I GSK 482/23

Naczelny Sąd Administracyjny2024-05-15
NSAAdministracyjneŚredniansa
postępowanie egzekucyjnedoręczeniedoręczenie zastępczeZUSskarga kasacyjnaNSAzarzuty w egzekucjiprawo procesoweprawo materialne

NSA oddalił skargę kasacyjną dotyczącą prawidłowości doręczenia upomnień i tytułów wykonawczych w postępowaniu egzekucyjnym, uznając doręczenie zastępcze za skuteczne.

Skarżący J. N. wniósł skargę kasacyjną od wyroku WSA w Szczecinie, kwestionując naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych, w szczególności dotyczące skuteczności doręczenia upomnień i tytułów wykonawczych w postępowaniu egzekucyjnym prowadzonym przez ZUS. Zarzucił brak doręczenia upomnienia i wszczęcie egzekucji mimo tego. NSA oddalił skargę, uznając, że doręczenie zastępcze do domowników było skuteczne, a skarżący nie wykazał, aby adres nie był jego miejscem zamieszkania lub aby osoby odbierające przesyłki nie mogły ich mu przekazać.

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej J. N. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, który oddalił jego skargę na postanowienie Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów prawa procesowego, w tym art. 6, 7, 77, 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a., poprzez niepodjęcie niezbędnych kroków i dowolne ustalenie skutecznego doręczenia upomnień i tytułów wykonawczych, podczas gdy miały one nie zostać doręczone. Zarzucił również naruszenie art. 33 § 2 pkt 4 u.p.e.a. przez wszczęcie egzekucji bez doręczenia upomnienia. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną. Sąd podkreślił, że rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej i nie stwierdził przesłanek nieważności. Odnosząc się do zarzutów, NSA uznał, że Wojewódzki Sąd Administracyjny nie naruszył wskazanych przepisów. Sąd I instancji prawidłowo ustalił, że upomnienia i tytuły wykonawcze zostały doręczone na adres zamieszkania skarżącego, a doręczenie zastępcze dorosłemu domownikowi (H. N. i K. L.) było skuteczne zgodnie z art. 43 K.p.a., nawet jeśli osoby te były niepełnosprawne, o ile nie były ubezwłasnowolnione. NSA wskazał również, że skarżący nie kwestionował adresu jako swojego miejsca zamieszkania ani faktu nieobecności w tym miejscu. Odnosząc się do pełnomocnictwa, sąd stwierdził, że osoba odbierająca korespondencję w 2011 r. nie była pełnomocnikiem w toczącym się postępowaniu egzekucyjnym, a upoważnienie z 2017 r. dotyczyło innego postępowania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, doręczenie zastępcze jest skuteczne, jeśli pismo zostało doręczone dorosłemu domownikowi, który podjął się oddania pisma adresatowi, a adresat nie wykazał, że osoba ta nie mogła mu przekazać pisma lub że adres nie był jego miejscem zamieszkania.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że brak kwestionowania przez skarżącego adresu jako miejsca zamieszkania oraz faktu nieobecności w tym miejscu, a także brak dowodów na ubezwłasnowolnienie domowników odbierających korespondencję, przesądza o skuteczności doręczenia zastępczego zgodnie z art. 43 K.p.a.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (22)

Główne

u.p.e.a. art. 33 § § 2 pkt. 4

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Wszczęcie i prowadzenie egzekucji pomimo braku doręczenia zobowiązanemu pisemnego upomnienia, zawierającego wezwanie do wykonania obowiązku, z zagrożeniem skierowania sprawy na drogę postępowania egzekucyjnego.

p.p.s.a. art. 184

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

k.p.a. art. 43

Kodeks postępowania administracyjnego

W przypadku nieobecności adresata pismo doręcza się, za pokwitowaniem, dorosłemu domownikowi, sąsiadowi lub dozorcy domu, jeżeli osoby te podjęły się oddania pisma adresatowi. O doręczeniu pisma sąsiadowi lub dozorcy zawiadamia się adresata, umieszczając zawiadomienie w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy to nie jest możliwe, w drzwiach mieszkania.

k.p.a. art. 6

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 107 § § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

u.p.e.a. art. 18

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

k.p.a. art. 40 § § 2

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 42 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

p.p.s.a. art. 174 § pkt. 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 174 § pkt. 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 185 § § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 176

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 203 § pkt.1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 205 § § 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 183

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania.

p.p.s.a. art. 183 § § 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 193 § zdanie drugie

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej.

p.p.s.a. art. 141 § § 4

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c)

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 204 § pkt. 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Skuteczność doręczenia zastępczego pisma w postępowaniu egzekucyjnym dorosłemu domownikowi, nawet jeśli jest on osobą niepełnosprawną, pod warunkiem braku ubezwłasnowolnienia i niekwestionowania przez adresata adresu jako miejsca zamieszkania.

Odrzucone argumenty

Naruszenie przepisów prawa procesowego (art. 6, 7, 77, 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. i art. 40 § 2 k.p.a. i art.42 § 1 kpa) poprzez niepodjęcie wszelkich niezbędnych kroków, niezebranie i nierozpatrzenie materiału dowodowego i w konsekwencji dowolne ustalenie za udowodniony fakt skutecznego doręczenia upomnień i tytułów wykonawczych zobowiązanemu, podczas gdy z prawidłowo rozpoznanego materiału dowodowego wynika fakt ich niedoręczenia. Naruszenie przepisu prawa materialnego (art. 33 § 2 pkt. 4 u.p.e.a.) przez wszczęcie i prowadzenie egzekucji pomimo braku doręczenia zobowiązanemu pisemnego upomnienia, zawierającego wezwanie do wykonania obowiązku, z zagrożeniem skierowania sprawy na drogę postępowania egzekucyjnego.

Godne uwagi sformułowania

Sąd związany jest granicami skargi kasacyjnej. Uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej. Doręczenie zastępcze dorosłemu domownikowi nie wymaga udzielenia mu pełnomocnictwa przez adresata. Przyjęcie zatem pisma przez dorosłego domownika i potwierdzenie doręczenia na piśmie swoim podpisem ze wskazaniem daty doręczenia przesądza o doręczeniu pisma adresatowi.

Skład orzekający

Piotr Pietrasz

przewodniczący

Bogdan Fischer

członek

Artur Adamiec

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Prawidłowość doręczenia zastępczego w postępowaniu egzekucyjnym, zwłaszcza w kontekście niepełnosprawności domowników odbierających korespondencję."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji doręczenia zastępczego w postępowaniu egzekucyjnym, gdzie skarżący nie kwestionował adresu ani faktu nieobecności, a jedynie skuteczność doręczenia przez domowników.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu proceduralnego, jakim jest prawidłowość doręczeń w postępowaniu egzekucyjnym, co jest kluczowe dla wielu spraw administracyjnych i podatkowych.

Czy niepełnosprawny domownik może skutecznie odebrać pismo egzekucyjne? NSA wyjaśnia.

Dane finansowe

WPS: 360 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I GSK 482/23 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2024-05-15
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-04-28
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Artur Adamiec /sprawozdawca/
Bogdan Fischer
Piotr Pietrasz /przewodniczący/
Symbol z opisem
6537 Egzekucja należności pieniężnych, do których  nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 ust. 3  ustawy o f
Sygn. powiązane
I SA/Sz 740/22 - Wyrok WSA w Szczecinie z 2023-02-09
Skarżony organ
Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Piotr Pietrasz Sędzia NSA Bogdan Fischer Sędzia del.WSA Artur Adamiec (spr.) po rozpoznaniu w dniu 15 maja 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej J. N. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 9 lutego 2023 r. sygn. akt I SA/Sz 740/22 w sprawie ze skargi J. N. na postanowienie Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 6 czerwca 2022 r. nr 390000/71/82/2022-RED-E-5 w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od J. N. na rzecz Zakładu Ubezpieczeń Społecznych 360 (trzysta sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie wyrokiem z dnia 9 lutego 2023 r. w sprawie sygn. akt I SA/Sz 740/22 oddalił skargę J. N. na postanowienie Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 6 czerwca 2022 r. nr 390000/71/82/2022-RED-E-5 w przedmiocie zarzutów zgłoszonych w postępowaniu egzekucyjnym.
Od powyższego wyroku skarżący wniósł skargę kasacyjną zaskarżając wyrok w całości.
Zaskarżonemu wyrokowi, na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. zarzucił naruszenie przepisów prawa procesowego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy tj.:
1.art. 6, 7, 77, 107 § 3 kpa w zw. z art. 18 u.p.e.a. i art. 40 § 2 kpa i art.42 § 1 kpa poprzez niepodjęcie wszelkich niezbędnych kroków, niezebranie i nierozpatrzenie materiału dowodowego i w konsekwencji dowolne ustalenie za udowodniony fakt skutecznego doręczenia upomnień i tytułów wykonawczych zobowiązanemu, podczas gdy z prawidłowo rozpoznanego materiału dowodowego wynika fakt ich niedoręczenia; co skutkowało na podstawie art. 174 pkt 1 p.p.s.a. naruszeniem przepisu prawa materialnego mającym istotny wpływ na rozstrzygnięcie tj.:
2.art. 33 § 2 pkt. 4 u.p.e.a., przez wszczęcie i prowadzenie egzekucji pomimo braku doręczenia zobowiązanemu pisemnego upomnienia, zawierającego wezwanie do wykonania obowiązku, z zagrożeniem skierowania sprawy na drogę postępowania egzekucyjnego.
W oparciu o powyższe na podstawie art.185 § 1 w zw. z art. 176 p.p.s.a. wniósł o uwzględnienie skargi kasacyjnej poprzez uchylenie zaskarżonego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie i przekazanie sprawy do ponownego i na zasadzie art. 203 pkt.1 p.p.s.a. w zw. z art. 205 § 2 p,p,s,a, o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną organ wniósł o jej oddalenie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z 183 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. Jeżeli nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a., a w rozpoznawanej sprawie nie wystąpiły, to Sąd związany jest granicami skargi kasacyjnej.
Według art. 193 zdanie drugie p.p.s.a., uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej. W ten sposób wyraźnie został określony zakres, w jakim Naczelny Sąd Administracyjny uzasadnia z urzędu wydany wyrok, w przypadku gdy oddala skargę kasacyjną. Regulacja ta, jako mająca charakter szczególny, wyłącza zatem przy tego rodzaju rozstrzygnięciach odpowiednie stosowanie do postępowania przed tym Sądem wymogów dotyczących elementów uzasadnienia wyroku, przewidzianych w art. 141 § 4 w związku z art. 193 zdanie pierwsze p.p.s.a. Omawiany przepis ogranicza wymogi, jakie musi spełniać uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną wyłącznie do niemającej swojego odpowiednika w art. 141 § 4 p.p.s.a., oceny zarzutów skargi kasacyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny uzyskał fakultatywne uprawnienie do przedstawienia, zależnie od własnej oceny, wyłącznie motywów zawężonych do aspektów prawnych świadczących o braku usprawiedliwionych podstaw skargi kasacyjnej albo o zgodnym z prawem wyrokowaniu przez sąd pierwszej instancji mimo nieprawidłowego uzasadnienia.
Odnosząc się do wniesionych zarzutów podkreślić należy, że skarga kasacyjna nie wskazuje przy tym takich zarzutów, które mogłyby stanowić przedmiot rozpoznania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie nie naruszył wskazywanych przepisów prawa procesowego, tj. art. 6, 7, 77, 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. i art. 40 § 2 k.p.a. i art. 42 § 1 k.p.a. Sąd mógłby ewentualnie naruszyć art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z powołanymi przepisami prawa procesowego poprzez brak uznania, że organ naruszył wynikające z tych przepisów k.p.a. obowiązki. Takich zarzutów jednak wyrokowi nie postawiono.
Jednocześnie odnosząc się do stanowiska skarżącego kasacyjnie kwestionującego brak doręczenia mu upomnienia wskazać należy, że prawidłowo stwierdził Sąd I instancji, że przedmiotowe upomnienia i tytuły wykonawcze zostały doręczone na adres zamieszkania skarżącego. Skarżący nie kwestionował, że adres, na który organ kierował korespondencję nie stanowi jego miejsca zamieszkania. Zgodnie z art. 43 K.p.a., w przypadku nieobecności adresata pismo doręcza się, za pokwitowaniem, dorosłemu domownikowi, sąsiadowi lub dozorcy domu, jeżeli osoby te podjęły się oddania pisma adresatowi. O doręczeniu pisma sąsiadowi lub dozorcy zawiadamia się adresata, umieszczając zawiadomienie w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy to nie jest możliwe, w drzwiach mieszkania. Jednocześnie skarżący nie kwestionował, że H. N. i K. L. zamieszkiwały pod adresem, na który wysyłana była korespondencja do skarżącego przez organ oraz iż są one domownikami w rozumieniu art. 43 K.p.a. Skarżący podniósł, że osoby te są niepełnosprawne i nie przekazały mu przesyłek. Równocześnie z akt nie wynika, że osoby te są ubezwłasnowolnione całkowicie. Sam fakt, że osoby te są niepełnosprawne nie świadczy, iż jest to podstawa do obalenia domniemania o prawidłowości doręczenia upomnień i tytułów wykonawczych w trybie art. 43 K.p.a. Doręczenie zastępcze dorosłemu domownikowi nie wymaga udzielenia mu pełnomocnictwa przez adresata. Przyjęcie zatem pisma przez dorosłego domownika i potwierdzenie doręczenia na piśmie swoim podpisem ze wskazaniem daty doręczenia przesądza o doręczeniu pisma adresatowi (por. wyrok NSA z 17 października 2017 r. o sygn. akt II OSK 2673/16). Skarżący nie kwestionował również samego faktu nieobecności w miejscu zamieszkania, gdzie organ kierował do niego korespondencję. Trafnie wskazał także WSA, że z odpisu z CEIDG, wynikało, że skarżący wskazał jako miejsce wykonywania działalności gospodarczej adres w Nowogardzie, który to adres zaznaczył jako adres dla doręczeń. Z ww. odpisu nie wynikało, żeby R. G. była jego pełnomocnikiem. Okoliczność, że ww. osoba odebrała w 2011 r. pismo skierowane przez ZUS do skarżącego na adres jego firmy w Nowogardzie, nie świadczy, że była ona jego pełnomocnikiem w toczącym się postępowaniu egzekucyjnym, któremu organ zobowiązany był doręczać korespondencję przeznaczoną dla skarżącego. Także odpis upoważnienia z 2017 r. dołączony do skargi, z którego wynika, że ww. osoba została upoważniona przez skarżącego do reprezentowania go przed ZUS dotyczył postępowania kontrolnego, będącego postępowaniem odrębnym od toczącego się postępowania egzekucyjnego.
Mając powyższe na względzie Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. skargę kasacyjną oddalił.
O kosztach orzeczono na podstawie art. 204 pkt. 1 p.p.s.a.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI