I GSK 523/07
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną spółki z o.o. dotyczącą wpływu premii od kontrahenta zagranicznego na wartość celną towarów, uznając je za element ceny.
Sprawa dotyczyła wpływu premii od kontrahenta zagranicznego na wartość celną importowanych leków. Spółka z o.o. twierdziła, że premie te nie powinny obniżać wartości celnej, podczas gdy organy celne i sąd pierwszej instancji uznały, że premie te, wynikające z umowy sprzedaży i obniżające cenę, wpływają na wartość celną. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, potwierdzając, że premie te, jako element ceny faktycznie zapłaconej lub należnej, obniżają wartość celną towaru.
Sprawa rozpatrywana przez Naczelny Sąd Administracyjny dotyczyła skargi kasacyjnej P. P. Spółki z o.o. w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, który oddalił skargę spółki na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Katowicach. Spór koncentrował się wokół kwestii, czy premie finansowe otrzymywane od zagranicznego kontrahenta, wynikające z umów sprzedaży leków, powinny być uwzględniane przy ustalaniu wartości celnej importowanych towarów. Organy celne uznały zgłoszenie celne za nieprawidłowe w części dotyczącej wartości celnej, obniżając ją o udzielone premie, co wpłynęło na określenie kwoty podatku od towarów i usług. Wojewódzki Sąd Administracyjny podtrzymał to stanowisko, uznając, że premie te, obniżając cenę towaru, wpływają na jego wartość transakcyjną. Spółka zarzucała naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, w tym błędną wykładnię przepisów Kodeksu celnego dotyczących wartości celnej oraz naruszenie Konstytucji RP. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, stwierdzając, że wartość celna towaru jest jego wartością transakcyjną, czyli ceną faktycznie zapłaconą lub należną. Sąd podkreślił, że premie, które wynikają z umowy sprzedaży i obniżają cenę towaru, nawet jeśli są wypłacane po przyjęciu zgłoszenia celnego, muszą być uwzględnione przy ustalaniu wartości celnej. Sąd odrzucił również zarzut naruszenia Konstytucji RP, uznając, że zmiana interpretacji przepisów przez organy celne jest dopuszczalna i nie narusza zasady demokratycznego państwa prawa.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, premie te, jako element ceny faktycznie zapłaconej lub należnej, obniżają wartość celną towaru, nawet jeśli są wypłacane po przyjęciu zgłoszenia celnego, o ile wynikają z przyczyn tkwiących w umowie poprzedzającej obrót z zagranicą.
Uzasadnienie
Wartość celna towaru jest jego wartością transakcyjną, czyli ceną faktycznie zapłaconą lub należną. Premie, które obniżają cenę towaru zgodnie z umową, stanowią część tej ceny i muszą być uwzględnione przy ustalaniu wartości celnej.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (24)
Główne
p.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Kodeks celny art. 23 § 1
Wartość celna towaru jest jego wartością transakcyjną, czyli ceną faktycznie zapłaconą lub należną.
Kodeks celny art. 23 § 9
O tym, czy płatność w określonej wysokości stanowi cenę faktycznie zapłaconą lub należną, przesądza to, czy została lub ma być dokonana jako warunek sprzedaży.
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 133 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 141 § 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy.
p.p.s.a. art. 145 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Naruszenie przepisów prawa materialnego.
p.p.s.a. art. 174 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 174 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 204 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 205 § 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu art. 14 § 2
Kodeks celny art. 85 § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa art. 122
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa art. 127
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa art. 187 § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa art. 191
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa art. 193
Obwieszczenie Marszałka Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 29 czerwca 2001 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy - Kodeks celny art. 23 § 1
Obwieszczenie Marszałka Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 29 czerwca 2001 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy - Kodeks celny art. 23 § 9
Konstytucja RP art. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
u.o.p.t.u. art. 19 § 7
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług
Ustawa z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym art. 6 § 7
k.p.a. art. 107 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Premie finansowe od kontrahenta zagranicznego, wynikające z umowy sprzedaży i obniżające cenę towaru, wpływają na wartość celną importowanego towaru.
Odrzucone argumenty
Premie finansowe od kontrahenta zagranicznego nie powinny wpływać na wartość celną towaru. Zmiana interpretacji przepisów przez organy celne narusza zasadę demokratycznego państwa prawa i prawo do rzetelnego procesu.
Godne uwagi sformułowania
wartością celną towaru jest jego wartość transakcyjna, czyli cena faktycznie zapłacona lub należna o tym, czy płatność w określonej wysokości stanowi cenę faktycznie zapłaconą lub należną przesądza to, czy została lub ma być dokonana jako warunek sprzedaży zmiana przez organy celne wcześniej wyrażanego stanowiska w zakresie wykładni i stosowania przepisów celnych jest dopuszczalna i nie narusza zasady demokratycznego państwa prawa
Skład orzekający
Józef Waksmundzki
przewodniczący
Anna Robotowska
członek
Janusz Zajda
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalanie wartości celnej towarów w przypadku premii lub rabatów od kontrahentów zagranicznych, interpretacja przepisów celnych i konstytucyjnych w kontekście zmian orzeczniczych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji premii wynikających z umowy sprzedaży, które faktycznie obniżają cenę towaru.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego aspektu prawa celnego i podatkowego, jakim jest prawidłowe ustalanie wartości celnej towarów, co ma bezpośrednie przełożenie na wysokość należności celnych i VAT. Interpretacja premii jako elementu ceny jest kluczowa dla importerów.
“Premie od zagranicznego kontrahenta: jak wpływają na wartość celną i VAT?”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI GSK 523/07 - Wyrok NSA Data orzeczenia 2008-04-10 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2007-04-03 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Anna Robotowska Janusz Zajda /sprawozdawca/ Józef Waksmundzki /przewodniczący/ Symbol z opisem 6300 Weryfikacja zgłoszeń celnych co do wartości celnej towaru, pochodzenia, klasyfikacji taryfowej; wymiar należności celny 6110 Podatek od towarów i usług Hasła tematyczne Celne prawo Sygn. powiązane III SA/Gl 483/05 - Wyrok WSA w Gliwicach z 2006-11-09 Skarżony organ Dyrektor Izby Celnej Treść wyniku Oddalono skargę kasacyjną Powołane przepisy Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270 art. 133 par. 1, art. 141 par. 4, art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a) i c) Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Dz.U. 2001 nr 75 poz 802 art. 23 par. 1, par. 9 Obwieszczenie Marszałka Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 29 czerwca 2001 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy - Kodeks celny. Dz.U. 1997 nr 137 poz 926 art. 122, art. 127, art. 187 par. 1, art. 191, art. 193 Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa. Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Józef Waksmundzki Sędziowie Anna Robotowska NSA Janusz Zajda (spr.) Protokolant Beata Cisek po rozpoznaniu w dniu 10 kwietnia 2008 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej P. P. Spółki z o.o. w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w G. z dnia 9 listopada 2006 r. sygn. akt III SA/Gl 483/05 w sprawie ze skargi P. P. Spółki z o.o. w W. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w K. z dnia [...] stycznia 2005 r. nr [...] w przedmiocie uznania zgłoszenia celnego za nieprawidłowe oraz określenia kwoty podatku od towarów i usług 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od P. P. Spółki z o.o. w W. na rzecz Dyrektora Izby Celnej w K. kwotę 180 ( sto osiemdziesiąt ) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Uzasadnienie Wojewódzki Sąd Administracyjny w G. wyrokiem z 9 listopada 2006 r., sygn. akt III SA/Gl 483/05 oddalił skargę P.P. - spółki z o.o. w W. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w K. z [...] stycznia 2005 r., nr [...] w przedmiocie weryfikacji zgłoszenia celnego co do wartości celnej towaru oraz podatku od towarów i usług. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia stwierdził, że na podstawie zgłoszenia celnego dokonanego przez skarżącą według dokumentu SAD z [...] października 2001 r., nr [...], objęto procedurą celną dopuszczenia do obrotu na polskim obszarze celnym towar w postaci leków, przyjmując deklarowaną wartość celną towaru w wysokości odpowiadającej cenie transakcyjnej wynikającej z przedstawionych przy zgłoszeniu celnym faktur handlowych wystawionych przez sprzedającego. Naczelnik Urzędu Celnego w K. decyzją z [...] sierpnia 2004 r., nr [...] uznał zgłoszenie celne za nieprawidłowe w części dotyczącej wartości celnej towaru i orzekając w tym zakresie obniżył wartość celną tego towaru, uwzględniając upusty udzielone przez eksportera określił kwotę wynikającą z długu celnego oraz kwotę podatku od towarów i usług. Dyrektor Izby Celnej w K. decyzją z [...] stycznia 2005 r., nr j.w. uchylił decyzję organu celnego pierwszej instancji w części dotyczącej podstawy prawnej określenia podatku od towarów i usług i orzekł w tym zakresie; w pozostałej części utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. Organ wskazał, że podczas kontroli przeprowadzonej u importera ujawniono zawarte z kontrahentami zagranicznymi umowy z [...] grudnia 2000 r. Na podstawie tych umów polska spółka otrzymywała m. in. premie pieniężne poprzez wystawienie not kredytowych, których wysokość uzależniona była od osiągnięcia określonego progu sprzedaży gotowych wyrobów farmaceutycznych na receptę. Wojewódzki Sąd Administracyjny w G. oddalając skargę nie podzielił zarzutu skarżącej o naruszeniu przez organ odwoławczy art. 23 § 1 i § 9 oraz art. 85 § 1 Kodeksu celnego, a to wskutek błędnych ustaleń co do wpływu premii, udzielonych jej przez eksporterów, na wartość celną towarów. Ustaleń tych organ odwoławczy dokonał, zdaniem Sądu, w granicach zasady swobodnej oceny dowodów, wynikającej z art. 191 Ordynacji podatkowej na podstawie oceny całokształtu materiału dowodowego, w tym zawartych przez skarżącą umów. Treść umowy sprzedaży z [...] grudnia 2000 r. zawartej przez skarżącą z eksporterem, P.E.C. z I., nie daje jednoznacznych podstaw do twierdzenia, iż premia jest należnością za dystrybucję i promowanie leków na rynku polskim. Umowa reguluje warunki sprzedaży polskiej spółce produktów firmy P. i zawiera jedynie zapis, że jej przedmiotem jest także dystrybucja leków i ich odsprzedaż w Polsce oraz prowadzenie działań promocyjnych. Brak jest w niej zapisów pozwalających na jednoznaczne stwierdzenie, że zapisy te stanowią regulację sposobu wynagradzania strony polskiej za czynności promocyjne. Sąd podzielił przy tym stanowisko organu, że wyjaśnienia skarżącej nie znajdują podstaw w brzmieniu umowy sprzedaży i są daleko ponad jej zapisy, dlatego też dla ustalenia rzeczywistego wpływu "premii" na wartość celną towaru organ trafnie, zdaniem Sądu, przeanalizował sposób obliczenia i realizacji premii, a w tym zakresie wskazał na zasadniczy fakt, iż noty kredytowe przyznające premie odnosiły się do konkretnych towarów ujętych w fakturach i to wyłącznie do towarów sprzedawanych na receptę, obniżając kwotę, jaką skarżąca obowiązana była za nie zapłacić, a więc obniżając ich cenę, co miało wpływ na wartość transakcyjną towaru. Sąd nie zgodził się z twierdzeniem skarżącej, że zadeklarowana w dokumencie SAD wartość celna odpowiadała cenie faktycznie zapłaconej za towar, a przekazanie środków pieniężnych kontrahentowi zagranicznemu z tytułu udzielonej premii pozostawało bez wpływu na wartość celną importowanego towaru. Przepis art. 23 § 1 i § 9 Kodeksu celnego odnosi wartość celną towaru do ceny faktycznie zapłaconej lub należnej i obejmującej wszelkie płatności dokonane lub mające być dokonane na rzecz sprzedającego towar, a ograniczenie ustalenia wartości transakcyjnej tylko do momentu zgłoszenia celnego prowadziłoby do ustalenia wartości tymczasowej, czyli nieostatecznej i nierzeczywistej. Tylko na potrzeby ustalenia należności celnych wartość celna w rozumieniu art. 23 § 1 i § 9 Kodeksu celnego była odnoszona do dnia przyjęcia zgłoszenia celnego. Natomiast przepis art. 85 § 1 Kodeksu celnego dotyczył wymagalności należności celnych przywozowych i z racji systemowych nie zawierał definicji wartości celnej towaru. Powyższe twierdzenie potwierdza również analiza przepisów zawartych w rozporządzeniu Ministra Finansów z 10 listopada 1999 r. w sprawie deklaracji skróconych i zgłoszeń celnych (Dz.U. Nr 104, poz. 1193 ze zm.). Zgodnie z tym rozporządzeniem zgłaszający towar obowiązany jest do podania w polu 44 SAD numeru i daty faktury lub innego dokumentu na podstawie którego ustalana jest wartość celna towaru, a więc również do podania informacji o upustach mających wpływ na ustalenie całkowitej wartości towarów. Przepis § 206 ust. 1 tego rozporządzenia określa jedynie przykładowo dokumenty, które należy dołączyć do zgłoszenia celnego, co oznacza, że nie ma jednolitego wzoru. Zgłaszający powinien zatem przedstawić wszystkie dokumenty i informacje odnoszące się do importowanego towaru, w tym niezbędne do prawidłowego ustalenia wartości celnej. Sad I instancji, zgadzając się z organem, stwierdził, że skarżąca była zobowiązana do ujawnienia nie tylko faktury, ale również umowy, która miała wpływ na ustalenie wartości celnej towaru. W ocenie Sądu powyższą wykładnię przepisów art. 23 § 1 i art. 85 § 1 Kodeksu celnego potwierdzają Wyjaśnienia Technicznego Komitetu Ustalania Wartości Celnej Światowej Organizacji Celnej (WCO) do Porozumienia w sprawie stosowania artykułu VII Układu Ogólnego w Sprawie Taryf Celnych i Handlu z 1994 r., zawarte w załączniku do rozporządzenia Ministra Finansów z 15 września 1999 r. - Wyjaśnienia dotyczące wartości celnej (Dz.U. Nr 80, poz.908). W opiniach 5.2 i 5.3 zawarte zostały tezy, iż rabat powinien być uwzględniany przy ustalaniu wartości transakcyjnej towarów według ceny faktycznie zapłaconej lub należnej również wtedy, gdy w momencie ustalania wartości transakcyjnej istnieje jedynie możliwość uzyskania rabatu, rabat zaś nie został faktycznie zrealizowany. Opinia 15.1 dopuszcza możliwość uwzględnienia w wartości transakcyjnej towaru, ustalonej według ceny faktycznie zapłaconej lub należnej, rabatu przyznanego z uwzględnieniem wcześniejszej transakcji, jeżeli rabat stanowi element ceny towaru zgłaszanego do odprawy. Sąd nie podzielił także zarzutów dotyczących naruszenia przepisów Ordynacji podatkowej, które miały istotny wpływ na wynik sprawy. Nie dopatrzył się ponadto naruszenia przez organy celne zasady dwuinstancyjności w związku z rozstrzygnięciem organu odwoławczego co do podstawy prawnej określenia podatku VAT. Organ drugiej instancji nie uchylił bowiem decyzji organu I instancji odnośnie zawartego w niej rozstrzygnięcia, ograniczył się jedynie do wskazania innej podstawy prawnej tego rozstrzygnięcia. P.P. - spółka z o.o. w W. złożyła skargę kasacyjną zaskarżając powyższy wyrok w całości i wniosła o jego uchylenie oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, a także o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego. Zaskarżonemu wyrokowi skarżąca zarzuciła: 1) na podstawie art. 174 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; dalej p.p.s.a.), naruszenie prawa materialnego tj.: - art. 23 § 9 w zw. z art. 23 § 1 ustawy z 9 stycznia 1997 r. Kodeks celny (t.j. Dz.U. z 2001 r. Nr 75, poz. 802 ze zm.) poprzez nieprawidłowe ich zastosowanie będące konsekwencją naruszenia przepisów postępowania; - art. 23 § 1 i 9 oraz art. 85 § 1 Kodeksu celnego poprzez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że premie otrzymywane od kontrahenta zagranicznego z tytułu podejmowania działań o charakterze promocyjnym mają wpływ na wartość celną towarów oraz polegającą na przyjęciu, że premie otrzymane od kontrahenta zagranicznego po dokonaniu importu towarów, mają wpływ na wartość celną towarów; - art. 2 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej poprzez błędną wykładnię przez przyjęcie takiego rozumienia tego przepisu, które dopuszcza niekorzystne dla skarżącej efekty zastosowania się do powszechnie akceptowanej praktyki stosowania prawa celnego oraz instrumentalne wykorzystanie uprawnień organów celnych. 2) na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: - art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ p.p.s.a. poprzez nieuchylenie decyzji Dyrektora Izby Celnej wydanej z naruszeniem art. 193 Ordynacji podatkowej; - art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ p.p.s.a. poprzez nieuchylenie decyzji Dyrektora Izby Celnej wydanej z naruszeniem art. 127 Ordynacji podatkowej; - art. 133 § 1, art. 141 § 4 oraz art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ p.p.s.a. w związku z pominięciem istotnych dla sprawy okoliczności oraz błędnym przedstawieniem stanu faktycznego, a w szczególności poprzez niezgodne ze stanem faktycznym zaakceptowanie ustaleń Dyrektora Izby Celnej, że wartość celna importowanych towarów powinna zostać skorygowana z uwzględnieniem premii wynikających z not kredytowych wystawionych przez eksportera po dokonaniu zgłoszenia celnego i w związku z tym nieuchylenie decyzji błędnie ustalającej wartość celną importowanych towarów; - art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ p.p.s.a. poprzez nieuchylenie decyzji Dyrektora Izby Celnej wydanej z naruszeniem art. 122, art. 187 § 1 oraz art. 191 Ordynacji podatkowej; - art. 145 § 1 pkt 1 lit. a/ p.p.s.a. poprzez nieuchylenie decyzji Dyrektora Izby Skarbowej wydanej z naruszeniem przepisów prawa materialnego wskazanych powyżej. W odpowiedzi na skargę kasacyjną Dyrektor Izby Celnej w K. wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej z uwagi na fakt, że nie doszło w sprawie do naruszenia zarówno prawa materialnego, jak i prawa procesowego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, nie uzasadnia wniosku o uchylenie zaskarżonego wyroku zarzut naruszenia przez Sąd I instancji art. 145 §1 pkt 1 lit. c/ p.p.s.a. przez nieuchylenie decyzji wydanej z naruszeniem art. 193 Ordynacji podatkowej. Na wstępie zauważyć należy, że strona nie wskazuje jednoznacznie, którego z paragrafów tego artykułu uchybienie dotyczyło. Z uzasadnienia zarzutu wynika jednak, że sporna kwestia dotyczy regulacji zawartej w § 1. Zgodnie z nim istotnie księgi podatkowe prowadzone rzetelnie i w sposób niewadliwy stanowią dowód tego, co wynika z zawartych w nich zapisów. Należy pamiętać, iż ustawa odróżnia rzetelność i niewadliwość ksiąg, które są dwoma postaciami prawidłowości. Rzetelność księgi zachodzi, gdy dokonywane w nich zapisy odzwierciedlają stan rzeczywisty, a księga niewadliwa to taka, która jest prowadzona zgodnie z przepisami o sposobie jej prowadzenia. Ocena rzetelności pozostaje przy tym w ścisłym związku z przesłankami materialnymi. Nie można zatem przyjąć, by organ celny nie był uprawiony do kwestionowania zadeklarowanej wartości celnej towaru - w oparciu o powołane w sprawie materialnoprawne przepisy Kodeksu celnego, regulujące zasady określania wartości celnej. Z akt sprawy wynika, w szczególności ze złożonych przez stronę wyjaśnień do protokołu końcowego z kontroli z [...] maja 2002 r., że kontrola objęła m.in. kwestie dotyczące charakteru premii finansowych. Były one więc przedmiotem ustaleń dokonanych w trakcie kontroli celnej i znalazły odzwierciedlenie w sporządzonym z tej kontroli protokole. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego zgodzić należy się z wywodem Sądu I instancji, że to charakter świadczenia decyduje o sposobie jego zaksięgowania, a nie odwrotnie. Stąd charakter świadczenia nie może być oceniany przez pryzmat jego zaksięgowania. Odnośnie naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ p.p.s.a. w związku z art. 127 Ordynacji podatkowej Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że Sąd I instancji prawidłowo ocenił rozstrzygnięcie organu odwoławczego. Chybione jest twierdzenie strony, że zmiana przez Dyrektora Izby Celnej w K. podstawy prawnej decyzji pierwszoinstancyjnej jest równoznaczna ze zmianą przedmiotowej tożsamości sprawy. Słusznie strona podniosła, że zakres przedmiotowy sprawy rozpoznawanej w postępowaniu odwoławczym jest wyznaczany przez zakres sprawy rozstrzygniętej przez organ I instancji. Należy jednak stwierdzić, iż nie doszło do zmiany zakresu rozpoznania sprawy wskutek powołania innych przepisów prawa materialnego i procesowego, gdyż organy celne obu instancji powołały się na przepisy tożsame w swej treści (por. wyrok NSA z 12 grudnia 2006 r., sygn. akt I GSK 417/06). Organy wskazały na ciążący na stronie obowiązek podatkowy, który wynikał z obowiązujących w danym czasie przepisów prawa powszechnie obowiązującego. Bez wpływu zatem na ocenę powyższej okoliczności pozostaje w niniejszym przypadku powołanie przez organy odmiennych przepisów jako podstawy prawnej rozstrzygnięcia, gdyż obowiązek ten w rzeczywistości istniał. Nie doszło więc do zmiany treści rozstrzygnięcia zawartego w decyzji, a tym samym naruszenia przepisów postępowania statuujących zasadę dwuinstancyjności postępowania celnego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Odnosząc powyższe rozważania do rozpatrywanej sprawy należy stwierdzić, że treść ustawy z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz.U. Nr 54, poz. 535 ze zm.) w zakresie powołanych przez organy celne przepisów odpowiada treści ustawy z 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz.U. Nr 11, poz. 50 ze zm.). Przepisy zawarte w tych ustawach wyrażają de facto te same normy prawne statuujące obowiązek uiszczenia podatku powstałego w związku z importem towarów (art. 6 ust. 7 ustawy o VAT z 1993 r.; art. 19 ust. 7 ustawy o VAT z 2004 r.), a zatem - jak już wyżej wskazano - organ odwoławczy nie wyszedł poza ramy rozpoznawania danej sprawy administracyjnej (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 1 lipca 2005 r., sygn. akt OSK 1552/04). Należy również podkreślić, że w świetle art. 107 § 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz.U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.; dalej: k.p.a.), będącego odpowiednikiem art. 210 § 1 Ordynacji podatkowej, która to ustawa znajduje zastosowanie w sprawach z zakresu prawa celnego, czym innym jest rozstrzygnięcie sprawy administracyjnej, a czym innym powołanie podstawy prawnej rozstrzygnięcia rozumiane jako elementy składowe decyzji administracyjnej. Podkreśla się także, że wystarczające do zakwalifikowania aktu administracyjnego jako decyzji administracyjnej jest wskazanie w treści pisma organu wydającego akt, adresata aktu, rozstrzygnięcia o istocie sprawy oraz złożenie podpisu przez osobę reprezentującą organ administracji (por. wyrok NSA z 22 września 1981 r., sygn. akt SA 791/81, ONSA 1981 r., zeszyt 2, poz. 91). Do naruszenia zasady dwuinstancyjności postępowania doszłoby bowiem dopiero w sytuacji, gdy zmiana podstawy materialnoprawnej decyzji oznaczałaby wskazanie przepisów określających prawa lub obowiązki podmiotu ubiegającego się o wydanie decyzji administracyjnej inne niż te, o których orzeczono w pierwszej instancji. Nie jest słuszny również zarzut naruszenia art. 133 § 1, art. 141 § 4 oraz art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ p.p.s.a. w związku z pominięciem istotnych dla sprawy okoliczności faktycznych, a w szczególności poprzez niezgodne ze stanem faktycznym zaakceptowanie ustaleń, że wartość celna powinna zostać skorygowana z uwzględnieniem premii wynikających z not kredytowych wystawionych po dokonaniu zgłoszenia celnego. Zawarta w uzasadnieniu skargi kasacyjnej argumentacja łączona jest z elementami wykładni art. 23 § 1 i § 9 Kodeksu celnego i zmierza do wykazania, że udzielana importerowi korzyść finansowa określana jako premia otrzymywana w związku z dystrybucją i sprzedażą leków pozostawała bez wpływu na wartość celną importowanych farmaceutyków. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego głęboko utrwalił się pogląd, zgodnie z którym w świetle art. 23 § 1 i 9 Kodeksu celnego wartością celną towaru jest jego wartość transakcyjna, czyli cena faktycznie zapłacona lub należna, jeżeli nawet została ustalona lub zapłacona po przyjęciu zgłoszenia celnego (por. wyrok NSA z 25 maja 2004 r., sygn. GSK 53/04 ONSAiWSA 2004/2/48). Tak jak w uzasadnieniu powołanego wyroku podkreśla się, że w warunkach wolności kontraktowej strony dowolnie mogą określić sposób ustalania ceny. Choć cena stanowi przedmiotowo istotny element umów sprzedaży i dostawy, wystarczające jest określenie w umowie podstaw jej ustalania, w tym poprzez odniesienie się do zdarzeń, jakie nastąpić mają po przeniesieniu na importera posiadania przedmiotu sprzedaży lub dostawy. Stąd też dla oceny prawidłowości stanowiska Sądu I instancji konieczne jest sprawdzenie, czy Sąd ten należycie odniósł się do tego czy przyczyna udzielonego po przyjęciu zgłoszenia celnego upustu tkwiła w samej umowie, łączącej importera z eksporterem. Należy stwierdzić, że Sąd I instancji należycie odniósł się do tego zagadnienia, słusznie eksponując analizę umowy jako zasadniczy element oceny. Z umowy jednoznacznie wynikało, iż strony ukształtowały stosunek obligacyjny w ten sposób, że ostateczna cena importowanych leków zależna była od tego, w jakim zakresie ziściły się ściśle określone warunki wpływające na wysokość zastrzeżonego w umowie upustu (rabatu). Mając na uwadze treść umowy i wiedząc, o jakiej wartości leki sprzedano w danym okresie rozliczeniowym, wiadomo, o ile musi być obniżona wartość leków wynikająca z faktur wystawianych w związku z eksportem. Tak więc dopiero z chwilą udzielenia rabatów z przyczyn tkwiących w samej umowie zostaje ukształtowana cena transakcyjna. Wobec wyraźnego sformułowania klauzul umownych nie są przekonywujące zawarte w uzasadnieniu skargi kasacyjnej wywody, jakoby istniały okoliczności wskazujące na odmienny rzeczywisty zamiar stron. Twierdzenie, że eksportera z importerem łączyły dwa odrębne stosunki zobowiązaniowe, ma - zdaniem skarżącej - wynikać z treści samej umowy, podczas gdy lektura tejże prowadzi, jak wyjaśniono, do odmiennych wniosków. Wskazywany cel gospodarczy udzielenia upustu związany z pobudzeniem sprzedaży krajowej jest efektem obniżania ceny i jego realizacja sama przez się nie świadczy o tym, by wystawianie not kredytowych znajdowało inne przyczyny niż kształtowanie ceny w określony w umowie sposób. Bez istotnego związku z odtworzeniem istoty stosunku obligacyjnego pozostaje sposób księgowania uwidocznianych w notach kredytowych kwot. Posługiwanie się systemem potrąceń ma uzasadnienie w treści prawidłowo odtworzonego przez Sąd I instancji stosunku zobowiązaniowego będącego źródłem odpowiedniego roszczenia importera wobec eksportera, związanego ze zgodnym z umową ukształtowaniem ceny. Te same powody prowadzą do wniosku, że nie jest zasadny niemal identycznie jak poprzedni uzasadniany zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ p.p.s.a. poprzez odmowę uchylenia decyzji wydanej z naruszeniem art. 122, art. 187 § 1 i art. 191 Ordynacji podatkowej. Wobec ostatnio przedstawionych argumentów zasadnie Sąd I instancji podtrzymał stanowisko organu odwoławczego co do znaczenia zastrzeżenia w umowie upustów. Z kolei zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. a/ p.p.s.a. poprzez nieuchylenie decyzji wydanej z naruszeniem prawa materialnego ściśle wiąże się z zarzutami naruszenia prawa materialnego przez Sąd I instancji, które to zarzuty zostaną omówione poniżej. Zarzuty naruszenia art. 23 § 1 i § 9 Kodeksu celnego przez błędną wykładnię i zastosowanie stanowią w istocie kontynuację zarzutów naruszenia przepisów postępowania zmierzających do zakwestionowania ustaleń faktycznych Sądu I instancji, dotyczących odtworzenia stosunku obligacyjnego łączącego importera z eksporterem, a zwłaszcza prawnego znaczenia przewidzianych umową upustów określanych przez skarżącą jako premie pieniężne. W tym miejscu zaznaczyć należy, że według art. 23 § 1 Kodeksu celnego wartością celną towaru jest cena transakcyjna, to znaczy zarówno cena faktycznie zapłacona, jak i należna. Z treści art. 23 § 9 Kodeksu celnego wynika, że o tym, czy płatność w określonej wysokości stanowi cenę faktycznie zapłaconą lub należną przesądza to, czy została lub ma być dokonana jako warunek sprzedaży. Stąd też jeśli, jak to wykazano w niniejszej sprawie, cena z przyczyn tkwiących w umowie poprzedzającej obrót z zagranicą obliczana jest z uwzględnieniem przewidzianych tą umową upustów, stanowi cenę zapłaconą lub należną dopiero po odliczeniu tych upustów, choćby odliczenie następowało już po przyjęciu zgłoszenia celnego. Nie jest również zasadny zarzut naruszenia art. 2 Konstytucji RP. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego sama zmiana przez organy celne wcześniej wyrażanego stanowiska w zakresie wykładni i stosowania przepisów celnych jest dopuszczalna i nie narusza zasady demokratycznego państwa prawa. Przeciwnie, w państwie prawa prawo powinno być interpretowane przede wszystkim prawidłowo, a nie tylko z uwzględnieniem wcześniej stosowanej wykładni. Wbrew stanowisku prezentowanemu w skardze kasacyjnej nie można twierdzić, że znajomość nowego sposobu interpretacji w sposób istotny mogłaby wpłynąć na zachowanie importera, to jest pozwoliłaby na uniknięcie konsekwencji nieuwzględnienia premii w zgłoszeniu celnym. Pozwoliłoby to jedynie uniknąć postępowania w przedmiocie uznania zgłoszenia celnego za nieprawidłowe. Efekty działania strony świadomej istnienia zmienionej interpretacji przepisów byłyby jednak zbieżne ze skutkami postępowania weryfikacyjnego. Przekonanie skarżącej o instrumentalnym traktowaniu postępowania ma natomiast charakter subiektywny i pozostaje bez związku z koniecznością realizacji obowiązków przez organy celne. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną, jako pozbawioną uzasadnionych podstaw. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono w oparciu o art. 204 pkt 1 p.p.s.a. oraz art. 205 § 3 p.p.s.a. w związku z § 14 ust. 2 pkt 2 lit. c/ rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz.U. Nr 163, poz. 1349 ze zm.).
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI