I GSK 481/21

I GSK 481/21 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2024-10-23
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2021-05-20
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Beata Sobocha-Holc /przewodniczący sprawozdawca/
Krzysztof Sobieralski
Piotr Pietrasz
Symbol z opisem
6309 Inne o symbolu podstawowym 630
Hasła tematyczne
Celne postępowanie
Sygn. powiązane
III SA/Gd 611/20 - Wyrok WSA w Gdańsku z 2020-12-30
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U.UE.L 2013 nr 269 poz 1 art. 74 ust. 2 lit. b), art. 91, art. 198
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 952/2013 z dnia 9 października 2013 r. ustanawiające unijny kodeks celny
Dz.U.UE.L 2015 nr 343 poz 558 art 141
Rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) 2015/2447 z dnia 24 listopada 2015 r. ustanawiające szczegółowe zasady wykonania niektórych  przepisów rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 952/2013 ustanawiającego unijny kodeks celny
Dz.U. 1997 nr 137 poz 926
art. 229
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa.
Dz.U. 2004 nr 68 poz 622
art. 73 § 1
Ustawa z dnia 19 marca 2004 r. Prawo celne
Dz.U. 2024 poz 935
art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 133 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Beata Sobocha-Holc (spr.) Sędzia NSA Piotr Pietrasz Sędzia NSA Krzysztof Sobieralski Protokolant asystent sędziego Izabela Kołodziejczyk po rozpoznaniu w dniu 23 października 2024 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej T. w T. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 30 grudnia 2020 r. sygn. akt III SA/Gd 611/20 w sprawie ze skargi T. w T. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku z dnia 14 kwietnia 2020 r. nr 2201-IOC.4400.3-7.2019 w przedmiocie zajęcia towaru i unieważnienia zgłoszenia celnego 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od T. w T. na rzecz Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku 480 (czterysta osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
Wyrokiem z 30 grudnia 2020 r. sygn. akt III SA/Gd 611/20 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku (dalej zwany: sądem I instancji lub WSA), działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935; dalej zwanej: p.p.s.a.), oddalił skargę T. w T. (dalej zwanej: skarżącą) na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku (dalej zwanego: DIAS lub organem II instancji) z 14 kwietnia 2020 r. w przedmiocie zajęcia towaru i unieważnienia zgłoszenia celnego.
Skarżąca wniosła skargę kasacyjną od wyroku sądu I instancji, zaskarżając to orzeczenie w całości. Wniosła o uwzględnienie skargi kasacyjnej, uchylenie zaskarżonego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku w całości i przekazanie sprawy temu sądowi do ponownego rozpoznania, a także zwrot kosztów postępowania, w tym kosztów udzielonej pomocy prawnej oraz uiszczonej opłaty skarbowej w postępowaniu przed sądami obu instancji według norm przepisanych.
Skarżąca zarzuciła zaskarżonemu wyrokowi:
I. na podstawie art. 174 pkt 1 p.p.s.a. w zw. z art. 176 § 1 pkt 2 p.p.s.a. naruszenie prawa materialnego, tj.:
1. art. 145 § 1 pkt 1 lit a) p.p.s.a. w zw. z art. 74 ust. 2 lit. b) rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 952/2013 z dnia 9 października 2013 r. ustanawiającego Unijny Kodek Celny (Dz. Urz. UE L 269 z 10 października 2013 r., str. 1; zwanego dalej: u.k.c.) w zw. z art. 91 u.k.c. w zw. z art 141 rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) 2015/2447 z dnia 24 listopada 2015 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonywania niektórych przepisów rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 952/2013 ustanawiającego unijny kodeks celny (dalej zwanego: rozporządzeniem wykonawczym) przez ich błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowania przez przyjęcie, że zgromadzone w aktach prowadzonych postępowań zgłoszenia celne dotyczą towarów podobnych, podczas gdy zgłoszone towary posiadają wady produkcyjne, niską jakość, niską wartość rynkową i niemodny fason;
II. na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. w zw. z art. 176 § 1 pkt 2 p.p.s.a. naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
1. art 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 30 ustawy z dnia 19 marca 2004 r. – Prawo celne (Dz. U. z 2004 r. poz. 622, z późn. zm.; dalej zwanej: u.p.c.) w zw. z art. 91 u.k.c. i art. 198 u.k.c. przez dokonanie przez sąd niewłaściwej oceny sprawy i uznanie, że dokonanie zajęcia towarów w wyniku niezłożenia przez skarżącą żądanych zabezpieczeń, podczas gdy Naczelnik Pomorskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Gdyni nie miał podstaw do wzywania skarżącej do złożenia zabezpieczeń, jako że określone w zgłoszeniach celnych wartości towarów są prawidłowe, a wykonane przez organ I instancji porównanie wartości transakcyjnych z innymi deklaracjami celnymi było obarczone zasadniczym błędem, jako że porównywane obuwie było obuwiem o innych cechach, bez wad fabrycznych, podczas gdy towary zgłoszone przez skarżącą były towarami o niskiej jakości, w części wadliwymi i źle wyprodukowanym (tzw. towary stokowe);
2. art 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 229 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 1997 r. poz. 926, z późn. zm.; dalej zwanej: o.p.) w zw. z art. 73 § 1 u.p.c. przez pominięcie ekspertyz (atestów) sporządzonych przez J. G. zaprzysiężonego eksperta Krajowej Izby Gospodarki Morskiej w Gdyni określających jakość zajętych towarów, sposób ich wykonania oraz istniejące wady fabryczne, które świadczą o niskiej wartości tych towarów oraz o braku tożsamych cech z towarami, do których były porównywane zajęte towary, przy jednoczesnym uznaniu, że na etapie postępowania zabezpieczającego kwestia wartości celnej towarów nie jest rozstrzygana ostatecznie, co nie może jednak dyskwalifikować działań skarżącej zmierzających do wykazania realnej wartości towarów już na tym etapie, aby nie narazić się na zarzuty ze strony organów administracji publicznej w toku dalszych czynności o rzekomej bierności przy zabezpieczeniu należności celnych;
3. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 229 o.p. w zw. z art. 73 § 1 u.p.c. przez uznanie za bezcelowe przesłuchanie zawnioskowanego przez skarżącą świadka A. K. oraz J. G. (rzeczoznawca), przy jednoczesnym uznaniu, że mieliby oni zeznawać o kwestiach relewantnych dla rozstrzygnięcia sprawy, podczas gdy w tym samym akapicie Wojewódzki Sąd Administracyjny oparł swoje twierdzenia o rzekomej dobrej jakości towarów na wnioskach funkcjonariuszy celnych dokonanych w toku rewizji celnej, podczas gdy nie posiadają oni fachowej wiedzy z zakresu materiałoznawstwa, a dla oceny wartości transakcyjnej towarów należy także przeanalizować koszty ich dalszego obrotu oraz realia ekonomiczne rynku krajowego i rynku międzynarodowego, czego nie uczynił ani organ I instancji ani organ II instancji, a pominął Wojewódzki Sąd Administracyjny w zaskarżonym wyroku;
4. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 133 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 233 § 1 pkt. 1 o.p. w zw. z art. 73 § 1 u.p.c. w zw. z art. 191 o.p. w zw. z art. 187 § 1 o.p. w zw. z art. 73 ust. 1 u.p.c. poprzez dokonanie oceny dowodów w sposób dowolny, a nie wszechstronny z pominięciem wielu istotnych elementów i materiału dowodowego przedłożonego przez stronę skarżącą, mających wpływ na cenę rynkową obuwia, w tym butów – przedmiotów – przedłożonych na etapie postępowania administracyjnego przez skarżącą celem wykazania możliwości zakupu taniego obuwia na rynku detalicznym, co poskutkowało niewłaściwym wyjaśnieniem stanu faktycznego i błędnym uznaniem, że zadeklarowane w zgłoszeniach celnych wartości towarów, przy uwzględnieniu kosztów frachtu i ubezpieczenia, są zbyt niskie, podczas gdy dostępne na polskim rynku niemarkowe obuwie jest sprzedawane za ceną od ok. 5,00 zł – 15,00 zł, co przy uwzględnieniu marży sprzedawcy hurtowego, kosztów transportu do sprzedawcy detalicznego, kosztów sprzedawcy detalicznego, jak najem lokalu i związane z tym opłaty, wynagrodzenie dla pracowników, daniny publiczne – zawierające cło 16,8 % oraz podatek od towarów i usług 23 %, składki zdrowotne, składki emerytalne i rentowe, koszty zakupu i obsługi pojazdów i innych środków niezbędnych do prowadzenia działalności gospodarczej, prowadzi do konkluzji, że zadeklarowane wartości były właściwe i ekonomicznie uzasadnione.
W uzasadnieniu skarżąca wskazała argumenty na poparcie zarzutów postawionych w petitum skargi kasacyjnej.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną organ, reprezentowany przez radcę prawnego, wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej oraz zasądzenie na rzecz DIAS kosztów postępowania kasacyjnego według norm przepisanych.
Na rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym pełnomocnik skarżącej kasacyjnie wnosił i wywodził zgodnie ze skargą kasacyjną. Pełnomocnik organu podtrzymał stanowisko zawarte w odpowiedzi na skargę kasacyjną.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga kasacyjna nie jest zasadna i nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania przed wojewódzkim sądem administracyjnym. Naczelny Sąd Administracyjny nie stwierdził aby w rozpoznawanej sprawie wystąpiła którakolwiek z przesłanek nieważności postępowania – określonych w art. 183 § 2 p.p.s.a. – jak też aby zachodziły przesłanki wymagające uchylenia wydanego w sprawie orzeczenie oraz odrzucenia skargi lub umorzenia postępowania (art. 189 p.p.s.a.).
Na wstępie zaznaczyć należy, że gospodarzem w postępowaniu przed Naczelnym Sadem Administracyjnym jest profesjonalny pełnomocnik procesowy, i to on wyznacza granice kontroli sprawowanej przez Sąd. Z tego względu Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznając sprawę związany był granicami skargi kasacyjnej. Zaznaczenia wymaga, że zakres kontroli instancyjnej dokonywanej przez Naczelny Sąd Administracyjny jest ograniczony w tym sensie, że jest wyznaczony zarzutami i żądaniami strony zawartymi w skutecznie wniesionej skardze kasacyjnej. Innymi słowy, NSA może uwzględnić tylko te zarzuty kasacyjne, które zostały wyraźnie wskazane w skardze kasacyjnej. Nie może natomiast zastępować strony i uzupełniać przytoczonych podstaw kasacyjnych oraz badać, czy sąd administracyjny I instancji nie naruszył innych przepisów.
Jak wynika z art. 193 p.p.s.a. (zdanie drugie), uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej. Przepis ten wyznacza granice, w jakich NSA uzasadnia z urzędu wydany wyrok w przypadku oddalenia skargi kasacyjnej. Wskazana regulacja – będąca przepisem szczególnym – modyfikuje normę zawartą w art. 141 § 4 p.p.s.a., stosowanym odpowiednio w związku z art. 193 (zdanie pierwsze) p.p.s.a., w ten sposób, że pozwala Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu ograniczyć się do oceny zarzutów skargi kasacyjnej, umożliwiając tym samym pominięcie tych elementów uzasadnienia wyroku, które nie są niezbędne dla wyjaśnienia istoty rozstrzygnięcia NSA. Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że w rozpoznawanej sprawie przesłanka ta została spełniona.
Stwierdzić należy, że istota sporu zakreślona skargą kasacyjną skoncentrowała się na wartości ceny importowanego towaru. Nie można jednak zapominać, że przedmiotem tego postepowania było zajęcie towaru i unieważnienie zgłoszenia celnego. To zajęcie nastąpiło na skutek braku złożenia zabezpieczenia, do którego strona została skutecznie wezwana przez organ. Powodem wezwania do złożenia zabezpieczenia w ocenie organu była nie tylko niska wartość sprowadzanego z Chin obuwia, ale również inne okoliczności, na które wskazywał organ w swoich decyzjach, a które sąd I instancji, dokonując kontroli skarżonej decyzji, wziął pod uwagę. Były to poza niską ceną towaru:
1) powiązania eksportera i importera w osobie J. Y.;
2) okoliczności towarzyszące rewizji, podczas której rzeczoznawca J. G. dysponował dokumentami zupełnie innych towarów niż te, które miały być poddane kontroli.
Te trzy okoliczności były podstawą powstania niepewności i powodem wezwania strony do złożenia zabezpieczenia. Natomiast fakt niezłożenia zabezpieczenia powodował konsekwencje w postaci decyzji o zajęciu towaru i unieważnieniu zgłoszenia celnego.
Przechodząc do rozpoznania poszczególnych zarzutów wskazać należy, że zgodnie z art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: - naruszenia prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (art. 174 pkt 1 p.p.s.a.); - naruszenia przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.). Skargę kasacyjną w rozpoznawanej sprawie oparto zarówno na naruszeniu przepisów prawa materialnego przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, jak i przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a.).
Przypomnieć w tym miejscu należy, że art. 176 p.p.s.a. reguluje elementy składowe skargi kasacyjnej, a zgodnie z § 1 pkt 2 tego przepisu jej obligatoryjnym elementem jest przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie. Przez przytoczenie podstawy kasacyjnej należy rozumieć podanie konkretnego przepisu (konkretnej jednostki redakcyjnej określonego aktu prawnego), który zdaniem strony został naruszony przez sąd I instancji (vide postanowienia NSA z: 8 marca 2004 r. sygn. akt FSK 41/04, 1 września 2004 r. sygn. akt FSK 161/04, 24 maja 2005 r. sygn. akt FSK 2302/04; treść tych, jak i dalej powoływanych orzeczeń jest dostępna w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl/). Z kolei uzasadnienie skargi kasacyjnej winno zawierać rozwinięcie zarzutów kasacyjnych. Na autorze skargi kasacyjnej ciąży zatem obowiązek konkretnego wskazania nie tylko, które przepisy prawa materialnego zostały przez sąd naruszone zaskarżanym orzeczeniem, lecz także na czym polegała ich błędna wykładnia i niewłaściwe zastosowanie oraz jaka powinna być prawidłowa wykładnia i właściwe zastosowanie (art. 174 pkt 1 p.p.s.a.). Zarzut naruszenia prawa materialnego poprzez jego niewłaściwe zastosowanie zmierzać powinien do wykazania, że sąd stosując przepis popełnił błąd subsumcji czyli, że niewłaściwie uznał, że stan faktyczny przyjęty w sprawie nie odpowiada stanowi faktycznemu zawartemu w hipotezie normy prawnej zawartej w przepisie prawa. W obu tych przypadkach autor skargi kasacyjnej wykazać musi, jak w jego ocenie powinien być rozumiany stosowany przepis prawa, czyli jaka powinna być jego prawidłowa wykładnia, a w przypadku zarzutu niezastosowania przepisu dlaczego powinien być zastosowany. Jednocześnie należy podkreślić, że ocena zasadności zarzutu naruszenia prawa materialnego może być dokonana wyłącznie na podstawie ustalonego w sprawie stanu faktycznego, nie zaś na podstawie stanu faktycznego, który skarżący uznaje za prawidłowy.
Podobnie rzecz się ma przy naruszeniu prawa procesowego, gdzie należy wskazać przepisy tego prawa, które zostały naruszone przez sąd I instancji i wpływ tego naruszenia na wynik sprawy, tj. na rozstrzygnięcie (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.). Podkreślić bowiem należy, że zamierzony skutek skarga kasacyjna może odnieść tylko wówczas, gdy wykazane zostanie takie naruszenie przez sąd I instancji przepisów postępowania, któremu można zasadnie przypisać możliwy istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia.
W konsekwencji powyższych rozważań, co do zasady rozpoznaniu w pierwszej kolejności podlegają zarzuty naruszenia przepisów prawa procesowego, gdyż zarzuty naruszenia przepisów prawa materialnego podlegać winny rozpoznaniu w niewątpliwym stanie faktycznym sprawy.
Rozpoznając zarzut sformułowany w pkt II. 1. petitum skargi kasacyjnej w pierwszej kolejności należy zwrócić uwagę na to, że pełnomocnik podnosi zarzuty prawa materialnego w ramach podstawy naruszenia przepisów postępowania.
W rozpoznawanej sprawie autor skargi kasacyjnej w ramach podstawy z art. 174 pkt 2 p.p.s.a.(czyli naruszenie prawa procesowego) zarzucił naruszenie art. 30 u.p.c. w zw. z art. 91 u.k.c. i art. 198 u.k.c. przez niewłaściwą ocenę dokonaną przez sąd I instancji, jakoby organ dokonał zajęcia towarów w wyniku niezłożenia przez skarżącą żądanych zabezpieczeń, podczas gdy Naczelnik Pomorskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Gdyni nie miał podstaw do wzywania skarżącej do złożenia zabezpieczeń, jako że określone w zgłoszeniach celnych wartości towarów są prawidłowe, a wykonane przez organ I instancji porównanie wartości transakcyjnych z innymi deklaracjami celnymi było obarczone zasadniczym błędem, jako że porównywane obuwie było obuwiem o innych cechach, bez wad fabrycznych, podczas gdy towary zgłoszone przez skarżącą były towarami o niskiej jakości, w części wadliwymi i źle wyprodukowanym (tzw. towary stokowe).
Nadmienić należy, że o charakterze danego przepisu nie decyduje charakter aktu prawnego, w jakim jest on zamieszczony, ale jego treść i cel (wyroki NSA z: 10 maja 2006 r. sygn. akt II OSK 1356/05, 16 marca 2007 r. sygn. akt I OSK 733/06). Za przepisy prawa materialnego uznaje się przepisy regulujące bezpośrednio stosunki administracyjnoprawne (określające zachowanie podmiotów) oraz roszczenia wynikające z tych stosunków (nakładają obowiązki i przyznają prawa lub uprawnienia), a za przepisy postępowania uznaje się normy instrumentalne, określające drogę i sposób dochodzenia uprawnień wynikających z norm materialnoprawnych (tak m.in.: w uchwale NSA z 20 maja 2010 r. sygn. akt II OPS 5/09, w wyroku NSA z 8 lutego 2008 r. sygn. akt II FSK 1603/06).
Z punktu widzenia formalnego przepisy 30 u.p.c. w zw. z art. 91 u.k.c. i art. 198 u.k.c. są przepisami prawa materialnego, a nie procesowego, jak wskazano w skardze kasacyjnej. Zatem autor skargi kasacyjnej powinien związać zarzut naruszenia ww. przepisów z art. 174 pkt 1 k.p.a.
Ponadto nadmienić należy na marginesie, że przepisy art. 30 u.p.c i art. 198 u.k.c. składają się z mniejszych jednostek redakcyjnych. Naczelny Sąd Administracyjny nie może we własnym zakresie konkretyzować zarzutów skargi kasacyjnej, ani uściślać bądź w inny sposób ich korygować, chyba że umożliwia to powołana, choćby niedoskonale, podstawa prawna, a wadliwość zarzutu jest możliwa do usunięcia poprzez analizę argumentacji uzasadnienia środka odwoławczego. Trzeba podkreślić, że przez podstawę kasacyjną należy rozumieć konkretny przepis prawa, którego naruszenie przez sąd I instancji zarzuca skarga kasacyjna. W odniesieniu do przepisu, który nie stanowi jednej zamkniętej całości, a składa się z ustępów, punktów i innych jednostek redakcyjnych, wymóg skutecznie wniesionej skargi kasacyjnej jest spełniony wówczas, gdy wskazuje ona konkretny przepis naruszony przez sąd I instancji, z podaniem numeru artykułu, ustępu, punktu i ewentualnie innej jednostki redakcyjnej przepisu. Tego w skardze kasacyjnej w odniesieniu do omawianego zarzutu zabrakło.
Wreszcie zauważyć należy w odniesieniu do zarzutu pkt. II. 1. petitum skargi kasacyjnej, że treść uzasadnienia tego zarzutu wskazuje, że przez naruszenie przepisów prawa materialnego strona de facto kwestionuje ustalenia faktyczne. Kwestionowanie ustaleń faktycznych przy pomocy zarzutów naruszenia prawa materialnego nie może odnieść skutków w postaci uchylenia zaskarżonego wyroku. Taka konstrukcja bowiem jest niedopuszczalna.
Z tych wszystkich względów zarzut zawarty w pkt. II. 1. petitum skargi kasacyjnej nie mógł przynieść oczekiwanego skutku.
W kolejnych trzech zarzutach naruszenia przepisów postępowania, które miały istotny wpływ na wynik sprawy (tj. pkt II. 2, 3 i 4 petitum skargi kasacyjnej) strona de facto koncentruje się na wykazaniu, że organ nieprawidłowo zebrał i ocenił materiał dowodowy i przez to naruszył przepisy postępowania. Wszystkie te zarzuty zmierzają do wykazania, że wartość celna importowanych towarów była prawidłowa. Ich komplementarny charakter uzasadnia, aby rozpoznać je łącznie.
Podkreślenia wymaga, że na obecnym etapie Naczelny Sąd Administracyjny weryfikuje czy organy słusznie dokonały zajęcia towaru, a sąd I instancji tę decyzję właściwie zaakceptował. Przypomnienie to było niezbędne, a to z uwagi na to, że zasadność poczynionych przez skarżącą zarzutów należałoby uznać gdyby Naczelny Sąd Administracyjny kontrolował decyzję i wyrok akceptujący decyzję w przedmiocie określenia długu celnego, co w przedmiotowej sprawie nie miało miejsca.
W realiach przedmiotowej sprawy uznać jednak należy, że zarzuty te nie są zasadne. W tym miejscu przypomnienia wymaga, że podstawą zajęcia towaru był brak złożenia zabezpieczenia. Z kolei zabezpieczenie to było w ocenie organu konieczne z uwagi na okoliczności, o których była już wcześniej mowa. Zatem nie tylko wartość towaru stanowiła okoliczność wywołującą stan niepewności, czy przyszłe zobowiązanie celne zostanie uregulowane, ale także pozostałe dwie okoliczności tzn. powiązania osobowe eksportera i importera oraz kwestie towarzyszące rewizji kontenerów. Powyższe okoliczności stały się podstawą do wezwania skarżącej kasacyjnie do złożenia zabezpieczenia, a następnie do zajęcia towaru.
Zatem gdyby nawet przyjąć hipotetycznie, że naruszenia te miały miejsce, to i tak nie miałoby to wpływu na wynik rozstrzygnięcia, bowiem pełnomocnik strony skarżącej kasacyjnie nie podważa pozostałych ww. okoliczności.
Na marginesie podkreślić także należy, że skarga kasacyjna nie wykazuje wpływu naruszeń procesowych, o których mowa w pkt II. 2, 3 i 4 petitum skargi kasacyjnej na wynik rozstrzygnięcia. W świetle treści art. 174 pkt 2 p.p.s.a. nie każde naruszenie przepisów postępowania sądowoadministracyjnego może być podstawą zarzutu mieszczącego się w podstawie kasacyjnej określonej tym przepisem, ale tylko takie, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W związku z tym, powołując się na podstawę kasacyjną z art. 174 pkt 2 p.p.s.a. skarżący musi nie tylko powołać przepisy, którym – jego zdaniem – uchybił sąd I instancji oraz uzasadnić ich naruszenie, ale także wykazać, że mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. Oznacza to konieczność uprawdopodobnienia, że gdyby nie zarzucane naruszenia przepisów postępowania, rozstrzygnięcie sądu byłoby inne. Powyższego wymogu w niniejszej sprawie nie wyczerpuje samo stwierdzenie autora skargi kasacyjnej, że naruszenie objętych zarzutami przepisów postępowania miało istotny wpływ na wynik sprawy.
Z tych wszystkich względów zarzuty zawarte w pkt. II. 2, 3 i 4 petitum skargi kasacyjnej nie zasługiwały na uwzględnienie.
Wobec faktu, że zarzuty naruszenia przepisów postępowania okazały się bezzasadne, należy uznać stan faktyczny przyjęty przez sąd I instancji, jako podstawę orzekania – za prawidłowy. W związku z powyższym Naczelny Sąd Administracyjny, dokonując analizy zarzutów o charakterze materialnoprawnym, będzie brał pod uwagę stan faktyczny ustalony przez organ i zaakceptowany przez sąd I instancji, który nie został skutecznie podważony przez kasatora.
Przechodząc do rozpoznania zarzutów naruszenia prawa materialnego, tj. art. 74 ust. 2 lit. b) u.k.c. w zw. z art. 91 u.k.c. w zw. z art 141 rozporządzenia wykonawczego wskazać należy, że skarżąca zarzuca błędną wykładnię przy czym w ogóle nie wskazuje jaka powinna być prawidłowa wykładnia tych przepisów.
W odniesieniu do konstrukcji omawianego zarzutu podkreślić należy, że skarżąca kasacyjnie, podnosząc zarzut błędnej wykładni określonych przepisów prawa powinna wskazać, na czym polega błędna wykładnia tych przepisów i jaka, jej zdaniem, powinna być ich prawidłowa wykładnia. Tymczasem w niniejszej sprawie skarżąca kasacyjnie nie tylko nie wykazała na czym polega w jej ocenie błędne rozumienie art. 74 ust. 2 lit. b) u.k.c. w zw. z art. 91 u.k.c. w zw. z art 141 rozporządzenia wykonawczego przez Sąd I instancji, ani też jaka powinna być prawidłowa wykładnia tych przepisów, lecz w ogóle nie odnosiła się do kwestii ich rozumienia przyjętego przez sąd I instancji.
Zarzut ten nie odnosi skutku również w zakresie niewłaściwego zastosowania prawa materialnego. O nieskuteczności omawianego zarzutu świadczy jego treść, która ewidentnie wskazuje na to, że skarżąca kasacyjnie na jego podstawie kwestionuje ustalenia i oceny w zakresie stanu faktycznego sprawy upatrując wadliwości działania Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku w niewłaściwej ocenie jakości i wartości zatrzymanych towarów. Skarżąca kasacyjnie próbuje zatem za pomocą zarzutu naruszenia prawa materialnego zakwestionować poczynione przez sąd I instancji ustalenia i oceny w zakresie stanu faktycznego sprawy, i to ze wskazaniem na art. 74 ust. 2 lit. b u.k.c.
Podzielić należy stanowisko organu zawarte w odpowiedzi na skargę kasacyjną, że dla zasadności wezwania do złożenia zabezpieczenia wystarczające jest ustalenie, że zadeklarowana wartość celna towaru może być zaniżona. Wówczas podstawą określenia kwoty zabezpieczenia jest dokonywane przez organ celny oszacowanie. Z decyzji organów celnych w przedmiocie zajęcia towarów i unieważnienia zgłoszeń celnych nie wynika, aby przepis art. 74 ust. 2 lit. b u.k.c. stanowił ich podstawę prawną. Ponownie podkreślenia wymaga, że w niniejszej sprawie nie mamy do czynienia z określeniem długu celnego, gdzie procedowanie określania wartości celnej towaru przebiega w myśl przepisu art. 74 u.k.c.
Jednak co istotne, strona nie zakwestionowała skutecznie poczynionych w sprawie ustaleń faktycznych, tym samym Naczelny Sąd Administracyjny nie mógł uwzględnić zarzutu naruszenia prawa materialnego przez niewłaściwe zastosowanie. Brak podważenia stanu faktycznego w sprawie skutkuje uznaniem za niezasadne zarzutów niewłaściwego zastosowania przepisów prawa materialnego podniesionych w skardze kasacyjnej. Błędne zastosowanie konkretnego przepisu prawa materialnego polega na błędnym uznaniu stanu faktycznego ustalonego w sprawie za odpowiadający stanowi hipotetycznemu przewidzianemu w mającej zastosowanie w sprawie normie prawnej. Ocena zasadności zastosowania prawa materialnego może zostać dokonana jedynie na gruncie prawidłowo ustalonego i ocenionego stanu faktycznego. Dlatego, gdy skarżący nie podważa skutecznie okoliczności faktycznych sprawy i ich oceny dokonanej przez sąd I instancji, jak miało miejsce na gruncie niniejszej sprawy, zarzuty niewłaściwego zastosowania prawa materialnego są zarzutami bezpodstawnymi.
Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 p.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną jako pozbawioną usprawiedliwionych podstaw.
O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono natomiast na podstawie art. 209, art. 204 pkt 1 i art. 205 § 2 p.p.s.a. oraz w zw. z § 14 ust. 1 pkt. 1 lit. c w zw. z § 14 ust. 1 pkt. 2 lit. a rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2023 r. poz. 1935).