I GSK 509/19
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi kasacyjnej Ministra Finansów od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który uchylił postanowienie Ministra odmawiające wszczęcia postępowania w sprawie uchylenia lub zmiany decyzji dotyczącej zwrotu nienależnie uzyskanej części subwencji ogólnej. Minister Finansów zarzucił sądowi pierwszej instancji naruszenie przepisów postępowania, w szczególności art. 61a § 1 k.p.a., argumentując, że istniał "abstrakcyjny" brak możliwości zastosowania art. 155 k.p.a. do decyzji wydawanych na podstawie art. 37 ust. 1 pkt 2 ustawy o dochodach jednostek samorządu terytorialnego. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, stwierdzając, że zarzuty Ministra są nieuzasadnione. Sąd podkreślił, że art. 61a § 1 k.p.a. stanowi podstawę odmowy wszczęcia postępowania tylko w przypadku wystąpienia negatywnej przesłanki procesowej lub braku pozytywnej, a stwierdzenie tej okoliczności nie powinno wymagać rozbudowanych czynności wyjaśniających. Sąd zaznaczył, że stosowanie trybu uchylenia lub zmiany decyzji na podstawie art. 155 k.p.a. nie jest ograniczone do decyzji, w których organ dysponuje uznaniem administracyjnym, a przepis ten nie zawiera takiego zastrzeżenia. Ponadto, sąd wskazał, że analiza wniosku strony nie może być "abstrakcyjna", lecz musi stanowić weryfikację konkretnego żądania. W konsekwencji, NSA uznał, że WSA zasadnie uchylił zaskarżone postanowienia, a skarga kasacyjna Ministra Finansów podlegała oddaleniu.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja art. 61a § 1 k.p.a. w kontekście odmowy wszczęcia postępowania, zwłaszcza gdy organ dokonuje oceny prawnej zamiast formalnej analizy przesłanek procesowych. Podkreślenie konieczności konkretnej, a nie abstrakcyjnej analizy wniosku strony.
Dotyczy specyficznej sytuacji odmowy wszczęcia postępowania w sprawie uchylenia lub zmiany decyzji ostatecznej dotyczącej zwrotu subwencji ogólnej, ale zasady interpretacji art. 61a § 1 k.p.a. mają szersze zastosowanie.
Zagadnienia prawne (2)
Czy odmowa wszczęcia postępowania w sprawie uchylenia lub zmiany decyzji ostatecznej, dotyczącej zwrotu nienależnie uzyskanej subwencji ogólnej, może nastąpić na podstawie "abstrakcyjnego" braku możliwości zastosowania art. 155 k.p.a. do decyzji wydawanych na podstawie art. 37 ust. 1 pkt 2 ustawy o dochodach jednostek samorządu terytorialnego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, odmowa wszczęcia postępowania na podstawie art. 61a § 1 k.p.a. wymaga stwierdzenia konkretnej negatywnej przesłanki procesowej lub braku pozytywnej, a nie abstrakcyjnej analizy braku możliwości zastosowania przepisów prawa materialnego.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że art. 61a § 1 k.p.a. służy do odmowy wszczęcia postępowania w przypadku jasnego braku przesłanek procesowych, a nie do sytuacji wymagających pogłębionych rozważań prawnych. Stosowanie art. 155 k.p.a. nie jest ograniczone do decyzji uznaniowych, a analiza wniosku strony musi być konkretna, a nie abstrakcyjna.
Czy sąd administracyjny pierwszej instancji prawidłowo uchylił postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania, uznając, że organ dokonał merytorycznej oceny wniosku zamiast formalnej analizy przesłanek procesowych?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, sąd pierwszej instancji zasadnie uchylił postanowienie, ponieważ analiza organu wykraczała poza ramy formalnej oceny przesłanek procesowych i stanowiła w istocie merytoryczną ocenę wniosku.
Uzasadnienie
NSA zgodził się z oceną WSA, że postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania zawierało w sobie merytoryczną ocenę wniosku strony, co naruszało art. 61a § 1 k.p.a. i uzasadniało uchylenie tego postanowienia.
Przepisy (8)
Główne
k.p.a. art. 61a § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Podstawa odmowy wszczęcia postępowania, wymaga stwierdzenia negatywnej przesłanki procesowej lub braku pozytywnej, nie może opierać się na abstrakcyjnej analizie.
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa uchylenia zaskarżonego aktu przez sąd administracyjny w przypadku naruszenia przepisów postępowania.
p.p.s.a. art. 135
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Obowiązek sądu administracyjnego do uchylenia zaskarżonej decyzji lub postanowienia, jeśli naruszają prawo.
Ustawa o dochodach jednostek samorządu terytorialnego art. 37 § ust. 1 pkt 2
Przepis określający podstawę wydania decyzji dotyczącej zwrotu nienależnie uzyskanej subwencji.
Pomocnicze
k.p.a. art. 155
Kodeks postępowania administracyjnego
Tryb uchylenia lub zmiany decyzji ostatecznej, nie jest ograniczony do decyzji uznaniowych i nie zawiera zastrzeżeń wyłączających jego stosowanie.
p.p.s.a. art. 151
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd oddala skargę, jeśli brak jest podstaw do jej uwzględnienia.
p.p.s.a. art. 141 § § 4
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Wymogi dotyczące uzasadnienia wyroku sądu administracyjnego.
p.p.s.a. art. 133 § § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Obowiązek sądu do oparcia rozstrzygnięcia na podstawie akt sprawy.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Odmowa wszczęcia postępowania na podstawie art. 61a § 1 k.p.a. wymaga stwierdzenia konkretnych przesłanek procesowych, a nie abstrakcyjnej analizy braku możliwości zastosowania przepisów prawa materialnego. • Analiza wniosku strony przez organ administracji musi być konkretna, a nie abstrakcyjna. • Sąd pierwszej instancji zasadnie uchylił postanowienie, gdy organ dokonał merytorycznej oceny wniosku zamiast formalnej analizy przesłanek procesowych.
Odrzucone argumenty
Istnienie "abstrakcyjnego" braku możliwości zastosowania art. 155 k.p.a. do decyzji wydawanych na podstawie art. 37 ust. 1 pkt 2 ustawy o dochodach jednostek samorządu terytorialnego uzasadnia odmowę wszczęcia postępowania. • Sąd pierwszej instancji naruszył przepisy postępowania, w tym art. 61a § 1 k.p.a., uchylając postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania.
Godne uwagi sformułowania
"abstrakcyjny" brak możliwości zastosowania art. 155 k.p.a. • analiza zaskarżonego postanowienia i poprzedzającego ten akt postanowienia wydanego w pierwszej instancji dowodzi, że w rozstrzygnięciu formalnym organu kryje się w istocie merytoryczna ocena wniosku strony. • dokonywana przez organ administracji publicznej ocena wniosku nie może być – jak określono w skardze kasacyjnej – "abstrakcyjna", lecz ma stanowić weryfikację konkretnego żądania zindywidualizowanego podmiotu.
Skład orzekający
Bogdan Fischer
przewodniczący
Joanna Wegner
sprawozdawca
Marek Sachajko
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja art. 61a § 1 k.p.a. w kontekście odmowy wszczęcia postępowania, zwłaszcza gdy organ dokonuje oceny prawnej zamiast formalnej analizy przesłanek procesowych. Podkreślenie konieczności konkretnej, a nie abstrakcyjnej analizy wniosku strony."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji odmowy wszczęcia postępowania w sprawie uchylenia lub zmiany decyzji ostatecznej dotyczącej zwrotu subwencji ogólnej, ale zasady interpretacji art. 61a § 1 k.p.a. mają szersze zastosowanie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Orzeczenie wyjaśnia istotne kwestie proceduralne dotyczące odmowy wszczęcia postępowania administracyjnego i rozróżnienia między oceną formalną a merytoryczną, co jest kluczowe dla praktyków prawa administracyjnego.
“Kiedy organ może odmówić wszczęcia postępowania? NSA wyjaśnia: nie wystarczy "abstrakcyjny" brak podstaw.”
Dane finansowe
WPS: 240 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.