I GSK 492/05

Naczelny Sąd Administracyjny2005-07-21
NSApodatkoweWysokansa
cłopochodzenie towaruUkład Europejskiweryfikacja celnanależności celneprawo celnepostępowanie celneNSAWSA

Naczelny Sąd Administracyjny uchylił wyrok WSA, uznając, że organ celny nie był związany wykładnią prawa z poprzedniego wyroku NSA, a jedynie oceną prawną.

Sprawa dotyczyła wymiaru należności celnych od używanej odzieży sprowadzonej z Niemiec. Skarżący zastosował obniżoną stawkę celną, powołując się na pochodzenie z UE. Po negatywnej weryfikacji dowodów pochodzenia przez niemieckie władze celne, organy celne zmieniły stawkę na konwencyjną. WSA uchylił decyzję organu celnego, uznając go za związany wykładnią prawa z poprzedniego wyroku NSA. NSA uchylił wyrok WSA, stwierdzając, że organ celny nie był związany wykładnią, a jedynie oceną prawną, i że WSA błędnie zinterpretował poprzedni wyrok NSA.

Sprawa dotyczyła sprowadzonej z Niemiec używanej odzieży, dla której skarżący zastosował obniżoną stawkę celną, powołując się na pochodzenie z UE zgodnie z Protokołem Nr 4 do Układu Europejskiego. Po negatywnych wynikach weryfikacji dowodów pochodzenia przez niemieckie władze celne, organy celne zmieniły stawkę na konwencyjną. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie uchylił decyzję Dyrektora Izby Celnej, uznając, że organ ten był związany wykładnią prawa zawartą w poprzednim wyroku NSA z 2002 r. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił wyrok WSA, stwierdzając, że WSA błędnie zinterpretował poprzedni wyrok NSA. NSA podkreślił, że organ celny nie był związany wykładnią prawa z poprzedniego wyroku, a jedynie jego oceną prawną, która dotyczyła głównie kwestii proceduralnych i oceny materiału dowodowego, a nie nakazu stosowania Protokołu Nr 6. NSA uznał, że zarzut naruszenia przepisów postępowania przez WSA był zasadny, a sprawa wymaga ponownego rozpoznania przez WSA.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Organ celny nie jest związany wykładnią prawa z poprzedniego wyroku NSA, a jedynie jego oceną prawną, która dotyczy wykładni i zastosowania prawa materialnego i procesowego.

Uzasadnienie

NSA stwierdził, że art. 30 ustawy o NSA oraz art. 99 ustawy wprowadzającej Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi mówią o związaniu oceną prawną, a nie wskazaniami co do dalszego postępowania.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (15)

Główne

ustawa o NSA art. 30

Ustawa z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym

Układ Europejski art. Protokół Nr 4

Układ Europejski ustanawiający stowarzyszenie między Rzeczypospolitą Polską z jednej strony, a Wspólnotami Europejskimi i ich Państwami Członkowskimi z drugiej strony

Pomocnicze

p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Dz. U. Nr. 153, poz. 1271 art. 99

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Ordynacja podatkowa art. 122

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa

Ordynacja podatkowa art. 187 § § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa

Ordynacja podatkowa art. 191

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa

p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c)

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.s.a. art. 181

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.s.a. art. 185 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.s.a. art. 203 § pkt. 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Układ Europejski art. Protokół Nr 6

Układ Europejski ustanawiający stowarzyszenie między Rzeczypospolitą Polską z jednej strony, a Wspólnotami Europejskimi i ich Państwami Członkowskimi z drugiej strony

Układ Europejski art. Protokół Nr 6 § art. 8

Układ Europejski ustanawiający stowarzyszenie między Rzeczypospolitą Polską z jednej strony, a Wspólnotami Europejskimi i ich Państwami Członkowskimi z drugiej strony

Układ Europejski art. Protokół 4 § art. 32 ust 3 i 6

Układ Europejski ustanawiający stowarzyszenie między Rzeczypospolitą Polską z jednej strony, a Wspólnotami Europejskimi i ich Państwami Członkowskimi z drugiej strony

Układ Europejski art. Protokół 4 § art. 16 ust 1

Układ Europejski ustanawiający stowarzyszenie między Rzeczypospolitą Polską z jednej strony, a Wspólnotami Europejskimi i ich Państwami Członkowskimi z drugiej strony

Argumenty

Skuteczne argumenty

WSA błędnie zinterpretował poprzedni wyrok NSA, uznając organ celny za związany jego wykładnią, a nie oceną prawną. Organ celny nie był zobowiązany do stosowania Protokołu Nr 6 UE w sposób wskazany przez WSA. WSA naruszył przepisy postępowania, w tym art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.s.a. w zw. z art. 30 ustawy o NSA i art. 191 Ordynacji podatkowej.

Odrzucone argumenty

Argumentacja WSA dotycząca związania organu celnego wykładnią prawa z poprzedniego wyroku NSA. Argumentacja WSA dotycząca naruszenia przez organ celny art. 30 ustawy o NSA.

Godne uwagi sformułowania

organ orzekający pozostawał związany oceną prawną zawarta w tym wyroku i to bez względu na istnienie w orzecznictwie i doktrynie odmiennych interpretacji prawa ocena prawna w rozumieniu art. 30 ustawy o NSA to wypowiedź sądu o prawnej wartości kontrolowanego aktu (czynności) dotycząca wykładni oraz zastosowania prawa materialnego i procesowego poprzedni wyrok NSA nie zawierał kategorycznego zlecenia dodatkowej weryfikacji dowodów pochodzenia z zastosowaniem postanowień Protokołu Nr 6

Skład orzekający

Maria Myślińska

przewodniczący

Kazimierz Jarząbek

członek

Urszula Raczkiewicz

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja zakresu związania organów administracji i sądów administracyjnych oceną prawną zawartą w poprzednich orzeczeniach NSA, a także zasady stosowania przepisów o pochodzeniu towarów w prawie celnym."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z poprzednim orzecznictwem NSA i przepisami Układu Europejskiego. Interpretacja art. 30 ustawy o NSA może być pomocna w innych sprawach, gdzie pojawia się kwestia związania poprzednią oceną prawną.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnej kwestii związania organów administracji i sądów poprzednimi orzeczeniami, co ma znaczenie praktyczne dla wielu postępowań. Pokazuje też złożoność prawa celnego i interpretacji umów międzynarodowych.

Czy organ celny musi słuchać NSA? Kluczowa sprawa o związanie oceną prawną.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I GSK 492/05 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2005-07-21
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2005-03-17
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Kazimierz Jarząbek
Maria Myślińska /przewodniczący/
Urszula Raczkiewicz /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6300 Weryfikacja zgłoszeń celnych co do wartości celnej towaru, pochodzenia, klasyfikacji taryfowej; wymiar należności celny
Hasła tematyczne
Celne postępowanie
Celne prawo
Sygn. powiązane
I SA/Lu 699/03 - Wyrok WSA w Lublinie z 2004-11-25
Skarżony organ
Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku
Uchylono zaskarżony wyrok i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Maria Myślińska, Sędziowie NSA Kazimierz Jarząbek, Urszula Raczkiewicz (spr.), Protokolant Anna Fyda, po rozpoznaniu w dniu 7 lipca 2005 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Dyrektora Izby Celnej w Białej Podlaskiej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 25 listopada 2004 r. sygn. akt 3 I SA/Lu 699/03 w sprawie ze skargi B. K. – PPHU "[...]" w Świdniku na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Białej Podlaskiej z dnia 14 listopada 2003 r. Nr [...] w przedmiocie wymiaru należności celnych 1. zaskarżony wyrok uchyla i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Lublinie; 2. Zasądza od B. K. – PPHU "[...]" w Świdniku na rzecz Dyrektora Izby Celnej w Białej Podlaskiej kwotę 3700 (trzy tysiące siedemset) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie wyrokiem z dnia 25 listopada 2004 r., sygn. akt 3 I SA/Lu 699/03, po rozpoznaniu skargi B. K. − PPHU [...] uchylił decyzję Dyrektora Izby Celnej w Białej Podlaskiej z dnia 14 listopada
2003 r. nr [...] w przedmiocie wymiaru cła z następującym uzasadnieniem.
W 1998 r. B. K. zgłosił na podstawie dokumentów SAD do procedury dopuszczenia do obrotu na polskim obszarze celnym sprowadzoną z Niemiec odzież używaną. Do obliczenia cła zastosowano obniżoną stawką celną, znajdującą zastosowanie do towarów pochodzących z obszaru Unii Europejskiej w rozumieniu Protokołu Nr 4 do Układu Europejskiego ustanawiającego stowarzyszenie między Rzeczypospolitą Polską, z jednej strony a Wspólnotami Europejskimi i ich państwami członkowskimi z drugiej strony, dotyczącego definicji pojęcia "produkty pochodzące" i metod współpracy administracyjnej (Dz. U. z 1997 r., Nr 104, poz. 662).
Dyrektor Urzędu Celnego w Białej Podlaskiej, na skutek negatywnych wyników weryfikacji dowodów pochodzenia, decyzją z dnia 27 kwietnia 2001 r. (wydaną po wznowieniu postępowania), uchylił własną decyzję z dnia 14 listopada 2000 r. w części dotyczącej stawki celnej oraz kwoty cła i obliczył cło z zastosowaniem konwencyjnej stawki celnej w wysokości 23,1%, natomiast decyzjami z dnia 24 lipca 2001 r. od Nr [...], uznał zgłoszenia celne za nieprawidłowe w zakresie dotyczącym stawki celnej oraz kwoty cła i obliczył cło z zastosowaniem konwencyjnej stawki celnej w wysokości 23,1%.
Prezes Głównego Urzędu Ceł po rozpatrzeniu odwołań B. K. decyzją z dnia 28 września 2001 r. utrzymał w mocy wymienione wyżej decyzje organu
I instancji. Decyzja organu odwoławczego została uchylona wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego – Ośrodek Zamiejscowy w Lublinie z dnia 5 czerwca 2002 r., sygn. akt
I SA/Lu 1131/01.
Ponownie rozpatrując sprawę, Dyrektor Izby Celnej w Białej Podlaskiej przeprowadził uzupełniające postępowanie dowodowe, występując dwukrotnie do niemieckich władz celnych o powtórną kontrolę dowodów pochodzenia. Władze te, pismami z dnia 4 czerwca 2003 r. i z dnia 2 września 2003 r. potwierdziły wcześniejsze ustalenia zawarte w piśmie
z dnia 20 marca 2001 r., o negatywnej weryfikacji dowodów pochodzenia. W związku z tym Dyrektor Izby Celnej w Białej Podlaskiej decyzją z dnia 14 listopada 2003 r. utrzymał
w mocy decyzję organu I instancji.
W uzasadnieniu organ odwoławczy przedstawił prawne warunki stosowania stawek celnych obniżonych, które muszą być spełnione kumulatywnie, wskazując, że jednym z nich jest udokumentowanie pochodzenia towaru świadectwem przewozowym EUR 1 lub deklaracją eksportera na fakturze. Podkreślił, że dowód pochodzenia winien być prawidłowy zarówno pod względem formalnym jak i materialnym. Wskazał, że weryfikacja dowodów pochodzenia, przeprowadzona przez niemieckie władze celne wykazała, że towar nie jest towarem "pochodzącym" w rozumieniu Protokołu Nr 4 UE i dlatego nie można przyjąć za wiarygodne oświadczenia eksportera o dokładnie przeciwnej treści. W tej sytuacji, wyniki weryfikacji są wiążące dla polskich organów celnych (art. 32). Realizując zalecenia zawarte w wyroku NSA OZ w Lublinie ponowiono wystąpienie o weryfikację dowodów pochodzenia, lecz nadesłane wyniki potwierdziły wcześniejsze ustalenia weryfikacyjne. Wyniki weryfikacji znajdują też potwierdzenie w przedłożonych przez stronę pismach Związku Zrzeszenia Recyklingu Tekstylnego, z których wynika, że nie ma możliwości potwierdzania unijnego, preferencyjnego pochodzenia odzieży używanej. Organ odwoławczy omawiając zakres merytoryczny regulacji zawartej w Protokołach Nr 4 i Nr 6 UE stwierdził, że organem właściwym do przeprowadzenia kontroli autentyczności i zasadności wystawienia świadectwa pochodzenia jest działający na podstawie Protokołu Nr 4 Centralny Urząd Kontroli Pochodzenia Towarów w Münster a działający na podstawie Protokołu Nr 6 Urząd Kryminalny w Kolonii jest właściwy w sprawach wzajemnej pomocy w celu prawidłowego stosowania ustawodawstwa celnego przez zapobieganie, prowadzenie dochodzeń
i wykrywanie naruszeń. Z uwagi na powyższe, w ocenie organu odwoławczego, nie było podstaw do wnioskowania przeprowadzenia weryfikacji dowodów pochodzenia w oparciu o Protokół Nr 6 UE. Nie miały w sprawie zastosowania postanowienia art. 32 pkt 6 Protokołu Nr 4, gdyż nie zaistniały żadne wyjątkowe okoliczności, pozwalające na utrzymanie zastosowanej obniżonej stawki celnej. Odnosząc się do zarzutów odwołania organ odwoławczy stwierdził, że nie doszło do naruszenia art. 120, 121, 123, 124, 187 § 1, 191, 210 § 1 i 4 Ordynacji podatkowej, bowiem organ I instancji prawidłowo zastosował te przepisy, działał na podstawie przepisów prawa, nie naruszył zasady bezstronności, zasady czynnego udziału strony w postępowaniu, w sposób wyczerpujący zgromadził materiał dowodowy
i dokonał swobodnej jego oceny.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie wymienionym na wstępie wyrokiem uwzględnił skargę B. K. i uchylił decyzję Dyrektora Izby Celnej w Białej Podlaskiej z dnia. 14 listopada 2003 r. uznając, że zapadła z naruszeniem art. 30 ustawy
z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym bowiem, stosownie do treści tego przepisu, Dyrektor Izby Celnej w Białej Podlaskiej był związany wykładnią prawa, przedstawioną w prawomocnym wyroku NSA z dnia 5 czerwca 2002 r. Wykładnią tą jest również związany Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie na mocy art. 99 ustawy
z dnia 30 sierpnia 2002r. – Przepisy wprowadzające(...).
Sąd podkreślił, że nie stanowi zmiany stanu prawnego wyrażenie przez NSA poglądu prawnego w innych sprawach, odmiennego od przedstawionego w omawianym wyroku, oraz że przyjęcie innego poglądu prowadziłoby do rozwiązań kolidujących z konstytucyjną wartością państwa prawnego, polegającą na niewzruszalności prawomocnych orzeczeń sądów. W zaskarżonym skargą kasacyjną wyroku Sąd stwierdził, że w wyroku z dnia
5 czerwca 2002 r. NSA OZ w Lublinie wyraził pogląd, że Protokół 4 ma rangę aktu podustawowego, zaś polskie organy celne związane są ustaleniami dokonanymi przez właściwe organy kraju eksportu tylko w takim przypadku, gdy ustalenia te nie są sprzeczne
z ustawą obowiązującą w Polsce. Ustalenia te podlegają ocenie z punktu widzenia prawa polskiego a w chwili zaistnienia sporu zasadne jest stosowanie prawa krajowego, w tym Ordynacji podatkowej (art. 121, 122, 123, 187, 191) i Kodeksu celnego. Podkreślił, że
z uzasadnienia wyroku NSA OZ w Lublinie wynika jednoznacznie, aby zlecono dodatkową weryfikację dowodów pochodzenia, z zastosowaniem postanowień Protokołu 6,
w szczególności zaś art. 8, który nakłada na właściwe organy kraju eksportu dostarczenie właściwym organom kraju importu, dokumentów odzwierciedlających wyniki dochodzenia w danej sprawie. Dopiero bowiem na podstawie dodatkowych ustaleń organów kraju eksportu
i dowodów przez nie przedstawionych, będzie można dokonać oceny, czy importowane przez skarżącego towary można było uznać za produkty pochodzące ze Wspólnoty.
Zdaniem WSA, Dyrektor Izby Celnej w Białej Podlaskiej naruszył art. 30 ustawy
o NSA, gdyż oparł się wyłącznie na dodatkowych wynikach weryfikacji, przeprowadzonych przez Centralny Urząd Kontroli Pochodzenia Towarów w Münster, zawartych w pismach
z dnia 4 czerwca 2003 r. i z dnia 2 września 2003 r., które nie odbiegają od wyniku pierwotnej weryfikacji. Sąd podkreślił również, że organ celny kraju eksportera poinformował w piśmie z dnia 4 czerwca 2003 r., że jego właściwość obejmuje wyłącznie sprawy związane
z Protokołem 4 UE i nie może dostarczyć żądanych dokumentów oraz wskazał, że do pomocy urzędowej w zakresie spraw celnych, zgodnie z Protokołem 6 UE, właściwym urzędem
w Niemczech jest Centralny Urząd Kryminalny w Kolonii. Mimo tej informacji, polski organ celny nie zwrócił się o dostarczenie odpowiedniej dokumentacji, do właściwego organu
w Niemczech. Natomiast do pisma z dnia 2 września 2003 r. organ celny eksportera nie dołączył żadnych dokumentów, o które wystąpił polski organ celny.
W konkluzji Sąd uznał, że nie jest trafne stanowisko organu II instancji, gdyż prowadzi do niedopuszczalnej polemiki z wykładnia prawa, dokonaną przez NSA w wyroku
z dnia 5 czerwca 2002 r. Wykładnia ta musi być uznana za jedynie słuszną w rozpatrywanej sprawie, nawet gdyby organ i Sąd orzekający w tej sprawie miały odmienne stanowisko. Sąd stwierdził, że ponownie rozpatrując sprawę należy wystąpić do właściwego organu kraju eksportu o dostarczenie wszelkich dokumentów, stanowiących podstawę podanych wyników weryfikacji dowodów pochodzenia, zaś po ich uzyskaniu poddać cały materiał dowodowy ocenie, w celu ustalenia zasadniczej kwestii, tj. czy importowane towary można uznać za produkty pochodzące ze Wspólnoty w rozumieniu postanowień Protokołu 4 UE.
Mając powyższe na uwadze Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja zapadła
z naruszeniem art. 30 ustawy o NSA oraz art. 122, 187 § 1 i 191 Ordynacji podatkowej
w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy i podlegała uchyleniu na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr. 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej p.s.a.).
Od powyższego wyroku Dyrektor Izby Celnej w Białej Podlaskiej złożył skargę kasacyjną wnosząc o jego uchylenie w całości i oddalenie skargi z uwzględnieniem kosztów postępowania, bądź o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Lublinie, a także o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
Zaskarżonemu wyrokowi zarzucił:
1) naruszenie prawa materialnego, a mianowicie przepisów Protokołu nr 6 o wzajemnej pomocy w sprawach celnych, a w szczególności jego art. 8 Układu Europejskiego ustanawiającego stowarzyszenie między Rzeczypospolitą Polską z jednej strony,
a Wspólnotami Europejskimi i ich Państwami Członkowskimi z drugiej strony, sporządzonego w Brukseli dnia 16 grudnia 1991 r. ratyfikowanego przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej dnia 20 października 1992 r. (Dz. U. Nr 11, poz. 38 z 1994 r.), zmienionego Porozumieniem między Rzecząpospolitą Polską, a Wspólnotami Europejskimi podpisanym w Brukseli dnia 24 czerwca 1997 r. (załącznik do Dz. U. z 1997 r. Nr 104, poz. 662) poprzez niewłaściwe zastosowanie, polegające na przyjęciu istnienia związku, pomiędzy stanem faktycznym ustalonym w niniejszej sprawie a normami prawnymi zawartymi
w powyższym Protokole nr 6 a w szczególności normą prawną zawartą w jego art. 8,
2) naruszenie przepisów prawa materialnego a mianowicie art. 32 ust 3 i 6 Protokołu 4 w zw.
z art. 16 ust 1 tego protokołu poprzez błędną wykładnię polegającą na odmowie uwzględnienia w trakcie wyrokowania negatywnych wyników weryfikacji deklaracji eksportera, zamieszczonych na fakturach dołączonych do zgłoszeń celnych,
3) naruszenie przepisów postępowania a mianowicie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.s.a. w zw. z art. 30 ustawy z dnia 11 maja 1995r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym oraz art. 191 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926 z późn. zm.) poprzez dowolną ocenę materiału dowodowego.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej skarżący wskazał, że zagadnienia związane z weryfikacja dowodów pochodzenia unormowane zostały w ramach Układu Europejskiego w stanowiącym integralna jego część Protokole Nr 4, co oznacza, iż weryfikacja dokumentów potwierdzających preferencyjne pochodzenie towarów, prowadzona również w trybie Protokołu Nr 6 jest nieuzasadniona w świetle przepisów Układu. W niniejszej sprawie oznacza to także, że stosowanie szczególnego unormowania dotyczącego weryfikacji dowodu pochodzenia w trybie określonym w art 32 Protokołu Nr 4 jest jedyną i możliwą do zrealizowania formą sprawdzenia dowodu pochodzenia wynikającą z Układu Europejskiego.
W konkluzji skarżący stwierdził, że zastosował się do wykładni prawa zawartej
w wyroku NSA OZ w Lublinie z dnia 5 czerwca 2002 r. i działając zgodnie z art. 187 § 1 oraz art.210 § 1 i 4 Ordynacji podatkowej zgromadził w sposób wyczerpujący całość materiału dowodowego i dokonał jego oceny.
Na rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym skarżący złożył wniosek
o zawieszenie postępowania kasacyjnego umotywowany tym, że w uwzględnieniu wystąpienia Dyrektora Izby Celnej w Białej Podlaskiej, dokonanego po wydaniu zaskarżonego wyroku, Ministerstwo Finansów zwróciło się do niemieckich władz celnych o nadesłanie poświadczonych kopii dokumentacji, które dowiodą wyniku weryfikacji świadectw pochodzenia.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Odnosząc się w pierwszej kolejności do złożonego przez stronę skarżącą na rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym wniosku o zawieszenie postępowania należy podnieść, że stosownie do art. 192 p.s.a., postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, z wyjątkiem przypadków określonych w art. 123-125 tej ustawy, ulega zawieszeniu jedynie na zgodny wniosek stron. Przyczyna, dla której strona skarżąca ubiegała się o zawieszenie postępowania kasacyjnego nie mieściła się w katalogu przypadków objętych przepisami art. 123-125, zaś strona przeciwna oponowała przeciwko zawieszeniu postępowania i dlatego wniosek podlegał oddaleniu.
Przystępując do rozpoznania skargi kasacyjnej należy przypomnieć, że Naczelny Sąd Administracyjny działa w granicach kasacji, reagując z urzędu jedynie w przypadku, gdy
w grę wchodzi nieważność postępowania (art. 183 p.s.a.).Stwierdzić należy, że w sprawie niniejszej, przesłanki nieważnościowe nie występują. W pierwszej kolejności należy, zatem odnieść się do zarzutu procesowego dotyczącego naruszenia art. 145 § 1 pkt. 1 lit c) p.s.a.
w zw. z art. 30 ustawy o NSA i art. 191 Ordynacji podatkowej. Uzasadnienie tego zarzutu zmierza do zakwestionowania stanowiska Sądu I instancji, jakoby organ orzekający nie zastosował się do oceny prawnej zawartej w wyroku NSA z 5 czerwca 2002 r. i wykazania, że w postępowaniu administracyjnym zgromadzono w sposób wyczerpujący materiał dowodowy a weryfikacja dowodów pochodzenia w trybie Protokołu Nr 6 UE jest nieuzasadniona. Ustosunkowanie się do tego zarzutu wymaga udzielenia odpowiedzi na pytanie jakie oceny prawne zawarte zostały w wyroku z 2002 r. a następnie dokonania odniesienia do stanowiska Sądu I instancji dotyczącego uchybienia przez organ administracji ocenie prawnej zawartej
w tym wyroku.
Zgodzić się należy z Sądem I instancji, że brzmienie, obowiązującego w dacie wydania zakwestionowanej zaskarżonym wyrokiem decyzji, artykułu 30 ustawy o NSA nie pozostawia najmniejszej wątpliwości co do tego, że organ, orzekający w niniejszej sprawie powtórnie, w wyniku uchylenia decyzji poprzedniej przez Sąd, pozostawał związany oceną prawną zawarta w tym wyroku i to bez względu na istnienie w orzecznictwie i doktrynie odmiennych interpretacji prawa a nawet możliwość niezgodności oceny Sądu z prawem obowiązującym. Stosownie do treści art. 99 ustawy z dn. 30 sierpnia 2002 r. − Przepisy wprowadzające ustawę − Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę − Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr. 153, poz. 1271 z zm.) oceną ta pozostawał także związany Wojewódzki Sąd Administracyjny. Nie uległ bowiem zmianie stan prawny sprawy a tylko taka okoliczność niwelowałaby obowiązek zastosowania się do oceny prawnej. Nie zmienił się także stan faktyczny. Taka zmiana powodowałaby powstanie sprawy nowej, do której ocena prawna już nie przystawałaby.
Odniesienie się do ocen prawnych i do tego czy organ ponownie orzekający zastosował się do nich, wymaga odpowiedzi na pytanie, co mieści się w ocenie prawnej
w rozumieniu powołanych przepisów, czy chodzi tylko o wykładnię prawa czy może także
i o wskazania co do dalszego postępowania przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. Mając na względzie rolę przypisaną sądownictwu administracyjnemu w jego poprzedniej, jednoinstancyjnej postaci, sprowadzającą się do szeroko rozumianej kontroli wykonywania administracji publicznej ale wyłącznie w aspekcie zgodności z prawem, należy uznać, że ocena prawna w rozumieniu art. 30 ustawy o NSA to wypowiedź sądu o prawnej wartości kontrolowanego aktu (czynności) dotycząca wykładni oraz zastosowania prawa materialnego i procesowego dotycząca w wyroku uchylającym tych przepisów których błędna wykładnia , niewłaściwe zastosowanie (niezastosowanie) spowodowało istotną wadliwość kontrolowanego aktu. Omawiany przepis art. 30 ustawy o NSA , analogicznie jak art. 99 ustawy − Przepisy wprowadzające... mówi tylko o związaniu ocena prawną a nie wskazaniami co do dalszego postępowania. Sądzić należy zatem, iż gdyby ówczesny ustawodawca obejmował swym zamiarem związanie także wskazaniami co do dalszego postępowania to taki zapis znalazłby się w ustawie o NSA, analogicznie jak np. w art.
39717 kpc.
Zaskarżonym skargą kasacyjną wyrokiem, Wojewódzki Sąd Administracyjny
w Lublinie uchylił decyzję organu odwoławczego uznając, że zapadła z mogącym mieć na wynik sprawy naruszeniem art. 30 ustawy o NSA oraz art. 122, 187 § 1 i 191 Ordynacji podatkowej. Zaskarżony wyrok nie zawiera odrębnego umotywowania co do tego w jakich okolicznościach upatruje Sąd I instancji naruszenia powołanych przepisów Ordynacji podatkowej, należy więc mniemać, że chodzi o te same okoliczności, które w ocenie tego Sądu wskazują na naruszenie art. 30 ustawy o NSA.
WSA stwierdził, że z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że Dyrektor Izby Celnej w Białej Podlaskiej z naruszeniem art. 30 ustawy o NSA, nie respektuje wykładni zawartej w wyroku NSA z dnia 5 czerwca 2002 r., gdyż opiera się wyłącznie na dodatkowych wynikach weryfikacji przeprowadzonych przez Centralny Urząd Kontroli Pochodzenia Towarów w Münster zawartych w pismach z dnia 4 czerwca i 2 września 2003 r., które nie odbiegają od wyniku pierwotnej weryfikacji poddanej krytyce przez Sąd. Sąd orzekający stwierdził także, że "z uzasadnienia wyroku wynika jednoznacznie, aby zlecono dodatkową weryfikację dowodów pochodzenia, z zastosowaniem Protokołu Nr 6, w szczególności zaś art. 8, który nakłada na właściwe organy kraju eksportu obowiązek dostarczenia właściwym organom kraju importu dokumentów odzwierciedlających wyniki dochodzenia w danej sprawie."
Odnosząc się do tego stwierdzenia należy zauważyć, że takiego jednoznacznego "zlecenia dodatkowej weryfikacji dowodów pochodzenia z zastosowaniem postanowień Protokołu Nr 6" wyrok z 2002 r. nie zawiera. Znajduje się w nim wprawdzie sformułowanie, że "nic nie stoi na przeszkodzie aby...znalazły zastosowanie ustalenia zawarte w Protokole Nr. 6..." ale nie jest to stwierdzenie kategoryczne i cech wiążącej oceny prawnej nie nosi.
W wyroku tym. NSA dokonał jednak oceny prawnej zaskarżonej decyzji z procesowego punktu widzenia i wskazując na potrzebę stosowania wymienionych przepisów Ordynacji podatkowej. stwierdził, że zebrany w sprawie materiał dowodowy (lakoniczna odpowiedź niemieckiego organu celnego) nie pozwala ustosunkować się do zasadniczej kwestii pochodzenia towarów oraz że brak oceny ustaleń niemieckich organów celnych w świetle przepisów ordynacji podatkowej. Nie jest więc tak, że oceną prawną objęto konieczność skorzystania z trybu postępowania określonego w Protokole Nr 6 UE, natomiast ocena ta dotyczy niedostatku materiału dowodowego i braku jego oceny przez organy administracji
w świetle przepisów Ordynacji podatkowej. Nie można zatem tezy o uchybieniu ocenie prawnej Sądu opierać na braku skorzystania przez organ z procedury zawartej w Protokole Nr 6 zwłaszcza, iż Sąd I instancji nie wskazał jakie okoliczności nie zostały wyjaśnione ani jakich ewentualnie dowodów brak. Jak wynika z akt sprawy, organ celny rozpatrując sprawę ponownie, dwukrotnie zwracał się do niemieckich służb celnych (pismami z dnia. 22 kwietnia 2003 r. i 9 lipca 2003 r.) i uzyskał odpowiedzi (pisma z dn.4 czerwca i 2 września 2003 r.),
z których wyprowadził wniosek, iż dowody pochodzenia nie były poprawne merytorycznie i wskazał, że odzież używana nie spełnia kryteriów do uznania jej za "pochodzącą". W świetle powyższego należy uznać, że uprawniony jest zarzut kasacji dotyczący naruszenia przez
Sąd I instancji przepisów postępowania oraz, że naruszenie to miało wpływ na wynik sprawy.
W pozostałym zakresie, dotyczącym naruszenia prawa materialnego, skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw a to z tego względu, iż w zaskarżonym wyroku Sąd
I instancji nie odnosił się do kwestii materialnoprawnych a zapadłe rozstrzygnięcie oparte było na procesowych przesłankach. Należy jedynie zauważyć, zarzut objęty pkt 1 skargi kasacyjnej oznaczony jako zarzut naruszenia prawa materialnego nie wskazuje żadnego przepisu prawa materialnego, ani nie precyzuje, które konkretnie przepisy w ocenie kasatora zostały naruszone. Użyte przez kasatora sformułowanie "naruszenie przepisów Protokołu Nr 6...a w szczególności jego art. 8" nie jest prawidłowe. Sąd kasacyjny nie jest bowiem uprawniony do dociekań, które spośród przepisów Protokołu Nr 6, poza wymienionym art. 8, zostały zdaniem kasatora naruszone przez Sąd i na czym naruszenia te miałyby polegać. Jeśli zaś chodzi o art. 8 tego Protokołu to jest to przepis poświęcony formie przekazywania informacji władzom celnym kraju występującego o pomoc przez władze celne pomocy udzielające (mogą to być dokumenty lub ich uwierzytelnione kopie, sprawozdania itp. a także informacje komputerowe) i wobec tego nie mógł być naruszony przez Sąd.
Z powyższych względów należało na mocy art. 181 w zw. z art. 185 § 1 p.s.a. orzec jak w sentencji wyroku. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 203 pkt. 2 p.s.a.