I GSK 50/21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNSA uchylił wyrok WSA w sprawie nadpłaty opłat za przekroczenie kwoty krajowej mleka, uznając, że WSA błędnie zinterpretował charakter orzeczenia o nadpłacie i przepisy Ordynacji podatkowej.
Sprawa dotyczyła wniosku o stwierdzenie nadpłaty opłat za przekroczenie kwoty krajowej mleka. WSA uchylił decyzję organu odmawiającą stwierdzenia nadpłaty, uznając, że organ powinien zwrócić nadwyżkę opłaty. NSA uchylił wyrok WSA, stwierdzając, że WSA błędnie zinterpretował przepisy Ordynacji podatkowej dotyczące charakteru orzeczenia o nadpłacie i kompetencji organu do jej określenia. NSA uznał skargę kasacyjną organu za zasadną.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił decyzję Dyrektora Generalnego Krajowego Ośrodka Wsparcia Rolnictwa (KOWR) odmawiającą stwierdzenia nadpłaty opłat związanych z przekroczeniem kwoty krajowej mleka. Sąd I instancji uznał, że organ powinien zwrócić nadwyżkę opłaty, kwestionując stanowisko organu odwoławczego dotyczące stosowania przepisów Ordynacji podatkowej. Dyrektor Generalny KOWR wniósł skargę kasacyjną, zarzucając WSA błędną wykładnię przepisów materialnych i proceduralnych. Główny zarzut dotyczył wadliwej oceny charakteru orzeczenia o nadpłacie, które ma charakter deklaratoryjny, a nie rozstrzyga o konkretnej kwocie. Naczelny Sąd Administracyjny uznał skargę kasacyjną za zasadną. Sąd podkreślił, że wysokość nadpłaty określa organ podatkowy, nie będąc związany żądaniem strony co do konkretnej kwoty. NSA stwierdził również, że WSA błędnie zinterpretował przepisy dotyczące zakończenia postępowania odwoławczego, sprzeczności sentencji z uzasadnieniem, zasady przekonywania i dwuinstancyjności. Dodatkowo, Sąd I instancji pominął fakt dokonania przez organ zwrotu nadpłaty przed wszczęciem postępowania sądowego. NSA uchylił wyrok WSA i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (6)
Odpowiedź sądu
Orzeczenie o stwierdzeniu nadpłaty ma charakter deklaratoryjny i potwierdza istnienie nadpłaty, a nie rozstrzyga o konkretnej kwocie pieniężnej.
Uzasadnienie
NSA podkreślił, że organ rozstrzyga w przedmiocie stwierdzenia nadpłaty i określa jej wysokość, nie będąc związany żądaniem strony co do konkretnej kwoty. Stwierdzenie nadpłaty jest potwierdzeniem faktu, a jej wysokość określa się na podstawie materiału dowodowego.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (14)
Główne
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c)
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
ustawa o organizacji rynku mleka art. 40 § 1 i 2
Ustawa z dnia 20 kwietnia 2004 r. o organizacji rynku mleka i przetworów mlecznych
p.p.s.a. art. 133 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 141 § § 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 107 § § 1 i 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 11
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 15
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
o.p. art. 72 § § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
o.p. art. 72-80
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Dz.U. 2013 poz 50
Dz.U. 2019 poz 2325
Dz.U. 2020 poz 256
Dz.U. 2019 poz 900
Argumenty
Skuteczne argumenty
Błędna wykładnia art. 72 § 1 o.p. przez WSA dotycząca charakteru orzeczenia o nadpłacie. Niewłaściwe zastosowanie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. przez WSA. Sprzeczność sentencji z uzasadnieniem decyzji organu odwoławczego (zarzut WSA uznany za niezasadny). Naruszenie zasady przekonywania (art. 11 k.p.a.) i dwuinstancyjności (art. 15 k.p.a.) przez organ (zarzut WSA uznany za niezasadny). Pominięcie przez WSA faktu dokonania zwrotu nadpłaty przez organ. Wewnętrzna sprzeczność uzasadnienia wyroku WSA (art. 141 § 4 p.p.s.a.).
Godne uwagi sformułowania
Wysokość nadpłaty określa organ podatkowy. Organ rozstrzyga w przedmiocie stwierdzenia bądź odmowy stwierdzenia nadpłaty oraz w przypadku jej stwierdzenia określa jej wysokość, nie będąc jednak związany żądaniem strony stwierdzenia nadpłaty w określonej kwocie. Przedmiotem wniosku jest bowiem stwierdzenie nadpłaty, a nie zwrot określonej kwoty pieniężnej. Sąd I instancji pominął fakt dokonania przez organ zwrotu skarżącej nadpłaty (0,30 zł), pomimo że w aktach sprawy znajdował się dowód dokonania zwrotu tej kwoty w dniu 9 grudnia 2019 r., a więc jeszcze przed wszczęciem przez skarżącą postępowania sądowoadministracyjnego.
Skład orzekający
Bogdan Fischer
przewodniczący
Michał Kowalski
sprawozdawca
Jacek Surmacz
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów Ordynacji podatkowej dotyczących nadpłaty, charakteru orzeczeń administracyjnych, stosowania art. 138 k.p.a. oraz zasad postępowania sądowoadministracyjnego."
Ograniczenia: Sprawa dotyczy specyficznego stanu faktycznego związanego z rynkiem mleka i opłatami wyrównawczymi, jednak zasady prawne są szersze.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnych kwestii proceduralnych i materialnoprawnych związanych z nadpłatami i kompetencjami organów administracji, co jest istotne dla praktyków prawa administracyjnego i podatkowego.
“NSA wyjaśnia: Nadpłata to nie żądanie zwrotu konkretnej kwoty – kluczowa interpretacja dla spraw administracyjnych.”
Dane finansowe
WPS: 3680,13 PLN
Sektor
rolnictwo
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI GSK 50/21 - Wyrok NSA Data orzeczenia 2024-10-16 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2021-01-19 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Bogdan Fischer /przewodniczący/ Jacek Surmacz Michał Kowalski /sprawozdawca/ Symbol z opisem 6553 Hasła tematyczne Środki unijne Sygn. powiązane V SA/Wa 319/20 - Wyrok WSA w Warszawie z 2020-08-13 Skarżony organ Inne Treść wyniku Uchylono zaskarżony wyrok i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny Powołane przepisy Dz.U. 2013 poz 50 art. 40 ust. 1 i 2 Ustawa z dnia 20 kwietnia 2004 r. o organizacji rynku mleka i przetworów mlecznych Dz.U. 2019 poz 2325 art. 133 § 1, art. 141 § 4 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j. Dz.U. 2020 poz 256 art. 11, art. 15 ,art. 107 § 1 i 3, art. 138 Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j. Dz.U. 2019 poz 900 art. 72 § 1 Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - tekst jedn. Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Bogdan Fischer Sędzia NSA Michał Kowalski (spr.) Sędzia del. NSA Jacek Surmacz Protokolant starszy asystent sędziego Piotr Kaczmarek po rozpoznaniu w dniu 16 października 2024 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Dyrektora Generalnego Krajowego Ośrodka Wsparcia Rolnictwa od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 sierpnia 2020 r. sygn. akt V SA/Wa 319/20 w sprawie ze skargi A w W. na decyzję Dyrektora Generalnego Krajowego Ośrodka Wsparcia Rolnictwa z dnia 29 listopada 2019 r. nr 1/PRU/ZRK/2019/DG/UCH w przedmiocie nadpłaty z tytułu opłaty naliczanej w związku z przekroczeniem przez dostawców hurtowych kwoty krajowej mleka 1. uchyla zaskarżony wyrok w całości i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie; 2. zasądza od A w W. na rzecz Dyrektora Generalnego Krajowego Ośrodka Wsparcia Rolnictwa 775 (słownie siedemset siedemdziesiąt pięć) złotych tytułem kosztów postępowania kasacyjnego. Uzasadnienie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 13 sierpnia 2020 r., sygn. akt V SA/Wa 319/20 na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (aktualnie: Dz. U. 2024 r., poz. 935 – dalej jako p.p.s.a.) w sprawie skargi A z siedzibą w W. uchylił decyzję Dyrektora Generalnego Krajowego Ośrodka Wsparcia Rolnictwa z dnia 29 listopada 2019 r. nr 1/PRU/ZRK/2019/DG/UCH w przedmiocie odmowy stwierdzenia nadpłaty. Sąd I instancji orzekał w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy. W dniu 8 sierpnia 2019 r. do Dyrektora Oddziału Terenowego Krajowego Ośrodka Wsparcia Rolnictwa w Pruszczu Gdańskim wpłynął wniosek A w W. o stwierdzenie nadpłaty w łącznej wysokości 3 680,13 zł wynikającej z poniesionej w nadmiernej wysokości i odprowadzonej przez wnioskodawcę jako podmiot skupujący opłaty za przekroczenie kwot indywidualnych w roku kwotowym 2013/2014 i 2014/2015 ustalonych dla dostawców hurtowych stosownymi decyzjami indywidualnymi Dyrektora Oddziału Terenowego Agencji Rynku Rolnego w Gdyni wydanymi w 2014 i 2015 . W dniu 6 września 2019 r. Dyrektor Oddziału Terenowego KOWR w Pruszczu Gdańskim wydał w stosunku skarżącej decyzję o odmowie stwierdzenia nadpłaty w wysokości 3 680,13 zł. Na skutek wniesionego odwołania decyzją z dnia 29 listopada 2019 r. Dyrektor Generalny KOWR uchylił zaskarżoną decyzję Dyrektora Oddziału Terenowego KOWR w Pruszczu Gdańskim i orzekł o stwierdzeniu nadpłaty w wysokości 0,30 zł. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylając zaskarżonym wyrokiem decyzję Dyrektora Generalnego Krajowego Ośrodka Wsparcia Rolnictwa z dnia 29 listopada 2019 r. stwierdził, że istota sporu skarżącej z organami KOWR dotyczy istnienia podstaw do zastosowania względem skarżącej instytucji nadpłaty uregulowanej w Ordynacji podatkowej. Sąd I instancji nie podzielił przy tym stanowiska organu odwoławczego dotyczącego przepisu art. 40 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o organizacji rynku mleka i przetworów mlecznych (tj.: Dz. U. z 2019 r. poz. 1430, dalej jako ustawa o organizacji rynku mleka) i odpowiedniego stosowania przepisów Ordynacji podatkowej. W ocenie Sądu w rozpatrywanej sprawie, jeżeli rzeczywiście skarżąca wpłaciła na rachunek bankowy organu kwotę przewyższającą o 0,30 zł kwotę jaką zobowiązana była wpłacić wobec przekroczenia przez jej dostawców kwot indywidualnych, to obowiązkiem organu był zwrot tej kwoty. W skardze kasacyjnej zaskarżono powyższy wyrok w całości wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania, ewentualnie jego uchylenie i oddalenie skargi, zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych oraz rozpoznanie sprawy na rozprawie. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" w związku z art. 72 § 1 o.p. polegającą na wadliwej ocenie charakteru orzeczenia o nadpłacie, które ma charakter deklaratoryjny, co skutkowało założeniem, że rozstrzygnięcie o istnieniu lub nie nadpłaty w istocie rozstrzyga o konkretnej, wnioskowanej kwocie, a nie - jak dyktowałaby prawidłowa wykładnia - o nadpłacie co do zasady. Powyższe skutkowało nieprawidłowym przyjęciem, że organ odwoławczy powinien w przypadku stwierdzenia istnienia nadpłaty w wysokości 0,30 zł orzec oprócz tego w zakresie żądania strony w przedmiocie stwierdzenia nadpłaty w wysokości ponad kwotę 0,30 zł, podczas gdy istnienie i wysokość nadpłaty określa organ podatkowy - żądanie może obejmować stwierdzenie nadpłaty, nie jest natomiast żądaniem konkretnej kwoty pieniężnej nawet, jeśli wnioskodawca taką kwotę pieniężną, której zwrotu oczekuje, wskaże we wniosku. Prawidłowa wykładnia prowadziłaby do wniosku, że organ rozstrzyga w przedmiocie stwierdzenia bądź odmowy stwierdzenia nadpłaty oraz w przypadku jej stwierdzenia określa jej wysokość, nie będąc związany żądaniem strony stwierdzenia nadpłaty w określonej kwocie. Poza tym zarzucono naruszenie przepisów postępowania w postaci art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" p.p.s.a. w związku z art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. przez: - błędne przyjęcie, że organ odwoławczy wydając zaskarżoną decyzję zakończył postępowanie odwoławcze w sposób odmienny niż wynika to z brzmienia art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., podczas gdy organ odwoławczy w prowadzonym postępowaniu zastosował wprost dyspozycję wynikającą z normy art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. tj. uchylił w całości zaskarżoną decyzję organu I instancji omawiającą stwierdzenia nadpłaty oraz orzekł co do istoty sprawy przez stwierdzenie nadpłaty w wysokości 0,30 zł. Sąd meriti błędnie przyjął, że organ uznając w części żądanie strony skarżącej za zasadne a w części za niezasadne, powinien w odpowiedni sposób sformułować sentencję decyzji poprzez cyt. "stwierdzając, iż w określonej części utrzymuje decyzję organu I instancji w mocy", a to z uwagi na fakt, iż decyzja organu I instancji o odmowie stwierdzenia nadpłaty była decyzją niepodzielną, a więc niemożliwe było jej uchylenie w części, co wprost suponuje Sąd meriti na stronie 5 uzasadnienia zaskarżonego wyroku; - niewłaściwe zastosowanie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. w konsekwencji przyjęcia przez Sąd I instancji, że stwierdzone naruszenie procedury administracyjnej w postaci braku orzeczenia o wnioskowanej kwocie nadpłaty ponad kwotę 0,30 zł miało istotny wpływ na wynik sprawy w sytuacji, w której naruszenie nie miało i nie mogło mieć wpływu na ten wynik i Sąd orzekający również takiego wpływu lub możliwości jego wystąpienia nie stwierdził - zwłaszcza w sytuacji, w której jedynym elementem "sporu" pomiędzy organem a stroną była kwestia wykładni przepisów prawa, nie zaś ustaleń faktycznych, które co do zasady były niesporne, a w konsekwencji uchylenie decyzji z naruszeniem przepisów postępowania, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w sytuacji, w której niezależnie od przywołanego naruszenia decyzja organu zapadłaby w dokładnie tym samym trybie, zawierałaby rozstrzygnięcie o stwierdzeniu nadpłaty w tej samej wysokości, a zatem prawa skarżącej byłyby ukształtowane tak samo jak w dotychczasowej decyzji. Dodatkowo zarzucono naruszenie przepisów postępowania tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w związku z art. 107 § 1 i 3 k.p.a. przez błędna wykładnię art. 107 § 1 i 3 k.p.a. dokonaną przez Sąd na skutek bezzasadnego uznania, że w przedmiotowej decyzji zachodzi sprzeczność sentencji decyzji z jej uzasadnieniem mająca istotny wpływ na wynik sprawy podczas, gdy zaskarżona decyzją zawiera wszystkie elementy określone w art. 107 § 1 k.p.a., zaś ustalony w sprawie stan faktyczny jest między stronami niesporny, a uzasadnienie prawne zawarte w decyzji wskazuje na konkretne przepisy prawa, które organ zastosował przy dochodzeniu do rozstrzygnięcia i uzasadnienie to odpowiada sentencji decyzji, co czyni zadość brzmieniu § 3 art. 107 k.p.a. Zarzucono również naruszenie przepisów postępowania tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" p.p.s.a. w związku z art. 11 k.p.a. poprzez błędna wykładnię art. 11 polegającą na stwierdzeniu, że organ naruszył wyrażoną w art. 11 k.p.a. zasadę przekonywania, ponieważ nie wiadomo ostatecznie jakie powinno być rozstrzygnięcie w sprawie podczas, gdy uzasadnienie decyzji zostało skonstruowane w sposób odzwierciedlający tok rozumowania organu oraz wskazywało na motywy rozstrzygnięcia. Wszystkie zarzuty strony były przeanalizowane przez organ i rzetelnie omówione podczas, gdy o naruszeniu zasady przekonywania można mówić w sytuacji, gdy organ nie odniesie się do faktów mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy. Nawet jeśli organ zawarłby w sentencji decyzji sugerowane przez Sąd meriti rozstrzygnięcie w przedmiocie odmowy stwierdzenia nadpłaty ponad kwotę 0,30 zł, nie mogłoby to mieć istotnego wpływu na stwierdzoną nadpłatę, która została określona w prawidłowej wysokości. W okolicznościach sprawy byłby to tylko zabieg proceduralny, który w żaden sposób nie wpłynąłby na rozstrzygnięcie prawne wydane w stosunku do strony. Zarzucono także naruszenie przepisów postępowania tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" p.p.s.a. w związku z art. 15 k.p.a. poprzez błędna wykładnię art. 15, polegająca na nieprawidłowym ustaleniu przez Sąd I instancji, że organ naruszył zasadę dwuinstancyjności poprzez brak prawidłowego reformatoryjnego rozstrzygnięcia sprawy, w sytuacji gdy o naruszeniu tej zasady można mówić wtedy, gdy brak jest ponownego merytorycznego rozpoznania sprawy przez organ odwoławczy, co w okolicznościach sprawy nie miało miejsca, bowiem Dyrektor Generalny KOWR przy ponownej analizie sprawy nie ograniczył się tylko do kontroli orzeczenia organu I instancji, lecz ponownie rozpoznał sprawę merytorycznie, dochodząc do innych wniosków niż organ I instancji, co znalazło odzwierciedlenie w sentencji i uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, zgodnej z dyspozycja art. 138 § 1 pkt. 2 k.p.a. Sformułowano także zarzut naruszenia przepisów postępowania w postaci art. 133 § 1 p.p.s.a. polegający na wydaniu wyroku uwzględniającego skargę i uchyleniu zaskarżonej decyzji z przyczyn formalnych, z jednoczesnym wskazówką dla organu zawartą na stronie 7 uzasadnienia zaskarżonego wyroku, że cyt. "jeśli rzeczywiście skarżąca wpłaciła na rachunek bankowy organu kwotę przewyższającą o 0,30 zł kwotę jaką zobowiązana była wpłacić wobec przekroczenia przez jej dostawców kwot indywidualnych, to obowiązkiem organu był zwrot ww. kwoty", przy czym Sąd meriti pominął całkowicie fakt, że organ dokonał zwrotu tej kwoty skarżącej w dniu 9 grudnia 2019 r. (dowód dokument nr 20 z karty przeglądowej akt), a wiec jeszcze przed skierowaniem przez skarżącą skargi do WSA, a dowód potwierdzenia dokonania tego zwrotu znajduje się w aktach sprawy. Zastosowanie się do wskazówek Sądu spowoduje wydanie przez organ przy ponownym rozpoznaniu sprawy rozstrzygnięcia w sposób tożsamy orzekającego w sferze praw i obowiązków strony, prowadzącego do dokładnie tego samego skutku, tą samą metodą, przy użyciu tych samych instrumentów. Końcowo podniesiono naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a przez wewnętrzną sprzeczność uzasadnienia zaskarżonego wyroku polegająca na powołaniu i aprobacie przez Sąd I instancji, z jednej strony stanowiska zawartego w uzasadnieniu wyroku NSA z dnia 28 czerwca 2019 r. sygn. akt I GSK 1640/18, zgodnie z którym przepisy dotyczące kwotowania produkcji mleka zawarte w rozporządzeniach unijnych oraz w ustawie o organizacji rynku mleka i przetworów mlecznych nie stanowią podstawy prawnej do zastosowania przepisów o nadpłacie z art.72-80 o.p, zaś z drugiej strony Sąd nie podzielił rozważań organu dotyczących przepisu art. 40 ust. 1 i 2 ustawy o organizacji rynku mleka i przetworów mlecznych w zakresie odpowiedniego stosowania działu III O.p., przy stwierdzeniu przez organ nadpłaty w wysokości 0,30 zł wskazując jednocześnie, że jeśli skarżąca rzeczywiście wpłaciła na rachunek bankowy organu kwotę o 0,30 zł przewyższającą kwotę jaką zobowiązana była wpłacić wobec przekroczenia przez jej dostawców kwot indywidualnych, to obowiązkiem organu był zwrot tej kwoty. Sąd meriti całkowicie pominął tu okoliczność, że organ dokonał na konto skarżącej zwrotu nadpłaty w wysokości 0,30 zł w dniu 9 grudnia 2019 r. a więc jeszcze przed wniesieniem przez skarżącą skargi w przedmiotowej sprawie, a potwierdzenie dokonania zwrotu znajdowało się w aktach sprawy. Strona przeciwna wniosła w dniu 17 maja 2021 r. do Naczelnego Sądu Administracyjnego pismo z dnia 10 maja 2021 r. zatytułowane odpowiedź na skargę kasacyjną. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga kasacyjna zawiera usprawiedliwione podstawy. Na podstawie art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej (podstaw kasacyjnych), chyba że zachodzą przesłanki nieważności postępowania sądowego wymienione w § 2 powołanego artykułu. Takich jednak przesłanek w niniejszej sprawie z urzędu nie odnotowano. Podobnie w trybie tym nie ujawniono podstaw do odrzucenia skargi ani umorzenia postępowania przed sądem pierwszej instancji, które obligowałyby Naczelny Sąd Administracyjny do wydania postanowienia przewidzianego w art. 189 p.p.s.a. (zob. uchwała NSA z dnia 8 grudnia 2009 r., sygn. akt II GPS 5/09, ONSAiWSA 2010, Nr 3, poz. 40). Na wstępie należy stwierdzić, że Naczelny Sąd Administracyjny w składzie rozpatrującym niniejszą sprawę podziela stanowisko zawarte w tożsamej sprawie rozstrzygniętej w wyroku NSA z dnia 18 stycznia 2022 r., sygn. akt I GSK 1101/21 (publ. orzeczenia.nsa.gov.pl). Pierwszy zarzut skargi kasacyjnej Dyrektora Generalnego KOWR dotyczy naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. w związku z art. 72 § 1 o.p. i polega na wadliwej ocenie charakteru orzeczenia o nadpłacie, które ma charakter deklaratoryjny, co skutkowało założeniem, że rozstrzygnięcie o istnieniu lub nieistnieniu nadpłaty w istocie rozstrzyga o konkretnej, wnioskowanej kwocie, a nie - jak dyktowałaby prawidłowa wykładnia - o nadpłacie co do zasady. Jest to zarzut usprawiedliwiony. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że wysokość nadpłaty określa organ podatkowy. Organ rozstrzyga bowiem w przedmiocie stwierdzenia bądź odmowy stwierdzenia nadpłaty oraz w przypadku jej stwierdzenia określa jej wysokość, nie będąc jednak związany żądaniem strony stwierdzenia nadpłaty w określonej kwocie. Przedmiotem wniosku jest bowiem stwierdzenie nadpłaty, a nie zwrot określonej kwoty pieniężnej. Innymi słowy, stwierdzenie istnienia nadpłaty jest rozstrzygnięciem potwierdzającym pewien fakt, a mianowicie, czy nadpłata istnieje bądź nie istnieje, natomiast określenie jej wysokości po stwierdzeniu, że nadpłata istnieje, pozostaje w kompetencji organu. Wysokość nadpłaty jest określana na podstawie materiału dowodowego będącego w posiadaniu organu na datę jej stwierdzenia. Dlatego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie dokonał błędnej wykładni art. 72 § 1 o.p., tym samym uznając, że organ nie zawarł w decyzji zgodnego z prawem reformatoryjnego rozstrzygnięcia sprawy. Konsekwencją uznania wspomnianego zarzutu jest trafność drugiego zarzutu skargi kasacyjnej, tj. naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" p.p.s.a. w związku z art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. przez błędne przyjęcie, że organ odwoławczy wydając zaskarżoną decyzję zakończył postępowanie odwoławcze w sposób odmienny niż wynika to z brzmienia art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. Przypomnieć należy, że w rozpoznawanej sprawie Dyrektor Generalny KOWR zastosował dyspozycję wynikającą z normy art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., tj. uchylił w całości zaskarżoną decyzję organu I instancji odmawiającą stwierdzenia nadpłaty oraz orzekł co do istoty sprawy, poprzez stwierdzenie nadpłaty w wysokości 0,30 zł. W punkcie trzecim skargi kasacyjnej organ zarzucił zaskarżonemu wyrokowi naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" p.p.s.a. w związku z art. 107 § 1 i 3 k.p.a. przez błędna wykładnię art. 107 § 1 i § 3 k.p.a. dokonaną na skutek bezzasadnego uznania, że w decyzji zachodzi sprzeczność sentencji z jej uzasadnieniem mająca istotny wpływ na wynik sprawy podczas, gdy zaskarżona decyzją zawiera wszystkie elementy określone w art. 107 § 1 k.p.a. Jest to zarzut trafny, ponieważ w rozpatrywanej sprawie nie zachodzi sprzeczność sentencji zaskarżonej decyzji z jej uzasadnieniem, mająca istotny wpływ na wynik sprawy. Decyzja ta zawiera wszystkie elementy określone w art. 107 § 1 k.p.a., ustalony w sprawie faktyczny jest między stronami niesporny, a uzasadnienie prawne zawarte w decyzji wskazuje na konkretne przepisy prawa, które organ zastosował przy dochodzeniu do rozstrzygnięcia i uzasadnienie to odpowiada sentencji decyzji. Zarzutu sformułowane w punkcie czwartym i piątym skargi kasacyjnej dotyczą naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" p.p.s.a. w związku z art. 11 kpa i art. 15 k.p.a., tj. wyrażonych w nich zasad przekonywania i dwuinstancyjności. Również te zarzuty są trafne. W myśl art. 11 k.p.a. organy administracji publicznej powinny wyjaśniać stronom zasadność przesłanek, którymi kierują się przy załatwieniu sprawy, aby w ten sposób w miarę możności doprowadzić do wykonania przez strony decyzji bez potrzeby stosowania środków przymusu. Realizując dyspozycję powyższego przepisu, organ zobowiązany jest skonstruować uzasadnienie decyzji w sposób umożliwiający realizację zasady przekonywania. Zdaniem Sądu kasacyjnego uzasadnienie zaskarżonej decyzji pozostaje w logicznym związku z sentencją decyzji i wskazuje jakimi motywami kierował się organ dochodząc do rozstrzygnięcia. Z kolei, na podstawie art. 15 k.p.a. postępowanie administracyjne jest dwuinstancyjne, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Również w tym zakresie należy stwierdzić, że Sąd I instancji błędnie stwierdził naruszenie przez Dyrektora Generalnego KOWR zasady dwuinstancyjności przez brak prawidłowego reformatoryjnego rozstrzygnięcia sprawy. O naruszeniu tej zasady można bowiem mówić wówczas, gdy brak jest ponownego merytorycznego rozpoznania sprawy przez organ odwoławczy, co w okolicznościach rozpatrywanej sprawy nie miało miejsca. Dyrektor Generalny KOWR przy ponownej analizie sprawy nie ograniczył się bowiem tylko do kontroli orzeczenia organu I instancji, lecz ponownie rozpoznał sprawę merytorycznie, dochodząc do innych wniosków, co znalazło stosowne odzwierciedlenie w sentencji i uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, zgodnej z dyspozycją art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. W punkcie szóstym skargi kasacyjnej zarzucono naruszenie art. 133 § 1 p.p.s.a., polegające na wydaniu wyroku uwzględniającego skargę i uchyleniu zaskarżonej decyzji z przyczyn formalnych, z jednoczesną wskazówką dla organu, że "jeśli rzeczywiście skarżąca wpłaciła na rachunek bankowy organu kwotę przewyższającą o 0,30 zł kwotę jaką zobowiązany był wpłacić wobec przekroczenia przez jego dostawców kwot indywidualnych, to obowiązkiem organu był zwrot tej kwoty". W myśl art. 133 § 1 p.p.s.a. sąd wydaje wyrok po zamknięciu rozprawy na podstawie akt sprawy, chyba że organ nie wykonał obowiązku, o którym mowa w art. 54 § 2 (...). Przepis ten może stanowić podstawę skutecznego zarzutu, gdy sąd administracyjny przeprowadził kontrolę legalności zaskarżonego aktu administracyjnego, która prowadziłaby do przedstawienia przez sąd stanu sprawy w sposób oderwany od materiału dowodowego zawartego w jej aktach i ustaleń dokonanych w skarżonym akcie administracyjnym. Orzekanie na podstawie akt sprawy oznacza, że sąd przy ocenie legalności zaskarżonego rozstrzygnięcia bierze pod uwagę okoliczności, które z akt tych wynikają i które legły u podstaw jego wydania. W rozpatrywanej sprawie taka sytuacja miała miejsce, ponieważ Sąd I instancji pominął fakt dokonania przez organ zwrotu skarżącej nadpłaty (0,30 zł), pomimo że w aktach sprawy znajdował się dowód dokonania zwrotu tej kwoty w dniu 9 grudnia 2019 r., a więc jeszcze przed wszczęciem przez skarżącą postępowania sądowoadministracyjnego. Ostatni z zarzutów skargi kasacyjnej dotyczy naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. i polega na wewnętrznej sprzeczności uzasadnienia wyroku przez powołanie i aprobatę w zaskarżonym wyroku, z jednej strony stanowiska zawartego w uzasadnieniu wyroku NSA z 28 czerwca 2019 r. sygn. akt I GSK 1640/18, zgodnie z którym przepisy dotyczące kwotowania produkcji mleka zawarte w rozporządzeniach unijnych oraz w ustawie o organizacji rynku mleka i przetworów mlecznych nie stanowią podstawy prawnej do zastosowania przepisów o nadpłacie z art. 72-80 o.p., zaś z drugiej strony WSA nie podzielił rozważań organu dotyczących art. 40 ust. 1 i 2 ustawy o organizacji rynku mleka w przedmiocie odpowiedniego stosowania działu III Ordynacji podatkowej. W myśl art. 141 § 4 p.p.s.a. uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Jeżeli w wyniku uwzględnienia skargi sprawa ma być ponownie rozpatrzona przez organ administracji, uzasadnienie powinno ponadto zawierać wskazania co do dalszego postępowania. W okolicznościach rozpatrywanej sprawy Sąd I instancji nawiązując do istoty sporu powołuje się na wyrok NSA z 28 czerwca 2019 r. o sygn. akt I GSK 1640/18, zgodnie z którym przepisy dotyczące kwotowania produkcji mleka zawarte w rozporządzeniach unijnych oraz w ustawie o organizacji rynku mleka i przetworów mlecznych nie stanowią podstawy prawnej do zastosowania przepisów o nadpłacie z art. 72-80 o.p. Natomiast w dalszej części uzasadnienia przenosi swoje rozważania na grunt ustawy o finansach publicznych, tj. art. 60 i 67 i konkluduje, że sprawy dotyczące zwrotu kwoty jaką skarżąca wpłaciła tytułem należnej opłaty wyrównawczej, według dyspozycji art. 67 u.f.p. odnosić się będą także do nadpłaconej części należności jaką zobowiązany był wpłacić wobec przekroczenia przez jego dostawców kwot indywidualnych. Wewnętrzna sprzeczność uzasadnienia zaskarżonego orzeczenia polega na braku konsekwencji Sądu I instancji, który sposób postępowania przyjąć za słuszny, czy ten wynikający z orzeczenia NSA z 28 czerwca 2019 r. czy ten wynikający z odpowiedniego stosowania działu III Ordynacji podatkowej. Sąd nie wyjaśnia, dlaczego nie podziela rozważań organu odwoławczego, dotyczącego art. 40 ust. 1 i 2 ustawy o organizacji rynku mleka i przetworów mlecznych w przedmiocie odpowiedniego stosowania działu III Ordynacji podatkowej. Z uwagi na brak przedstawienia szczegółowej argumentacji Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w tym zakresie, uzasadnienie zaskarżonego wyroku nie poddaje się kontroli instancyjnej. Stąd na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji wyroku. O kosztach postępowania Sąd postanowił na podstawie art. 203 pkt 2 i art. 200 p.p.s.a. w związku z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a oraz pkt 2 lit. a w zw. z § 2 pkt 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2023 r., poz. 1935).
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI