I GSK 490/20
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNSA oddalił skargę kasacyjną rolnika w sprawie odmowy przyznania płatności ONW, potwierdzając prawidłowość ustaleń organów administracji i WSA co do powierzchni użytków rolnych.
Rolnik zaskarżył decyzję o odmowie przyznania płatności ONW za rok 2013, kwestionując pomiar powierzchni jego gospodarstwa. Sąd I instancji oddalił skargę, uznając, że protokół z oględzin terenowych i ortofotomapy prawidłowo wykazały niezgodność zadeklarowanej powierzchni z rzeczywistą, w tym obecność terenów nieużytkowanych rolniczo. NSA, rozpoznając skargę kasacyjną, uznał, że zarzuty naruszenia przepisów postępowania są nieuzasadnione, a ustalenia faktyczne i prawne dokonane przez WSA są prawidłowe, w szczególności podkreślając przesunięcie ciężaru dowodu na stronę wnioskującą o płatność w tym specyficznym postępowaniu.
Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej M. W. od wyroku WSA w Warszawie, który oddalił jego skargę na decyzję Dyrektora Mazowieckiego Oddziału Regionalnego ARiMR odmawiającą przyznania płatności z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW) za rok 2013. Rolnik wnioskował o płatność na 1,84 ha, jednak organy administracji, po wielokrotnych weryfikacjach i kontrolach terenowych, ustaliły powierzchnię kwalifikującą się do płatności na 1,71 ha, a następnie odmówiły przyznania płatności z powodu stwierdzenia na części zadeklarowanej powierzchni terenów nieużytkowanych rolniczo (staw, nasypy, domek letniskowy). WSA oddalił skargę, uznając, że protokół z oględzin terenowych z grudnia 2014 r. oraz ortofotomapa z kwietnia 2014 r. prawidłowo wykazały niezgodność zadeklarowanej powierzchni z wymogami. Sąd I instancji podkreślił, że w postępowaniu o przyznanie płatności ONW, zgodnie z art. 21 ust. 3 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich, ciężar dowodu spoczywa na wnioskodawcy, a nie na organie administracji. Rolnik w skardze kasacyjnej zarzucił naruszenie przepisów postępowania, w tym art. 134 § 1 p.p.s.a. (zaniechanie pełnej kontroli legalności) oraz art. 3 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 141 § 4 p.p.s.a. (błędne przedstawienie stanu sprawy, brak prawidłowego rozstrzygnięcia) i art. 7, 77 § 1, 107 § 3 k.p.a. (niezbadanie stanu faktycznego, brak analizy dokumentów). Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając zarzuty za nieuzasadnione. Sąd podkreślił, że uzasadnienie wyroku WSA spełnia wymogi ustawowe, a sąd nie naruszył art. 3 § 1 p.p.s.a. NSA wyjaśnił, że zarzuty dotyczące naruszenia art. 7 i 77 k.p.a. są niezasadne, ponieważ w postępowaniu o przyznanie płatności ONW obowiązuje szczególna regulacja (art. 21 ust. 3 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich), która przenosi ciężar dowodu na stronę wnioskującą. Sąd stwierdził, że stan faktyczny został ustalony prawidłowo, a proces subsumcji tego stanu pod przepisy prawa materialnego również był poprawny, wskazując na znaczną różnicę procentową między powierzchnią zadeklarowaną a stwierdzoną.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Tak, sąd pierwszej instancji prawidłowo ocenił legalność decyzji, a zarzuty skargi kasacyjnej dotyczące naruszenia przepisów postępowania są nieuzasadnione.
Uzasadnienie
NSA uznał, że WSA prawidłowo ocenił stan faktyczny i prawny. Podkreślono, że w postępowaniu o przyznanie płatności ONW ciężar dowodu spoczywa na wnioskodawcy, a organy administracji nie mają obowiązku aktywnego poszukiwania dowodów na poparcie uprawnienia strony. Ustalenia faktyczne dotyczące powierzchni były prawidłowe.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (12)
Główne
u.w.r.o.w. art. 21 § ust. 3
Ustawa o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich
W postępowaniu o przyznanie pomocy, ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne. Obowiązek organu ogranicza się do wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego przedstawionego przez stronę.
p.p.s.a. art. 134 § § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zakres kontroli sądu administracyjnego (rozpoznaje sprawę w granicach skargi, nie będąc związanym zarzutami i wnioskami skargi).
p.p.s.a. art. 151
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Oddalenie skargi przez sąd administracyjny.
p.p.s.a. art. 174 § pkt 2
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa skargi kasacyjnej - naruszenie przepisów postępowania.
p.p.s.a. art. 183
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zakres rozpoznania sprawy przez NSA (w granicach skargi kasacyjnej, z urzędu nieważność).
p.p.s.a. art. 184
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Oddalenie skargi kasacyjnej.
p.p.s.a. art. 204 § pkt 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Orzeczenie o kosztach postępowania kasacyjnego.
Pomocnicze
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada prawdy obiektywnej (organ podejmuje wszelkie kroki do wyjaśnienia stanu faktycznego) została w tym postępowaniu zmodyfikowana przez art. 21 ust. 3 u.w.r.o.w.
k.p.a. art. 77 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada postępowania dowodowego (organ ma obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego) została w tym postępowaniu zmodyfikowana przez art. 21 ust. 3 u.w.r.o.w.
k.p.a. art. 107 § § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
Wymogi uzasadnienia decyzji faktycznego i prawnego.
p.p.s.a. art. 141 § § 4
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Wymogi uzasadnienia wyroku sądu administracyjnego.
Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi art. 5 § ust. 2
Szczegółowe warunki i tryb przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Wspieranie gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW)".
Argumenty
Skuteczne argumenty
Przesunięcie ciężaru dowodu na stronę wnioskującą o płatność w postępowaniu o przyznanie płatności ONW. Prawidłowość ustaleń faktycznych dotyczących powierzchni użytków rolnych na podstawie protokołu z oględzin i ortofotomapy. Dopuszczalność kontroli terenowej przeprowadzonej po terminie, jeśli wykazuje ona niezgodność zadeklarowanej powierzchni z wymogami w roku wnioskowania.
Odrzucone argumenty
Naruszenie przez WSA przepisów postępowania (art. 134 § 1 p.p.s.a., art. 3 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 141 § 4 p.p.s.a.). Naruszenie przez WSA przepisów k.p.a. (art. 7, 77 § 1, 107 § 3 k.p.a.) poprzez niezbadanie stanu faktycznego i brak analizy dokumentów. Błędne uznanie przez WSA, że organ administracji podjął wszelkie czynności do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego.
Godne uwagi sformułowania
ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne na organach nie ciąży natomiast obowiązek aktywnego poszukiwania dowodów na poparcie uprawnienia wnioskodawcy do otrzymania płatności kwestionowane przez organy powierzchnie kontrolowanych działek również w 2013 roku nie stanowiły gruntów użytkowanych rolniczo zgodnie z wymaganiami dobrej kultury rolniczej
Skład orzekający
Henryk Wach
przewodniczący
Michał Kowalski
sprawozdawca
Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących ciężaru dowodu w postępowaniu o przyznanie płatności rolnych, dopuszczalność kontroli terenowych i dowodów z nich uzyskanych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznego postępowania o przyznanie płatności ONW i szczególnej regulacji przesunięcia ciężaru dowodu.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa jest interesująca dla prawników specjalizujących się w prawie rolnym i administracyjnym ze względu na interpretację ciężaru dowodu i procedury kontroli. Dla szerszej publiczności może być mniej angażująca.
“Rolnik walczył o dopłaty, ale sąd przypomniał: ciężar dowodu spoczywa na Tobie!”
Sektor
rolnictwo
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI GSK 490/20 - Wyrok NSA Data orzeczenia 2024-02-15 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2020-03-06 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Henryk Wach /przewodniczący/ Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz Michał Kowalski /sprawozdawca/ Symbol z opisem 6550 Hasła tematyczne Środki unijne Sygn. powiązane V SA/Wa 676/19 - Wyrok WSA w Warszawie z 2019-11-07 Skarżony organ Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa Treść wyniku Oddalono skargę kasacyjną Powołane przepisy Dz.U. 2013 poz 173 art. 21 ust. 3 Ustawa z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich - tekst jednolity. Dz.U. 2018 poz 2096 art. 7, art. 8, art. 77 § 1, art. 107 § 3 Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn. Dz.U. 2018 poz 1302 art. 134 § 1, art. 3 § 1 p.p.s.a., art. 141 § 4 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Henryk Wach Sędzia NSA Michał Kowalski (spr.) Sędzia del. WSA Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz Protokolant Kacper Tybuszewski po rozpoznaniu w dniu 15 lutego 2024 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej M. W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 7 listopada 2019 r. sygn. akt V SA/Wa 676/19 w sprawie ze skargi M. W. na decyzję Dyrektora Mazowieckiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Warszawie z dnia 14 lutego 2019 r. nr ONW/24/2019 w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od M. W. na rzecz Dyrektora Mazowieckiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Warszawie 360 (słownie: trzysta sześćdziesiąt) złotych tytułem kosztów postępowania kasacyjnego. Uzasadnienie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 7 listopada 2019 r., sygn. akt V SA/Wa 676/19 na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (aktualnie: Dz. U. 2023 r., poz. 1634 – dalej jako p.p.s.a.) oddalił skargę M. W. na decyzję Dyrektora Mazowieckiego Oddziału Regionalnego ARiMR w Warszawie z dnia 14 lutego 2019 r. nr ONW/24/2019 w przedmiocie odmowy przyznania płatności z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania za rok 2013. Sąd I instancji orzekał w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy. M. W. w dniu 14 maja 2013 r. złożył wniosek o przyznanie jednolitych płatności zgodnie z § 5 ust. 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Wspieranie gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW)" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. z 2009 r. Nr 40, poz. 329 ze zm. – powoływanego dalej jako rozporządzenie ONW). Na skutek wezwania organu z dnia 18 września 2013 r. skarżący złożył w dniu 26 września 2013 r. korektę wniosku, do której dołączył materiał graficzny. Skarżący wnioskował o przyznanie jednolitej płatności ONW do powierzchni wynoszącej 1,84 ha. Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (ARMiR) w W. decyzją z dnia 28 lutego 2014 r. zakwalifikował do przyznania płatności ONW na 2013 r. powierzchnię 1,71 ha (a nie jak wnioskowano 1,84 ha) i tym samym przyznał wspomnianą płatność w kwocie 259,55 zł. Orzekając na skutek odwołania skarżącego organ odwoławczy decyzją z dnia 26 maja 2014 r. uchylił w decyzję organu I instancji i przekazał temu organowi sprawę do ponownego rozpatrzenia. Następnie w gospodarstwie skarżącego została przeprowadzona weryfikacja w terenie powierzchni PEG. W ramach tej weryfikacji dokonano pomiarów powierzchni ewidencyjno-gospodarczej (PEG) na poszczególnych działkach referencyjnych deklarowanych do płatności oraz sporządzono szkice ze wskazaniem linii pomiarowej oraz miejsc i kierunków wykonania poszczególnych fotografii. Skarżący był obecny podczas weryfikacji terenowej i nie zgłaszał uwag. Następnie Kierownik Biura Powiatowego ARMiR w W. decyzją z dnia 26 stycznia 2015 r. odmówił stronie przyznania płatności JPO i nałożył sankcję w kwocie 171,84 zł, która to będzie potrącana w ciągu 3 kolejnych lat kalendarzowych. Orzekając na skutek odwołania strony organ odwoławczy decyzją z dnia 31 października 2016 r. uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Organ I instancji zwrócił się z prośbą do Kierownika Biura Kontroli na Miejscu Mazowieckiego Oddziału Regionalnego ARiMR z prośbą o ponowną weryfikację protokołu z oględzin działki referencyjnej w zakresie weryfikacji powierzchni PEG. Kierownik Biura Kontroli na Miejscu poinformował o przeprowadzeniu ponownej weryfikacji protokołu z kontroli i podtrzymaniu dotychczasowych wyników kontroli. Następnie Kierownik Biura Powiatowego ARMiR w W. decyzją z 22 listopada 2018 r. odmówił skarżącemu przyznania jednolitej płatności ONW i nałożył sankcję w wysokości 171,84 zł, która to będzie potrącana z płatności realizowanych przez ARiMR w ciągu 3 kolejnych lat kalendarzowych. Orzekając na skutek odwołania strony Dyrektor Mazowieckiego Oddziału Regionalnego ARMiR w Warszawie decyzją z 14 lutego 2019 r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zaskarżonym wyrokiem z dnia 7 listopada 2019 r., sygn. akt V SA/Wa 676/19 na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (aktualnie: Dz. U. 2023 r., poz. 1634 – dalej jako p.p.s.a.) oddalił skargę M. W. na decyzję Dyrektora Mazowieckiego Oddziału Regionalnego ARiMR w Warszawie z dnia 14 lutego 2019 r. w przedmiocie odmowy przyznania płatności z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania za rok 2013. Sąd I instancji podkreślił, że zmiany w zakresie gospodarowania na danych gruntach zaistniałe po upływie określonego we wniosku roku kalendarzowego nie mogą stanowić przeszkody do wypłaty producentowi rolnemu za dany rok kalendarzowy płatności. Jednakże z powyższego strona błędnie wywodzi, że w sprawie przeprowadzenie kontroli na miejscu, z której sporządzono protokół oględzin z dnia 4 grudnia 2014 r. było chybione. Treść protokołu, uzupełniona o dokumentację fotograficzną oraz szkice ze wskazaniem linii pomiarowej oraz miejsc i kierunków wykonania poszczególnych fotografii wykonane przez inspektorów terenowych, stanowi bowiem potwierdzenie nie tylko prawidłowo określonej powierzchni PEG kontrolowanych działek, ale i faktu, że na części zadeklarowanej przez rolnika powierzchni znajdowały się obszary które nie wypełniały definicji gruntu użytkowanego rolniczo (zgodnie z wymogami dobrej kultury rolnej), który pozwalałby na zakwalifikowanie go do powierzchni PEG uprawniającej do przyznania płatności. Pomimo faktu przeprowadzenia kontroli na miejscu dopiero w grudniu 2014 r. wynikające z niej dane, w tym stwierdzone nieużytki (np. tereny porośnięte skupiskami drzew i krzewów, obszar stawu oraz nasypy ziemi, domek letniskowy), zestawione ze znajdującymi się w aktach administracyjnych sprawy danymi z ortoobrazów z dnia 4 kwietnia 2014 wskazują, że kwestionowane przez organy powierzchnie kontrolowanych działek również w 2013 roku nie stanowiły gruntów użytkowanych rolniczo zgodnie z wymaganiami dobrej kultury rolniczej. Sąd podkreślił, że organy brały pod uwagę orotofotomapy: z dnia 4 kwietnia 2014 r. oraz z dnia 18 maja 2017 r. Przy ustalaniu powierzchni kwalifikowanej do płatności w roku 2013 moc dowodową ma orotofotomapa z dnia 4 kwietnia 2014 r., lecz również protokół z oględzin działki w ramach weryfikacji powierzchni PEG w terenie z grudnia 2014 r. W ocenie WSA zarówno na etapie postępowania administracyjnego, jak i sądowoadministracyjnego skarżący ograniczył się jedynie do zakwestionowania wykazanych przez organy, za pomocą zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, okoliczności faktycznych stwierdzając, że protokół z oględzin z grudnia 2014 r. jest "wadliwy". Z art. 3 ustawy o płatnościach wynika, że ustawodawca zdecydował się na odejście od zasady prawdy obiektywnej wyrażonej w art. 7 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r., poz. 2096 ze zm., dalej jako: "k.p.a.") nakazującej organom administracji publicznej podjęcie wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Konsekwencją odejścia od zasady prawdy obiektywnej jest również rezygnacja z zasady postępowania dowodowego, wyrażonej w art. 77 k.p.a. W postępowaniu w sprawie przyznania płatności to nie organ administracji publicznej, a posiadacz (faktycznie korzystający) gruntów ma zatem przedstawić wszystkie dowody niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy. Jest to oparcie postępowania dowodowego w znacznym stopniu na dowodach przedstawionych przez stronę w toku postępowania, a tym samym przeniesienie ciężaru dowodowego na osobę, która z faktu wywodzi skutki prawne. Zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie znajdujący się w aktach administracyjnych sprawy protokół z oględzin działki referencyjnej w zakresie weryfikacji powierzchni PEG potwierdza, że powyższa kontrola została przeprowadzona przez upoważnionych do tego pracowników, zaś sporządzony z nich protokół zawiera niezbędne dane umożliwiające organom dokonanie prawidłowych ustaleń w zakresie powierzchni PEG na działkach. Należy zauważyć, że z treści protokołu wynika, że strona nie wniosła zastrzeżeń i otrzymała kopię powyższego protokołu, co potwierdziła składając własnoręczny podpis. M. W. wniósł skargę kasacyjną od powyższego wyroku domagając się jego uchylenia w całości poprzez uchylenie w całości decyzji Dyrektora Mazowieckiego Oddziału Regionalnego ARMiR w Warszawie z 14 lutego 2019 roku oraz poprzedzającą ją decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. z 22 listopada 2018 r. Ewentualnie autor skargi kasacyjnej wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie. W każdym z przypadków skarżący kasacyjnie wniósł o przeprowadzenie rozprawy oraz zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie przepisów postępowania, które to uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: 1. art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; dalej: p.p.s.a.) poprzez zaniechanie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny pełnej kontroli legalności decyzji Dyrektora Mazowieckiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacyjnej i Modernizacji Rolnictwa w Warszawie (dalej "Organ") z dnia 14 lutego 2019 roku i ograniczenie tej kontroli wyłącznie do zbadania niezasadności zarzutów Skarżącego kasacyjnie bez rozpatrzenia całości akt sprawy, w tym w szczególności braku analizy pisma z dnia 3 marca 2015 roku oraz odwołania z dnia 11 grudnia 2018 roku oraz niewzięcia pod uwagę, że kontrola powierzchni została dokonana w grudniu 2014 roku, tj. po upływie 18 miesięcy od dnia złożenia wniosku o przyznanie płatności, zgodnie z § 5 ust. 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2009 roku w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Wspieranie gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW)" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013; 2. art. 3 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 141 § 4 p.p.s.a. w związku z art. 151 p.p.s.a. poprzez błędne przedstawienie stanu sprawy, niepełne przedstawienie zarzutów podniesionych w skardze, brak prawidłowego rozstrzygnięcia oraz wyjaśnienia sprawy oraz błędne uznanie, że organ podjął wszelkie czynności do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy, w tym wyczerpująco rozpatrzył cały materiał dowodowy, podczas gdy organ naruszył w prowadzonym postępowaniu następujące przepisy proceduralne: a. art. 7 w zw. z art. 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a. poprzez niezbadanie przedstawionego stanu faktycznego i przedłożonych w toku postępowania przez Skarżącego kasacyjnie dokumentów, w tym w szczególności w tym w szczególności braku analizy pisma z dnia 3 marca 2015 roku oraz odwołania z dnia 11 grudnia 2018 roku, a jedynie ograniczenie się do podzielenia wcześniejszego już stanowiska organu I instancji, podważając tym samym zaufanie do organów administracji publicznej; b. art. 8 k.p.a. poprzez naruszenie zasady pogłębiania zaufania do władzy publicznej, poprzez niepouczenie skarżącego kasacyjnie, iż to na nim ciąży obowiązek udowodnienia faktów, z których wywodzi skutki prawne, zgodnie z art. 21 ust 3 ustawy z dnia 7 marca 2007 roku o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz rozwoju obszarów wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013. Dyrektor Mazowieckiego Oddziału Regionalnego ARMiR w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniósł o jej oddalenie oraz zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionej podstawy. Zgodnie z 183 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. Jeżeli nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a., a w rozpoznawanej sprawie nie wystąpiły, to Sąd związany jest granicami skargi kasacyjnej. Według art. 174 pkt 2) p.p.s.a., skargę kasacyjną można oprzeć na podstawie naruszenia przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Oparcie skargi kasacyjnej na naruszeniu przepisów postępowania jest niezbędne w sytuacji, gdy strona zamierza kwestionować stan faktyczny przyjęty przy wyrokowaniu przez Sąd I instancji. W ramach tej podstawy kasacyjnej w pkt 1. i 2. petitum skargi kasacyjnej kasator zarzucił Sądowi I instancji naruszenie: art. 134 § 1 p.p.s.a.; art. 3 § 1 p.p.s.a. w związku z art. 141 § 4 p.p.s.a. w związku z art. 151 p.p.s.a.; art. 7 k.p.a. w związku z art. 77 § 1 k.p.a. i art. 107 § 3 k.p.a.; art. 8 k.p.a. Zgodnie z art. 141 § 4 p.p.s.a., uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Należy zwrócić uwagę na to, że zgodnie z art. 133 § 1 p.p.s.a., sąd wydaje wyrok po zamknięciu rozprawy na podstawie akt sprawy. Z kolei, według art. 98 § 1 p.p.s.a., przewodniczący zamyka rozprawę (posiedzenie). Natomiast uzasadnienie wyroku sporządza się z urzędu w terminie czternastu dni od dnia ogłoszenia wyroku albo podpisania sentencji wyroku wydanego na posiedzeniu niejawnym (art. 141 § 1 p.p.s.a.). Z przepisów tych wynika, że skoro wydanie wyroku który jest wynikiem sprawy sądowo administracyjnej, poprzedza czasowo sporządzenie jego uzasadnienia, to wadliwie sporządzone uzasadnienie nie może mieć istotnego wpływu na wynik sprawy w przypadku, kiedy uzasadnienie pozwala na kontrolę kasacyjną orzeczenia oraz zawiera stanowisko co do stanu faktycznego przyjętego za podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia. Uzasadnienie zaskarżonego skargą kasacyjną wyroku spełnia wymogi ustawowe. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie nie naruszył art. 3 § 1 p.p.s.a. Przepis ustrojowe ten sąd administracyjny może naruszyć wówczas, gdy zaniecha kontroli skutecznie złożonej skargi, rozpozna sprawę nienależącą do jego kognicji, zastosuje środek kontroli inny niż określony w ustawie p.p.s.a., bądź zastosuje inne niż zgodność z prawem kryterium kontroli działalności administracji publicznej. W tej sprawie Sąd I instancji rozpoznał skargę na decyzję ostateczną oraz ocenił ją pod kątem legalności w zakresie zastosowanych przepisów. Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Przepis ten normuje postępowanie sądowe w sprawach z zakresu kontroli działalności administracji publicznej określając kompetencję sądu administracyjnego w fazie orzekania i co do zasady nie może stanowić samodzielnej podstawy kasacyjnej, ponieważ jego naruszenie przez Sąd I instancji jest zawsze następstwem uchybienia innym przepisom procesowym. Nie jest naruszeniem przepisów postępowania (p.p.s.a.) zastosowanie przez Sąd I instancji środka określonego w ustawie - art. 151 p.p.s.a., kiedy Sąd nie stwierdzi naruszenia prawa z art. 145 § 1 p.p.s.a. Zgodnie z art. 107 § 3 k.p.a., uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Wymagane jest, aby uzasadnienie decyzji ostatecznej stanowiło logiczną, zwartą całość, aby prześledzić tok rozumowania organu odwoławczego i poznanie racji, które stały za rozstrzygnięciem. Tworzy to po stronie organu odwoławczego obowiązek wyjaśnienia motywów podjętego rozstrzygnięcia w taki sposób, że w razie wniesienia skargi nie powinno budzić wątpliwości wojewódzkiego sądu administracyjnego, że zaskarżona decyzja została wydana po gruntownej analizie zebranego materiału dowodowego i że wszystkie wątpliwości występujące na etapie postępowania administracyjnego zostały wyjaśnione. Obowiązkiem organu odwoławczego jest przyjąć określony stan faktyczny i go przedstawić, nie chodzi jednak o przedstawienie jakiegokolwiek stanu faktycznego, lecz stanu rzeczywistego, ustalonego i przyjętego zgodnie z obowiązującym prawem. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie dokonując oceny legalności decyzji ostatecznej stwierdził, że decyzja ostateczna spełnia te wymogi, ponieważ zawiera wszystkie elementy wskazane w art. 107 § 1 k.p.a., w tym uzasadnienie faktyczne i prawne (pkt 6) oraz konieczne elementy uzasadnienia. Należy wskazać, że organ administracji publicznej załatwia sprawę przez wydanie decyzji, która rozstrzyga sprawę co do jej istoty w całości lub w części. Ze względów czasowych, uzasadnienie decyzji nie może mieć istotnego wpływu na rozstrzygnięcie zawarte w decyzji, ponieważ organ administracji publicznej najpierw rozstrzyga sprawę, a dopiero potem to rozstrzygnięcie uzasadnia. Kiedy uzasadnienie decyzji ostatecznej sporządzone jest w taki sposób, że uniemożliwia przeprowadzenie jej kontroli przez sąd administracyjny zachodzi sytuacja, że sąd administracyjny nie może wykonać ustawowej funkcji sprawowania wymiaru sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem. W rozumieniu art. 3 § 1 p.p.s.a., zachodzi zatem konieczność zastosowania środka przewidzianego w ustawie tj. art. 145 § 1 pkt 1) lit. c) p.p.s.a.: Sąd uwzględniając skargę uchyla decyzję, ponieważ stwierdził naruszenie przepisów postępowania (przepisów dotyczących wymogów uzasadnienia decyzji). W omawianej sytuacji, przepis art. 145 § 1 pkt 1) lit. c) p.p.s.a. ma odpowiednie zastosowanie, ponieważ wadliwie sporządzone uzasadnienie decyzji z przyczyn już wskazanych, nie może mieć istotnego wpływu na wynik sprawy administracyjnej. Wadliwie sporządzone uzasadnienie decyzji ostatecznej skutkuje również tym, że sąd administracyjny nie może skutecznie skontrolować, czy zgodnie z zasadą dwuinstancyjności organ odwoławczy ponownie rozpoznał i rozstrzygnął sprawę rozstrzygniętą decyzją organu I instancji w jej całokształcie, czy rozpatrzył wszystkie żądania strony i ustosunkował się do nich merytorycznie. Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Zakres tej kontroli określono w art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Niezwiązanie granicami skargi oznacza, że sąd ma prawo, a jednocześnie obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został podniesiony w skardze. Rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy oznacza, że sąd nie może uczynić przedmiotem rozpoznania legalności innej sprawy administracyjnej niż ta, w której wniesiono skargę. Na tożsamość sprawy administracyjnej w znaczeniu materialnym, w tym wypadku sprawy celnej składają się elementy podmiotowe i przedmiotowe. Tożsamość elementów podmiotowych to tożsamość podmiotu będącego adresatem praw lub obowiązków, a tożsamość przedmiotowa to tożsamość treści tych praw i obowiązków oraz ich podstawy prawnej i faktycznej. Kasator nie wskazał i nie uzasadnił, jakich to naruszeń prawa nie podniesionych w skardze nie dostrzegł Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznając skargę na decyzję ostateczną. W pkt 2 petitum skargi kasacyjnej kasator zarzucił naruszenie przepisów art. 7 k.p.a. i art. 77 § 1 k.p.a., które w sprawie nie miały zastosowania, przez co nie mogły zostać naruszone tak przez organy administracji publicznej, jak i przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie. Zgodnie z art. 21 ust. 3 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. z 2013 r., poz. 173 ze zm., dalej jako: "u.w.r.o.w."), z zastrzeżeniem zasad i warunków określonych w przepisach Unii Europejskiej, o których mowa w art. 1 pkt 1, do postępowań w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, chyba że przepisy ustawy stanowią inaczej. W postępowaniu w sprawie dotyczącej przyznania pomocy organ, przed którym toczy się postępowanie: 1) stoi na straży praworządności; 2) jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy; 3) udziela stronom, na ich żądanie, niezbędnych pouczeń co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania; 4) zapewnia stronom, na ich żądanie, czynny udział w każdym stadium postępowania i na ich żądanie, przed wydaniem decyzji, umożliwia im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań; przepisów art. 79a oraz art. 81 Kodeksu postępowania administracyjnego nie stosuje się. Strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniu, o którym mowa w ust. 2, są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek; ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne. Porównanie tej regulacji z zasadami ogólnymi wymienionymi w k.p.a. wskazuje, że obowiązek organu został ograniczony jedynie do wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego wskazanego przez stronę. Na organach nie ciąży natomiast obowiązek aktywnego poszukiwania dowodów na poparcie uprawnienia wnioskodawcy do otrzymania płatności. W rozpoznawanej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził, że stan faktyczny został ustalony przez organ administracji publicznej z zachowaniem reguł procedury przewidzianych w art. 21 ust. 3 u.w.r.o.w. oraz w przepisach k.p.a. Stan faktyczny sprawy zakończonej decyzją ostateczną został ustalony prawidłowo, proces subsumcji tego stanu faktycznego pod zastosowane przepisy prawa materialnego również jest prawidłowy. Zasadniczym ustaleniem w tej sprawie jest to, że strona wystąpiła z wnioskiem o przyznanie jednolitej płatności obszarowej do działek rolnych o powierzchni 1,84 ha, a powierzchnia stwierdzona wyniosła 0,88 ha (1,84 ha - 0,88 ha = 0,96 ha). Różnica procentowa między powierzchnią zadeklarowaną, a stwierdzoną wyniosła 100%. Skarga kasacyjna nie znajduje zatem usprawiedliwionej podstawy z art. 174 pkt 2) p.p.s.a. Z tych powodów, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1) p.p.s.a.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI