I GSK 2252/18

Naczelny Sąd Administracyjny2022-02-25
NSAinneŚredniansa
środki unijnedofinansowanieprawo zamówień publicznychzwrot środkówkontrolabeneficjentregionalny program operacyjnykorekta finansowanaruszenie dyscypliny finansów publicznych

Podsumowanie

NSA oddalił skargę kasacyjną Zarządu Województwa Śląskiego, uznając, że Gmina A nie naruszyła przepisów Prawa zamówień publicznych w stopniu uzasadniającym zwrot dofinansowania unijnego.

Sprawa dotyczyła zwrotu części dofinansowania unijnego przez Gminę A z powodu rzekomych naruszeń Prawa zamówień publicznych (PZP). Gmina zarzucono niezamieszczenie w ogłoszeniu o zamówieniu opisu sposobu oceny warunków udziału oraz brak programu funkcjonalno-użytkowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję o zwrocie środków. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną organu, uznając, że opis w ogłoszeniu był wystarczający, a kwestia programu funkcjonalno-użytkowego wymagała dalszych ustaleń, co czyniło zarzut przedwczesnym.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Zarządu Województwa Śląskiego od wyroku WSA w Gliwicach, który uchylił decyzję o zwrocie części dofinansowania unijnego dla Gminy A. Gminie zarzucono naruszenie Prawa zamówień publicznych (u.p.z.p.) poprzez niezamieszczenie w ogłoszeniu o zamówieniu opisu sposobu oceny warunków udziału w postępowaniu (art. 41 pkt 7 i art. 22 ust. 3 u.p.z.p.) oraz brak sporządzenia programu funkcjonalno-użytkowego (art. 29 ust. 1 i 2 w zw. z art. 31 ust. 2 u.p.z.p.). Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że ogłoszenie o zamówieniu spełniało minimalne kryteria, a opis sposobu oceny warunków, choć niepełny, nie ograniczał uczciwej konkurencji, zwłaszcza przy jednoczesnym odesłaniu do SIWZ. Sąd uznał również, że kwestia obowiązku sporządzenia programu funkcjonalno-użytkowego była przedwczesna, gdyż nie ustalono, czy przedmiot zamówienia wymagał projektowania i wykonania robót budowlanych w rozumieniu prawa budowlanego. Naczelny Sąd Administracyjny podzielił stanowisko WSA. W odniesieniu do zarzutów naruszenia art. 41 pkt 7 i art. 22 ust. 3 u.p.z.p., NSA podkreślił, że ogłoszenie o zamówieniu ma na celu informowanie o postępowaniu i jego podstawowych warunkach, a pełna treść SIWZ jest dostępna online. Różnice między ogłoszeniem a SIWZ nie są prawnie doniosłe, chyba że utrudniają przygotowanie oferty lub ograniczają konkurencję, czego w tej sprawie nie wykazano. NSA uznał, że nie doszło do naruszenia tych przepisów. W kwestii naruszenia art. 29 ust. 1 i 2 w zw. z art. 31 ust. 2 u.p.z.p., NSA stwierdził, że zarzut skargi kasacyjnej dotyczył w istocie kwestionowania ustaleń faktycznych sądu I instancji, co nie jest dopuszczalne w ramach zarzutu naruszenia prawa materialnego. Ponieważ nie podniesiono zarzutu naruszenia przepisów postępowania (np. art. 7, 77 k.p.a.), ocena sądu I instancji o przedwczesności wypowiedzenia się w tej kwestii pozostała bez podstaw do jej podważenia. W konsekwencji, NSA oddalił skargę kasacyjną jako niezasadną i zasądził koszty postępowania.

Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.

Sprawdź

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, jeśli opis w ogłoszeniu spełnia kryteria minimalne, nie ogranicza uczciwej konkurencji, a SIWZ jest dostępna i zawiera pełne informacje.

Uzasadnienie

Ogłoszenie ma charakter informacyjny, a SIWZ zawiera szczegóły. Różnice są dopuszczalne, o ile nie wprowadzają w błąd ani nie ograniczają konkurencji. W tej sprawie nie wykazano negatywnego wpływu na krąg oferentów.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (15)

Główne

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a) i c)

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 183 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

u.p.z.p. art. 22 § ust. 3

Ustawa z dnia 29 stycznia 2004 r. - Prawo zamówień publicznych

u.p.z.p. art. 29 § ust. 1 i 2

Ustawa z dnia 29 stycznia 2004 r. - Prawo zamówień publicznych

u.p.z.p. art. 31 § ust. 2

Ustawa z dnia 29 stycznia 2004 r. - Prawo zamówień publicznych

u.p.z.p. art. 41 § pkt 7

Ustawa z dnia 29 stycznia 2004 r. - Prawo zamówień publicznych

k.p.a. art. 7

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77 § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 107 § § 3

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

p.p.s.a. art. 141 § § 4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 153

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 188

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 204 § pkt 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie

Argumenty

Skuteczne argumenty

Ogłoszenie o zamówieniu, mimo niepełnego opisu sposobu oceny warunków udziału, spełniało minimalne wymogi i nie ograniczało konkurencji, zwłaszcza przy odesłaniu do SIWZ. Kwestia obowiązku sporządzenia programu funkcjonalno-użytkowego była przedwczesna z uwagi na brak ustaleń co do charakteru zamówienia jako robót budowlanych.

Odrzucone argumenty

Niezamieszczenie w ogłoszeniu o zamówieniu pełnego opisu sposobu oceny warunków udziału w postępowaniu stanowi naruszenie art. 41 pkt 7 i art. 22 ust. 3 u.p.z.p. Niesporządzenie programu funkcjonalno-użytkowego stanowi naruszenie art. 29 ust. 1 i 2 w zw. z art. 31 ust. 2 u.p.z.p.

Godne uwagi sformułowania

Ogłoszenie zawierające minimalne warunki oceny kryteriów o których mowa w postępowaniu oraz podstawy wykluczenia, zamieszczone zostało na stronie internetowej, gdzie jednocześnie umożliwiono łatwe zapoznanie się ze Specyfikacją Istotnych Warunków Zamówienia (SIWZ). Wobec argumentów organu o możliwości zachwiania przez działanie zamawiającego w tym zakresie zasad uczciwej konkurencji, Sąd podniósł, że organ nie wskazał na wniesienie w związku z takim zagrożeniem odwołania bądź sprzeciwu przez któregokolwiek uczestnika. Tymczasem ustalenia w tym zakresie, tj. ustalenie czy miało nastąpić projektowanie i wykonanie robót budowlanych w rozumieniu prawa budowlanego, miały zasadnicze znaczenie dla wymogu sporządzenia programu funkcjonalno-użytkowego, stosownie do art. 6, art. 7, art. 9, art. 11 k.p.a. W istocie więc wnoszący skargę kasacyjną zarzuca organowi niewłaściwe zastosowanie tych przepisów, a de facto kwestionuje dokonaną przez Sąd I instancji ocenę ustalonego w sprawie stanu faktycznego, który został przyjęty przez organ za podstawę rozstrzygnięcia.

Skład orzekający

Hanna Kamińska

przewodniczący

Ludmiła Jajkiewicz

sprawozdawca

Izabella Janson

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja wymogów dotyczących ogłoszeń o zamówieniach publicznych i SIWZ, a także kwestia obowiązku sporządzania programu funkcjonalno-użytkowego w kontekście środków unijnych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznego stanu faktycznego i przepisów Prawa zamówień publicznych w brzmieniu obowiązującym w czasie udzielania zamówienia.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnych kwestii proceduralnych w zamówieniach publicznych związanych ze środkami unijnymi, co jest istotne dla praktyków prawa zamówień i beneficjentów funduszy UE.

Czy ogłoszenie o zamówieniu musi być identyczne z SIWZ? NSA wyjaśnia kluczowe zasady.

Dane finansowe

WPS: 137 565,56 PLN

Sektor

budownictwo

Agent AI dla prawników

Masz pytanie dotyczące tej sprawy?

Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.

Wyszukiwanie w 1,4 mln orzeczeń SN, NSA i sądów powszechnych
Dogłębna analiza z powołaniem na źródła
Zadawaj pytania uzupełniające — jak rozmowa z ekspertem

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

I GSK 2252/18 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2022-02-25
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2018-05-18
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Hanna Kamińska /przewodniczący/
Izabella Janson
Ludmiła Jajkiewicz /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6559
Hasła tematyczne
Środki unijne
Sygn. powiązane
IV SA/Gl 898/17 - Wyrok WSA w Gliwicach z 2018-01-31
Skarżony organ
Zarząd Województwa
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2010 nr 113 poz 759
art. 22 ust. 3, art. 29 ust. 1 i 2, art. 31 ust. 2, art. 41 pkt 7
Ustawa z dnia 29 stycznia 2004 r. - Prawo zamówień publicznych - tekst jednolity
Dz.U. 2020 poz 256
art. 7, art. 77 § 1, art. 107 § 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Hanna Kamińska Sędzia NSA Ludmiła Jajkiewicz (spr.) Sędzia del. WSA Izabella Janson Protokolant Kacper Tybuszewski po rozpoznaniu w dniu 25 lutego 2022 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Zarządu Województwa Śląskiego od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 31 stycznia 2018 r. sygn. akt IV SA/GI 898/17 w sprawie ze skargi Gminy A na decyzję Zarządu Województwa Śląskiego z dnia [...] lipca 2017 r. nr [...] w przedmiocie zobowiązania do zwrotu części dofinansowania z udziałem środków z budżetu Unii Europejskiej 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od Zarządu Województwa Śląskiego na rzecz Gminy A 4050 (cztery tysiące pięćdziesiąt) złotych tytułem kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wyrokiem z 31 stycznia 2018 r., sygn. akt IV SA/Gl 898/17, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.2022.329; dalej: p.p.s.a.), po rozpoznaniu sprawy ze skargi Gminy A (dalej również: beneficjent, strona) uchylił zaskarżoną decyzję Zarządu Województwa Śląskiego z [...] lipca 2017 r. oraz poprzedzającą ją decyzję tego organu z [...] kwietnia 2017 r. w przedmiocie zwrotu części dofinansowania projektu współfinansowanego ze środków objętych Regionalnym Programem Operacyjnym Województwa Śląskiego.
Przedstawiając stan sprawy Sąd wskazał, że 17 kwietnia 2013 r. została zawarta pomiędzy Województwem Śląskim a Gminą A umowa o dofinansowanie projektu pn. "Zakup i montaż kolektorów słonecznych szansą na poprawę jakości powietrza w gminie A" (zmieniona kolejnymi aneksami), mocą której przyznano Gminie dofinansowanie ze środków Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego w kwocie nieprzekraczającej 3.973.364,30 zł i stanowiącej nie więcej niż 85% kwoty całkowitych wydatków kwalifikowalnych projektu.
W dniach od 29 listopada - 2 grudnia 2013 r. Instytucja Zarządzająca przeprowadziła kontrolę ex-post ww. zamówienia publicznego, w wyniku której stwierdziła naruszenie przez beneficjenta przepisów ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r. Prawo zamówień publicznych (t.j. Dz.U.2010.113.759 ze zm.; dalej: u.p.z.p.), w tym:
1. art. 41 pkt 7 oraz art. 22 ust. 3 u.p.z.p. poprzez niezamieszczenie w ogłoszeniu o zamówieniu opisu sposobu dokonania oceny spełnienia warunków udziału w postępowaniu w zakresie wiedzy i doświadczenia oraz potencjału kadrowego;
2. art. 29 ust. 1 i 2 w zw. z art. 31 ust. 2 u.p.z.p. poprzez niesporządzenie programu funkcjonalno-użytkowego, do czego zamawiający był zobligowany na podstawie art. 31 ust. 2 u.p.z.p.
Pismem z 23 października 2015 r. organ poinformował Gminę o stwierdzeniu tych nieprawidłowości i określeniu korekty finansowej w wysokości 5%, tj. 137.565,56 zł, podlegającej zwrotowi na rzecz Instytucji Zarządzającej. Po bezskutecznym upływie terminu zwrotu organ 6 września 2016 r. wszczął postępowanie administracyjne w tej sprawie.
Decyzją z [...] kwietnia 2017 r. Zarząd Województwa Śląskiego - Instytucja Zarządzająca Regionalnym Programem Operacyjnym Województwa Śląskiego na lata 2007-2013 określił Gminie A kwotę części dofinansowania przypadającą do zwrotu w wysokości 137.565,56 zł wraz z odsetkami za zwłokę, wypłaconego na podstawie umowy z 17 kwietnia 2013 r. wraz z aneksami, zawartej w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Śląskiego na lata 2007-2013, Priorytet V Środowisko, Działanie 5.3. Czyste powietrze i odnawialne źródła energii, współfinansowanego z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, w związku ze stwierdzeniem przez Instytucję Zarządzającą nieprawidłowości przy wykorzystaniu środków finansowych otrzymanych przez beneficjenta z płatności ze środków europejskich na realizację projektu pn. "Zakup i montaż kolektorów słonecznych szansą na poprawę jakości powietrza w gminie A".
Po rozpatrzeniu wniosku Gminy o ponowne rozpatrzenie sprawy, Zarząd Województwa Śląskiego decyzją z [...] lipca 2017 r. utrzymał w mocy rozstrzygnięcie wydane w pierwszej instancji.
Uwzględniając skargę Sąd wskazał, że badając legalność zaskarżonych decyzji stwierdził naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego w stopniu uzasadniającym ich uchylenie.
W ocenie Sądu istota sporu sprowadza się do odpowiedzi na pytanie, czy w realiach rozpoznawanej sprawy zachodziły podstawy do orzeczenia o zwrocie przez stronę skarżącą części dofinansowania ze względu na możliwość sfinansowania nieuzasadnionego wydatku spowodowaną naruszeniem przepisu prawa.
Sąd wskazał, że dla zaistnienia obowiązku stosowania korekt i zwrotu środków unijnych muszą zostać spełnione łącznie dwie przesłanki: 1) musi wystąpić naruszenie procedur obowiązujących przy wykorzystaniu środków unijnych, 2) naruszenie to powoduje lub może spowodować szkodę w budżecie ogólnym UE.
W rozpoznawanej sprawie Instytucja Zarządzająca zarzuciła beneficjentowi naruszenie art. 41 pkt 7 oraz art. 22 ust. 3 u.p.z.p. poprzez niezamieszczenie w ogłoszeniu o zamówieniu opublikowanym w BZP 25 kwietnia 2013 r. opisu sposobu dokonania oceny spełnienia warunków udziału w postępowaniu w zakresie wiedzy i doświadczenia oraz potencjału kadrowego. Opis ten miał stanowić kryterium wyboru wykonawcy, który będzie w stanie wykonać zamówienia należycie, szczególnie, że konsekwencją niewykazania przez wykonawcę spełniania warunków udziału w postępowaniu jest wykluczenie wykonawcy z postępowania, a następnie uznanie jego oferty za odrzuconą i odrzucenie oferty.
Zdaniem Sądu treść przedmiotowego ogłoszenia o zamówieniu wypełnia kryteria minimalne określone w art. 41 pkt 7 u.p.z.p., tj. zawiera warunki udziału w postępowaniu oraz wskazuje sposób ich oceny, choć w sposób niepełny. Została jednak sformułowana w sposób, który nie ogranicza uczciwej konkurencji. Sąd podkreślił, że ogłoszenie zawierające minimalne warunki oceny kryteriów o których mowa w postępowaniu oraz podstawy wykluczenia, zamieszczone zostało na stronie internetowej, gdzie jednocześnie umożliwiono łatwe zapoznanie się ze Specyfikacją Istotnych Warunków Zamówienia (SIWZ). Przedstawiony w ogłoszeniu opis sposobu dokonania oceny spełniania warunków Wiedzy i doświadczenia oraz Osób zdolnych do wykonania zamówienia - był związany z przedmiotem zamówienia, a przy tym, zdaniem Sądu, proporcjonalny do przedmiotu zamówienia i pozwalał – z uwzględnieniem zawartego w ogłoszeniu odesłania do pełnej treści SIWZ – na zweryfikowanie zdolności wykonawcy do należytego wykonania udzielanego zamówienia. W związku z tym, w ocenie Sądu, nie doszło do naruszenia art. 41 pkt 7 oraz art. 22 ust. 3 u.p.z.p. w stopniu, który miał wpływ na wynik sprawy. Konieczność określenia takich samych wymagań w ogłoszeniu i SIWZ nie oznacza obligatoryjnie, że pomiędzy tymi dokumentami nie może zachodzić jakakolwiek różnica. Wobec argumentów organu o możliwości zachwiania przez działanie zamawiającego w tym zakresie zasad uczciwej konkurencji, Sąd podniósł, że organ nie wskazał na wniesienie w związku z takim zagrożeniem odwołania bądź sprzeciwu przez któregokolwiek uczestnika.
Przechodząc do kwestii naruszenia art. 29 ust. 1 i 2 w zw. z art. 31 ust. 2 u.p.z.p. poprzez niesporządzenie programu funkcjonalno-użytkowego, do czego zamawiający był zobligowany na podstawie art. 31 ust. 2 u.p.z.p. Sąd wskazał, że w myśl art. 29 ust. 1 i 2 tej ustawy, przedmiot zamówienia opisuje się w sposób jednoznaczny i wyczerpujący, za pomocą dostatecznie dokładnych i zrozumiałych określeń, uwzględniając wszystkie wymagania i okoliczności mogące mieć wpływ na sporządzenie oferty. Przedmiotu zamówienia nie można opisywać w sposób, który mógłby utrudniać uczciwą konkurencję.
Sąd wskazał, że w decyzji zarówno organu I instancji jak II instancji nie sposób odnaleźć ustaleń i treści wskazujących na to, że przedmiotem zamówienia pn. "Zakup i montaż kolektorów słonecznych szansą na poprawę jakości powietrza w gminie A" jest zaprojektowanie i wykonanie robót budowlanych w rozumieniu Prawa budowlanego. Treść SIWZ – opis przedmiotu zamówienia (część III) wskazuje, że przedmiotem zamówienia jest realizacja celu zgodnego z projektem: "Zakup i montaż kolektorów słonecznych szansą na poprawę jakości powietrza w Gminie A", polegającego na zakupie i instalacji solarnych systemów grzewczych centralnej wody użytkowej w celu zapewnienia mieszkańcom Gminy A alternatywnego źródła energii cieplnej, w związku z ochroną środowiska oraz obniżenia kosztów wytworzenia i wykorzystania energii. Instalacje zostaną zamontowane na 537 obiektach prywatnych oraz 20 obiektach użyteczności publicznej w 14 miejscowościach Gminy A." Tymczasem ustalenia w tym zakresie, tj. ustalenie czy miało nastąpić projektowanie i wykonanie robót budowlanych w rozumieniu prawa budowlanego, miały zasadnicze znaczenie dla wymogu sporządzenia programu funkcjonalno-użytkowego, stosownie do art. 6, art. 7, art. 9, art. 11 k.p.a. Organ przepisom tym uchybił w powyższym zakresie.
W ocenie Sądu w tym stanie rzeczy, w ustalonym stanie faktycznym, zarzuty naruszenia art. 7, art. 77 i art. 80 oraz art. 107 § 3 k.p.a. są zasadne a zarzuty naruszenia art. 31 ust. 2 w zw. 29 ust. 1 i 2 u.p.z.p., zdaniem Sądu, przedwczesne, gdyż sprawa wymaga w tym zakresie przeprowadzenia stosownego postępowania.
Niezależnie od powyższego Sąd podkreślił, że zastosowany w sprawie tzw. Taryfikator w punkcie 20 przewiduje 5% wskaźnik korekty w przypadku naruszenia art. 29 ust. 1 u.p.z.p. poprzez opisanie przedmiotu zamówienia w sposób niejednoznaczny, niewyczerpujący itp. Taryfikator nie przewiduje korekty za brak programu funkcjonalno-użytkowego. W tym stanie rzeczy prowadząc sprawę ponownie, o ile poczynione ustalenia będą to uzasadniały, organ powinien wykazać zasadność zastosowania tego wskaźnika do braku programu funkcjonalno-użytkowego.
W przedmiotowej sprawie nie można zdaniem Sądu pominąć i tego, że kwestia naruszenia przepisów art. 41 pkt 7 oraz art. 22 ust. 3 u.p.z.p. poprzez zaniechanie umieszczenia w treści ogłoszenia opisu sposobu dokonania oceny spełniania warunków udział w postępowaniu odnoszących się do wiedzy i doświadczenia wykonawców oraz potencjału kadrowego, a także art. 29 ust. 1 i 2 oraz art. 31 ust. 2 u.p.z.p. poprzez zaniechanie sporządzenia programu funkcjonalno-użytkowego – była przedmiotem postępowania przed Regionalną Komisją Orzekającą w Sprawach Naruszenia Dyscypliny Finansów Publicznych. Komisja ta, badając czy doszło do naruszenia ww. przepisów i przez to naruszenia dyscypliny finansów publicznych, stwierdziła, że naruszenia takiego nie było.
Zdaniem Sądu orzeczenie Regionalnej Komisji Orzekającej z 1 sierpnia 2014 r. nie ma wiążącego wpływu na rozstrzygnięcie w niniejszej sprawie, na co słusznie zwrócił uwagę organ II instancji. Tym niemniej, mając na uwadze, że orzeczenie Komisji rozstrzygało o kwestii naruszenia art. 31 ust. 2 w zw. 29 ust. 1 i 2 a także art. 41 pkt 7 oraz art. 22 ust. 3 u.p.z.p. i wpływu tego naruszenia na finanse publiczne, a przedmiotem niniejszego postępowania jest ta sama problematyka – orzeczenie Komisji nie może zostać skwitowane stwierdzeniem, że Instytucja Zarządzająca jest uprawniona i zobowiązana samodzielnie przeprowadzić kontrolę realizacji programu operacyjnego.
Skargę kasacyjną – zaskarżając wyrok w całości, powołując się na treść art. 173 § 2 p.p.s.a. – wniósł Zarząd Województwa Śląskiego, zarzucając naruszenie:
• przepisów postępowania, tj.:
1. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a., które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy a polegające na błędnym ustaleniu stanu faktycznego w części dotyczącej zarzutu naruszenia przepisu art. 41 pkt 7 w zw. z art. 23 ust. 3 u.p.z.p. i przyjęciu, że zarzut organu dotyczył naruszenia zasad uczciwej konkurencji przez skarżącą pomimo, że ustalenie takie nie zostało przez organ dokonane (art. 7 k.p.a.) i nie zostało zamieszczone w treści decyzji administracyjnej (art. 107 § 3 k.p.a.) i chociaż nie stanowiło części decyzji to zdeterminowało rozstrzygnięcie Sądu I instancji;
2. art. 141 § 4 w zw. z art. 153 p.p.s.a., które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez wadliwe uzasadnienie wyroku i niezawarcie w nim wyczerpującego wyjaśnienia co do dalszego postępowania organu wobec orzeczenia Regionalnej Komisji Orzekającej w Sprawach Naruszenia Dyscypliny Finansów Publicznych i brak wyjaśnienia co do tego jak należy traktować orzeczenie innego organu na gruncie postępowania administracyjnego, co powoduje że wyrok w tej części nie daje się wykonać;
• przepisów prawa materialnego, tj.;
1. art. 41 pkt 7 w zw. z art. 22 ust. 3 u.p.z.p. poprzez ich błędną wykładnię prowadzącą do przyjęcia, że ogłoszenie o zamówieniu wypełnia kryteria minimalne wskazane w treści przepisu art. 41 pkt 7 u.p.z.p., zaś odesłanie do treści Specyfikacji Istotnych Warunków Zamówienia wyczerpuje obowiązek Zamawiającego do prawidłowego i pełnego wskazania warunków udziału w postępowaniu i opisu sposobu spełniania tychże warunków i uznanie że nie doszło do nieprawidłowości w sytuacji gdy jej wystąpienie jest niepodważalne, szczególnie wobec przyznania przez Sąd I Instancji, że w treści ogłoszenia o zamówieniu istotnie brak jest wymaganych przez ustawę Prawo zamówień publicznych elementów, w sytuacji gdy oba te dokumenty (SIWZ i ogłoszenie) muszą być ze sobą spójne;
2. art. 29 ust. 1 i 2 w zw. z art. 31 ust. 2 u.p.z.p., poprzez ich błędną wykładnię prowadzącą do przyjęcia że "zarzut naruszenia tych przepisów jest przedwczesny" w sytuacji gdy to na skarżącej spoczywał obowiązek opisu przedmiotu zamówienia w sposób jednoznaczny i wyczerpujący, za pomocą dostatecznie dokładnych określeń i przy uwzględnieniu wszystkich wymagań i okoliczności mogących mieć wpływ na sporządzenie oferty, a w sytuacji gdy zaistnieje taka konieczność winna ona sporządzić program funkcjonalno-użytkowy.
Mając na uwadze powyższe zarzuty organ na podstawie art. 188 p.p.s.a. wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i oddalenie skargi, ewentualnie – na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a. – uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gliwicach, wniósł o przeprowadzenie rozprawy oraz o zasądzenie na jego rzecz zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa procesowego.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną skarżąca Gmina wniosła o jej oddalenie oraz zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie jest zasadna.
Zgodnie z art. 183 § 1 zd. pierwsze p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W rozpoznawanej sprawie nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania określone w § 2 powołanego przepisu, co pozwoliło na rozpoznanie sprawy w zakresie wyznaczonym zarzutami skargi kasacyjnej i stosownie do art. 193 zd. drugie p.p.s.a. – przedstawienie w odniesieniu do tych zarzutów motywów rozstrzygnięcia.
Wnoszący skargę kasacyjną podniósł zarzut naruszenia przepisów postępowania oraz zarzut naruszenia prawa materialnego.
Przedmiotem kontroli Sądu I instancji była decyzja zobowiązująca Gminę A do zwrotu części dofinansowania z udziałem środków unijnych. Organ uznał, że Gmina realizując projekt pn. "Zakup i montaż kolektorów słonecznych szansą na poprawienie jakości powietrza w gminie A" dopuściła się nieprawidłowości, w rozumieniu art. 2 pkt 7 rozporządzenia nr 1083/2006. Zdaniem organu Gmina nie objęła ogłoszeniem o zamówieniu pełnej treści SIWZ w zakresie opisu sposobu dokonania oceny spełnienia warunków udziału w postępowaniu w zakresie wiedzy i doświadczenia oraz potencjału kadrowego, czym naruszyła art. 41 pkt 7 oraz art. 22 ust. 3 u.p.z.p., a także – nie sporządziła programu funkcyjno – użytkowego, czym naruszyła art. 29 ust. 1 i 2 w zw. z art. 31 ust. 2 u.p.z.p. Odmiennego zdania jest natomiast Sąd I instancji, który uważa, że Gmina nie naruszyła art. 41 pkt 7 oraz art. 22 ust. 3 u.p.z.p., natomiast co do naruszenia art. 29 ust. 1 i 2 w zw. z art. 31 ust. 2 u.p.z.p. wypowiadanie się w tej kwestii jest przedwczesne, ponieważ organ nie wykazał, aby projekt wymagał projektowania i wykonania robót budowlanych, w rozumieniu prawa budowlanego, a tym samym – aby istniał obowiązek sporządzenia dla tego projektu programu funkcyjno – użytkowego.
Odnosząc się w pierwszej kolejności do podniesionego w skardze kasacyjnej zarzutu naruszenia art. 41 pkt 7 i art. 22 ust. 3 u.p.z.p. należy zauważyć, że stosownie do tych przepisów ogłoszenie o zamówieniu, o którym mowa w art. 40 ust. 1, powinno zawierać co najmniej warunki udziału w postępowaniu oraz opis sposobu dokonywania oceny spełniania tych warunków, tj.: 1) posiadania uprawnień do wykonywania określonej działalności lub czynności, jeżeli przepisy prawa nakładają obowiązek ich posiadania; 2) posiadania wiedzy i doświadczenia; 3) dysponowania odpowiednim potencjałem technicznym oraz osobami zdolnymi do wykonania zamówienia; 4) sytuacji ekonomicznej i finansowej. Informacje, które powinny znaleźć się w ogłoszeniu, niezbędne minimum, powinny być na tyle sprecyzowane, aby wykonawca po ich analizie mógł podjąć decyzję co do uczestniczenia w postępowaniu. Postanowienia ogłoszenia o zamówieniu powinny być zgodne z postanowieniami SIWZ, co nie oznacza jednak, że muszą być one tożsame, a jedynie, że nie mogą prowadzić do rozbieżności i wprowadzać potencjalnych oferentów w błąd. Sposób przekazania treści zarówno w ogłoszeniu o zamówieniu jak i SIWZ ma bowiem wpływ na krąg podmiotów zainteresowanych postępowaniem, jak też – na podjęcie decyzji co do złożenia przez wykonawcę oferty. Powinny więc urzeczywistniać fundamentalną zasadę postępowania zamówień publicznych, tj. zasadę uczciwej konkurencji i równego traktowania, wyrażoną w art. 7 ust. 1 u.p.z.p. SIWZ jako podstawowy dokument zamówienia może jednak zawierać więcej treści niż ogłoszenie o zamówieniu. Celem ogłoszenia o zamówieniu nie jest bowiem powielanie wszystkich zapisów z SIWZ, a jedynie umożliwienie szerokiemu kręgu podmiotów powzięcie informacji o tym, że toczy się postępowanie, którym mogą być zainteresowani z racji prowadzonej działalności. Stąd ograniczenie informacji zamieszczanych w ogłoszeniu do tych elementów, które pozwalają na ustalenie czego ono dotyczy i na jakich warunkach jest prowadzone postępowanie należy uznać za zgodne z poddanymi kontroli sądowoadministracyjnej przepisami u.p.z.p. Trzeba też wskazać, że obligatoryjnym elementem ogłoszenia o zamówieniu jest wskazanie adresu strony internetowej, na której jest zamieszczona SIWZ, obejmująca pełny opis warunków i wymagań zamawiającego i która co do zasady powinna być publicznie dostępna już od dnia zamieszczenia ogłoszenia. Zatem jakiekolwiek różnice w treści ogłoszenia o zamówieniu i SIWZ nie mogą być uznane za prawnie doniosłe, o ile organ nie wykaże, że brak niektórych informacji w ogłoszeniu o zamówieniu względem SIWZ uniemożliwiał przygotowanie prawidłowej oferty lub ograniczał krąg potencjalnych oferentów, co w sprawie nie miało miejsca.
Z powyższych względów należało podzielić stanowisko Sądu I instancji, że w okolicznościach sprawy nie doszło do naruszenia art. 41 pkt 7 i art. 22 ust. 3 u.p.z.p.
Podsumowując, za niezasadne należało uznać zarzuty skargi kasacyjnej oparte na art. 41 pkt 7 oraz art. 22 ust. 3 u.p.z.p. i powiązanym z tymi przepisami art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. (w zw. z art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a.). Sąd I instancji, wbrew twierdzeniom autora skargi kasacyjnej, nie tylko przeprowadził prawidłową wykładnię tych przepisów, ale też dokonał prawidłowej oceny ich zastosowania w sprawie. Sąd nie wyszedł też w swoich rozważaniach poza granice sprawy. Odwołanie się do zasady uczciwej konkurencji, jak wynika z treści uzasadnienia zaskarżonego wyroku (s. 17), było bowiem reakcją na podniesioną przez organ w tym względzie argumentację. Ponadto, za niezasadny należało również uznać zarzut naruszenia art. 141 § 4 w zw. z art. 153 p.p.s.a. Wbrew twierdzeniom wnoszącego skargę kasacyjną Sąd I instancji nie tylko wyraził swój pogląd w kwestii sposobu, w jakim odniósł się organ do zarzutów skargi Gminy (opartych na orzeczeniu Regionalnej Komisji Orzeczniczej z 1 sierpnia 2014 r.) – wskazując na brak w decyzji dostatecznego merytorycznego w tym względzie umotywowania, ale również wskazał, że w jego ocenie orzeczenie to nie ma wiążącego wpływu na rozstrzygnięcie w przedmiotowej sprawie (s. 22 uzasadnienia wyroku).
Odnosząc się natomiast do podniesionego w skardze kasacyjnej zarzutu naruszenia art. 29 ust. 1 i 2 w zw. z art. 31 ust. 2 u.p.z.p. wypada zauważyć, że został on ujęty w ramach naruszenia prawa materialnego. Zatem, stosownie do art. 174 pkt 1 i art. 176 § 1 pkt 2 p.p.s.a. wnoszący skargę kasacyjną powinien był wskazać właściwą normę prawa materialnego, formę jej naruszenia (błędną wykładnię, niewłaściwe zastosowanie) oraz wyjaśnić, na czym owo naruszenie polega. Przez błędną wykładnię prawa materialnego należy rozumieć niewłaściwe jego rozumienie, natomiast przez niewłaściwe jego zastosowanie – błędne przyporządkowanie danej normy prawnej do ustalonego w sprawie stanu faktycznego. Z tego względu ocena czy doszło do naruszenia prawa materialnego przez jego niewłaściwe zastosowanie może być dokonana wyłącznie na podstawie niedającego się podważyć stanu faktycznego sprawy. Zarzut naruszenia prawa materialnego nie może bowiem służyć kwestionowaniu dokonanych w sprawie ustaleń faktycznych. Temu sprzeciwia się wprowadzony art. 174 p.p.s.a. podział podstaw kasacyjnych na materialną (pkt 1) i procesową (pkt 2).
Wnoszący skargę kasacyjną podniósł zarzut błędnej wykładni art. 29 ust. 1 i 2 w zw. z art. 31 ust. 2 u.p.z.p., co w jego ocenie doprowadziło Sąd I instancji do niezasadnego stwierdzenia, że zarzut naruszenia tych przepisów jest przedwczesny. Podniósł też, że obowiązkiem Gminy było opisanie przedmiotu zamówienia w sposób jednoznaczny i wyczerpujący przy uwzględnieniu wszystkich wymagań i okoliczności, a w razie konieczności sporządzenie programu funkcyjno – użytkowego. W istocie więc wnoszący skargę kasacyjną zarzuca organowi niewłaściwe zastosowanie tych przepisów, a de facto kwestionuje dokonaną przez Sąd I instancji ocenę ustalonego w sprawie stanu faktycznego, który został przyjęty przez organ za podstawę rozstrzygnięcia. Okoliczność ta nie podlega jednak kontroli instancyjnej w ramach zarzutu naruszenia prawa materialnego, a jedynie – przepisów postępowania. W skardze kasacyjnej, w części dotyczącej zarzutu naruszenia art. 29 ust. 1 i 2 oraz art. 31 ust. 2 u.p.z.p., taki zarzut nie został jednak sformułowany. Wnoszący skargę kasacyjną nie zarzucił Sądowi I instancji chociażby naruszenie art. 7, art. 77, art. 80 i art. 107 k.p.a. Tym samym nie została zakwestionowana dokonana przez Sąd I instancji ocena ustaleń faktycznych w zakresie potrzeby uzupełnienia materiału dowodowego, co pozwoliłoby na ocenę czy w przypadku przedmiotowego projektu istniał obowiązek sporządzenia programu funkcyjno – użytkowego, a więc, czy doszło do naruszenia art. 29 ust. 1 i 2 oraz art. 31 ust. 2 u.p.z.p. Zatem Sąd I instancji prawidłowo uznał, że w obecnym stanie sprawy wypowiadanie się w tej kwestii jest przedwczesne.
Skarga kasacyjna została oparta na nieusprawiedliwionych podstawach kasacyjnych.
Mając na względzie powyższe Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.
O kosztach postępowania Naczelny Sąd Administracyjny orzekł na podstawie art. 204 pkt 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. a) w zw. z pkt 1 lit. a) w zw. z § 2 pkt 6) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz.U.2015.1800 ze zm.).

Nie znalazłeś odpowiedzi?

Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.

Rozpocznij analizę