I GSK 534/21

I GSK 534/21 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2025-01-31
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2021-05-28
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Jacek Boratyn
Małgorzata Grzelak /przewodniczący sprawozdawca/
Michał Kowalski
Symbol z opisem
6559
Hasła tematyczne
Środki unijne
Sygn. powiązane
V SA/Wa 1809/19 - Wyrok WSA w Warszawie z 2020-09-16
Skarżony organ
Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2009 nr 98 poz 822
§ 1 ust. 1 pkt 1 lit. a, c, d
Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 17 czerwca 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków przyznawania pomocy  finansowej wstępnie uznanej grupie producentów owoców i warzyw oraz wykazu kwalifikowanych kosztów inwestycji ujętych w zatwierdzonym  planie dochodzenia do uznania.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Grzelak (spr.) Sędzia NSA Michał Kowalski Sędzia del. WSA Jacek Boratyn Protokolant starszy asystent sędziego Dorota Onyśk po rozpoznaniu w dniu 31 stycznia 2025 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej G. Spółka z o.o. w Ż. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 września 2020 r. sygn. akt V SA/Wa 1809/19 w sprawie ze skargi G. Spółka z o.o. w Ż. na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] sierpnia 2019 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania kwoty na pokrycie kosztów związanych z utworzeniem i prowadzeniem grupy producentów oraz odmowa przyznania pomocy finansowej kwalifikowanych kosztów inwestycji 1. oddala skargę kasacyjną, 2. zasądza od G. Spółka z o.o. w Ż. na rzecz Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa 360 (trzysta sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, wyrokiem z 16 września 2020r. sygn. akt V SA/Wa 1809/19 oddalił skargę G. Sp. z o.o. w Ż. na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej: Prezes ARiMR, organ odwoławczy lub II instancji) z [...] sierpnia 2019 r. nr [...] utrzymującą w mocy decyzję Dyrektora Zachodniopomorskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Szczecinie (dalej: Dyrektor Oddziału ARiMR lub organ I instancji) z [...] kwietnia 2019 r. nr [...] odmawiającą przyznania wnioskowanej pomocy finansowej na pokrycie kosztów związanych z utworzeniem grupy producentów i prowadzeniem działalności administracyjnej oraz przyznania pomocy finansowej na pokrycie części kwalifikowanych kosztów inwestycji ujętych w zatwierdzonym planie dochodzenia do uznania za okres od 1 stycznia 2013 r. do 30 czerwca 2013 r. ( to jest za I półrocze piątego roku realizacji) (treść tego i innych powoływanych orzeczeń jest dostępna w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl/).
G. Sp. z o.o. w Ż. wniosła skargę kasacyjną od powyższego wyroku zarzucając:
1. naruszenie przepisów prawa procesowego, mających istotny wpływ na wynik sprawy, tj. przepisu art. 145 § 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a., poprzez niedostrzeżenie przez Sąd wszystkich okoliczności związanych ze sprawą, jak również:
- zebranie niepełnego materiału dowodowego,
- niewyjaśnienie wszystkich istotnych kwestii dotyczących przedmiotowego postępowania,
- dokonanie dowolnej, a nie swobodnej oceny dowodów,
- naruszenie zasady prawdy obiektywnej,
- naruszenie zasady zaufania do organów podatkowych administracyjnych,
- naruszenie zasady ogólnej przekonywania,
- polegające na uznaniu, że jedynie Wagoworkownica Mechaniczna odpowiada zakresowi rzeczowo - rodzajowemu, określonemu w zatwierdzonym Planie Dochodzenia do Uznania (dalej: PDU), podczas gdy dokładne brzmienie PDU jednoznacznie wskazuję, że wszystkie urządzenia zakupione w ramach inwestycji - tj. kocioł parowy, wagoworkownica i dwie myjki), stanowiące funkcjonalną i rodzajową całość odpowiadają zakresowi inwestycji określonej w PDU,
- błąd w ustaleniach faktycznych polegający na uznaniu, że w ramach PDU Spółka zadeklarowała zakup jednej maszyny do zbioru owoców, podczas gdy z treści zatwierdzonego PDU jednoznacznie wynika, że zakupione miały być maszyny do zbiorów owoców i warzyw a więc zakup dwóch urządzeń odpowiada treści PDU,
- błąd w ustaleniach faktycznych polegający na uznaniu, że żaden z członków G. nie uprawiał w 2013 r. warzyw,
- błąd w ustaleniach faktycznych polegający na uznaniu, że urządzenia J. 5 wykorzystywane miały być wyłącznie do zbioru warzyw, podczas gdy specyfika tego urządzenia jednoznacznie wskazuję, że urządzenia te służyły również do zbioru owoców, które uprawiane były w całym okresie funkcjonowania G.,
- naruszenia zasad zaufania obywateli do organów administracyjnych poprzez prowadzenie postępowania w sposób przewlekły, nadmiernie przedłużony, przekraczający wszelkie ustawowe terminy określone w Kodeksie postępowania administracyjnego,
- naruszenie zasad ogólnych Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez wydanie decyzji stojącej w sprzeczności z decyzją wydaną przez Marszałka Województwa Zachodniopomorskiego, który w całości uwzględnił wszelkie inwestycje dokonane przez G. w 2013 r. Powyższe skutkuje funkcjonowaniem w obrocie prawnych dwóch sprzecznych ze sobą decyzji, co w niewątpliwy sposób narusza interesy skarżącej Spółki.
Niezależnie od powyższego zarzucono także :
2) naruszenie przepisów prawa materialnego - art. 174 pkt 1 p.p.s.a.:
a) § 1 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 17 czerwca 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków przyznawania pomocy finansowej wstępnie uznanej grupie producentów i warzyw oraz wykazu kwalifikowanych kosztów inwestycji, ujętych w zatwierdzonym planie dochodzenia do uznania, poprzez jego wadliwe zastosowanie i bezpodstawne przyjęcie, że skarżąca Spółka nie spełniła wszelkich warunków i przesłanek określonych tym przepisem, podczas gdy, jak wskazano powyżej, wszystkie inwestycje zrealizowane przez Spółkę pozostają w zgodności z zapisami Planu Dochodzenia do Uznania, jak i są uzasadnione realnymi i rzeczywistym potrzebami Spółki w tym prowadzoną przez nią działalnością,
b) § 1 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 17 czerwca 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków przyznawania pomocy finansowej wstępnie uznanej grupie producentów i warzyw oraz wykazu kwalifikowanych kosztów inwestycji ujętych w zatwierdzonym planie dochodzenia do uznania, poprzez jego błędne zastosowanie i uznanie, że czasowy brak produkcji danego owocu/warzywa uniemożliwia uznanie inwestycji za kwalifikowaną, podczas, gdy przepis ten nie zakreśla ram czasowych wykorzystania inwestycji.
c) art. 31 Rozporządzenia Rady WE nr 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009 r. ustanawiające wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiające określone systemy wsparcia dla rolników, zmieniające rozporządzenia (WE) nr 1290/2005, (WE) nr 247/2006, (WE) nr 378/2007 oraz uchylające rozporządzenie (WE) nr 1782/2003 poprzez jego wadliwe zastosowanie i uznanie, że w stosunku do spółki nie zaistniały przesłanki siły wyższej, podczas, gdy za takie uznać należy zarówno zmiany w składzie osobowym Spółki, jak i przemarznięcia podczas kwitnienia skutkujące obniżeniem produkcji.
d) art. 148 Rozporządzenia Wykonawczego Komisji UE nr 543/2011 z dnia 7 czerwca 2011 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr1234/2007 w odniesieniu do sektora owoców i warzyw oraz sektora przetworzonych owoców i warzyw poprzez jego wadliwe zastosowanie i uznanie, za zasadne nałożenie na Spółkę sankcji w postaci obniżenia płatności należnej, w sytuacji, gdy spełniona została przesłanka siły wyższej - tj. zarówno stan klęski naturalnej, jak i wystąpienie członka G.,
e) art. 116 ust. 1 w związku z art. 117 ust. 2 i ust. 3 powołanego powyżej rozporządzenia nr 543 poprzez jego zastosowanie i obniżenie kwoty należnej G. o stwierdzone zawyżenie, podczas, gdy G. nie jest odpowiedzialna za włączenie we wniosek niekwalifikowanej kwoty. Skoro bowiem we wszystkich kontrolach w Spółce, tak dokonywanych przez ARiMR, jak i przede wszystkim Marszałka Województwa Zachodniopomorskiego uznano wydatki na realizacje inwestycji (również tych podważonych w zaskarżonej decyzji) za uzasadnione, to G. nie miała podstaw do uznania, że za nieprawidłowe może zostać uznane ich włączenie do wniosku. Orzeczenie innego Organu Administracyjnego uznane zostało bowiem są swoisty prejudykat wskazujący na zasadność wniosku skarżącej Spółki.
W uzasadnieniu podano argumenty na poparcie postawionych zarzutów.
Podnosząc powyższe zarzuty strona wniosła o uchylenie zaskarżonego orzeczenia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie oraz zasądzenie na rzecz skarżącej od organu kosztów postępowania według norm prawem przepisanych w tym kosztów zastępstwa adwokackiego.
W odpowiedzi organ, reprezentowany przez radcę prawnego, wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Na rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym stawił się pełnomocnik organu, będący radcą prawnym.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw, zatem podlega oddaleniu.
W myśl art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej (podstaw kasacyjnych), chyba że zachodzą przesłanki nieważności postępowania sądowego wymienione w § 2 powołanego artykułu. Takich jednak przesłanek w niniejszej sprawie z urzędu nie odnotowano. Podobnie w trybie tym nie ujawniono podstaw do odrzucenia skargi ani umorzenia postępowania przed sądem pierwszej instancji, które obligowałyby Naczelny Sąd Administracyjny do wydania postanowienia przewidzianego w art. 189 p.p.s.a. (zob. uchwała NSA z dnia 8 grudnia 2009 r., sygn. akt II GPS 5/09, ONSAiWSA 2010, Nr 3, poz. 40).
Przystępując do rozważań na tle zarzutów kasacyjnych oraz ich uzasadnienia należy na wstępie wskazać, że jednym z zasadniczych warunków przyznania G. producentów pomocy finansowej jest zrealizowanie inwestycji, zgodnej w zakresie rzeczowo- rodzajowym z inwestycją ujętą w zatwierdzonym PDU na dany okres rozliczeniowy (okres objęty wnioskiem). Zakres rzeczowy inwestycji powinien być zgodny z zakresem zatwierdzonym w PDU, mając na uwadze takie parametry jak: rodzaj inwestycji, specyfikacja techniczna, wydajność/wielkość inwestycji, przeznaczenie, cel funkcjonalno-użytkowy, itp. Ponadto zakres zrealizowanych inwestycji powinien być dostosowany do rzeczywistej produkcji owoców i warzyw dla których G. została uznana, sprzedawanych i wyprodukowanych przez jej członków. G. powinna również osiągnąć zakładany potencjał produkcyjny.
Zasady regulujące zasady przyznawania pomocy dla wstępnie uznanych grup producentów owoców i warzyw oraz jej ewentualnego zwrotu zostały zawarte zarówno w przepisach wspólnotowych jak i krajowych , między innymi, w:
• rozporządzeniu Komisji (UE) nr 543/2011 z dnia 7 czerwca 2011 ustanawiającym szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) 1234/2017 w odniesieniu do sektora owoców i warzyw oraz sektora przetworzonych owoców i warzyw (Dz.U. UE 157/1 z dnia 15 czerwca 201 Ir.) - dalej rozporządzenie 543/2011,
• rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 17 czerwca 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków przyznawania pomocy finansowej wstępnie uznanej grupie producentów owoców i warzyw oraz wykazu kwalifikowanych kosztów inwestycji ujętych w zatwierdzonym planie dochodzenia do uznania (Dz. U. Nr 98 r, poz. 822) - dalej rozporządzenie krajowe.
Istotą sporu w niniejszej sprawie jest rozstrzygnięcie czy zrealizowane inwestycje w okresie objętym wnioskiem o płatność za I półrocze 5 roku realizacji PDU zostały zrealizowane przez Skarżącą w zakresie nie większym, aniżeli zakres określony wprost w zatwierdzonym PDU. Zatem trafnie Sąd pierwszej instancji uznał, że poza kontrolą sądu pozostaje kwestia uznania grupy producentów za organizację producentów owoców i warzyw
Według WSA w Warszawie w niniejszej sprawie zakres zrealizowanych inwestycji był inny niż zatwierdzony w PDU, zakładany poziom sprzedaży niższy niż zakładany, a dokonane inwestycje nie były dostoswane do wielkości produkcji. Na gruncie tej sprawy sporna była kwestia pomocy finansowej na pokrycie części kwalifikowanych kosztów inwestycyjnych, tj. związanych z inwestycjami nr 6 i 11 w łącznej kwocie 373.500 zł.
Sąd pierwszej instancji uznał za prawidłowe ustalenie organu, że zakres rodzajowy inwestycji zaplanowanych na I półrocze 2013 roku spełnia jedynie urządzenie jakim jest wagoworkownica mechaniczna WM-30, która jest urządzeniem pakującym. Natomiast pozostałe urządzenia objęte fakturą VAT [...] z [...] czerwca 2013 r. z opisem "Zakup i montaż urządzeń do mycia, czyszczenia, sortowania i konfekcjonowania owoców" 1 kpl. na łączną kwotę netto 300.000 zł. nie były zatwierdzone na I półrocze 2013 r. w PDU, a tym samym nie mogą stanowić kosztu kwalifikowalnego za okres objęty wnioskiem. Szczegółowy opis z jakiego powodu WSA uznał za prawidłowe stanowisko organu znajduje się w motywach zaskarżonego wyroku, stąd nie ma potrzeby powielania tej argumentacji w tym miejscu.
Uwzględniając, iż sama skarżąca powyższe potwierdziła w piśmie z [...] marca 2019 r., w którym wskazała odnośnie kotła parowego oraz myjek owoców i warzyw, że są to urządzenie odmienne od urządzenia do sprzedaży konfekcjonowanej tym samym trafnie wyprowadzono wniosek, że jedynie wagoworkownica stanowi koszt kwalifikowany, który został ujęty w zatwierdzonym PDU - 5.000 zł. Zasadnie zatem wykluczono z płatności pozostałe urządzenia (295.000 zł netto) z racji niespełnienia warunków do ich przyznania, o których mowa w powołanym § 1 ust. 1 pkt 1 lit. a rozporządzenia MRiRW (inwestycja nie została ujęta w zatwierdzonym PDU na dany okres rozliczeniowy).
Analogicznie, prawidłowe jest stanowisko Sądu pierwszej instancji, który zaakceptował jako właściwą i zgodną z prawem odmowę przez organy refundacji wydatków na dwa kombajny typu J. 5 (faktura VAT [...] z [...] czerwca 2013r.). Odnośnie tej inwestycji (oznaczonej numerem 11) należy przypomnieć, że w pkt IV "Maszyny i urządzenia służące do produkcji oraz zbioru owoców i warzyw" tabeli 22 "Infrastruktura grupy producentów owoców i warzyw po zrealizowaniu planu dochodzenia do uznania" (strona 53 PDU) strona zapisała jako stan końcowy posiadanie 1 szt. maszyny "Kombajn do zbioru pora". Co więcej, w opinii wydanej przez Dyrektora Oddziału ARiMR z [...] czerwca 2012 r. dołączonej przez samą stronę dotyczącej zmian do PDU wskazano na zatwierdzenie zmiany w zakresie zakupu kombajnu (liczba pojedyncza) a nie kombajnów do zbioru pora. Z powyższego wynika, że aktualne stanowisko skarżącej kasacyjnie, odnośnie do tego, że planowała zakup urządzeń (liczba mnoga) jest wyłącznie polemiczne do prawidłowego wniosku wyprowadzonego przez organ i zaakceptowanego przez WSA, że skarżąca zaplanowała zakup 1 szt. urządzenia - maszyny do zbioru warzyw, a nie 2 maszyn. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego zarzuty skargi kasacyjnej nie podważają skutecznie ustaleń organu zaakceptowanych przez WSA w Warszawie, że G. nie zmieniła w PDU zakresu ilościowego oraz rzeczowo- rodzajowego inwestycji, ani nie zmieniła zapisów w PDU dotyczących "Planowanych przychodów grupy producentów ze sprzedaży owoców i warzyw ogółem w tym pochodzących od członków (zł)"- tabela 14 str. 47 PDU. Skarżąca nie osiągnęła żadnych przychodów ze sprzedaży warzyw i tym samym ujęte inwestycje w PDU (zakup kombajnu J. 5 z przystawką do zbioru warzyw) nie były dostosowane do wielkości produkcji owoców i warzyw sprzedawanych przez grupę i wyprodukowanych przez jej członków, nieprzekraczającej wielkości planowanej na ostatni rok realizacji zatwierdzonego planu dochodzenia do uznania (§ 1 ust. 1 pkt 1 li. c rozporządzenia MRiRW) oraz nie odpowiadały specyfice zbioru i działań wykonywanych w odniesieniu do owoców i warzyw po jego dokonaniu (§ 1 ust. 1 pkt 1 lit. d rozporządzenia MRiRW). Przedstawione faktury dotyczą sprzedaży ziemniaków, które to nie są w grupie produktów wstępnego uznania, tj. owoców i warzyw i nie mogą one stanowić dowodu na okoliczność zakupu kombajnu J. 5 do zbioru warzyw za kwotę 104.000 zł netto.
Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że organy w sposób wyczerpujący rozpatrzyły cały zebrany materiał dowodowy, podejmując wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli.
W tym świetle za chybione należało uznać zarzuty naruszenia prawa procesowego w postaci art. 145 § 1 lit. c p.p.s.a., art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. Wobec faktu, że zarzuty naruszenia przepisów postępowania okazały się bezzasadne, należy uznać stan faktyczny przyjęty przez Sąd pierwszej instancji, jako podstawę orzekania – za prawidłowy.
Z kolei podniesione zarzuty naruszenia prawa materialnego przez ich wadliwe (błędne) zastosowanie – a tylko takie zarzuty sformułowano - nie mogą zostać uwzględnione, gdyż nie podważono prawidłowości ustaleń faktycznych. Strona nie zakwestionowała skutecznie poczynionych w sprawie ustaleń faktycznych, tym samym Naczelny Sąd Administracyjny nie mógł uwzględnić zarzutu naruszenia prawa materialnego przez niewłaściwe zastosowanie. Brak podważenia stanu faktycznego w sprawie skutkuje uznaniem za niezasadne zarzutów niewłaściwego zastosowania przepisów prawa materialnego podniesionych w skardze kasacyjnej. Błędne zastosowanie konkretnego przepisu prawa materialnego polega na błędnym uznaniu stanu faktycznego ustalonego w sprawie za odpowiadający stanowi hipotetycznemu przewidzianemu w mającej zastosowanie w sprawie normie prawnej. Ocena zasadności zastosowania prawa materialnego może zostać dokonana jedynie na gruncie prawidłowo ustalonego i ocenionego stanu faktycznego. Dlatego, gdy skarżący nie podważa skutecznie okoliczności faktycznych sprawy i ich oceny dokonanej przez Sąd pierwszej instancji, jak miało miejsce na gruncie niniejszej sprawy, zarzuty niewłaściwego zastosowania prawa materialnego są zarzutami bezpodstawnymi.
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną jako pozbawioną usprawiedliwionych podstaw.
O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 209, art. 204 pkt 1 i art. 205 § 2 p.p.s.a. oraz § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) i pkt 2 lit. b) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. z 2023r., poz. 1936).