I GSK 542/21

I GSK 542/21 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2025-01-30
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2021-05-28
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Dariusz Dudra
Henryk Wach /sprawozdawca/
Joanna Wegner /przewodniczący/
Symbol z opisem
6559
Sygn. powiązane
V SA/Wa 2346/19 - Wyrok WSA w Warszawie z 2020-11-04
Skarżony organ
Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Wegner Sędzia NSA Dariusz Dudra Sędzia NSA Henryk Wach (spr.) Protokolant asystent sędziego Jarosław Lubryczyński po rozpoznaniu w dniu 30 stycznia 2025 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej S. M. U. F. Sp. z o.o. w upadłości w P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 4 listopada 2020 r. sygn. akt V SA/Wa 2346/19 w sprawie ze skargi F. Sp. z o.o. w P. na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] października 2019 r. nr [...] w przedmiocie zawieszenia płatności w sprawie wniosku o przyznanie pomocy finansowej na pokrycie części kosztów związanych z utworzeniem grupy producentów 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od S. M. U. F. Sp. z o.o. w upadłości w P. na rzecz Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa 480 (słownie: czterysta osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 4 listopada 2020 r., V SA/Wa 2346/19 oddalił skargę Syndyka F. Sp. z o. o. w upadłości w P. na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa ("ARiMR") z [...] października 2019 r. nr [...] w przedmiocie zawieszenia płatności w sprawie wniosku o przyznanie pomocy finansowej na pokrycie części kosztów związanych z utworzeniem grupy producentów.
Syndyk Masy Upadłości F. Sp. z o. o. w upadłości w P. (dalej: "skarżący") wniósł skargę kasacyjną od powyższego wyroku domagając się jego uchylenia w całości oraz rozpoznanie skargi, uchylenie obu decyzji Organu pierwszej i drugiej instancji. Ewentualnie autor skargi kasacyjnej wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA w Warszawie. W każdym z przypadków skarżący kasacyjnie wniósł o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego oraz rozpoznanie przedmiotowej sprawy na rozprawie
Dodatkowo skarżący wniósł na podstawie art. 106 § 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.; dalej: "p.p.s.a."), w związku z art. 193 p.p.s.a. o przeprowadzenie dowodu z następujących dokumentów:
a) skierowanego do syndyka masy upadłości wezwania do usunięcia naruszeń wystosowanego przez Dyrektora Lubelskiego Oddziału Regionalnego ARiMR z 10 lipca 2020 r.,
b) Decyzji o zawieszeniu uznania organizacji producentów owoców i warzyw F. Sp. z o.o. w upadłości z 29 grudnia 2020 r.,
Na okoliczność uznawania F. Sp. z o.o. w upadłości przez ARiMR za aktywną organizację producentów owoców i warzyw a zatem podmiot uprawniony do uzyskania płatności zawieszonej decyzją utrzymaną w mocy skarżonym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego.
Zaskarżonemu orzeczeniu zarzucono:
I. Nieważność postępowania na podstawie art. 183 § 2 pkt 5 p.p.s.a., w związku z art. 124 § 1 pkt 4 p.p.s.a., z uwagi na pozbawienie strony możności obrony swoich praw w postępowaniu przed Sądem I instancji, poprzez odmowę zawieszenia postępowania pomimo ustawowego obowiązku.
II. Naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię oraz niewłaściwe zastosowanie art. 60 § 1 Rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) 2017/891 z 13 marca 2017 r. uzupełniające rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1308/2013 w odniesieniu do sektora owoców i warzyw oraz sektora przetworzonych owoców i warzyw, uzupełniające rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do kar, które mają być stosowane w tych sektorach, a także zmieniające rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) nr 543/2011 (Dz. U. UE. L. z 2017 r. Nr 138, str. 4 z póżn. zm., dalej: Rozporządzenie 2017/891) tj. z pominięciem skutków wynikających z art. 52 zd. 1 i art. 75 § 1 ustawy z 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 1228 z późn. zm. dalej: Prawo Upadłościowe).
III. Naruszenie przepisów postępowania, które to uchybienia mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy to jest:
1. art. 124 § 1 pkt 4 p.p.s.a. poprzez brak zawieszenia postępowania pomimo istnienia przyczyny zobowiązującej Sąd I instancji do jego zawieszenia;
2. art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2167 z późn. zm.). w związku z art. 7 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej w zw. z art. 80 ust. 3 Rozporządzenia 2017/891, poprzez uznanie za zgodne z prawem stosowanie przez organy administracji przepisów uchylonych, zamiast przepisów obowiązujących;
3. art. 141 § 4 p.p.s.a. w związku z art. 7 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej poprzez brak oceny w uzasadnieniu wyroku legalności działań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa oraz Prokuratury Okręgowej w Lublinie, pomimo dostrzeżenia przez Sąd w uzasadnieniu wyroku współdziałania organów ARiMR z Prokuraturą w celu wykreowania przesłanki do zawieszenia płatności;
4. art. 141 § 4 p.p.s.a., poprzez brak wskazania w uzasadnieniu skarżonego wyroku:
a) z jakich przyczyn Sąd I instancji uznał, że sprawa niniejsza nie dotyczy przedmiotu wchodzącego w skład masy upadłości;
b) które konkretne motywy powołanego w uzasadnieniu wyroku Rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) 2015/1971 z 8 lipca 2015 r. uzupełniające rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 przepisami szczegółowymi dotyczącymi zgłaszania nieprawidłowości w odniesieniu do Europejskiego Funduszu Rolniczego Gwarancji oraz Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich i uchylające rozporządzenie Komisji (WE) nr 1848/2006 (Dz. U. UE. L. z 2015 r. Nr 293, str. 6).
Argumentację na poparcie powyższych zarzutów skarżący kasacyjnie przedstawił w uzasadnieniu skargi kasacyjnej.
Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniósł o jej oddalenie, zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego oraz o przeprowadzenie rozprawy.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z 183 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. Jeżeli nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a., a w rozpoznawanej sprawie nie wystąpiły, to Sąd związany jest granicami skargi kasacyjnej.
Według art. 193 zdanie drugie p.p.s.a., uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej. W ten sposób wyraźnie został określony zakres, w jakim Naczelny Sąd Administracyjny uzasadnia z urzędu wydany wyrok, w przypadku gdy oddala skargę kasacyjną. Regulacja ta, jako mająca charakter szczególny, wyłącza zatem przy tego rodzaju rozstrzygnięciach odpowiednie stosowanie do postępowania przed tym Sądem wymogów dotyczących elementów uzasadnienia wyroku, przewidzianych w art. 141 § 4 w związku z art. 193 zdanie pierwsze p.p.s.a. Omawiany przepis ogranicza wymogi, jakie musi spełniać uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną wyłącznie do, niemającej swojego odpowiednika w art. 141 § 4 p.p.s.a., oceny zarzutów skargi kasacyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny uzyskał fakultatywne uprawnienie do przedstawienia, zależnie od własnej oceny, wyłącznie motywów zawężonych do aspektów prawnych świadczących o braku usprawiedliwionych podstaw skargi kasacyjnej albo o zgodnym z prawem wyrokowaniu przez sąd pierwszej instancji mimo nieprawidłowego uzasadnienia.
Za podstawę wyroku z 4 listopada 2020 r., V SA/Wa 2346/19 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie przyjął ustalenia faktyczne dokonane przez Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa. Decyzją z 15 grudnia 2011 r. Marszałek Województwa Lubelskiego dokonał wstępnego uznania F. sp. z o.o. z siedzibą w P. za grupę producentów dla grupy produktów owoce i warzywa oraz zatwierdzenia planu dochodzenia do uznania na lata 2011 - 2015. Następnie, decyzją z 27 sierpnia 2015 r. Marszałek Województwa Lubelskiego zatwierdził zmiany w planie dochodzenia do uznania grupy na lata 2011 - 2015. 5 kwietnia 2016 r. Grupa złożyła wniosek o przyznanie pomocy finansowej na pokrycie kosztów związanych z utworzeniem grupy producentów i prowadzeniem działalności administracyjnej oraz na pokrycie części kwalifikowanych kosztów inwestycji ujętych w zatwierdzonym PDU za okres od 1 lipca 2015 r. do 31 grudnia 2015 r., tj. za drugie półrocze 5 roku realizacji PDU. Decyzją z 12 września 2019 r. Dyrektor Lubelskiego Oddziału Regionalnego ARiMR zawiesił płatność w sprawie wniosku Grupy o przyznanie pomocy finansowej na pokrycie kosztów związanych z utworzeniem grupy producentów i prowadzeniem działalności administracyjnej oraz przyznanie pomocy finansowej na pokrycie części kwalifikowanych kosztów inwestycji ujętych w zatwierdzonym planie dochodzenia do uznania za okres od 1 lipca 2015 r. do 31 grudnia 2015 r. (za II półrocze piątego roku realizacji PDU) na podstawie art. 115 ust. 2 rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) nr 543/2011 z dnia 7 czerwca 2011 r. w związku z toczącym się śledztwem prowadzonym od 12 września 2019 r. przez Prokuraturę Rejonową w Lublinie o czyn z art. 13 § 1 k.k. w związku z art. 286 § 1 k.k. w związku z art. 294 § 1 k.k. w zbiegu z art. 297 § 1 kk w związku z art. 11 § 2 k.k. Decyzją z 21 października 2019 r. Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa utrzymał w mocy to rozstrzygnięcie, w uzasadnieniu prawnym wyjaśnił podstawę prawną decyzji z przytoczeniem przepisów prawa: "Niezależnie od powyższego należy wskazać, że w miejsce uchylonego art. 115 ust. 2 rozporządzenia 543/2011 stosuje się art. 60 ust. 1 rozporządzenia nr 2017/891, który winien być interpretowany i stosowany analogicznie do art. 115 ust. 2 rozporządzenia nr 543/2011." Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził, że skoro podjęte na nowo śledztwo toczyło się w dacie wydania zaskarżonych decyzji, determinowało zasadność kontrolowanych decyzji o zawieszeniu płatności. Uzasadnienie wyroku wojewódzkiego sądu administracyjnego zawiera zatem jednoznaczne stanowisko co do stanu faktycznego przyjętego za podstawę rozstrzygnięcia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z 4 listopada 2020 r., V SA/Wa 2346/19 wyraził w trybie art. 153 p.p.s.a. następującą ocenę prawną: "Przesłanki zawieszenia płatności wynikają z art. 115 ust. 2 rozporządzenia Komisji (UE) nr 543/2011 z dnia 7 czerwca 2011 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do sektora owoców i warzyw oraz sektora przetworzonych owoców i warzyw (Dz. Urz. UE L 157 z 15.6.2011 str. 1). Przepis ten co do zasady został uchylony z dniem 1 czerwca 2017 r. przez art. 79 pkt 3 w związku z art. 81 rozporządzenia nr 2017/89). Aktualnie przepis art. 115 ust. 2 rozporządzenia nr 543/2011 został zastąpiony art. 60 rozporządzenia nr 2017/891, z którego wynika, że państwa członkowskie zawieszają płatności i uznanie organizacji producentów lub zrzeszenia organizacji producentów, które są przedmiotem dochodzenia prowadzonego przez organ krajowy w związku z zarzutem oszustwa w odniesieniu do pomocy objętej rozporządzeniem (UE) nr 1308/2013, dopóki zarzut nie zostanie ustalony (ust. 1). Zdaniem Sądu z uwagi na treść motywów rozporządzeniem nr 2015/1971, którym uchylono rozporządzenie Komisji (WE) nr 1848/2006, odnoszące się do przepisów mających zastosowanie do okresu programowania 2007 - 2013, należy uznać że zachowana została w prawodawstwie unijnym tożsamość wykładni przepisów dotyczących stosowania zawieszenia płatności poprzedniego i aktualnego okresu programowania. Wskazane powyżej stanowisko utrwalone linią orzeczniczą sądów administracyjnych, której przekładem jest wyrok NSA z dnia 1 kwietnia 2019 r. (sygn. akt I GSK 3507/18)."
Ocena prawna przedstawiona przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uwzględnia prawomocną ocenę prawną zaprezentowaną przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 1 kwietnia 2019 r., I GSK 3507/18 (LEX nr 2684511):
"Stosownie do art. 60 ust. 1 rozporządzenia nr 2017/891 "Państwa członkowskie zawieszają płatności i uznanie organizacji producentów lub zrzeszenia organizacji producentów, które są przedmiotem dochodzenia prowadzonego przez organ krajowy w związku z zarzutem oszustwa w odniesieniu do pomocy objętej rozporządzeniem (UE) nr 1308/2013, dopóki zarzut nie zostanie ustalony". Analogiczną instytucję i przesłanki zawieszenia płatności - pomimo nieco innej redakcji przepisu - regulowało poprzednio obowiązującego rozporządzenie nr 543/2011, które w art. 115 ust. 2 stanowiło "Państwa członkowskie mogą zawiesić uznanie organizacji producentów, zrzeszenia organizacji producentów lub grupy producentów lub zawiesić płatności na ich rzecz, jeśli istnieją w stosunku do tych organizacji podejrzenia popełnienia oszustwa w odniesieniu do pomocy objętej rozporządzeniem (WE) nr 1234/2007". Tożsamość regulacji prawnej obu przepisów nie pozwala na podzielenie poglądu skarżącej kasacyjnie, że nastąpiła diametralna zmiana przesłanek zawieszenia płatności, polegająca na tym, że na gruncie tego pierwszego przepisu podstawę zawieszenia płatności mogła stanowić wyłącznie okoliczność postawienia zarzutu o czyn zabroniony przeciwko danemu podmiotowi (in personam), podczas gdy na gruncie drugiego wystarczyło samo podejrzenie popełnienia czynu i wszczęcie postępowania w sprawie (in rem). Skarżąca kasacyjnie - zdaniem Sądu kasacyjnego - przywiązuje zbyt dużą wagę do użytego w art. 60 ust. 1 rozporządzenia nr 2017/891 słowa "zarzut", pomijając kontekst jego użycia i całokształt przepisu. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego słowa tego nie można interpretować w sposób wskazywany w skardze kasacyjnej. Regulację art. 60 ust. 1 rozporządzenia nr 2017/891 należy bowiem interpretować w kontekście - pomijanego przez skarżącą spółkę - celu jej ustanowienia. Celem tym jest zaś - co słusznie wyartykułował Sąd I instancji - zapewnienie skutecznej ochrony interesów finansowych UE. W tym kontekście zwrot "(...) są przedmiotem dochodzenia (...) w związku z zarzutem oszustwa w odniesieniu do pomocy (...), dopóki zarzut nie zostanie ustalony" należy rozumieć jako sam obiektywny fakt prowadzenia dochodzenia w sprawie popełnienia oszustwa na szkodę funduszu unijnego, a zawieszenie (a więc tylko czasowe wstrzymanie) płatności do czasu zakończenia tegoż dochodzenia ma właśnie zapobiec powstaniu szkody w tym funduszu i wypłaceniu nienależnej pomocy. Zawieszenie płatności nie jest tożsame z odmową wypłaty środków z funduszu unijnego, lecz odroczeniem niejako w czasie tej wypłaty, tak aby nie narażać funduszu na straty, które przykładowo z uwagi na sytuację uprawionego lub ustanie jego bytu nie będą mogły być odwrócone. Płatność z funduszu unijnego z tytułu utworzenia grupy producentów rolnych, jej działalnością oraz kosztami zrealizowanych inwestycji służy przecież pokryciu kosztów związanych z tymi celami. W konsekwencji nie oznacza to udzielenia pomocy w każdym przypadku poniesienia kosztów powołania do życia grupy producentów niezależnie od tego, czy koszty te są uzasadnione, zgodne z prawem. Na organach krajowych ciąży bowiem obowiązek badania, czy pomoc z funduszy unijnych jest zasadna w danym przypadku, czy służy ona realizacji celów unijnych. Również forma niedokonana czasownika wyrażonego zwrotem "dochodzenia prowadzonego przez organ krajowy" potwierdza powyższy sposób rozumowania art. 60 ust. 1 rozporządzenia nr 2017/891. Pomijając ten aspekt podnieść też trzeba, że dochodzenie w ujęciu normatywnym, ale i potocznym oznacza czynności prowadzone przez prokuratora lub policję, polegające na zebraniu dowodów i wyjaśnieniu okoliczności związanych z przestępstwem. A zatem sam fakt prowadzenia tych czynności nie może być utożsamiany z postawieniem zarzutów konkretnym podmiotom, na co błędnie zdaniem skarżącej spółki ma wskazywać sformułowanie "dopóki zarzut nie zostanie ustalony". To ostatnie sformułowanie odnosi się nie do faktu postawienia zarzutów danym podmiotom, lecz wskazuje na okres zawieszenia płatności. Płatność podlega bowiem zawieszeniu do czasu gdy zarzut oszustwa nie zostanie ustalony. Natomiast konsekwencją stwierdzenia popełnienia przez uznaną wstępnie grupę producentów rolnych oszustwa jest - stosownie do art. 60 ust. 2 rozporządzenia nr 2017/891 (analogicznie art. 115 ust. 1 rozporządzenia nr 543/2011) - m.in. odmowa płatności, a w razie jej wypłaty żądanie zwrotu wypłaconych kwot. Uwzględniając więc i ten aspekt udzielania przez krajowe organy pomocy ze środków unijnych dla uznanej wstępnie grupy nie sposób podzielić prezentowanej w skardze kasacyjnej wykładni art. 60 ust. 1 rozporządzenia nr 2017/891. Nie zasługuje bowiem na akceptację dokonywanie interpretacji przepisów prawa w oparciu o wybiórczo traktowaną regulację prawną, w tym kontekst stosowania danej instytucji prawnej. Nie jest też zasadne twierdzenie skargi kasacyjnej, że Sąd I instancji dokonał rozszerzającej wykładni art. 60 ust. 1 rozporządzenia nr 2017/891, która - zdaniem skarżącej spółki - z uwagi na sankcyjny charakter instytucji zawieszenia płatności jest niedopuszczalna. Skarżąca kasacyjnie błędnie utożsamia tę instytucję z karą administracyjną za delikt administracyjny. Zawieszenie płatności - jak na to wskazuje sama nazwa - nie wykazuje cech kary administracyjnej, lecz jest konsekwencją zarzutu oszustwa rozumianego jako podejrzenie popełnienia czynu zabronionego i ma charakter przejściowy. Wobec tego zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego przepis art. 60 ust. 1 rozporządzenia nr 2017/891 należy interpretować w ten sposób, że płatność ulega zawieszeniu w razie wszczęcia postępowania o charakterze karnym w związku z podejrzeniem popełnienia oszustwa na szkodę funduszu unijnego, tj. in rem. (...) Nie ma w świetle zaprezentowanej wykładni art. 60 ust. 1 rozporządzenia nr 2017/891 istotnego znaczenia dla rozstrzygnięcia tej sprawy, na jakim etapie znajdowało się śledztwo w sprawie spornego w sprawie oszustwa, jak i jaki był zakres podmiotowy tego śledztwa. Istotna jest natomiast okoliczność, że objęło ono tym zakresem II półrocze 2012 r. oraz oparto je na zarzucie podejrzenia popełnienia oszustwa przez skarżącą kasacyjnie. Te okoliczności zostały zaś wyjaśnione przez organy obu instancji, co następnie zaakceptował Sąd I instancji. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego nie budzi wątpliwości, że okoliczność wyczerpująca określoną w art. 60 rozporządzenia nr 2017/891 przesłankę zawieszenia wnioskowanej przez spółkę płatności została udowodniona. Sama skarżąca nie kwestionowała też, że prowadzone śledztwo nie dotyczy okoliczności rzutujących na tę przesłankę, a jej wątpliwości co do tej przesłanki są li tylko konsekwencją odmiennej wykładni tej przesłanki, dokonanej przez Sąd I instancji i organy. Nie może też odnieść skutku zarzut oparty wyłącznie na kreowaniu przez stronę nie mających uzasadnienia w zgromadzonym materiale dowodowym wątpliwości co do relewantnych prawnie okoliczności faktycznych, czy też sugerowanie nieprawidłowości dokonanych w sprawie ustaleń i oczekiwanie od organów działania z urzędu na okoliczności odmienne od wynikających ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, a będące w istocie wynikiem subiektywnego punktu widzenia sprawy przez skarżącą kasacyjnie. Taka postawa skarżącej kasacyjnie nie zasługuje na aprobatę nie tylko dlatego, że skarżąca jako podmiot, którego dotyczy zawiadomienie popełnienia oszustwa na szkodę finansów publicznych posiada bieżącą wiedzę o przebiegu postępowania karnego i uprawniona była wskazać z własnej inicjatywy okoliczności dotyczące tego postępowania, ale także dlatego, że w uzasadnieniu skargi kasacyjnej w istocie potwierdziła prawidłowość ustaleń faktycznych w sprawie, skoro przyznała, że postępowanie to jest prowadzone w oparciu o dokonane przez organ zawiadomienie, a treści tego zawiadomienia nie podważa. Ta okoliczność tym bardziej nie pozwala uznać za zasadne zgłaszane przez skarżącą kasacyjnie wątpliwości co do udowodnienia zaistnienia przesłanki zawieszenia płatności."
Zgodnie z art. 170 p.p.s.a., orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Natomiast, według art. 171 p.p.s.a., wyrok prawomocny ma powagę rzeczy osądzonej tylko co do tego, co w związku ze skargą stanowiło przedmiot rozstrzygnięcia.
Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 26 stycznia 2023 r., II OSK 126/20 (LEX nr 3503676) wyraził następującą ocenę prawną: "Wyrażona w art. 170 p.p.s.a. istota mocy wiążącej prawomocnego orzeczenia sądu sprowadza się do tego, że organy państwowe i sądy muszą brać pod uwagę fakt istnienia i treść prawomocnego orzeczenia sądu oraz ogół skutków prawnych z niego wynikających. Wprawdzie powaga rzeczy osądzonej obejmuje sentencję orzeczenia, jednak biorąc pod uwagę, że istota sądowej kontroli wyraża się w ocenie prawnej, ta zaś wyrażona jest w uzasadnieniu, to na zakres powagi rzeczy osądzonej w rozumieniu art. 171 p.p.s.a. wskazują motywy. W sytuacji, gdy zachodzi związanie prawomocnym orzeczeniem sądu i ustaleniami faktycznymi, które legły u jego podstaw, niedopuszczalne jest w innej sprawie o innym przedmiocie dokonywanie ustaleń i ocen prawnych sprzecznych z prawomocnie osądzoną sprawą. Rozstrzygnięcie zawarte w prawomocnym orzeczeniu stwarza stan prawny taki, jaki z niego wynika. Sądy rozpoznające między tymi samymi stronami inny spór muszą przyjmować, że dana kwestia prawna kształtuje się tak, jak przyjęto w prawomocnym, wcześniejszym wyroku."
Takie rozumienie prawomocności orzeczenia nie godzi w samodzielność jurysdykcyjną sądu, ponieważ wynika z potrzeby ochrony pewności obrotu i wykreowanej przez wcześniejsze, prawomocne orzeczenie sądowe sytuację podmiotu w relacjach z organami administracji publicznej. Trudno byłoby akceptować sytuację, kiedy przy tożsamym przedmiotowo stanie faktycznym sprawy, jego ocena miałyby prowadzić do wyrażenia odmiennej oceny prawnej, sprzecznej z wyrażoną wcześniej w sprawie innego podmiotu.
Podstawą prawną decyzji jest przepis prawa materialnego powszechnie obowiązującego powołany w decyzji jako podstawa prawna decyzji oraz wyjaśniona w uzasadnieniu prawnym decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Takim przepisem prawa jest ten, który kształtuje sytuację prawną podmiotu przez pozbawienie uprawnienia i nałożenie określonego obowiązku, będącego sankcją za jego nieprzestrzeganie lub też przez nie stwierdzenie uprawnienia. Brak powołania podstawy prawnej decyzji nie pozbawia jej bytu prawnego, bowiem powołanie podstawy prawnej nie jest warunkiem istnienia decyzji, lecz warunkiem jej prawidłowości w znaczeniu formalnym. Decyzja powołująca błędną podstawę prawną nie jest wydana bez podstawy prawnej, jeśli ta podstawa prawna istnieje i ma zastosowanie w konkretnej sprawie. Decyzja taka narusza przepis postępowania - art. 107 § 1 pkt 4) kpa, lecz na gruncie art. 145 § 1 pkt 1) lit. c) p.p.s.a. nie jest to "inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy".
Podstawą prawną decyzji ostatecznej Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z 21 października 2019 r. jest obowiązujący do 1 stycznia 2023 r. Artykuł 60 Oszustwo rozporządzenie delegowane Komisji (UE) 2017/891 z 13 marca 2017 r. uzupełniające rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1308/2013 w odniesieniu do sektora owoców i warzyw oraz sektora przetworzonych owoców i warzyw, uzupełniające rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do kar, które mają być stosowane w tych sektorach, a także zmieniające rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) nr 543/2011: 1. Państwa członkowskie zawieszają płatności i uznanie organizacji producentów lub zrzeszenia organizacji producentów, które są przedmiotem dochodzenia prowadzonego przez organ krajowy w związku z zarzutem oszustwa w odniesieniu do pomocy objętej rozporządzeniem (UE) nr 1308/2013, dopóki zarzut nie zostanie ustalony.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie przedstawiając w wyroku z 4 listopada 2020 r. wykładnię pojęcia oszustwo wskazał: Pojęcie "podejrzenia oszustwa" zostało zdefiniowane w art. 2 pkt 4 rozporządzenia (WE) nr 1848/2006 z 14 grudnia 2006 r. dotyczącego nieprawidłowości i odzyskiwania kwot niesłusznie wypłaconych w związku z finansowaniem wspólnej polityki rolnej organizacji systemu informacyjnego w tej dziedzinie i uchylającego rozporządzenie Rady (EWG) nr 595/91 (Dz. Urz. UE L 355 z 15.12.2006, str. 56). Zgodnie z tym przepisem pojęcie "podejrzenie popełnienia nadużycia finansowego" (oszustwa) ma znaczenie przypisane mu w art. 1a pkt 4 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1681/94 z 11 lipca 1994 r. (Dz. Urz. UE L 178 z 12.7.1994, str. 43), zgodnie z którym jest to nieprawidłowość, która prowadzi do wszczęcia postępowania administracyjnego i/lub sądowego na poziomie krajowym w celu stwierdzenia zamierzonego działania, w szczególności nadużycia finansowego określonego w art. 1 ust. 1 lit. a) Konwencji w sprawie ochrony interesów finansowych Wspólnot Europejskich sporządzonej na podstawie Traktatu o Unii Europejskiej. Wskazane w powyższym przepisie odniesienie do Konwencji sporządzonej na podstawie artykułu K.3 Traktatu o Unii Europejskiej, o ochronie interesów finansowych Wspólnot Europejskich (Dz. Urz. UE C 316 z 27.11.1995, str. 49) w istotny sposób wyjaśnia charakter wskazanej przesłanki zawieszenia płatności. Jak wynika z art. 1 pkt 1 lit. a Konwencji, nadużycia finansowe naruszające interesy finansowe Wspólnot Europejskiej polegają w odniesieniu do wydatków na uprawnienia wykonawcze obejmujące przepisy mające jednolitego stosowania obowiązków państw członkowskich w odniesieniu do ochrony finansowych interesów Unii, w tym również stosowanie na celu osiągnięcie i obliczanie wysokości kar administracyjnych."
Aby prawidłowo odczytać regulację prawną Artykułu 60 Oszustwo rozporządzenie delegowane Komisji (UE) 2017/891 należy mieć na uwadze, że ma ona na celu ochronę interesów finansowych Unii i jej państw członkowskich oraz, to że prawodawstwo unijne w innych aktach posługuje się pojęciami zbliżonymi: "(...) każdy akt właściwego organu władzy, o którym zawiadamia się daną osobę, a który odnosi się do śledztwa lub postępowania w sprawie nieprawidłowości"; "W przypadku gdy dług celny powstał w wyniku czynu, który w czasie popełnienia podlegał sądowemu postępowaniu karnemu (...)."
Zgodnie z art. 1 ust. 2 rozporządzenia Rady nr 2988/95 z 18 grudnia 1995 r. w sprawie ochrony interesów finansowych Wspólnot Europejskich (Dz.U.UE.L.1995.312.1), nieprawidłowość oznacza jakiekolwiek naruszenie przepisów prawa wspólnotowego wynikające z działania lub zaniedbania ze strony podmiotu gospodarczego, które spowodowało lub mogło spowodować szkodę w ogólnym budżecie Wspólnot lub w budżetach, które są zarządzane przez Wspólnoty, albo poprzez zmniejszenie lub utratę przychodów, które pochodzą ze środków własnych pobieranych bezpośrednio w imieniu Wspólnot, albo też w związku z nieuzasadnionym wydatkiem. Natomiast według art. 3 ust. 1 tego rozporządzenia, okres przedawnienia wynosi cztery lata od czasu dopuszczenia się nieprawidłowości określonej w art. 1 ust. 1. Zasady sektorowe mogą jednak wprowadzić okres krótszy, który nie może wynosić mniej niż trzy lata. W przypadku nieprawidłowości ciągłych lub powtarzających się okres przedawnienia biegnie od dnia, w którym nieprawidłowość ustała. W przypadku programów wieloletnich okres przedawnienia w każdym przypadku biegnie do momentu ostatecznego zakończenia programu. Przerwanie okresu przedawnienia jest spowodowane przez każdy akt właściwego organu władzy, o którym zawiadamia się daną osobę, a który odnosi się do śledztwa lub postępowania w sprawie nieprawidłowości. Po każdym przerwaniu okres przedawnienia biegnie na nowo. Upływ terminu przedawnienia następuje najpóźniej w dniu, w którym mija okres odpowiadający podwójnemu terminowi okresu przedawnienia, jeśli do tego czasu właściwy organ władzy nie wymierzył kary; nie dotyczy to przypadków, w których postępowanie administracyjne zostało zawieszone zgodnie z art. 6 ust. 1. Z kolei, według art. 2 ust. 1 i 4 wskazanego rozporządzenia, kontrole administracyjne, środki i kary wprowadza się w takim zakresie, w jakim jest to konieczne dla zapewnienia właściwego stosowania prawa wspólnotowego. Muszą one być skuteczne, proporcjonalne i odstraszające, w celu zapewnienia odpowiedniej ochrony interesów finansowych Wspólnot. Z zastrzeżeniem stosowanego prawa wspólnotowego, procedury dotyczące zastosowania wspólnotowych kontroli, środków i kar będą podlegały prawu Państw Członkowskich. Przepisy te zawarte w Tytule I Zasady ogólne rozporządzenia Rady nr 2988/95 regulują tryb postępowania w sprawie ochrony interesów finansowych Wspólnot Europejskich i służą realizacji prawa materialnego, nie przesądzając o treści uprawnień lub obowiązków prawnych. To unijne odesłanie do prawa Państw Członkowskich jest zgodne z zasadą autonomii proceduralnej, uprawnienia do uregulowania pewnych kwestii w prawie krajowym, przy zagwarantowaniu praw i zasad płynących z tego prawa, tak by zapewnić pełną skuteczność przepisów prawa Unii Europejskiej.
TSUE w wyroku z 8 maja 2024 r. w sprawie C-734/22 stwierdził:
"Art. 3 ust. 1 akapit trzeci rozporządzenia nr 2988/95 w sprawie ochrony interesów finansowych Wspólnot Europejskich należy interpretować w ten sposób, że pojęcie "aktu odnoszącego się do śledztwa lub postępowania w sprawie nieprawidłowości" wydanego przez właściwy organ i podanego do wiadomości danej osoby, skutkującego przerwaniem "okresu przedawnienia", obejmuje dokumenty pozasądowe, takie jak sprawozdanie z audytu, żądanie zwrotu, wezwanie do zapłaty lub wezwanie przedsądowe, o ile akty te pozwalają adresatowi poznać w wystarczająco precyzyjny sposób transakcje, których dotyczy podejrzenie wystąpienia nieprawidłowości."
Zgodnie z art. 103 Ograniczenia długu celnego ust. 2 UKC, w przypadku gdy dług celny powstał w wyniku czynu, który w czasie popełnienia podlegał sądowemu postępowaniu karnemu, okres trzech lat przewidziany w ust. 1 przedłuża się minimalnie do pięciu a maksymalnie do dziesięciu lat zgodnie z prawem krajowym. Wcześniej, podobna regulacja była w art. 211 ust. 4 WKC, jeżeli dług celny powstał na skutek czynu podlegającego, w chwili popełnienia, wszczęciu postępowania karnego, dłużnika można powiadomić o kwocie długu celnego na warunkach przewidzianych w obowiązujących przepisach, po upływie terminu trzech lat, określonych w ust. 3.
Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej w swoich wyrokach: z 16 lipca 2009 r., C-124/08; z 19 października 2017 r., C-522/16; z 17 czerwca 2010 r., C-75/09) przedstawił wykładnię dotyczącą użytych w tych przepisach pojęć z zakresu postępowania karnego, i tak:
Artykuł 221 ust. 3 rozporządzenia nr 2913/92 ustanawiającego Wspólnotowy kodeks celny należy interpretować w ten sposób, że organy celne mogą skutecznie powiadomić dłużnika o kwocie należności celnych podlegających, zgodnie z prawem, zapłacie, po upływie trzyletniego terminu od dnia powstania długu celnego, w wypadku gdy organy te nie mogły określić dokładnej kwoty tych należności wskutek popełnienia czynu podlegającego ściganiu karnemu, choćby sprawcą tego czynu nie był wskazany dłużnik. Wykładnię tę wynikającą z brzmienia, jak i systematyki omawianego przepisu potwierdza także użycie zwrotu "można powiadomić" w art. 221 ust. 3 zdanie drugie kodeksu celnego, które odsyła do wyrażenia "powiadomienie dłużnika" znajdującego się w zdaniu pierwszym tego ustępu. Zgodnie więc z tym przepisem o należnościach podlegających zapłacie można powiadomić nie tylko dłużnika, który jest sprawcą czynu podlegającego ściganiu karnemu.
Nic bowiem nie wskazuje na to, by prawodawca Unii miał zamiar wyłączyć z zakresu stosowania art. 221 ust. 4 kodeksu celnego czyny podlegające postępowaniu sądowemu w sprawach karnych, które uniemożliwiły pobór, w całości lub w części należności celnych w ramach dopuszczenia do swobodnego obrotu. Wykładnia przeciwna do powyższej mogłaby osłabić realizację celu tego przepisu polegającego na rozszerzeniu możliwości pokrycia długu celnego. W konsekwencji należy stwierdzić, że wówczas gdy zastosowanie ma art. 201 kodeksu celnego, można odstąpić od przewidzianego w art. 221 ust. 3 kodeksu celnego trzyletniego terminu na powiadomienie, jeżeli towary, o których mowa, zostały dopuszczone do swobodnego obrotu w sposób niezgodny z prawem po sporządzeniu zgłoszenia celnego w oparciu o nieprawdziwe dane, a okoliczność ta stanowi czyn podlegający postępowaniu sądowemu w sprawach karnych.
Artykuł 221 ust. 3 i 4 rozporządzenia nr 2913/92 ustanawiającego Wspólnotowy kodeks celny, zmienionego rozporządzeniem nr 2700/2000, należy interpretować w ten sposób, że nie stoi on na przeszkodzie uregulowaniu krajowemu stanowiącemu, że w sytuacji gdy brak zapłaty należności celnych wynika z przestępstwa, bieg terminu przedawnienia długu celnego rozpoczyna się w dniu, w którym wydany w postępowaniu karnym wyrok lub wyrok nakazowy stały się niewzruszalne. W tym względzie po pierwsze art. 221 ust. 4 kodeksu celnego sam nie ustanawia jakiegokolwiek terminu przedawnienia ani podstaw zawieszenia lub przerwania biegu mającego zastosowanie terminu przedawnienia. Po drugie, ograniczając się do odniesienia do "warunków przewidzianych w obowiązujących przepisach", art. 221 ust. 4 wspomnianego kodeksu dokonuje odesłania do prawa krajowego w odniesieniu do zasad przedawnienia długu celnego, w sytuacji gdy dług ten powstał na skutek czynu podlegającego, w chwili popełnienia, ściganiu karnemu.
Według art. 174 pkt 2) p.p.s.a., skargę kasacyjną można oprzeć na podstawie naruszenia przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W ramach tej podstawy kasacyjnej w pkt III. petitum skargi kasacyjnej kasator zarzucił Sądowi I instancji naruszenie: art. 141 § 4 p.p.s.a.; art. 124 § 1 pkt 4 p.p.s.a.; art. 1 p.u.s.a.
Zgodnie z art. 141 § 4 p.p.s.a., uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Wymagane jest, aby uzasadnienie wyroku stanowiło logiczną, zwartą całość, a jednocześnie by było ono jedynie syntezą stanowiska sądu. Treść uzasadnienia powinna umożliwić zarówno stronom postępowania, jak i w razie ewentualnej kontroli instancyjnej Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu prześledzenie toku rozumowania sądu i poznanie racji, które stały za rozstrzygnięciem o zgodności z prawem zaskarżonego aktu. Tworzy to po stronie wojewódzkiego sądu administracyjnego obowiązek wyjaśnienia motywów podjętego rozstrzygnięcia w taki sposób, że w razie wniesienia skargi kasacyjnej nie powinno budzić wątpliwości Naczelnego Sądu Administracyjnego, że zaskarżony wyrok został wydany po gruntownej analizie akt sprawy i że wszystkie wątpliwości występujące na etapie postępowania administracyjnego zostały wyjaśnione. Należy zwrócić uwagę na to, że zgodnie z art. 133 § 1 p.p.s.a., sąd wydaje wyrok po zamknięciu rozprawy na podstawie akt sprawy. Z kolei, według art. 98 § 1 p.p.s.a., przewodniczący zamyka rozprawę (posiedzenie). Natomiast uzasadnienie wyroku sporządza się z urzędu w terminie czternastu dni od dnia ogłoszenia wyroku albo podpisania sentencji wyroku wydanego na posiedzeniu niejawnym (art. 141 § 1 p.p.s.a.). Z przepisów tych wynika, że skoro wydanie wyroku który jest wynikiem sprawy sądowo administracyjnej, poprzedza czasowo sporządzenie jego uzasadnienia, to wadliwie sporządzone uzasadnienie nie może mieć istotnego wpływu na wynik sprawy w przypadku, kiedy uzasadnienie pozwala na kontrolę kasacyjną orzeczenia oraz zawiera stanowisko co do stanu faktycznego przyjętego za podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia. Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale siedmiu sędziów z 15 lutego 2010 r., II FPS 8/09 stwierdził: "Przepis art. 141 § 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) może stanowić samodzielną podstawę kasacyjną (art. 174 pkt 2 tej ustawy), jeżeli uzasadnienie orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego nie zawiera stanowiska co do stanu faktycznego przyjętego za podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia." Uzasadnienie zaskarżonego skargą kasacyjną wyroku spełnia wymogi ustawowe.
Według art. 1 § 1 i 2 p.u.s.a., sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej (...). Kontrola, o której mowa w § 1, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Te przepisy ustrojowe sąd administracyjny może naruszyć wówczas, gdy zaniecha kontroli skutecznie złożonej skargi, rozpozna sprawę nienależącą do jego kognicji, zastosuje środek kontroli inny niż określony w ustawie - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, bądź zastosuje inne niż zgodność z prawem kryterium kontroli działalności administracji publicznej. W tej sprawie Sąd I instancji rozpoznał skargę na decyzję ostateczną oraz ocenił ją pod kątem legalności w zakresie zastosowanych przepisów.
Kasator powołując jako naruszony art. 1 p.u.s.a., nie wskazał która jednostka redakcyjna tego przepisu została naruszona przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zarzucając Sądowi I instancji "uznanie za zgodne z prawem stosowanie przez organy administracji przepisów uchylonych, zamiast przepisów obowiązujących." Podstawą prawną decyzji ostatecznej Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z 21 października 2019 r. jest obowiązujący do 1 stycznia 2023 r. Artykuł 60 Oszustwo rozporządzenie delegowane Komisji (UE) 2017/891 z dnia 13 marca 2017 r. uzupełniające rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1308/2013 w odniesieniu do sektora owoców i warzyw oraz sektora przetworzonych owoców i warzyw, uzupełniające rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do kar, które mają być stosowane w tych sektorach, a także zmieniające rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) nr 543/2011. Uzasadnienie prawne decyzji ostatecznej Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa zawiera wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa, w tym: "Niezależnie od powyższego należy wskazać, że w miejsce uchylonego art. 115 ust. 2 rozporządzenia 543/2011 stosuje się art. 60 ust. 1 rozporządzenia nr 2017/891, który winien być interpretowany i stosowany analogicznie do art. 115 ust. 2 rozporządzenia nr 543/2011."
Według art. 124 § 1 pkt 4) p.p.s.a., sąd zawiesza postępowanie z urzędu, jeżeli w stosunku do strony zostało wszczęte postępowanie upadłościowe, a sprawa dotyczy przedmiotu wchodzącego w skład masy upadłości. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie nie uwzględnił wniosku syndyka z 22 października 2020 r. o zawieszenie postępowania sądowoadministracyjnego przyjmując, że nie dotyczy ono przedmiotu wchodzącego w skład masy upadłości. Tym samym, Sąd I instancji uznał, że spełniona jest tylko przesłanka podmiotowa zawieszenia postępowania z urzędu - Sąd Rejonowy L. – Wschód w L. z siedzibą w S., IX Wydział Gospodarczy, postanowieniem z 5 maja 2020 r. ([...]) ogłosił upadłość F. Sp. z o.o. obejmującą likwidację majątku dłużnika. Natomiast, nie jest spełniona przesłanka przedmiotowa – zaskarżona decyzja Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z 21 października 2019 r. nie dotyczy przedmiotu wchodzącego w skład masy upadłości. W tym wypadku, termin przedmiot nie tylko oznacza rzeczy w rozumieniu art. 45 kc i art. 46 kc, lecz również obejmuje wierzytelności i inne prawa majątkowe. Inicjatywa w czasowym przerwaniu prowadzenia postępowania przez wykorzystanie instytucji zawieszenia należy w tym wypadku do sądu, który ma obowiązek zawieszenia postępowania z urzędu, jeśli zaistnieje przesłanka ku temu. Powody obligatoryjnego zawieszenia postępowania związane są z sytuacją czasowo uniemożliwiającą prawidłowe prowadzenie postępowania w sprawie zawisłej przed sądem administracyjnym. Instytucja zawieszenia jest wyjątkiem od zasady szybkości i ciągłości postępowania sądowoadministracyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie nie naruszył prawa przez niewydanie postanowienia o zawieszeniu postępowania z urzędu, ponieważ nie stwierdził istnienia przesłanek z art. 124 § 1 pkt 4) p.p.s.a. Zgodnie z art. 131 p.p.s.a., postanowienie w przedmiocie zawieszenia, podjęcia i umorzenia postępowania może zapaść na posiedzeniu niejawnym. Na postanowienie o zawieszeniu postępowania i o odmowie podjęcia postępowania przysługuje zażalenie. Natomiast, według art. 191 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny, na wniosek strony, rozpoznaje również te postanowienia wojewódzkiego sądu administracyjnego, które nie podlegały zaskarżeniu w drodze zażalenia, a miały wpływ na rozstrzygnięcie sprawy. Zarzucając Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie w pkt I. oraz w pkt III.1. petitum skargi kasacyjnej naruszenie art. 124 § 1 pkt 4) p.p.s.a. kasator nie wskazał wprost postanowienia wojewódzkiego sądu administracyjnego, które nie podlegało zaskarżeniu w drodze zażalenia, w konsekwencji nie wykazał wpływu tego nieokreślonego postanowienia na rozstrzygnięcie sprawy (oddalenie skargi). Kasator nie wykazał również, tego że zawieszenie postępowania, a następnie jego podjęcie spowodowałoby uwzględnienie skargi przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie.
Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionej podstawy z art. 174 pkt 2) p.p.s.a.
Prawidłowe sformułowanie podstawy skargi kasacyjnej opierającej się na podstawie z art. 174 pkt 1 p.p.s.a. - naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie - musi polegać na wskazaniu postaci naruszenia prawa materialnego.
W pkt II. petitum skargi kasacyjnej kasator zarzucił Sądowi I instancji naruszenie "prawa materialnego poprzez błędną wykładnię oraz niewłaściwe zastosowanie art. 60 § 1 Rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) 2017/891 (...)", a to w sytuacji kiedy podstawą prawną decyzji ostatecznej Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z 21 października 2019 r. jest art. 60 ust. 1 rozporządzenie delegowane Komisji (UE) 2017/891 z dnia 13 marca 2017 r. uzupełniające rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1308/2013 w odniesieniu do sektora owoców i warzyw oraz sektora przetworzonych owoców i warzyw, uzupełniające rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do kar, które mają być stosowane w tych sektorach, a także zmieniające rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) nr 543/2011.
Naczelny Sąd Administracyjny nie ma obowiązku prawidłowego formułowania za stronę zarzutów kasacyjnych na podstawie uzasadnienia skargi kasacyjnej, w sytuacji kiedy w petitum skargi kasacyjnej wskazano nieistniejącą jednostkę redakcyjną rozporządzenie delegowane Komisji (UE) 2017/891, a w uzasadnieniu brak jest jakichkolwiek rozważań dotyczących art. 60 ust. 1 rozporządzenie delegowane Komisji (UE) 2017/891. Skoro kasator nie zarzucił Sądowi I instancji naruszenia przepisu, który był podstawą prawną decyzji ostatecznej, to skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionej podstawy z art. 174 pkt 1) p.p.s.a.
Według art. 106 § 3 p.p.s.a., sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. O istotnych wątpliwościach można mówić wówczas, gdy istotne dla sprawy elementy stanu faktycznego pozostają niewyjaśnione, są sporne. Naczelny Sąd Administracyjny nie stwierdził, aby w tej sprawie istniały istotne wątpliwości wymagające wyjaśnienia. W dacie wyrokowania 4 listopada 2020 r. w sprawie V SA/Wa 2346/19 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie również nie stwierdził, aby w sprawie istniały istotne wątpliwości wymagające wyjaśnienia. Ponadto należy podkreślić, że zgodnie z art. 176 ust. 1 Konstytucji RP, postępowanie sądowe jest co najmniej dwuinstancyjne. Według art. 133 § 1 p.p.s.a. w związku z art. 193 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny wydaje wyrok po zamknięciu rozprawy na podstawie akt sprawy. Z przepisów tych wynika, że Naczelny Sąd Administracyjny będący sądem drugiej instancji, co do zasady nie może przeprowadzić dowodów uzupełniających z dokumentów, ponieważ ustalenia faktyczne dokonane w tym trybie nie podlegałyby już sądowej kontroli instancyjnej. Inaczej mówiąc, w razie naruszenia przez Naczelny Sąd Administracyjny zasady swobodnej oceny dowodów (art. 233 § 1 kpc), strony postępowania sądowoadministracyjnego zostałyby pozbawione konstytucyjnego prawa do dwuinstancyjności postępowania sądowego.
Z tych powodów Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną na podstawie art. 184 p.p.s.a.
O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1) p.p.s.a. i art. 205 § 2 p.p.s.a. oraz § 14 ust. 1 pkt 1) lit. c) w zw. z § 14 ust. 1 pkt 2) lit. a) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2023 r., poz. 1935).