I GSK 469/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuRolnik M. C. ubiegał się o płatność ONW do działki rolnej, która była przedmiotem konfliktu z innym współwłaścicielem, E. P. Organ ARiMR odmówił przyznania płatności, wskazując na brak tytułu prawnego do działki na dzień 31 maja 2022 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach podtrzymał tę decyzję, powołując się na wyrok TSUE C-216/19, który miał sugerować uniwersalną potrzebę posiadania tytułu prawnego w spornych sytuacjach. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił wyrok WSA i decyzję ARiMR. Sąd uznał, że kluczowe dla przyznania płatności jest faktyczne użytkowanie gruntu, a niekoniecznie posiadanie tytułu prawnego, szczególnie w sytuacji, gdy nie ma konfliktu własnościowego lub gdy prawo unijne i krajowe nie nakładają takiego bezwzględnego wymogu. NSA podkreślił, że organy błędnie oceniły materiał dowodowy i dokonały wątpliwej interpretacji przepisów, nie uwzględniając specyfiki pojęcia posiadania w kontekście płatności rolnych. Sąd wskazał, że wymóg tytułu prawnego pojawia się głównie w przypadku gruntów Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego, a nie w sytuacji, gdy rolnik faktycznie użytkuje grunt, który nie jest własnością publiczną.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących płatności rolnych, w szczególności wymogu posiadania tytułu prawnego do gruntu w kontekście faktycznego użytkowania.
Orzeczenie dotyczy specyficznych przepisów dotyczących płatności ONW i może wymagać analizy w kontekście innych rodzajów płatności lub sytuacji faktycznych.
Zagadnienia prawne (3)
Czy do uzyskania płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi (ONW) niezbędne jest posiadanie tytułu prawnego do gruntu, czy wystarczające jest jego faktyczne użytkowanie rolnicze?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Faktyczne użytkowanie gruntu jest kluczowe, a wymóg posiadania tytułu prawnego nie zawsze ma zastosowanie, zwłaszcza gdy grunt nie jest własnością publiczną i nie ma konfliktu własnościowego.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że przepisy UE i krajowe kładą nacisk na faktyczne prowadzenie działalności rolniczej. Wymóg tytułu prawnego jest istotny głównie w przypadku gruntów publicznych lub gdy istnieje konflikt między współwłaścicielami/współposiadaczami.
Jak należy interpretować wymóg posiadania tytułu prawnego do gruntu w kontekście płatności ONW, zwłaszcza w świetle orzecznictwa TSUE?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Wyrok TSUE C-216/19, choć istotny, nie ma uniwersalnego zastosowania i wymaga analizy konkretnych okoliczności faktycznych i prawnych sprawy.
Uzasadnienie
NSA zauważył, że wyrok TSUE dotyczył specyficznej sytuacji i nie wyklucza sytuacji, w których faktyczne użytkowanie gruntu jest wystarczające do przyznania płatności.
Czy w przypadku współwłasności gruntu, zgoda wszystkich współwłaścicieli na piśmie jest bezwzględnie wymagana do przyznania płatności ONW rolnikowi, który faktycznie użytkuje ten grunt?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, przepis art. 20 ust. 2 ustawy dotyczy sytuacji, gdy o płatność ubiega się jeden ze współwłaścicieli, a nie gdy grunt jest faktycznie użytkowany przez osobę trzecią.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że przepis ten nie ma zastosowania, gdy kluczowe jest faktyczne posiadanie i użytkowanie gruntu przez wnioskodawcę, a nie jego status jako współwłaściciela ubiegającego się o płatność.
Przepisy (18)
Główne
ustawa art. 20 § ust. 1 i 4
Ustawa o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020
Tytuł prawny do działki rolnej wymagany jest w przypadkach, gdy jest ona własnością Skarbu Państwa, państwowej osoby prawnej, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządowej osoby prawnej. W innych przypadkach tytuł taki nie jest wymagany, jeśli rolnik faktycznie użytkuje grunt.
rozporządzenie ONW art. 2 § ust. 1
Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami"
Płatność ONW przysługuje rolnikowi, który spełnia określone warunki, w tym posiada co najmniej 1 ha użytków rolnych na obszarach ONW, na których jest prowadzona działalność rolnicza w dniu 31 maja roku złożenia wniosku.
rozporządzenie nr 1307/2013 art. 2 § ust. 1 akapit drugi lit. f
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013
Definicja użytków rolnych.
rozporządzenie nr 1307/2013 art. 4 § ust. 1 lit. a
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013
Definicja rolnika.
rozporządzenie nr 1307/2013 art. 4 § ust. 1 lit. c
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013
Definicja działalności rolniczej.
rozporządzenie nr 1307/2013 art. 24 § ust. 2 zdanie pierwsze
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013
Kryteria przyznawania płatności w przypadku konfliktu wnioskodawców.
rozporządzenie nr 1305/2013 art. 31 § ust. 2
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1305/2013
rozporządzenie nr 1305/2013 art. 2 § ust. 1 akapit drugi lit. f
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1305/2013
Definicja użytków rolnych.
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a) i c)
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 174 § pkt 1 i 2
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 188
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 203 § pkt 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 200
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 205 § § 2
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności adwokackie § § 14 ust.1 pkt 2 lit. b) w związku z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c)
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 80
Kodeks postępowania administracyjnego
k.c. art. 336
Kodeks cywilny
Argumenty
Skuteczne argumenty
Kluczowe jest faktyczne użytkowanie gruntu, a niekoniecznie posiadanie tytułu prawnego. • Organy ARiMR i WSA dokonały błędnej oceny materiału dowodowego i niewłaściwej wykładni przepisów. • Przepis art. 20 ust. 2 ustawy nie ma zastosowania w sytuacji faktycznego użytkowania gruntu przez wnioskodawcę, gdy nie jest on współwłaścicielem ubiegającym się o płatność.
Odrzucone argumenty
Argument WSA, że wyrok TSUE C-216/19 nakłada bezwzględny wymóg posiadania tytułu prawnego do gruntu.
Godne uwagi sformułowania
Pojęcie posiadania gruntów rolnych na gruncie przepisów normujących zasady przyznawania pomocy finansowej rolnikom było już przedmiotem rozważań Naczelnego Sądu Administracyjnego, który to pogląd skład orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela. • Można mieć tytuł prawny do gruntu rolnego, ale nie mieć uprawnienia do płatności oraz można posiadać grunty rolne bez tytułu prawnego, a nawet w złej wierze i z tego tytułu mieć prawo do uzyskania płatności. • Istotą płatności jest więc to, że są one przyznawane osobie, która rzeczywiście użytkuje grunty.
Skład orzekający
Małgorzata Grzelak
przewodniczący
Bogdan Fischer
sprawozdawca
Grzegorz Dudar
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących płatności rolnych, w szczególności wymogu posiadania tytułu prawnego do gruntu w kontekście faktycznego użytkowania."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznych przepisów dotyczących płatności ONW i może wymagać analizy w kontekście innych rodzajów płatności lub sytuacji faktycznych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu rolników – wymogu posiadania tytułu prawnego do gruntu w kontekście płatności rolnych, co ma duże znaczenie praktyczne. Wyrok NSA stanowi ważny głos w dyskusji o priorytecie faktycznego użytkowania nad formalnym tytułem.
“Płatności rolne: czy faktyczne użytkowanie gruntu jest ważniejsze niż posiadanie tytułu prawnego?”
Sektor
rolnictwo
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.