalej: "Regulamin") w zw. z § 2 ust. 1 oraz § 9 tego Regulaminu w zw. z § 2 pkt 1 Uchwały Rady Gminy nr [...] z 30 października 2015 roku poprzez błędną wykładnię, w konsekwencji zaś nieprawidłowe przyjęcie, iż zgodne z przepisami prawa użytkowanie budynku mieszkalnego jednorodzinnego, w którym ma zostać zainstalowane podlegające wymianie źródło ciepła objęte programem "Ograniczenia Niskiej Emisji dla Gminy A. na lata 2014-2023" stanowi jeden z warunków przyznania dotacji, w konsekwencji zaś fakt ten może stanowić przedmiot kontroli doraźnej, a wszelkie nieprawidłowości w tym zakresie skutkują obowiązkiem zwrotu dotacji jako nienależnej.
W skardze kasacyjnej zawarto również wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji jak i decyzji organu I instancji w całości.
Argumentację na poparcie powyższych zarzutów skarżący kasacyjnie przedstawił w uzasadnieniu skargi kasacyjnej.
Postanowieniem z 15 czerwca 2023r. NSA oddalił wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 182 § 2 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje skargę kasacyjną na posiedzeniu niejawnym, gdy strona, która ją wniosła, zrzekła się rozprawy, a pozostałe strony, w terminie czternastu dni od doręczenia skargi kasacyjnej, nie zażądały przeprowadzenia rozprawy. Wobec tego, że z taką sytuacją mamy do czynienia w niniejszej sprawie, Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów.
Na wstępie należy wskazać, że jak wynika z art. 193 p.p.s.a. (zdanie drugie), uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną powinno zawierać ocenę przedstawionych w tej skardze zarzutów. Przepis ten określa tym samym zakres, w jakim NSA realizuje obowiązek uzasadnienia wyroku oddalającego skargę kasacyjną - modyfikując treść normy prawnej zawartej w art. 141 § 4 p.p.s.a. Norma zawarta w art. 193 p.p.s.a. (zdanie drugie) umożliwia zatem ograniczenie uzasadnienia wyroku NSA wyłącznie do oceny zarzutów skargi kasacyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny, mając powyższe na uwadze, ograniczył rozważania w niniejszej sprawie do oceny zarzutów skargi kasacyjnej i wyjaśnienia istoty rozstrzygnięcia.
W myśl art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod uwagę nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie występują przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 p.p.s.a. Z tego względu Naczelny Sąd Administracyjny przy rozpoznaniu sprawy związany był granicami skargi kasacyjnej. Granice te są wyznaczone wskazanymi w niej podstawami, którymi - zgodnie z art. 174 p.p.s.a. - może być naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (art. 174 pkt 1 p.p.s.a.) albo naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.). Związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego granicami skargi kasacyjnej polega na tym, że jest on władny badać naruszenie jedynie tych przepisów, które zostały wyraźnie wskazane przez stronę skarżącą i nie może we własnym zakresie konkretyzować zarzutów skargi kasacyjnej, uściślać ich ani w inny sposób korygować.
Ze względu na zakres i konstrukcję zarzutów oraz sposób w jaki je uzasadniono, wstępnie przypomnieć należy, że skarga kasacyjna powinna być sporządzona zgodnie z wymogami określonymi w art. 174 i art. 176 p.p.s.a. Dlatego wprowadzony został obowiązek sporządzania skargi kasacyjnej przez osoby mające odpowiednie przygotowanie zawodowe. Prawidłowe sformułowanie podstaw kasacyjnych i ich należyte uzasadnienie ma kluczowe znaczenie dla wyniku sprawy, ponieważ Naczelny Sąd Administracyjny, mocą art. 183 § 1 p.p.s.a., jest związany granicami skargi kasacyjnej, czyli wnioskami skargi kasacyjnej i jej podstawami. Zatem zakres kontroli instancyjnej dokonywanej przez Naczelny Sąd Administracyjny jest ograniczony w tym sensie, że jest wyznaczony zarzutami i żądaniami strony zawartymi w skutecznie wniesionej skardze kasacyjnej. Innymi słowy, NSA może uwzględnić tylko te zarzuty kasacyjne, które zostały wyraźnie wskazane w skardze kasacyjnej. Nie może natomiast zastępować strony i uzupełniać przytoczonych podstaw kasacyjnych oraz badać, czy Sąd administracyjny I instancji nie naruszył innych przepisów. Naczelny Sąd Administracyjny nie może również modyfikować zgłoszonych zarzutów kasacyjnych i ich uzasadnienia pod kątem okoliczności danej sprawy. Musi bazować na zarzutach i ich uzasadnieniu sformułowanym przez wnoszącego skargę kasacyjną.
Z art. 176 p.p.s.a. wynika, że skarga kasacyjna poza tym, że ma czynić zadość wymaganiom przypisanym dla każdego pisma procesowego, powinna zawierać przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie. Przez przytoczenie podstaw kasacyjnych należy rozumieć dokładne wskazanie takiej podstawy oraz określenie tych przepisów prawa, które zdaniem wnoszącego skargę kasacyjną zostały naruszone przez Sąd wydający zaskarżone orzeczenie. Uzasadnienie skargi kasacyjnej powinno zaś zawierać rozwinięcie zarzutów kasacyjnych przez wyjaśnienie na czym naruszenie polegało i przedstawienie argumentacji na poparcie odmiennej wykładni przepisu niż zastosowana w zaskarżonym orzeczeniu, umotywowanie niewłaściwego zastosowania przepisu, zaś w odniesieniu do uchybień przepisom procesowym wykazanie, że zarzucane uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zaznaczenia wymaga, że nie każde naruszenie przepisów postępowania może stanowić podstawę kasacyjną, ale tylko takie, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy przed Sądem I instancji. Oznacza to, że obowiązkiem autora skargi kasacyjnej jest wykazanie, że gdyby do zarzucanego naruszenia przepisów postępowania nie doszło, to wyrok Sądu I instancji byłby inny. Innymi słowy, w skardze kasacyjnej należy wskazać przepisy, które zdaniem jej autora zostały naruszone oraz uzasadnić na czym konkretnie to naruszenie polegało, a także co istotne wykazać, że naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Autor skargi kasacyjnej zobowiązany jest więc uzasadnić, że następstwa zarzucanych uchybień były na tyle istotne, że kształtowały lub współkształtowały treść kwestionowanego orzeczenia w takim stopniu, że gdyby do nich nie doszło, to wyrok Sądu I instancji byłby inny.
Zarzuty skargi kasacyjnej okazały się nieusprawiedliwione.
Nie zasługuje na uwzględnienie najdalej idący zarzut procesowy, tj. zarzut naruszenia przez Sąd I instancji art. 141 § 4 p.p.s.a. Przepis ten wskazuje podstawowe elementy konstrukcyjne, które musi zawierać prawidłowo sporządzone uzasadnienie wyroku Sądu administracyjnego, tj. zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Naruszenie tego przepisu może zatem mieć miejsce wtedy, gdy uzasadnienie nie zawiera tych elementów, w tym także gdy nie zawiera stanowiska co do przyjętego przez Sąd stanu faktycznego, a więc gdy zaskarżony wyrok nie poddaje się kontroli instancyjnej z powodu wadliwości sporządzonego uzasadnienia (por. uchwałę Naczelnego Sądu Administracyjnego z 15 lutego 2010r., sygn. akt II FPS 8/09; to i kolejne cytowane orzeczenia dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Naruszenie to, w myśl art. 174 pkt 2 p.p.s.a. musi być na tyle istotne, aby mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Podkreślenia wymaga, że w ramach zarzutu naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. nie jest możliwe kwestionowanie stanowiska Sądu I instancji w zakresie prawidłowości przyjętego za podstawę orzekania stanu faktycznego, ani stanowiska Sądu co do wykładni bądź zastosowania prawa (por. m.in. wyroki NSA: z 22 czerwca 2016r., sygn. akt I GSK 1821/14; z 6 marca 2019r., sygn. akt II GSK 985/17). Zarzutu naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. nie można zatem łączyć z ocenami i stanowiskiem, jakie prezentuje Sąd I instancji uzasadniając swoje rozstrzygnięcie, a do tego właśnie zmierza uzasadnienie omawianego zarzutu w skardze kasacyjnej. Przedstawione w uzasadnieniu wyroku motywy jakimi Sąd kierował się wydając orzeczenie, pozwalają na kontrolę instancyjną w granicach wyznaczonych skargą kasacyjną (art. 183 § 1 p.p.s.a.). To zaś, że strona skarżąca kasacyjnie nie zgadza się merytorycznie z tymi poglądami, nie oznacza wadliwości sporządzonego uzasadnienia wyroku Sądu w rozumieniu art. 141 § 4 p.p.s.a. Kwestionowanie przez skarżącego kasacyjnie zgodności z prawem dokonanej przez Sąd I instancji oceny prawnej wyrażonej w wyroku, nie może być skuteczne w oparciu o zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a.
Zarzut naruszenia tego przepisu jest zatem niezasadny.
Nie zasługują na uwzględnienie zarzuty wskazane w pkt I. ppkt b) i c) petitum skargi kasacyjnej.
Odnosząc się do postawionego w skardze kasacyjnej zarzutu naruszenia przez Sąd I instancji art. 151 p.p.s.a. w związku z art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., należy wskazać, że art. 151 p.p.s.a jest przepisem wynikowym. Do jego naruszenia mogłoby dojść, gdyby Sąd uznając, że zachodzą podstawy do uchylenia zaskarżonego aktu oddalił skargę. Skarżący jego naruszenie powiązał z naruszeniem art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. W doktrynie i orzecznictwie podkreśla się, iż realizując konstytucyjną zasadę dwuinstancyjności postępowania przepis art. 138 k.p.a. ukształtował postępowanie przed organem odwoławczym - co do zasady jako postępowanie merytoryczne. Administracyjne postępowanie odwoławcze - w przeciwieństwie do postępowania przed Sądem administracyjnym - ma bowiem charakter apelacyjny, a nie kasacyjny. Odwołanie uruchamiające administracyjny tok instancji nie ma jedynie charakteru zaskarżenia, ale jest wnioskiem o działanie merytoryczne. Zwrot z art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. "utrzymuje w mocy zaskarżoną decyzję" oznacza, że nowe, powtórne rozstrzygnięcie organu odwoławczego jest identyczne (pokrywa się) z rozstrzygnięciem organu I instancji. Oznacza to, że organ odwoławczy doszedł w wyniku swojego postępowania w sprawie do takiej samej konkluzji, jak organ pierwszej instancji (zob. J. Zimmerman, glosa do wyroku NSA z 2 lutego 1996r., sygn. akt IV SA 846/95 - OSP 1997, z 4, poz. 83). Decyzja o utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji jest więc tzw. "prostym rozstrzygnięciem organu odwoławczego", bowiem wyczerpuje się w unormowaniu jednego, tego właśnie zagadnienia prawnego. Utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji oznacza w szczególności utrzymanie w mocy jej podstawowego koniecznego elementu, jakim jest rozstrzygnięcie.
Powyższy zarzut jest ściśle powiązany z zarzutem naruszenia art. 107 § 1 pkt 8 i art. 9 k.p.a. oraz art. 252 §1 pkt 2 u.f.p.
W myśl art. 107 § 1 pkt 8 k.p.a. decyzja zawiera podpis z podaniem imienia i nazwiska oraz stanowiska służbowego pracownika organu upoważnionego do wydania decyzji, zaś art. 9 k.p.a. dotyczy zasady informowania stron wskazując, że organy administracji publicznej są obowiązane do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego. Organy czuwają nad tym, aby strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa, i w tym celu udzielają im niezbędnych wyjaśnień i wskazówek. Według art. 252 ust. 1 pkt i 2 u.f.p. dotacje udzielone z budżetu jednostki samorządu terytorialnego wykorzystywane niezgodnie z przeznaczeniem (pkt 1), pobrane nienależnie lub nadmiernej wysokości (pkt 2) podlegają zwrotowi do budżetu wraz z odsetkami w wysokości jak dla zaległości podatkowych w terminie 15 dni od dnia stwierdzenia okoliczności wymienionych w ww. punktach.
Dokonując oceny niepodważonych przez kasatora ustaleń faktycznych w sprawie, podkreślić należy, że organ przed wydaniem decyzji określającej kwotę dotacji podlegającej zwrotowi miał obowiązek najpierw ustalenia, czy udzielona dotacja została pobrana nienależnie. Ustalając, że zaistniała ta przesłanka obowiązany był określić kwotę dotacji podlegającą zwrotowi.
Przede wszystkim niezasadny jest zarzut niedostrzeżenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny nieważności decyzji organu poprzez złożenie podpisu pod treścią pouczenia decyzji.
Trafnie wskazał Sąd I instancji, że decyzja Wójta Gminy A. stanowiąca 13 stronicową całość, wraz ze stanowiącym jej integralną część pouczeniem, została prawidłowo podpisana.
Należy więc przypomnieć, że przepis art. 107 § 1 k.p.a. reguluje przede wszystkim kwestię podpisu na decyzji, jako jej niezbędnego składnika wskazując w pkt 8, iż decyzja zawiera podpis z podaniem imienia i nazwiska oraz stanowiska służbowego pracownika organu upoważnionego do wydania decyzji. Podpis jest przesłanką istnienia decyzji. W rozpatrywanej sprawie wbrew stanowisku skarżącego kasacyjnie decyzja została podpisana w sposób nie nasuwający żadnych wątpliwości i pozwala zidentyfikować dokument jako całość konkretnej decyzji.
Zgodnie natomiast z art. 9 k.p.a., organy administracji publicznej są obowiązane do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego. Organy czuwają nad tym, aby strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa, i w tym celu udzielają im niezbędnych wyjaśnień i wskazówek.
Podkreślić jednak należy, że przywołany przepis nie nakłada na organy administracji publicznej obowiązku udzielania stronom porad prawnych czy też prowadzenia dla nich doradztwa. Z treści powyższego przepisu nie wynika dla organu obowiązek udzielania stronie postępowania administracyjnego wskazówek co do zasadności czy celowości wniesienia konkretnego środka prawnego. O tym, czy określone czynności procesowe zostaną przez stronę podjęte decyduje sama strona, zaś zasady ogólne k.p.a., w tym wyrażona w art. 9 k.p.a. zasada informowania stron, choć mają na celu ochronę praw strony w postępowaniu administracyjnym, nie mogą jednak być odczytywane w taki sposób, który zwalniał by stronę postępowania od wszelkiej dbałości o własne interesy i od wszelkiej aktywności procesowej. W żadnej mierze nie można wymagać od organu, by w ramach obowiązków z art. 9 k.p.a. zastępował stronę w jej aktywności poprzez instruowanie o wyborze optymalnego sposobu postępowania.
Powyższe prowadzi do wniosku, że zarzuty naruszenia przepisów postępowania nie mogły zostać uwzględnione.
Nie zasługują na uwzględnienie zarzuty naruszenia prawa materialnego.
Przypomnieć należy, że podstawą przyznania dotacji była uchwała nr [...] Rady Gminy A. z 30 października 2015r. w sprawie przyjęcia Regulaminu udzielania dotacji na dofinansowanie zmiany systemu ogrzewania poprzez wymianę nisko wydajnych i nieekologicznych kotłów na paliwo stałe oraz innych źródeł ciepła z możliwością spalania odpadów stałych na wysoko sprawne i ekologiczne źródła ciepła w budynkach mieszkalnych na terenie Gminy A. oraz umowa zawarta 31 lipca 2017r., nr [...], w której określono warunki dofinansowania inwestycji. § 2 ust. 1 Regulaminu określał zasady udzielania dotacji na dofinansowanie trwałej zmiany systemu ogrzewania przez wymianę starych źródeł ciepła na nowe źródła ciepła, określał zasady, kryteria oraz kwoty przyznawania dofinansowania inwestycji w budynkach zlokalizowanych na terenie Gminy A. Celem w/w działań było zmniejszenie globalnego zapotrzebowania na moc cieplną indywidualnych urządzeń grzewczych w budynkach wnioskodawców i tym samym skuteczne zmniejszenie ilości zanieczyszczeń emitowanych do atmosfery. Dofinansowaniem objęte były źródła ciepła znajdujące się w budynkach. Definicja budynku została zawarta w § 1 pkt 5 regulaminu. Budynkiem jest budynek w rozumieniu art. 3 pkt 2a ustawy z 7 lipca 1994r. prawo budowlane, a zatem jest to budynek mieszkalny jednorodzinny wolnostojący albo budynek w zabudowie bliźniaczej, szeregowej lub grupowej, służący zaspokajaniu potrzeb mieszkaniowych, stanowiący konstrukcyjnie samodzielną całość, w którym dopuszcza się wydzielenie nie więcej niż dwóch lokali mieszkalnych albo jednego lokalu mieszkalnego i lokalu użytkowego o powierzchni całkowitej nieprzekraczającej 30 % powierzchni całkowitej budynku, znajdujący się na terenie Gminy A. W § 5 ust. 3 Regulaminu określono przypadki, w których nie przyznaje się dotacji. W § 9 Regulaminu określono przesłanki zwrotu dotacji. Wskazano, że inwestor jest zobowiązany do zwrotu dotacji: 1. Jeżeli nowe źródło ciepła zostanie zdemontowane w ciągu 5 lat od otrzymania dotacji; 2. jeżeli nowe źródło ciepła, na które inwestor otrzymał dotację jest wykorzystane niezgodnie z przeznaczeniem, w szczególności poprzez niestosowanie paliwa wskazanego przez producenta; 3. jeżeli inwestor podał w deklaracji lub w innych dokumentach stanowiących podstawę do udzielenia dotacji nieprawdziwe informacje, na podstawie których dotacja została wypłacona.
W Regulaminie wyraźnie określono, iż podanie w deklaracji lub innych dokumentach stanowiących podstawę do udzielenia dotacji nieprawdziwych informacji na podstawie których dotacja została wypłacona stanowi przesłankę jej zwrotu.
Zgodnie z informacją Powiatowego Inspektora nadzoru Budowlanego dla powiatu ziemskiego w Krakowie z 25 stycznia 2021r. w dokumentacji PINB brak jest dokumentów potwierdzających przyjęcie budynku do użytkowania lub zgłoszenia zakończenia budowy budynku na działce nr [...] w miejscowości B., zaś w aktach znajduje się kopia pisma PINB z 12 kwietnia 2019r., z którego wynika, że przedmiotowy budynek wykonano z istotnymi odstępstwami od zatwierdzonego projektu budowlanego i decyzji pozwolenia na budowę z [...] kwietnia 1994r.
Bezsporne w sprawie jest, że dotacja miała zostać przeznaczona na wymianę kotła opalanego węglem z 2005r. o złym stanie użytkowym na nowy piec kondensacyjny. Natomiast źródła ciepła objęte wymianą mają znajdować się w budynkach, których definicja odpowiada, zgodnie z Regulaminem z 30 października 2015r., art. 3 pkt 2a ustawy prawo budowlane. Wobec powyższego brak oddania budynku do użytkowania zgodnie z przepisami prawa budowlanego pozbawia prawa do dofinansowania.
Zgodnie z art. 252 ust. 1 pkt i 2 ustawy z 27 sierpnia 2009r. o finansach publicznych (obecnie tekst jednolity: Dz.U. z 2024r. poz. 725, dalej: "u.f.p.") dotacje udzielone z budżetu jednostki samorządu terytorialnego wykorzystywane niezgodnie z przeznaczeniem (pkt 1), pobrane nienależnie lub nadmiernej wysokości (pkt 2) podlegają zwrotowi do budżetu wraz z odsetkami w wysokości jak dla zaległości podatkowych w terminie 15 dni od dnia stwierdzenia okoliczności wymienionych w ww. punktach. Natomiast - zgodnie z art. 252 ust. 6 pkt 1 u.f.p. - odsetki od dotacji podlegających zwrotowi do budżetu jednostki samorządu terytorialnego są naliczane, począwszy od dnia przekazania z budżetu jednostki samorządu terytorialnego dotacji wykorzystanych niezgodnie z przeznaczeniem.
Jak słusznie podkreślił to Sąd I instancji z treści art. 54 i 55 prawa budowlanego wynika, że przystąpienie do użytkowania obiektu budowlanego jest możliwe po zgłoszeniu właściwemu organowi zamiaru użytkowania obiektu budowlanego bądź uzyskaniu w stosownych przypadkach pozwolenia na użytkowanie. Zaniechanie zgłoszenia lub uzyskania pozwolenia na użytkowanie skutkuje możliwością nałożenia administracyjnej kary pieniężnej.
Tym samym trafne jest stanowisko Sądu I instancji, iż wprowadzenie wymogu użytkowania budynku zgodnie z przepisami prawa, w szczególności prawa budowlanego, gwarantuje bezpieczeństwo przeprowadzanej wymiany źródeł ciepła. Pozostaje w związku z realizacją celów projektu, a kontrola prawidłowości pobrania i wydatkowania dotacji wykazała, że w złożonej deklaracji zawarte było oświadczenie niezgodne z rzeczywistym stanem faktycznym.
W konsekwencji za chybiony uznać należy zarzut nieustalenia, czy na dzień złożenia wniosku skarżący użytkował budynek, w którym miało zostać zainstalowane nowe źródło ciepła, jak również wobec jednoznacznej w swej treści deklaracji skarżącego - czy ten, jako wnioskodawca miał wpływ na treść formularza oraz, czy możliwym była jego modyfikacja.
W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, uznając zarzuty skargi kasacyjnej za nieusprawiedliwione, orzekł o jej oddaleniu na podstawie art. 184 p.p.s.a.