Orzeczenie · 2025-07-17

I GSK 487/24

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2025-07-17
NSAAdministracyjneWysokansa
egzekucja administracyjnadotacjeodsetkizwrot dotacjipostępowanie egzekucyjnezarzuty egzekucyjneustawa o finansach publicznychOrdynacja podatkowaNSA

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej wniesionej przez N. A. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, który oddalił jej skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lesznie. Przedmiotem sporu były zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym odsetek od zwróconej dotacji. Skarżąca kasacyjnie podnosiła, że zarówno postanowienie wierzyciela, jak i organu nadzoru, zostały wydane na skutek błędnej wykładni przepisów dotyczących naliczania odsetek, w szczególności art. 54 § 1 Ordynacji podatkowej w zw. z art. 67 ust. 1 ustawy o finansach publicznych. Twierdziła, że rozstrzygnięcie w zakresie odsetek zawarte w decyzji wydanej w postępowaniu głównym nie powinno wyłączać zastosowania norm z art. 54 § 1 Ordynacji podatkowej na etapie postępowania egzekucyjnego. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając skargę kasacyjną, zważył, że zgodnie z art. 183 p.p.s.a. rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. Sąd podkreślił, że uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej, co jest zgodne z art. 193 zd. drugie p.p.s.a. Analizując zarzuty, NSA stwierdził, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu nie naruszył przepisów postępowania. Wskazał, że przepisy ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (upea) kompleksowo regulują instytucję zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej, a przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego stosuje się odpowiednio tylko w zakresie nieuregulowanym w upea. Sąd podkreślił, że ciężar wykazania spełnienia przesłanki nieistnienia obowiązku spoczywa na zobowiązanym. Odnosząc się do przepisów ustawy o finansach publicznych (ufp), NSA stwierdził, że dotacje wykorzystane niezgodnie z przeznaczeniem podlegają zwrotowi wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, zgodnie z art. 252 ust. 1 i 6 ufp. Ustawa ta nie zawiera przepisów wyłączających naliczanie odsetek, a jedynie określa terminy ich naliczania. Sąd uznał, że obowiązek zwrotu dotacji wraz z odsetkami wynika bezpośrednio z przepisów prawa, a nie z mocy decyzji zwrotowej, co oznacza, że jest to istniejący obowiązek, który nie może być podstawą zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej. W konsekwencji, Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną na podstawie art. 184 p.p.s.a.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących naliczania odsetek od zwróconych dotacji w postępowaniu egzekucyjnym w administracji, zakres stosowania KPA w postępowaniu egzekucyjnym, ciężar dowodu w postępowaniu egzekucyjnym.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji zwrotu dotacji i naliczania odsetek, a także specyfiki postępowania egzekucyjnego w administracji.

Zagadnienia prawne (3)

Czy w postępowaniu egzekucyjnym w administracji, w przypadku gdy decyzja główna zawiera rozstrzygnięcie o odsetkach, wyłącza to zastosowanie art. 54 § 1 Ordynacji podatkowej?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, rozstrzygnięcie o odsetkach w decyzji głównej nie wyłącza zastosowania art. 54 § 1 Ordynacji podatkowej na etapie postępowania egzekucyjnego, a obowiązek zwrotu dotacji wraz z odsetkami wynika bezpośrednio z przepisów ustawy o finansach publicznych.

Uzasadnienie

NSA uznał, że przepisy ustawy o finansach publicznych jasno określają obowiązek zwrotu dotacji wraz z odsetkami, naliczanymi jak dla zaległości podatkowych. Ustawa ta nie zawiera przepisów wyłączających naliczanie odsetek, a jedynie określa terminy ich naliczania. Obowiązek ten wynika bezpośrednio z prawa, a nie z mocy decyzji zwrotowej, co czyni go istniejącym i podlegającym egzekucji.

Czy wadliwie sporządzone uzasadnienie wyroku sądu pierwszej instancji może mieć istotny wpływ na wynik sprawy w postępowaniu sądowoadministracyjnym?

Odpowiedź sądu

Nie, wadliwie sporządzone uzasadnienie nie może mieć istotnego wpływu na wynik sprawy, jeśli pozwala na kontrolę kasacyjną orzeczenia i zawiera stanowisko co do stanu faktycznego.

Uzasadnienie

NSA wskazał, że uzasadnienie wyroku sporządza się po wydaniu wyroku, a jego wady nie mogą wpływać na wynik sprawy, jeśli umożliwia kontrolę kasacyjną i określa stan faktyczny.

Jaki jest zakres stosowania przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego w postępowaniu egzekucyjnym w administracji?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Przepisy KPA stosuje się odpowiednio tylko w zakresie nieuregulowanym w ustawie o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (upea), a w postępowaniu egzekucyjnym dominuje interes wierzyciela.

Uzasadnienie

NSA wyjaśnił, że upea kompleksowo reguluje instytucję zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej, a przepisy KPA mogą być stosowane jedynie pomocniczo, nie modyfikując specyficznych regulacji postępowania egzekucyjnego.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddalono skargę
Oddalono skargę kasacyjną.

Przepisy (27)

Główne

p.p.s.a. art. 174 § pkt 2

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa skargi kasacyjnej - naruszenie przepisów postępowania.

p.p.s.a. art. 183

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zakres rozpoznania sprawy przez NSA.

u.f.p. art. 252 § ust. 1

Ustawa o finansach publicznych

Obowiązek zwrotu dotacji wraz z odsetkami.

p.p.s.a. art. 174 § pkt 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa skargi kasacyjnej - naruszenie prawa materialnego.

p.p.s.a. art. 184

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa prawna oddalenia skargi kasacyjnej.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 151

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zastosowanie przez Sąd I instancji środka określonego w ustawie - art. 151 p.p.s.a., kiedy Sąd nie stwierdzi naruszenia prawa z art. 145 § 1 p.p.s.a.

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

p.p.s.a. art. 134 § § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a.

k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1

Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego

Utrzymanie w mocy postanowienia wierzyciela przez organ nadzoru.

k.p.a. art. 144

Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego

Utrzymanie w mocy postanowienia wierzyciela przez organ nadzoru.

upea art. 18

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

W postępowaniu egzekucyjnym mają odpowiednie zastosowanie przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego.

u.f.p. art. 252 § ust. 6 pkt 1

Ustawa o finansach publicznych

Dotacje wykorzystane niezgodnie z przeznaczeniem podlegają zwrotowi wraz z odsetkami.

u.f.p. art. 67 § ust. 1

Ustawa o finansach publicznych

Do spraw dotyczących należności, o których mowa w art. 60, nieuregulowanych niniejszą ustawą stosuje się przepisy k.p.a. i odpowiednio przepisy działu III Ordynacji podatkowej.

O.p. art. 54 § § 1 pkt 3 i 7

Ustawa - Ordynacja podatkowa

Przepisy dotyczące odsetek, które skarżąca chciała zastosować.

k.p.a. art. 8 § § 1

Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada zaufania do organów państwa.

p.p.s.a. art. 141 § § 4

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Wymogi dotyczące uzasadnienia wyroku.

p.p.s.a. art. 193 § zdanie drugie

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zakres uzasadnienia wyroku oddalającego skargę kasacyjną.

upea art. 33 § § 2 pkt 1

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Podstawa zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej - nieistnienie obowiązku.

upea art. 34 § § 1 i 2 pkt 1

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Postępowanie wierzyciela w sprawie zarzutu egzekucyjnego.

u.f.p. art. 60 § pkt 1

Ustawa o finansach publicznych

Należności budżetowe o charakterze publicznoprawnym.

O.p. art. 56 § § 1

Ustawa - Ordynacja podatkowa

Stawka odsetek za zwłokę.

O.p. art. 54 § § 1 pkt 8

Ustawa - Ordynacja podatkowa

Wyjątki od naliczania odsetek za zwłokę.

O.p. art. 53 § § 4

Ustawa - Ordynacja podatkowa

Naliczanie odsetek za zwłokę od dnia następującego po dniu upływu terminu płatności.

O.p. art. 55 § § 1

Ustawa - Ordynacja podatkowa

Obowiązek wpłaty odsetek za zwłokę bez wezwania.

O.p. art. 53a § § 1

Ustawa - Ordynacja podatkowa

Decyzja określająca wysokość odsetek za zwłokę.

upea art. 7

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Zasady postępowania egzekucyjnego.

upea art. 33 § § 2 pkt 2 lit. c

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Podstawa zarzutu - określenie obowiązku niezgodnie z przepisem prawa.

Argumenty

Odrzucone argumenty

Naruszenie przepisów postępowania (art. 151, 145 § 1 pkt 1 lit. c, 134 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 138 § 1 pkt 1, 144 k.p.a. w zw. z art. 18 upea) poprzez błędną wykładnię art. 252 ust. 6 pkt 1 ufp oraz art. 54 § 1 pkt 3 i 7 O.p. w zw. z art. 67 ust. 1 ufp. • Naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. z powodu braku ustosunkowania się do wszystkich kwestii prawnych. • Naruszenie prawa materialnego (art. 54 § 1 pkt 3 i 7 O.p. w zw. z art. 67 ust. 1 ufp) przez błędną wykładnię. • Naruszenie art. 2 Konstytucji RP w zw. z art. 8 § 1 k.p.a. w zw. z art. 18 upea (złamanie dyrektywy lojalności państwa wobec jednostki).

Godne uwagi sformułowania

Uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej. • W postępowaniu egzekucyjnym w administracji dominuje przede wszystkim interes wierzyciela, natomiast ochrona praw zobowiązanego została uregulowana tak, że stosowanie przepisów k.p.a. jest ograniczone tylko do zagadnień nie uregulowanych w upea. • Ciężar wykazania spełnienia przesłanki nieistnienia obowiązku spoczywa na zobowiązanym. • Obowiązek zwrotu dotacji wraz z odsetkami wynika bezpośrednio ze wskazanego przepisu prawa oraz z art. 252 ust. 6 ufp, a nie z mocy decyzji zwrotowej wydanej na podstawie art. 252 ust. 1 ufp.

Skład orzekający

Henryk Wach

sprawozdawca

Joanna Salachna

przewodniczący

Paweł Janusz Lewkowicz

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących naliczania odsetek od zwróconych dotacji w postępowaniu egzekucyjnym w administracji, zakres stosowania KPA w postępowaniu egzekucyjnym, ciężar dowodu w postępowaniu egzekucyjnym."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji zwrotu dotacji i naliczania odsetek, a także specyfiki postępowania egzekucyjnego w administracji.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia finansowego – naliczania odsetek od dotacji, co jest istotne dla wielu podmiotów korzystających ze środków publicznych. Wyjaśnia również zasady postępowania egzekucyjnego.

Odsetki od dotacji: Kiedy naprawdę musisz je zapłacić? NSA rozstrzyga spór.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane przepisy
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst