I GSK 474/24

I GSK 474/24 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2025-03-13
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-03-27
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Beata Sobocha-Holc /przewodniczący/
Jacek Surmacz
Joanna Wegner /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6559
Hasła tematyczne
Środki unijne
Sygn. powiązane
I SA/Op 238/23 - Wyrok WSA w Opolu z 2023-12-15
Skarżony organ
Zarząd Województwa
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2019 poz 869
art. 184, art. 207, art. 60;
Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych - tekst jedn.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Beata Sobocha-Holc Sędzia NSA Joanna Wegner (spr.) Sędzia del. NSA Jacek Surmacz po rozpoznaniu w dniu 13 marca 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej K. W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 15 grudnia 2023 r. sygn. akt I SA/Op 238/23 w sprawie ze skargi K. W. na decyzję Zarządu Województwa Opolskiego z dnia 19 czerwca 2023 r. nr 9/2023 w przedmiocie określenia przypadającej do zwrotu kwoty dofinansowania z budżetu Unii Europejskiej 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od K. W. na rzecz Zarządu Województwa Opolskiego 1800 (tysiąc osiemset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu wyrokiem z dnia 15 grudnia 2023 r., sygn. akt I SA/Op 238/23 oddalił skargę K. W. na decyzję Zarządu Województwa Opolskiego z 19 czerwca 2023 r., w przedmiocie określenia przypadającej do zwrotu kwoty dofinansowania z budżetu Unii Europejskiej.
Od wyroku Sądu pierwszej instancji skarżąca wniosła skargę kasacyjną, zaskarżając wyrok w całości. Na podstawie art. 174 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.) – zwanej dalej "p.p.s.a." naruszenie art. 6 ustawy z 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r., poz. 735 ze zm.) - dalej "k.p.a." w związku z § 29 ust. 3 umowy o dofinansowanie i art. 65 ustawy z 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (Dz.U. z 2020 r. poz. 1740 z późn. zm.) dalej – "k.c." poprzez jego nieprawidłowe zastosowanie i przyjęcie, że kwota podlegająca zwrotowi przez skarżącą stanowi zobowiązanie publicznoprawne podczas gdy zgodny zamiar stron skłaniają ku cywilnoprawnemu reżimowi węzła obligacyjnego, który je łączył. Skarżąca zarzuciła naruszenie art. 60 pkt 1 ustawy z 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2019 r., poz. 869 ze zm.) - dalej: "u.f.p" w związku z § 1 pkt 4 i § 29 ust. 3 umowy oraz § 2 porozumienia z 29 stycznia 2021 r. poprzez uznanie, że kwota dotacji zwracana na skutek niewykonania postanowień porozumienia o rozwiązaniu umowy, stanowi dotację podlegającą zwrotowi w rozumieniu ustawy "u.f.p", podczas gdy dofinansowanie wymienione w § 1 ust. 4 umowy nie jest ujęte w ustawie.
Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku oraz postanowienia, umorzenie postępowania oraz o zasądzenie kosztów postępowania.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną organ wniósł o jej oddalenie i zasądzenie kosztów postępowania.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 182 § 2 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje skargę kasacyjną na posiedzeniu niejawnym, gdy strona, która ją wniosła, zrzekła się rozprawy, a pozostałe strony w terminie czternastu dni od doręczenia skargi kasacyjnej, nie zażądały przeprowadzenia rozprawy. Wobec tego, że z taką sytuacją mamy do czynienia w niniejszej sprawie, Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną na posiedzeniu niejawnym w składzie trzyosobowym.
Zgodnie z 183 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. Jeżeli nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a., a w rozpoznawanej sprawie nie wystąpiły, to Sąd związany jest granicami skargi kasacyjnej. Związanie podstawami skargi kasacyjnej polega zatem na tym, że wskazanie przez stronę wnoszącą skargę kasacyjną naruszenia konkretnego przepisu prawa materialnego, czy też procesowego, określa zakres kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego. Sąd ten uprawniony jest bowiem jedynie do zbadania, czy postawione w skardze kasacyjnej zarzuty polegające na naruszeniu przez wojewódzki sąd administracyjny konkretnych przepisów prawa materialnego, czy też procesowego w rzeczywistości zaistniały. Zakres kontroli wyznacza zatem sam autor skargi kasacyjnej wskazując, które normy prawa zostały naruszone.
Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie z uwagi na niezasadność zarzutów w niej zawartych.
Zasadnie wskazał Sąd pierwszej instancji, że art. 52 ust. 1 ustawy z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014 - 2020 stanowi, że podstawę dofinansowania projektu stanowi umowa o dofinansowanie projektu, która to określa prawa i obowiązki beneficjenta. Zgodnie z § 2 umowy o dofinansowanie wymagane jest oświadczenie od skarżącej, zgodnie z którym nie podlega ona wykluczeniu z ubiegania się o uzyskanie środków finansowych na realizację projektu na podstawie art. 207 u.f.p. Przeczy to twierdzeniu autora skargi kasacyjnej, że przepis art. 207 u.p.f. nie ma w sprawie zastosowania.
Przypomnieć należy, że zgodnie z art. 60 u.f.p. środkami publicznymi stanowiącymi nieopodatkowane należności budżetowe o charakterze publicznoprawnym są mi. in. kwoty dotacji podlegające zwrotowi w przypadkach określonych w niniejszej ustawie, czy też należności z tytułu zwrotu środków przeznaczonych na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich oraz inne należności związane z realizacją projektów finansowanych z udziałem tych środków, a także odsetki od tych środków i od tych należności.
Zgodnie z § 30 ust. 4a zawartej przez skarżącą umowy o dofinansowanie, rozwiązanie umowy o dofinansowanie w trybie § 29 ust. 3 obliguje beneficjenta do zwrotu niewykorzystanej części otrzymanych transz w terminie 30 dni od dnia jej rozwiązania. W sytuacji braku zwrotu środków § 14 umowy o dofinansowanie stosuje się odpowiednio. W razie braku zwrotu środków instytucja pośrednicząca wydaje decyzję, o której mowa w art. 207 ust. 9 u.p.f. (§ 14 pkt 6 umowy o dofinansowanie).
Naczelny Sąd Administracyjny akceptuje stanowisko Sądu pierwszej instancji, zgodnie z którym niedotrzymanie przez stronę § 2 porozumienia oraz naruszenie § 14 ust. 2 i § 3 ust. 6 pkt 8) umowy o dofinansowanie w związku z naruszeniem Podrozdziału 6.2 pkt 3) lit. e) i f) Wytycznych w zakresie kwalifikowalności stanowi naruszenie przez stronę procedur obowiązujących przy wykorzystaniu środków pochodzących z budżetu UE, o których mowa w art. 184 u.f.p. Z treści przepisów mających zastosowanie w sprawie nie wynika, aby zawarcie przez stronę skarżącą porozumienia wykluczało stosowanie odpowiednich regulacji zawartych w umowie o dofinansowanie na wypadek niewywiązania się strony z realizacji projektu. Wbrew argumentacji skargi kasacyjnej, kwestia rozwiązania umowy oraz zwrotu dotacji jest uregulowana w umowie o dofinansowanie. Tym samym brak jest podstaw do traktowania należności jako zobowiązania cywilnoprawnego.
Kwota podlegająca zwrotowi przez skarżącą jest zobowiązaniem publicznoprawnym, ponieważ prawidłowość gospodarowania środkami dotacji podlega ochronie określonej m.in. przepisami odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów publicznych.
W związku z powyższym całkowicie niezrozumiałe pozostają zarzuty skargi kasacyjnej dotyczące określenia zobowiązania skarżącej jako niebędącej należnością publicznoprawną czy też braku wskazania przedmiotowego dofinansowania w ustawie o finansach publicznych.
Nie zasługuje na uwzględnienie zarzut naruszenia przepisów k.p.a. ponieważ autor skargi kasacyjnej nie wykazał, na czym to naruszenie miało polegać. Samo stwierdzenie, że organy w niewłaściwy sposób uzasadniają decyzję, to zdecydowanie za mało, aby poddać ten zarzut kontroli instancyjnej.
Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną. O kosztach postępowania kasacyjnego Sąd postanowił na podstawie art. 204 pkt 1 p.p.s.a.