I GSK 494/23

I GSK 494/23 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2025-12-10
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-05-08
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Jacek Boratyn /sprawozdawca/
Piotr Piszczek /przewodniczący/
Tomasz Smoleń
Symbol z opisem
6550
Hasła tematyczne
Środki unijne
Sygn. powiązane
III SA/Łd 895/21 - Wyrok WSA w Łodzi z 2022-12-07
I GZ 41/22 - Postanowienie NSA z 2022-02-24
I GZ 285/22 - Postanowienie NSA z 2022-08-17
Skarżony organ
Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Dz.U. 2022 poz 2000
art. 6, art. 7, art. 8, art. 77, art. 86
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Piotr Piszczek Sędzia NSA Tomasz Smoleń Sędzia del. WSA Jacek Boratyn (spr.) Protokolant starszy asystent sędziego Karolina Mamcarz po rozpoznaniu w dniu 10 grudnia 2025 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej A od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 7 grudnia 2022 r., sygn. akt III SA/Łd 895/21 w sprawie ze skargi A na decyzję Dyrektora Łódzkiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Łodzi z dnia 13 lipca 2021 r., nr 266/2021 w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od A na rzecz Dyrektora Łódzkiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Łodzi 4050 (cztery tysiące pięćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
Wyrokiem z 7 grudnia 2022 r., sygn. III SA/Łd 895/21, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi (dalej WSA w Łodzi) po rozpoznaniu skargi G. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Ł. (dalej zwanej skarżącą, spółką lub grupą) na decyzję Dyrektora Łódzkiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (ARiMR) w Łodzi z dnia 13 lipca 2021 roku nr 266/2021 w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu realizacji Programu Rolnośrodowiskowego za lata 2014, 2015 i 2016, oddalił skargę.
W stanie faktycznym sprawy 15 maja 2014 r. grupa złożyła wniosek o przyznanie jej płatności rolnośrodowiskowej na 2014 r. Decyzją z 24 marca 2016 r. organ I instancji przyznał stronie płatność rolnośrodowiskową na rok 2014. Przyznane środki finansowe zostały przekazane na rachunek bankowy wskazany przez producenta rolnego we wniosku o wpis do ewidencji producentów 7 kwietnia 2016 r.
W dniu 15 czerwca 2015 r. grupa złożyła wniosek o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej na 2015 r. Decyzją z 22 czerwca 2016 r. Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Łęczycy przyznał stronie płatność rolnośrodowiskową PROW 2007-2013 na rok 2015. Przyznane środki finansowe zostały przekazane na rachunek bankowy producenta rolnego 30 czerwca 2016 r.
W dniu 14 czerwca 2016 r. grupa złożyła wniosek o przyznanie płatności na rok 2016. Z kolei decyzją z 25 maja 2017 r. organ I instancji przyznał stronie płatność rolnośrodowiskową na rok 2016. Przyznane środki finansowe zostały przekazane na rachunek bankowy wskazany przez producenta rolnego 14 czerwca 2017 r.
W dniu 31 maja 2017 r. strona złożyła wniosek o przyznanie płatności na rok 2017. Organ I instancji zawiesił postępowanie w sprawie przyznania płatności na rok 2017, postanowieniem z 21 maja 2018 r.
Zawiadomieniem z 30 grudnia 2019 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w Łęczycy wszczął postępowanie w sprawie ustalenia spółce kwoty nienależnie pobranych płatności rolnośrodowiskowych na mocy ww. decyzji: z 24 marca 2016 r., z 22 czerwca 2016 r. i z 25 maja 2017 r. W dniu 10 stycznia 2020 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w Łęczycy wydał decyzję o ustaleniu kwoty nienależnie pobranych płatności rolnośrodowiskowych.
Dyrektor ŁOR ARiMR, po rozpatrzeniu odwołania spółki, utrzymał w mocy powyższe rozstrzygnięcie. Organ wskazał, że w sprawie na skutek stwierdzenia, że w kolejnym roku realizacji zobowiązania rolnośrodowiskowego strona nie złożyła wniosku o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej ani informacji o kontynuowaniu realizacji zobowiązania (rok 2018), Kierownik Biura Powiatowego ARiMR ustalił kwotę nienależnie pobranego wsparcia za lata 2014-2016 i w opinii organu odwoławczego działanie organu I instancji jest prawidłowe. Postępowanie za 2017 rok pozostaje bez znaczenia dla niniejszego postępowania z tego względu, że postępowanie ustaleniowe dotyczy lat 2014-2016, organ zaś nie może wykraczać poza zakres tego postępowania, określony przy jego wszczęciu.
Dyrektor Łódzkiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Łodzi odwołał się do treści z § 2 ust. 1 i § 4 ust. 2, § 5 ust. 1 rozporządzenia rolnośrodowiskowego z 2013 r. i wskazał, że podejmując się w dniu 15 maja 2014 r. realizacji 5-letniego zobowiązania rolnośrodowiskowego w zamian za przyznane wsparcie, strona zobowiązała się do realizacji w tym okresie ściśle określonych działań, zgodnych z planem rolnośrodowiskowym oraz zapisami rozporządzenia rolnośrodowiskowego z 2013 r. na powierzchni, do której została przyznana pierwsza płatność.
Kontynuując zobowiązanie rolnośrodowiskowe, w drugim roku realizacji 5-letniego programu strona wystąpiła o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej na rok 2015, a w trzecim roku realizacji zobowiązania strona wystąpiła o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej na rok 2016. Organ wyjaśnił, że co do roku 2017 r. toczy się odrębne postępowanie, natomiast w piątym roku realizacji zobowiązania, tj. w roku 2018, strona nie wystąpiła z wnioskiem o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej. Spółka nie złożyła również informacji, o której mowa w § 23 ust. 3 rozporządzenia rolnośrodowiskowego z 2013 r. Stosownie do treści tego przepisu, jeżeli rolnik nie zamierza ubiegać się w danym roku o przyznanie kolejnej płatności rolnośrodowiskowej do określonych gruntów lub zwierząt objętych zobowiązaniem rolnośrodowiskowym, zamiast wniosku o jej przyznanie składa, na formularzu udostępnionym przez Agencję, informację o tych gruntach lub zwierzętach oraz o wariancie realizowanym na tych gruntach lub w odniesieniu do tych zwierząt, wskazując położenie tych gruntów i ich powierzchnię. Przepis ust. 2 stosuje się odpowiednio. Organ wskazał, że zgodnie z brzmieniem art. 21 ustawy z 5 lutego 2015 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (tekst jedn. Dz.U. z 2018 poz. 1312 ze zm.), wniosek o przyznanie płatności bezpośrednich i płatności niezwiązanej do tytoniu składa się w terminie od dnia 15 marca do dnia 15 maja. Termin, o którym mowa w ust. 1, nie podlega przywróceniu. Sankcja za niedopełnienie ww. obowiązków jest daleko idąca. Określa ją § 39 ust. 2 pkt 4 rozporządzenia rolnośrodowiskowego z 2013 r. Stosownie do treści tego przepisu płatność rolnośrodowiskowa podlega zwrotowi również w przypadku, gdy rolnik nie złożył wniosku o przyznanie kolejnej płatności rolnośrodowiskowej do określonych gruntów lub zwierząt objętych zobowiązaniem rolnośrodowiskowym albo informacji, o której mowa w § 23 ust. 3, przy czym zwrotowi podlega ta część płatności, która została przyznana do tych gruntów lub zwierząt.
Organ wskazał, że skoro grupa nie złożyła wniosku o płatność rolnośrodowiskową na 2018 r. oraz informacji o kontynuowaniu zobowiązania w 2018 r., to Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w Łęczycy prawidłowo wszczął postępowanie w sprawie ustalenia nienależnie pobranych płatności, a następnie decyzją z 10 stycznia 2020 r. ustalił kwotę nienależnie pobranych płatności rolnośrodowiskowych za lata 2014-2016, wskazując jako podstawę § 39 ust. 2 pkt 4 rozporządzenia rolnośrodowiskowego z 2013.
W zakresie wniosku na 2018 r. organ wskazał, że z informacji, do których ma dostęp z urzędu wynika, że wnioskiem z 17 marca 2020 r. strona wystąpiła tylko o przyznanie płatności bezpośrednich na 2018 r. Organ odwoławczy podkreślił, że 17 marca 2020 r., jak i w późniejszym okresie strona nie złożyła wniosku o przyznanie dopłat rolnośrodowiskowych na 2018 r. i żadne postępowanie w tej sprawie nie toczy się przed Kierownikiem Biura Powiatowego ARiMR w Łęczycy.
Jednocześnie organ odwoławczy zaznaczył, że program, którego realizacji podjęła się strona niniejszego postępowania, ma charakter wieloletni i beneficjent pomocy zobowiązany jest do jego realizacji w każdym kolejnym roku na uzgodnionych warunkach. Wywiązanie się z obowiązku spełniania warunków przyznania płatności rolnośrodowiskowej w jednym roku nie jest podstawą do uznania, że producent rolny wywiązał się ze zobowiązania i może zatrzymać płatność dotyczącą tego roku. Wywiązywanie się z obowiązków przyjętych w ramach realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych musi być oceniane w okresie całego 5-letniego okresu zobowiązania. Zasady zwrotu wypłaconej uprzednio płatności określone w § 39 rozporządzenia rolnośrodowiskowego z 2013 r. stanowią gwarancję zachowania przez rolnika wszystkich warunków zobowiązania rolnośrodowiskowego i ciągłości realizacji tego programu. W analizowanym stanie faktycznym nie ulega wątpliwości, że w kolejnym (piątym) roku realizacji zobowiązania strona nie wystąpiła z wnioskiem o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej i nie złożyła informacji o kontynuacji podjętego zobowiązania, i ta okoliczność stosownie do treści ww. § 39 ust. 2 pkt 4 rozporządzenia rolnośrodowiskowego z 2013 r. stanowi przesłankę zwrotu nienależnie pobranych płatności rolnośrodowiskowych za lata 2014 -2016.
Łączna kwota nienależnie pobranych płatności rolnośrodowiskowych za lata 2014-2016 wyniosła 61 750 zł. Organ wskazał, że błędne jest stanowisko strony, że w sprawie doszło do przedawnienia obowiązku zwrotu nienależnie pobranych płatności z tytułu Programu Rolnośrodowiskowego za lata 2014-2016 na podstawie art. 3 ust. 1 rozporządzenia Rady (WE, EURATOM) nr 2988/95. Powołana regulacja znajduje zastosowanie wyłącznie w odniesieniu do spraw, w których rolnik dopuścił się nieprawidłowości, stąd przystępując do badania okresu przedawnienia na podstawie ww. przepisu organ w pierwszej kolejności winien ustalić, czy w sprawie wystąpiły nieprawidłowości w rozumieniu art. 1 ust. 2 rozporządzenia Rady (WE, EURATOM) Nr 2988/95. Zgodnie ze wskazanym przepisem nieprawidłowość oznacza jakiekolwiek naruszenie przepisów prawa wspólnotowego wynikające z działania lub zaniedbania ze strony podmiotu gospodarczego, które spowodowało lub mogło spowodować szkodę w ogólnym budżecie Wspólnot lub w budżetach, które są zarządzane przez Wspólnoty, albo poprzez zmniejszenie lub utratę przychodów, które pochodzą ze środków własnych pobieranych bezpośrednio w imieniu Wspólnot, albo też w związku z nieuzasadnionym wydatkiem. Zdaniem organu nieprawidłowość stwierdzona w niniejszej sprawie wypełnia ww. definicję. Niezłożenie wniosku o przyznanie płatności w piątym roku realizacji zobowiązania lub informacji o kontynuacji podjętego zobowiązania, i tym samym zaprzestanie jego realizacji przed upływem okresu, na który to zobowiązanie zostało podjęte, stanowi naruszenie przepisów wspólnotowych.
Następnie, stosownie do treści art. 3 ust. 1 rozporządzenia Rady (WE, EURATOM) Nr 2988/95, organ winien ustalić, czy w sprawie minął 4-letni okres przedawnienia roszczeń o zwrot nienależnie pobranego wsparcia. Zdaniem organu odwoławczego w niniejszej sprawie szkoda dla budżetu wspólnoty powstała w dacie wypłaty pomocy za lata 2014-2016, która miała miejsce w dniach: 7 kwietnia 2016 r. (za 2014 r.), 30 czerwca 2016 r. (za 2015 r.) oraz 14 czerwca 2017 r. (za 2017 r.). Natomiast za datę działania lub zaniechania stanowiącego naruszenie prawa Unii, należy przyjąć w niniejszej sprawie dzień, w którym upłynął termin na złożenie przez stronę wniosku o przyznanie płatności w roku 2018 lub informacji o kontunuowaniu realizacji zobowiązania rolnośrodowiskowego, o której mowa w § 23 ust. 3 rozporządzenia rolnośrodowiskowego z 2013 r. Stosownie do treści wspomnianego powyżej art. 21 ust. 1 ustawy z 5 lutego 2015 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, wniosek o przyznanie płatności składa się w terminie od dnia 15 marca do dnia 15 maja. W 2018 roku termin ten został wydłużony i zgodnie § 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 14 maja 2018 r. w sprawie przedłużenia terminu składania wniosków o przyznanie płatności bezpośrednich lub płatności niezwiązanej do tytoniu w 2018 r. (Dz.U. z 2018 r. poz. 897) w 2018 roku wnioski o przyznanie płatności można było składać w terminie do dnia 15 czerwca. W związku z powyższym 4-letni okres przedawnienia roszczeń o zwrot nienależnie pobranego wsparcia, o którym mowa w art. 3 ust. 1 rozporządzenia Rady (WE, EURATOM) nr 2988/95, należy liczyć od dnia zakończenia naboru wniosków w roku 2018, tj. od dnia 15 czerwca 2018 r. Organ stwierdził, że termin przedawnienia roszczeń o zwrot nienależnie pobranych płatności za lata 2014 - 2016 w niniejszej sprawie nie minął i w dacie wydania decyzji z 10 stycznia 2020 r. Organ I instancji był uprawniony do ustalenia kwoty nienależnie pobranych przez stronę płatności rolnośrodowiskowych za lata 2014-2016. W związku z powyższym w sprawie nie doszło do przedawnienia roszczeń o zwrot nienależnie pobranych płatności z tytułu realizacji programu rolnośrodowiskowego pobranych przez stronę za lata 2014-2016.
Organ odwoławczy wskazał, że w niniejszej sprawie nie zaistniały również przesłanki, o których mowa w art. 5 ust. 3 rozporządzenia Komisji (UE) Nr 65/2011, skutkujące brakiem obowiązku zwrotu przez stronę nienależnie pobranych płatności rolnośrodowiskowych. W ocenie organu odwoławczego błąd polegający na niezłożeniu w piątym roku realizacji programu wniosku o przyznanie płatności albo informacji o jego kontynuowaniu mógł zostać w zwykłych okolicznościach wykryty przez rolnika.
W podaniu z 25 czerwca 2020 r oraz w odwołaniu z 2 lutego 2020 r. strona wskazała, iż brak złożenia wniosku o płatność rolnośrodowiskowa na 2018 r. w odpowiednim terminie wynikał z faktu tymczasowego aresztowania A. B., czyli osoby uprawnionej do reprezentacji spółki w okresie od 4 kwietnia 2018 r. do 24 grudnia 2019 r. W opinii organu odwoławczego pobyt w zakładzie karnym czy areszcie śledczym, czyli w miejscu izolacji, nie oznacza zupełnej utraty kontaktu ze światem zewnętrznym, na co wskazuje art. 102 pkt 11 w zw. z art, 209 i art. 217 b Kodeksu karnego wykonawczego, który stanowi, że skazany oraz tymczasowo aresztowany ma prawo do prowadzenia korespondencji m.in. z organami państwowymi. Zatem fakt tymczasowego aresztowania nie mógł stanowić przeszkody do złożenia wniosku przyznanie płatności rolnośrodowiskowej na rok 2018. A nawet gdyby z ostrożności procesowej przyjąć, iż przywołana przez stronę okoliczność mogłoby zostać uznana za "inną okoliczność, której nie można było przewidzieć w dniu rozpoczęcia realizacji zobowiązania rolnośrodowiskowego, mająca wpływ na realizację zobowiązania rolnośrodowiskowego i będąca wynikiem przyczyn niezależnych od rolnika" (§ 45 pkt 8 rozporządzenia rolnośrodowiskowego z 2013 r.) to na gruncie rozpoznawanej sprawy decydujące znaczenie ma dopełnienie przez stronę obowiązku pisemnego zawiadomienia Kierownika Biura Powiatowego o przyczynach naruszenia zasad realizacji programu rolnośrodowiskowego. W analizowanym przypadku pierwszy raz strona wskazała na tę okoliczność dopiero po wszczęciu postępowania w sprawie ustalenia nienależnie pobranej płatności rolnośrodowiskowej za lata 2014-2016r. w piśmie procesowym z 25 czerwca 2020 r. Zatem strona nie złożyła stosownego oświadczenia wraz z dokumentacją w terminie 10 dni. Brak jest więc podstaw do zwolnienia strony z obowiązku zwrotu należnie pobranych płatności rolnośrodowiskowych zgodnie z brzmieniem § 45 rozporządzenia z 2013 r. w związku z art. 47 ust. 2 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1974/2006.
WSA w Łodzi po rozpoznaniu skargi grupy na decyzję organu odwoławczego, oddalił przedmiotową skargę.
Sąd zauważył, że zgodnie z § 39 ust. 2 pkt 4 rozporządzenia rolnośrodowiskowego z 2013 r. płatność rolnośrodowiskowa podlega zwrotowi w przypadku gdy rolnik nie złoży wniosku o przyznanie kolejnej płatności rolnośrodowiskowej do określonych gruntów lub zwierząt objętych zobowiązaniem rolnośrodowiskowym albo informacji, o której mowa w § 23 ust. 3, przy czym zwrotowi podlega ta część płatności, która została przyznana do tych gruntów lub zwierząt.
Istotne znaczenie w sprawie ma to, że organ ustalił, iż z informacji znanych mu z urzędu wynika, że wnioskiem z 17 marca 2020 r. strona wystąpiła tylko o przyznanie płatności bezpośrednich na 2018 r. Organ odwoławczy podkreślił, że 17 marca 2020 r., jak i w późniejszym okresie strona nie złożyła wniosku o przyznanie dopłat rolnośrodowiskowych na 2018 r. i żadne postępowanie w tej sprawie nie toczy się przed Kierownikiem Biura Powiatowego ARiMR w Łęczycy.
Skarżąca nie złożyła również informacji, o której mowa w § 23 ust. 3 rozporządzenia rolnośrodowiskowego z 2013 r. Stosownie do tego przepisu, jeżeli rolnik nie zamierza ubiegać się w danym roku o przyznanie kolejnej płatności rolnośrodowiskowej do określonych gruntów lub zwierząt objętych zobowiązaniem rolnośrodowiskowym, zamiast wniosku o jej przyznanie składa, na formularzu udostępnionym przez Agencję, informację o tych gruntach lub zwierzętach oraz o wariancie realizowanym na tych gruntach lub w odniesieniu do tych zwierząt, wskazując położenie tych gruntów i ich powierzchnię.
Z treści zarzutów skargi wynika, że spółka nie kwestionuje ustaleń organu w powyższym zakresie. Natomiast podnosi, że organ wadliwie zinterpretował przepis art. 13 ust. 1 rozporządzenia nr 640/2014 i nie uwzględnił przesłanek "siły wyższej" i "nadzwyczajnych okoliczności". Zdaniem skarżącej tymczasowe aresztowanie jej wiceprezesa, uprawnionego do reprezentowania spółki, jest okolicznością nadzwyczajną w rozumieniu rozporządzenia nr 1306/2013.
Sąd zauważył, że z akt sprawy wynika, że w dniu 15 maja 2014 r. spółka, reprezentowana przez swoją prezes, złożyła wniosek o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej na 2014 r. Od 23 maja 2017 r. prezesem spółki jest C. D. Organem uprawnionym do reprezentowania spółki jest zarząd. Do składania oświadczeń woli w imieniu spółki upoważniony jest samodzielnie każdy członek zarządu. Ustanowiona jest prokura samoistna.
Wobec powyższego wniosek o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej na rok 2018 złożyć mogła każda z ww. osób, uprawnionych do reprezentowania Spółki, a nie tylko jej wiceprezes.
W myśl art. 47 ust. 1 rozporządzenia nr 1974/2006 państwa członkowskie mogą uznać w szczególności następujące kategorie siły wyższej lub wyjątkowych okoliczności, w których nie będą wymagać częściowego lub pełnego zwrotu pomocy otrzymanej przez beneficjenta: śmierć beneficjenta (lit. a); długotrwała niezdolność beneficjenta do wykonywania zawodu (lit. b); wywłaszczenie dużej części gospodarstwa, jeśli takiego wywłaszczenia nie można było przewidzieć w dniu podjęcia zobowiązania (lit. c); katastrofa naturalna poważnie dotykająca grunty gospodarstwa (lit. d); wypadek powodujący zniszczenie budynków dla zwierząt gospodarskich (lit. e); choroba epizootyczna dotykająca część lub całość należącego do rolnika żywego inwentarza(lit. f). Zgodnie zaś z § 45 pkt 8 rozporządzenia rolnośrodowiskowego z 2013 r. inną niż wymienione w przepisach rozporządzenia nr 1974/2006 kategorią siły wyższej lub wyjątkową okolicznością, w przypadku wystąpienia której zwrot pomocy nie jest wymagany, jest inna okoliczność, której nie można było przewidzieć w dniu rozpoczęcia realizacji zobowiązania rolnośrodowiskowego, mająca wpływ na realizację zobowiązania rolnośrodowiskowego i będąca wynikiem przyczyn niezależnych od rolnika.
Zarówno analiza katalogu otwartego przypadków siły wyższej lub wyjątkowych okoliczności zawartego w art. 47 ust. 1 rozporządzenia nr 1974/2006, jak i treść przesłanki umieszczonej w § 45 pkt 8 rozporządzenia rolnośrodowiskowego z 2013 r., przekonuje, że sytuacja usprawiedliwiająca brak zwrotu musi być niezależna od rolnika i której nie można było przewidzieć w dniu rozpoczęcia realizacji zobowiązania rolnośrodowiskowego.
Przyjmując nawet, że przypadek aresztowania wiceprezesa spółki stanowi nadzwyczajną okoliczność w rozumieniu art. 47 ust. 1 rozporządzenia nr 1974/2006, a złożenie wniosku jest dopuszczalne w każdym czasie, to zgodnie z art. 47 ust. 2 rozporządzenia nr 1974/20062 przypadki siły wyższej lub wyjątkowych okoliczności są zgłaszane przez beneficjenta lub przez upoważnioną przez niego osobę na piśmie właściwemu organowi, wraz z odpowiednimi dowodami wystarczającymi dla właściwych organów, w ciągu 10 dni roboczych od dnia, w którym beneficjent lub upoważniona przez niego osoba są w stanie dokonać tej czynności. Podkreślić należy, że warunkiem nieodzownym tego zgłoszenia jest udokumentowanie przypadku siły wyższej lub nadzwyczajnych okoliczności, jak również wykazanie zachowania terminu.
W okolicznościach faktycznych tej sprawy strona skarżąca tych warunków nie spełniła. W aktach sprawy brak jest wniosku o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej na rok 2018. Ponadto dopiero w piśmie z 25 czerwca 2020 r. zatytułowanym "Pismo przygotowawcze" zawarta jest informacja, że wiceprezes spółki był tymczasowo aresztowany w okresie od 4 kwietnia 2018 r. do 24 grudnia 2019 r. Podkreślić w tych okolicznościach należy, że areszt tymczasowy zakończył się 24 grudnia 2019 r., zaś wniosek nie został złożony. 17 marca 2020 r. został złożony tylko wniosek o przyznanie płatności bezpośrednich, który wpłynął do organu w dniu 24 marca 2020 r. Zatem strona nie tylko nie złożyła wniosku o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej na 2018 r., ale również wpływ informacji o tymczasowym aresztowaniu wiceprezesa nastąpił prawie po sześciu miesiącach od ustania przypadku sanującego uchybienie terminu.
W sprawie nie ma znaczenia to, że organ wiedział o tymczasowym aresztowaniu A. B., gdyż zgodnie w omawianym przepisem strona jest zobowiązana do udokumentowania siły wyższej lub nadzwyczajnej okoliczności i to w terminie 10 dni roboczych od dnia ustania przyczyny opóźnienia. Tym samym jest też zobowiązana do udokumentowania zachowania ww. terminu. Do pisma z 25 czerwca 2020 r. nie załączono postanowienia o tymczasowym aresztowaniu, jak i postanowienia lub postanowień o przedłużeniu tego aresztu. Z dokumentów tych wynikałby niewątpliwie okres tymczasowego aresztowania strony postępowania, czyli czas trwania okoliczności sanującej opóźnienie w złożeniu wniosku o płatności.
Sąd uznał, że wypłacane na rzecz skarżącej spółki świadczenia z tytułu płatności rolnośrodowiskowych realizowane były w ramach programów wieloletnich, polegających na corocznym składaniu przez stronę skarżącą wniosków o przyznanie płatności za poszczególne lata.
Zgodnie z art. 3 ust. 1 akapit czwarty rozporządzenia nr 2988/95 należy interpretować w ten sposób, że w przypadku nieprawidłowości ciągłej, czy też powtarzającej się przewidziany w tym akapicie termin rozpoczyna swój bieg począwszy od dnia, w którym ta nieprawidłowość ustała, niezależnie od dnia, w którym organy administracji krajowej powzięły wiadomość o nieprawidłowości (wyrok TSUE C-52/14 Pfeifer & Langen).
W rozpoznawaj sprawie należy przyjąć, mając na uwadze ww. wyroki TSUE, że nieprawidłowość ustała w dniu w którym spółka przestał czerpać korzyści, tj. otrzymywać płatności za lata 2014 -2016. Ostania wypłata płatności za 2016 r. miała miejsce w dniu 14 czerwca 2017 r. A zatem od 14 czerwca 2017 r. należy liczyć czteroletni termin przedawnienia, który upłynął 14 czerwca 2021 r. Wobec powyższego, organ mógł wydać decyzję o zwrocie nienależnie pobranych płatności 10 stycznia 2020 r., gdyż nie zaistniała negatywna przesłanka w postaci upływu terminu przedawnienia, o którym mowa w art. 3 ust. 1 rozporządzenia EURATOM, nawet mimo tego, że decyzja ta została prawidłowo doręczona stronie skarżącej dopiero w dniu 18 lutego 2021 r. W niniejszej sprawie maksymalny 8 - letni termin przedawnienia upływa w dniu 14 czerwca 2025 r.
Skargę kasacyjną od wyroku WSA w Łodzi wniosła grupa, zaskarżając go w całości.
Zaskarżonemu wyrokowi zarzuciła:
naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy, tj. naruszenie:
a) naruszenie przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit c) P.p.s.a. w zw. z 26 P.p.s.a. w zw. z art. 28 P.p.s.a poprzez rozpoznanie sprawy i poprzez oddalenie skargi w sytuacji, gdy na moment wyrokowania, tj. 7 grudnia 2022 roku G. Sp. z o. o. w L. [...] KRS: [...] nie posiadała organu powołanego do jej reprezentowania, co skutkuje nieważnością postępowania o której mowa w art. 183 § 2 pkt 2 P.p.s.a.,
b) przepisu art. 145 § 1 pkt l lit c) P.p.s.a. w zw. z art. 1 § 1 i 2 P.u.s.p. poprzez oddalenie skargi, w sytuacji, gdy prawidłowa kontrola działalności administracji publicznej dokonana przez Sąd I Instancji powinna doprowadzić do uchylenia zaskarżonej decyzji;
c) przepisu art. 145 § i pkt 1 lit c) P.p.s.a. w zw. z art. 6 K.p.a. w zw. z art. 8 K.p.a. przez nieprawidłową kontrolę działalności organu administracji i oddalenie skargi z uwagi na niedostrzeżenie naruszeń procesowych art. 6 K.p.a. w zw. z art. 8 K.p.a. na etapie postępowania administracyjnego, w szczególności przez uchybienie obowiązkowi budowania zaufania obywateli do państwa i działania w granicach prawa;
d) przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit c) P.p.s.a. w zw. z art. 8 § 1 K.p.a. w zw. z art. 86 K.p.a. przez nieprawidłową kontrolę działalności organu administracji i oddalenie skargi z uwagi na niedostrzeżenie naruszeń procesowych art. 8 § 1 i 86 K.p.a. na etapie postępowania administracyjnego, w szczególności w zakresie: - prowadzenia postępowania w sposób niepogłębiający zaufania strony do organów państwa, - zaniechanie przez organy administracji przeprowadzenia postępowania dowodowego, w zakresie dowodu z przesłuchania strony w celu wyjaśnienia istotnych okoliczności;
e) przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit c) P.p.s.a. w zw. z art. 8 § 1 K.p.a. w zw. z art. 77 K.p.a. w zw. z art. 7 K.p.a. przez nieprawidłową kontrolę działalności organu administracji i oddalenie skargi z uwagi na niedostrzeżenie naruszeń procesowych art. 8 § 1 i 77 K.p.a., art. 7 K.p.a. na etapie postępowania administracyjnego, w szczególności w zakresie:
- prowadzenia postępowania w sposób niepogłębiający zaufania strony do organów państwa,
- zaniechania przez organ podjęcia stosownych działań, między innymi przeprowadzenia z urzędu dowodów służących ustaleniu stanu faktycznego sprawy, zażądania od strony przedstawienia dowodów na poparcie jej twierdzeń;
- zaniechania podjęcia wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego;
naruszenie praw materialnego, tj.;
1. naruszenie przepisu art. 13 ust. 1 akapit 1 i 3 w zw. z art. 4 ust. 1 akapit 1 i ust. 2 Rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) nr 640/2014 w zw. z art. 21 ust. 1 i 3 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego poprzez ich błędną wykładnię, polegającą na przyjęciu, że wystąpienie "siły wyższej" lub "nadzwyczajnych okoliczności", o których mowa w art. 4 Rozporządzenia, skutkuje tym, że złożenie wniosku w dodatkowym 25-dniowym terminie, o którym mowa w art. 13 ust. 1 akapit 3 Rozporządzenia, nie skutkuje obniżeniem płatności, o którym mowa w art. 13 ust. 1 akapit 1 Rozporządzenia, natomiast złożenie wniosku po upływie tego 25- dniowego terminu jest w każdym wypadku niedopuszczalne, podczas gdy ww. przepisy należy interpretować w ten sposób, że w przypadku wystąpienia przypadku "siły wyższej" lub "nadzwyczajnych okoliczności", złożenie wniosku dopuszczalne jest w każdym czasie;
2. naruszenie przepisu art. 1 ust. 2 Rozporządzenie Rady (We, Euratom) nr 2988/95 z dnia 18 grudnia 1995 r. w sprawie ochrony interesów finansowych Wspólnot Europejskich poprzez niewłaściwe zastosowanie i stwierdzenie, że niezłożenie wniosku o wypłatę płatności to nieprawidłowość w rozumieniu tego przepisu, podczas gdy niezłożenie wniosku nie spowodowało szkody w ogólnym budżecie Wspólnot lub w budżetach, które są zarządzane przez Wspólnoty; co ostatecznie skutkowało wszczęciem przez organ procedury zwrotu nienależnie pobranych płatności rolnośrodowiskowych;
3. naruszenie przepisu art. 18 ust. 1 zd. 2 w zw. z ust. 2 rozporządzenia Komisji (UE) nr 65/2011 poprzez pominięcie jego przesłanek przy ocenie wpływu niezłożenia jednego wniosku o wypłatę płatności na całe pięcioletnie zobowiązanie, które jest skutkiem błędnego przyjęcia przez Sąd I instancji, że niezłożenie wniosku w jednym roku zobowiązania rolnośrodowiskowego i jego ocena dokonana w decyzji administracyjnej dot. tego roku powoduje, że ocena ta rozciąga się na całe pięcioletnie zobowiązanie rolnośrodowiskowe, podczas gdy wskazany wyżej przepis obliguje do ponownej oceny charakteru zaistniałej niezgodności ze względu na wymienione w tym przepisie przesłanki kwalifikujące, takie jak: rozmiar, zasięg i trwałość skutków tej niezgodności w postępowaniu o zwrot lub zmniejszenie przyznanego wsparcia, biorąc pod uwagę wpływ tych niezgodności, jej skutków, na całe pięcioletnie zobowiązanie rolnośrodowiskowe,
4. naruszenie przepisu art. 35 ust. 5 w zw. z ust. 4 i 3 rozporządzenia Komisji (UE) nr 640/2014 poprzez błędną wykładnię i pominięcie jego przesłanek przy ocenie wpływu niezłożenia wniosku o wypłatę płatności na całe pięcioletnie zobowiązanie, które jest skutkiem błędnego przyjęcia przez Sąd I instancji, że niezłożenie wniosku w jednym roku zobowiązania rolnośrodowiskowego i jego ocena dokonana w decyzji administracyjnej dot. tego roku powoduje, że ocena ta rozciąga się na całe pięcioletnie zobowiązanie rolnośrodowiskowe, podczas gdy wskazany wyżej przepis obliguje do ponownej oceny charakteru zaistniałej niezgodności ze względu na wymienione w tym przepisie przesłanki kwalifikujące, określone w ust. 3 jak dotkliwość niezgodności, zasięg, trwałość i powtarzalność skutków tej niezgodności w postępowaniu o zwrot lub zmniejszenie przyznanego wsparcia, biorąc pod uwagę wpływ tych niezgodności, jej skutków, na całe pięcioletnie zobowiązanie rolnośrodowiskowe, które musi prowadzić do stwierdzenia w ogólnej ocenie przeprowadzonej w oparciu o wskazane wyżej kryteria do ustalenia poważnej niezgodności.
Na tej podstawie skarżąca kasacyjnie wniosła o stwierdzenie nieważności zaskarżonego wyroku, ewentualnie o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA w Łodzi lub uchylenie zaskarżonego wyroku i rozpoznanie sprawy przez NSA, na podstawie art. 188 P.p.s.a. Spółka wniosła również o zasądzenie na swoją rzecz kosztów postępowania.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podkreślono, że w dniu 7 grudnia 2022 roku, tj. na dzień wydania wyroku przez WSA w Łodzi skarżąca grupa nie posiadała organu uprawnionego do jej reprezentowania. B. C. w dniu 12 kwietnia 2018 r. złożył oświadczenie o rezygnacji z funkcji prezesa zarządu, zaś w dniu 29 października 2022 r. zmarł A. B., czyli jedyna osoba która pozostawała uprawniona do reprezentacji spółki.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 183 § 1 P.p.s.a. (ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 z późn. zm., dalej: P.p.s.a.) Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, z urzędu biorąc pod uwagę tylko nieważność postępowania.
Jak stanowi zaś art. 174 P.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na: naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (pkt 1), bądź na naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 2).
W odniesieniu do zarzutów dotyczących naruszenia przepisów prawa materialnego, w postaci dopuszczenia się błędu wykładni, nadmienić należy, że na autorze skargi kasacyjnej ciąży obowiązek wskazania konkretnych przepisów prawa materialnego, które jego zdaniem zostały przez sąd naruszone zaskarżanym orzeczeniem, a także podania na czym polegała ich błędna wykładnia (art. 174 pkt 1 P.p.s.a.). Innymi słowy skarżący kasacyjnie, formułując tego rodzaju zarzut, nie może się jedynie ograniczyć do wskazania przepisu, który został według niego błędnie zinterpretowany, ale winien również podać na czym ten błąd polegał. Najpełniejszą formą wskazania błędnego rozumienia przez sąd konkretnego przepisu jest zaś podanie, jak dany przepis winien być prawidłowo wykładany.
Tak samo w przypadku zarzucenia naruszenia prawa materialnego, poprzez jego błędne zastosowanie, zarzut skargi kasacyjnej winien zawierać jednoznaczne stwierdzenie na czym miał polegać w konkretnym przypadku błąd subsumpcji. Zarzut niewłaściwego zastosowania prawa materialnego, w formie pozytywnej, wiąże się z zarzuceniem zastosowania normy prawnej, która nie powinna być w danej sprawie zastosowana, zaś w formie negatywnej, z zarzuceniem niezastosowania normy prawnej, która w ocenie wnoszącego skargę kasacyjną powinna być zastosowana w sprawie ze względu na ustalenia jej stanu faktycznego (zob. np. wyrok NSA z dnia z 14 czerwca 2017 r., sygn. akt II GSK 2735/15 – dost. w CBOiS – orzeczenia.nsa.gov.pl).
W przypadku zarzutów dotyczących naruszenia przepisów postępowania, podkreślić należy, że prawidłowo sformułowany zarzut tego typu winien wskazywać konkretne regulacje procesowe, którym uchybił sąd pierwszej instancji, a także to, że naruszenie tego rodzaju regulacji mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Skarżący kasacyjnie nie może więc ograniczyć się tylko do wskazania, że do naruszenia określonych przepisów faktycznie doszło, ale musi wykazać, co najmniej potencjalny, związek przyczynowy pomiędzy tym naruszeniem, a wynikiem sprawy, tj. treścią zapadłego orzeczenia. O skuteczności zarzutów, postawionych w oparciu o podstawę kasacyjną określoną w art. 174 pkt 2 P.p.s.a., nie decyduje bowiem każde stwierdzone uchybienie przepisom postępowania, lecz tylko takie, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
W niniejszym przypadku skarżąca kasacyjnie podniosła zarówno zarzuty oparte na twierdzeniach odnośnie naruszenia przepisów postępowania, jak i regulacji prawa materialnego. W związku z tym w tej sytuacji w pierwszej kolejności odnieść się należy do zarzutów procesowych, gdyż ocena zasadności zarzutów naruszenia prawa materialnego może być dokonywana wyłącznie na podstawie stanu faktycznego, którego ustalenia nie są kwestionowane lub nie zostały skutecznie podważone.
W ramach pierwszego z zarzutów opartych na podstawie z art. 174 pkt 2 P.p.s.a. skarżąca kasacyjnie wskazała na nieważność postepowania, wynikającą z naruszenia między innymi art. 26 i art. 28 P.p.s.a., w związku z rozpoznaniem sprawy przez WSA w Łodzi w sytuacji, w której spółka nie posiadała organu uprawnionego do jej reprezentowania.
Odnosząc się do tego rodzaju stwierdzeń podkreślić należy, że nie znajdują one uzasadnionych podstaw. O ile bowiem istotnie, w momencie orzekania przez WSA w Łodzi, tj. 7 grudnia 2022 r., stanowiska członków zarządu spółki nie były obsadzone, to jednak była ona reprezentowana przez samoistnego prokurenta, prawidłowo uprzednio ustanowionego, którego umocowanie nie zostało odwołane. Tym samym nie można zasadnie twierdzić, że w tym wypadku doszło do naruszenia art. 28 P.p.s.a., w związku z brakiem zdolności procesowej po stronie spółki.
Tego rodzaju stanowisko znajduje potwierdzenie w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 28 września 2016 r., sygn. I GSK 331/16 (dost. w CBOSA – orzeczenia.nsa.gov.pl), w którym to stwierdzono, że utrata przez spółkę zarządu nie powoduje wygaśnięcia prokury. Prokurent jest bowiem z mocy ustawy uprawniony do reprezentowania spółki w sprawach sądowych i pozasądowych, jakie są związane z prowadzeniem przedsiębiorstwa. Nieposiadanie w toku procesu zarządu przez spółkę z o.o., nie daje podstaw do stwierdzenia braku należytej reprezentacji i w konsekwencji uznania o nieważności postępowania, gdy spółka ma prokurenta. Interesy, które chroni art. 183 § 2 pkt 2 P.p.s.a. są w takim przypadku zabezpieczone przez działania prokurenta.
Na marginesie zauważyć też należy, że to prokurent samoistny spółki udzielił umocowania pełnomocnikowi do sporządzenia skargi kasacyjnej i reprezentacji spółki przed Naczelnym Sądem Administracyjnym. To więc dodatkowo potwierdza, że ta nie była pozbawiona zdolności procesowej w trakcie postępowania przed Sądem pierwszej instancji, pomimo nieposiadania zarządu.
W ramach zarzutu procesowego, oznaczonego lit. b) spółka podniosła wyłącznie uchybienie przez Sąd pierwszej instancji przepisom ustrojowym lub wynikowym (określającym sposób orzekania wojewódzkiego sądu administracyjnego), które ze swej istoty nie mogą stanowić samodzielnej podstawy zarzutu skargi kasacyjnej, bez powiązania ich z jakimikolwiek regulacjami, które Sąd by miał naruszyć. W tej więc sytuacji przedmiotowy zarzut, jako wadliwie skonstruowany, uznać należało za nieskuteczny.
W ramach zarzutu c) wskazano na uchybienie przez WSA w Łodzi art. 6 i art. 8 K.p.a., poprzez naruszenie zasady legalności oraz zasady budzenia zaufania obywateli do państwa, bez wskazania na czym właściwie uchybienie tymże zasadom miałoby polegać. Niedochowania wymogom wynikających z tychże zasad nie można bowiem wiązać bezpośrednio z samym oddaleniem skargi, będącej wynikiem kontroli legalności decyzji, co sugeruje spółka. Oddalenie skargi jest bowiem sumarycznym rezultatem dokonanej oceny legalności działania organu administracji publicznej, we wszystkich jego aspektach, nie zaś jej elementem, konkretnym etapem na którym mogłyby wystąpić nieprawidłowości. Tak więc przedmiotowy zarzut, jako nieskonkretyzowany i niejasny, nie mógł zostać uznany za zasadny.
Z podobnych względów za zasadny nie może także zostać uznany zarzut d). W tym wypadku również nie sposób jest stwierdzić z jakich to przyczyn skarżąca kasacyjnie zarzuciła WSA w Łodzi dopuszczenie się naruszenia wynikającej z art. 8 § 1 K.p.a. zasady budzenia zaufania do organów władzy publicznej. W tym jednak wypadku nie był to jedyny wątek poruszony w ramach tego zarzutu. Skarżąca kasacyjnie w tym wypadku podniosła bowiem również uchybienie przez Sąd pierwszej instancji art. 86 K.p.a. poprzez nieprzeprowadzenie dowodu z przesłuchania strony.
Odnosząc się do tego rodzaju problematyki stwierdzić należy, że również w tym aspekcie nie można zgodzić się ze spółką, że nieprzeprowadzenie wskazywanego przez nią dowodu należy zakwalifikować jako naruszenie prawa. Przepis art. 86 P.p.s.a. traktuje dowód z przesłuchania strony jako subsydiarny, skorzystanie z którego może nastąpić w sytuacji wyczerpania innych środków dowodowych i niewyjaśnienia za ich pomocą wszystkich istotnych w sprawie okoliczności. Poza tym sięgnięcie po dowód z przesłuchania strony ustawodawca pozostawił uznaniu prowadzącego postępowanie organu.
W niniejszym przypadku konieczność zwrotu przez spółkę środków była następstwem niezrealizowania przez nią wieloletniego programu, wynikającego z zarzucenia jego realizacji, tj. niezłożenia wniosku o płatność w 2018 r. Fakt niezłożenia wniosku za 2018 r. jest bezsporny. Co zaś się tyczy przyczyn, z których to wynikało, to w tym zakresie zauważyć należy, że organ nie zanegował faktu aresztowania wiceprezesa zarządu spółki, uznał jedynie że fakt ten nie może być uznany za inna okoliczność, niezależną od rolnika, mającą wpływ na zakres jego odpowiedzialności.
W tej więc sytuacji nie sposób jest mówić o naruszeniu art. 86 K.p.a., a tym bardziej takim, które mogło mieć wpływ na wynika sprawy. Tymczasem zgodnie z art. 174 pkt 2 P.p.s.a. podstawą procesowego zarzutu skargi kasacyjnej może być jedynie takie uchybienie tego rodzaju regulacjom, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy.
Wobec tego przedmiotowy zarzut uznać należało za pozbawiony podstaw.
Tak samo ocenić należy zarzut oznaczony w skardze kasacyjnej lit. e), w którym spółka ograniczyła się do enigmatycznych i bliżej niesprecyzowanych twierdzeń odnośnie uchybienia zasadzie zaufania, zaniechania przeprowadzenia z urzędu dowodów, odstąpienia od żądania od stron dowodów na potwierdzenie ich twierdzeń. Wskazywane w niniejszym zarzucie postaci naruszenia prawa, co do zasady stanowią powtórzenie twierdzeń zawartych w poprzednio omówionych zarzutach, które nie znajdują uzasadnionych podstaw w okolicznościach sprawy. Co zaś się tyczy braków postępowania dowodowego to w tym wypadku skarżąca kasacyjnie nie wskazała czego by to miało dotyczyć. Jej twierdzenia więc w tym względzie są niejasne i nieprecyzyjne, wobec czego nie sposób się do nich merytorycznie odnieść.
Jeżeli zaś chodzi o niewzywanie do przedstawienia dowodów przez stronę na poparcie ich twierdzeń, to zarzut w tym względzie jest zupełnie niezrozumiały. Skoro bowiem strona postępowania administracyjnego – w tym wypadku spółka, formułuje określone twierdzenia, odnośnie okoliczności mających w sprawie istotne znaczenie, to powinna wskazać na dowody, które potwierdzały by ich zasadność. Brak jest prawnych podstaw do przerzucania wynikających stąd obowiązków na organy, do zadań których nie należy wspieranie argumentacji stron.
Przechodząc do zarzutów naruszenia prawa materialnego Naczelny Sąd Administracyjny kolejno odniesie się do wszystkich spośród nich.
Za pozbawiony podstaw uznać należy zarzut nr 1, gdyż nie sposób zgodzić się ze skarżącą kasacyjnie iż błędna jest wykładnia, między innymi art. 13 ust. 1 akapit 3 nr 640/2014, zgodnie z którym niedopuszczalne jest złożenie wniosku o płatność po upływnie 25 dni od dnia upływu przewidzianego na to terminu. Wskazany wyżej przepis jest bowiem jednoznaczny w swojej treści, tak więc przeciwne twierdzenia spółki nie znajdują uzasadnionych podstaw. Wskazane przez nią rozwiązania związane z wystąpieniem nadzwyczajnych okoliczności czy siły wyższej, nie mogą wpłynąć zaś na ocenę w tym względzie. Tych bowiem przypadków nie stwierdzono na gruncie okoliczności niniejszej sprawy, a spółka nie podważyła prawidłowości tego rodzaju ustaleń. Poza tym nie dopełniła ona formalności związanych ze zgłoszeniem tego rodzaju przypadków. Tak więc organ nie dokonywał wykładni art. 13 ust. 1 rozporządzenia 640/2014, w kontekście postanowień art. 4 ust. 1 i ust. 2 tego aktu.
Za zasadny nie można uznać również zarzutu nr 2, gdyż stwierdzenie po stronie spółki nieprawidłowości w realizacji przez nią zobowiązania wieloletniego, na gruncie niniejszej sprawy nie było bezpośrednio rezultatem wykładni art. 1 ust. 2 rozporządzenia 2988/95. Jej prawidłowości spółka zresztą nawet nie kwestionuje. Wskazuje ona jedynie na wadliwe zastosowanie wyżej wymienionego przepisu. Innymi słowy sam fakt stwierdzonej w okolicznościach niniejszej sprawy nieprawidłowości, jak również jej postać, determinowana była rozwiązaniami wynikającymi z rozporządzenia rolnośrodowiskowego z 2013 r. (nakazującymi zwrot środków w sytuacji zaprzestania kontynuowania realizacji zobowiązania), a nie została wyinterpretowana z regulacji natury ogólnej. Tym samy stwierdzić należy, że przedmiotowy zarzut nie przystaje do stanu faktycznego i prawnego sprawy. Nie można bowiem kwestionować wystąpienia konkretnej nieprawidłowości, wynikającej ze szczególnych regulacji, w oparciu o prawne podstawy natury ogólnej, w dodatku nie w kategoriach ich błędnej wykładni, ale niewłaściwego go zastosowania.
Za niezasadny uznać należy zarzut nr 3 w którym wskazano na uchybienie przez WSA w Łodzi art. 18 ust. 1 i ust. 2 rozporządzenia 65/2011, w związku z ich pominięciem. Otóż w tym wypadku nie sposób zgodzić się z sugestiami skarżącej kasacyjnie, że oba wymienione przez nią przepisy mogłyby stanowić podstawę swoistego rodzaju miarkowania przypadających do zwrotu, a nienależnie pobranych przez spółkę płatności. Jak to już wyżej stwierdzono, nieprawidłowość o której mowa na gruncie niniejszej sprawy była związana z niezrealizowaniem całego pięcioletniego zobowiązania. Odnoszące się do tego przepisy w sposób wyraźny i jednoznaczny wiążą z tym faktem obowiązek zwrotu całości pobranego na realizację tego zobowiązania wsparcia. Przepisy art. 18 ust. 1 i ust. 2 rozporządzenia 65/2011 w żaden sposób nie derogują tego rodzaju podstaw. Brak jest również podstaw do przyjęcia, w ich świetle rozwiązania przyjęte z rozporządzeniu rolnośrodowiskowym w jakikolwiek sposób godzą w wynikające z nich normy.
Na marginesie niniejszych rozważań dodać jedynie należy, że nie można zgodzić się ze stanowiskiem skarżącej kasacyjnie spółki, że szkoda w niniejszym wypadku winna być rozpatrywana w sposób cząstkowy, tj. w odniesieniu do poszczególnych fragmentów realizowanego przez nią zobowiązania. Skoro bowiem mamy do czynienia z zobowiązaniem wieloletnim, jako pewną całością, to również w ten sposób należy oceniać efekty jego realizacji. Zarzucenie wykonywania tego zobowiązania, również na ostatnim jego etapie, skutkuje niemożnością realizacji ostatecznego jego celu.
Podobne uwagi odnieść należy do zarzutu nr 4. W tym bowiem przypadku skarżąca kasacyjnie również sugeruje, w sposób nieuprawniony, konieczność odstąpienia od całościowej oceny realizacji zobowiązania. W dodatku nominalnie zarzuca WSA w Łodzi dopuszczenie się błędnej wykładni art. 35 ust. 5 w zw. z ust. 4 i ust. 3 rozporządzenia 640/2014, podczas gdy w ramach twierdzeń tego zarzutu podaje argumenty świadczące o tym, że w istocie chodzi jej o niewłaściwe zastosowanie tych regulacji, co czyni przedmiotowy zarzut merytorycznie sprzecznym. To zaś sprawia, że nie może być on uznany za skuteczny.
Mając więc na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 P.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną spółki.
Na podstawie art. 209, art. 204 pkt 1 P.p.s.a. oraz art. 207 § 1 w zw. z art. 205 § 2 P.p.s.a. oraz § 14 ust. 1 pkt 2 lit. b w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit a i § 2 pkt 6 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1935) Naczelny Sąd Administracyjny zasądził od spółki na rzecz Dyrektora Łódzkiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Łodzi kwotę 4 050 zł, tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Kwota ta obejmuje zwrot kosztów zastępstwa procesowego przez radcę prawnego, który reprezentował organ na rozprawie.