I GSK 467/20
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNSA oddalił skargę kasacyjną Zarządu Województwa, uznając, że odmowa przyznania pomocy z funduszy UE z powodu nieprzedłożenia zaświadczenia o zameldowaniu, zamiast kserokopii dowodu osobistego, była nadmiernym formalizmem.
NSA rozpatrzył skargę kasacyjną Zarządu Województwa Małopolskiego od wyroku WSA w Krakowie, który uchylił decyzję o odmowie przyznania M. J. pomocy z Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich. Zarząd odmówił przyznania punktów za kryterium "Miejsce zamieszkania", ponieważ wnioskodawca nie załączył zaświadczenia z ewidencji ludności, a jedynie kserokopię dowodu osobistego. NSA uznał, że taka odmowa była przejawem nadmiernego formalizmu, zwłaszcza w świetle interpretacji ARiMR dopuszczającej dowód osobisty jako potwierdzenie miejsca zamieszkania.
Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Zarządu Województwa Małopolskiego od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, który uchylił decyzję Zarządu odmawiającą M. J. przyznania pomocy z Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich (PROW) na lata 2014-2020. Sąd I instancji uznał, że odmowa przyznania pomocy była nieuzasadniona, wskazując na nadmierny formalizm organu. Zarząd Województwa odmówił przyznania 3 punktów w ramach kryterium "Miejsce zamieszkania", ponieważ wnioskodawca nie przedłożył zaświadczenia z ewidencji ludności potwierdzającego okres zameldowania, a jedynie kserokopię dowodu osobistego. Organ argumentował, że tylko wskazane zaświadczenie jest dopuszczalnym dowodem. WSA uznał, że organ nie wywiązał się z obowiązku wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego i zapewnienia stronie czynnego udziału w postępowaniu, a uzasadnienie odmowy było lakoniczne. NSA, rozpatrując skargę kasacyjną Zarządu, uznał ją za nieuzasadnioną. Sąd podkreślił, że odmowa przyznania pomocy z powodu nieprzedłożenia zaświadczenia z ewidencji ludności, podczas gdy dowód osobisty z aktualnym wpisem o zameldowaniu był dostępny i dopuszczalny zgodnie z interpretacją ARiMR, stanowi przejaw nadmiernego formalizmu. NSA wskazał, że organ powinien był albo wycofać z obiegu niejasną interpretację, albo wezwać wnioskodawcę do uzupełnienia dokumentacji. W konsekwencji, NSA oddalił skargę kasacyjną.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, odmowa przyznania pomocy z powodu nieprzedłożenia zaświadczenia z ewidencji ludności, gdy dowód osobisty z aktualnym wpisem o zameldowaniu jest dopuszczalnym dowodem zgodnie z interpretacją ARiMR, stanowi przejaw nadmiernego formalizmu i narusza zasady transparentności oraz rzetelności postępowania.
Uzasadnienie
NSA uznał, że organ powinien był dopuścić dowód osobisty jako potwierdzenie miejsca zamieszkania, zgodnie z interpretacją ARiMR, lub wezwać do uzupełnienia dokumentacji. Odmowa przyznania pomocy tylko z powodu braku konkretnego dokumentu, mimo spełnienia kryterium innym środkiem dowodowym, jest nadmiernym formalizmem.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (11)
Główne
u.w.o.w. art. 27 § ust. 1
Ustawa o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020
Organ stoi na straży praworządności, wyczerpująco rozpatruje materiał dowodowy, udziela pouczeń i zapewnia czynny udział stron.
u.w.o.w. art. 35 § ust. 1
Ustawa o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020
Odmowa przyznania pomocy musi być precyzyjnie i szczegółowo wyjaśniona.
u.r.l. art. 17 § ust. 2 pkt 1 lit. b
Ustawa z dnia 20 lutego 2015 r. o rozwoju lokalnym z udziałem społeczności lokalnej
Wsparcie nie przysługuje, jeżeli podczas dokonywania wyboru operacji nie zastosowano określonych w LSR kryteriów wyboru operacji.
Rozporządzenie 1303/2013 art. 26 § ust. 2 zdanie drugie
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) NR 1303/2013
Procedury wyboru projektów powinny być przygotowane przejrzyście zgodnie z ramami instytucjonalnymi i prawnymi.
Pomocnicze
u.r.l. art. 23 § ust. 3
Ustawa z dnia 20 lutego 2015 r. o rozwoju lokalnym z udziałem społeczności lokalnej
p.p.s.a. art. 141 § § 4
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów, stanowisk stron, podstawę prawną i jej wyjaśnienie. Zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. można uznać za usprawiedliwiony w sytuacji, kiedy skarżący wykaże, że sąd nie wyjaśnił w sposób adekwatny zastosowania przepisów prawa.
p.p.s.a. art. 174
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 176
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 183 § § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 184
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 204 § pkt 2
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
Odmowa przyznania pomocy z powodu nieprzedłożenia zaświadczenia z ewidencji ludności, zamiast dowodu osobistego z wpisem o zameldowaniu, stanowi nadmierny formalizm. Organ powinien był wezwać do uzupełnienia dokumentacji lub dopuścić dowód osobisty jako potwierdzenie miejsca zamieszkania. Uzasadnienie odmowy było lakoniczne i nie pozwalało na precyzyjne wyjaśnienie przyczyn.
Odrzucone argumenty
Postępowanie w sprawie o przyznanie pomocy zostało przeprowadzone w sposób rzetelny, przejrzysty i bezstronny. Uzasadnienie oceny zostało sporządzone w sposób zrozumiały i zgodny z regułami konkursu. Wyraźnie wskazano przyczyny odmowy przyznania pomocy i wymieniono uchybienia wraz z ich wyjaśnieniem. Ocena została przeprowadzona zgodnie z dyspozycją art. 17 ust. 2 pkt 1 lit. b ustawy o rozwoju lokalnym. Zastosowanie procedury przewidzianej w art. 23 ust. 5 w zw. z art. 17 ust. 2 pkt 1 lit. b ustawy o rozwoju lokalnym nie mogło mieć miejsca, gdyż nie zastosowano kryteriów wyboru projektów stanowi bezwzględną przesłankę odmowy.
Godne uwagi sformułowania
przejaw nadmiernego formalizmu nie można tracić z pola widzenia [...] treści dostępnej na stronie internetowej organu interpretacji ARiMR nie zamieszczono informacji, że skarżąca jest zobligowana do wyłącznego udokumentowania swego miejsca zamieszkania zaświadczeniem z ewidencji ludności trudno bowiem uznać, dlaczego obywatel działający w zaufaniu do m.in. publikowanej na stronach internetowych naboru interpretacji, a de facto spełniający wszystkie kryteria naboru, miałby być traktowany odmiennie od innych uczestników naboru tylko dlatego, że przedłożył inny środek dowodowy
Skład orzekający
Artur Adamiec
sprawozdawca
Dariusz Dudra
przewodniczący
Małgorzata Grzelak
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja zasad przyznawania pomocy z funduszy UE, dopuszczalność różnych środków dowodowych w postępowaniu administracyjnym, zasada proporcjonalności i zakaz nadmiernego formalizmu."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznych kryteriów oceny wniosków w ramach PROW, ale zasady ogólne mają szersze zastosowanie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak nadmierny formalizm organu może prowadzić do odmowy przyznania środków unijnych, mimo spełnienia kryteriów. Podkreśla znaczenie jasnych procedur i dopuszczalności różnych dowodów.
“Fundusze UE: Czy dowód osobisty wystarczy zamiast zaświadczenia o zameldowaniu?”
Sektor
rolnictwo
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI GSK 467/20 - Wyrok NSA Data orzeczenia 2024-03-22 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2020-03-04 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Artur Adamiec /sprawozdawca/ Dariusz Dudra /przewodniczący/ Małgorzata Grzelak Symbol z opisem 6559 Hasła tematyczne Środki unijne Sygn. powiązane I SA/Kr 1042/19 - Wyrok WSA w Krakowie z 2019-11-07 Skarżony organ Zarząd Województwa Treść wyniku Oddalono skargę kasacyjną Powołane przepisy Dz.U. 2023 poz 2298 art. 27 ust. 1 Ustawa z dnia 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (t. j.) Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Dariusz Dudra Sędzia NSA Małgorzata Grzelak Sędzia del. WSA Artur Adamiec (spr.) Protokolant Marta Woźniak po rozpoznaniu w dniu 22 marca 2024 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Zarządu Województwa Małopolskiego od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 7 listopada 2019 r. sygn. akt I SA/Kr 1042/19 w sprawie ze skargi M. J. na decyzję Zarządu Województwa Małopolskiego z dnia 3 lipca 2019 r. nr FE-XV.432.3.222.2019 w przedmiocie odmowy przyznania pomocy z udziałem środków z budżetu Unii Europejskiej 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od Zarządu Województwa Małopolskiego na rzecz M. J. 240 (dwieście czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Uzasadnienie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z 7 listopada 2029 r., sygn. akt I SA/Kr 1042/19 po rozpoznaniu skargi M. J. na rozstrzygnięcie Zarządu Województwa Małopolskiego z dnia 3 lipca 2019 r. w przedmiocie odmowy przyznania pomocy w ramach PROW na lata 2014 – 2020 - uchylił zaskarżone rozstrzygnięcie. Sąd I instancji orzekał w następującym stanie sprawy. Zarząd Województwa Małopolskiego pismem z 3 lipca 2019 r. na podstawie art. 35 ust. 1 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 oraz art. 23 ust. 3 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o rozwoju lokalnym z udziałem społeczności lokalnej, odmówił M. J. przyznania pomocy, co do wniosku o przyznanie pomocy w ramach poddziałania 19.2 Wsparcie na wdrażanie operacji w ramach strategii rozwoju lokalnego kierowanego przez społeczność, objętego PROW na lata 2014-2020 z 17 maja 2019 w ramach naboru 7/2019 ogłoszonego przez Lokalną Grupę Działania (dalej: LGD) "KORONA SĄDECKA". W uzasadnieniu podano, iż w trakcie weryfikacji dokumentacji aplikacyjnej w zakresie poprawności przyznania punktów ustalono, że wnioskodawca nie załączył do wniosku dokumentu wskazanego, jako źródło weryfikacji potwierdzenie zamieszkania na obszarze LGD "KORONA SĄDECKA", tj. zaświadczenia z ewidencji ludności o miejscu pobytu stałego lub czasowego. Wnioskodawca w ramach dokumentacji aplikacyjnej przedstawił kserokopię dowodu osobistego, który został wydany 15 października 2014 r. z terminem ważności do 15 października 2024 r. Tym samym, Rada LGD uznała, że wnioskodawca mieszka na obszarze LGD "KORONA SĄDECKA" od ponad 4 lat i na tej podstawie przyznała 3 punkty w ramach kryterium "Miejsce zamieszkania". Jednocześnie, Rada powołała się w wyjaśnieniach, że: "takie podejście wpisuje się również w interpretację ARiMR z dnia 10.05.2018 r. dot. dokumentowania miejsca zamieszkania podmiotu będącego osobą fizyczną, która została udostępniona wnioskodawcom wraz z ogłoszeniem o naborze". W opinii Zarządu Województwa powyższych wyjaśnień Rady nie można było uwzględnić, gdyż ocena kryteriów, w oparciu o które dokonuje się wyboru operacji odbywa się wyłącznie w oparciu o ściśle wskazane w opisach kryteriów oceny źródło, które w tym przypadku zostało jednoznacznie wskazane i jest nim zaświadczenie z ewidencji ludności wskazujące okres zameldowania na pobyt stały lub czasowy. Niedopuszczalne jest zatem sprawdzanie wniosków w oparciu o różne źródła, niezgodne ze wskazanymi w dokumentach, gdyż powodowałoby to nierówne traktowanie wnioskodawców. Odnosząc się do przytoczonej przez Radę interpretacji ARiMR z 10 maja 2018 r., w zakresie dokumentowania miejsca zamieszkania podmiotu będącego osobą fizyczną, Zarząd stanął na stanowisku, że możliwość potwierdzenia miejsca zamieszkania podmiotu ubiegającego się o przyznanie pomocy na obszarze LGD na podstawie adresu zameldowania na pobyt stały potwierdzonego wpisem w dowodzie osobistym w przypadku kryterium premiującego byłaby możliwa, gdyby Rada wskazała takie źródło weryfikacji w kryteriach oceny operacji i w sytuacji, jeżeli wpis w tym zakresie byłby aktualny. W innym przypadku weryfikacja w oparciu o zapisy w dowodzie osobistym jest jedynie potwierdzeniem spełnienia warunku dostępowego, tj. potwierdzającego, że miejsce zamieszkania osoby fizycznej znajduje się na obszarze wiejskim objętym LSR. W omawianym przypadku Rada wskazała w kryteriach oceny operacji dla osób fizycznych, jako jedyne źródło weryfikacji tylko zaświadczenie z ewidencji ludności i tylko ono stanowić może dowód potwierdzający miejsce zamieszkania osoby ubiegającej się o przyznanie pomocy na obszarze LGD. W związku z powyższym nie uwzględniono wyjaśnień Rady w zakresie kryterium "Miejsce zamieszkania/adres głównego miejsca wykonywania działalności/siedziba wnioskodawcy". Tym samym planowana do realizacji operacja w ocenie Zarządu nie powinna otrzymać 3 punktów w ramach tego kryterium. Wojewódzki Sąd Administracyjny, podejmując wskazane na wstępie rozstrzygnięcie, wskazał, że obowiązek starannego przygotowania dokumentacji aplikacyjnej ciąży zawsze na wnioskodawcy. W przedmiotowej sprawie istotne znaczenia ma treść art. 27 ust. 1 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020. Zgodnie z treścią tego przepisu w postępowaniu w sprawie o przyznanie pomocy organ, przed którym toczy się postępowanie: 1) stoi na straży praworządności; 2) jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy; 3) udziela stronom, na ich żądanie, niezbędnych pouczeń, co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania; 4) zapewnia stronom, na ich żądanie, czynny udział w każdym stadium postępowania i na ich żądanie, przed wydaniem decyzji administracyjnej, umożliwia im wypowiedzenie się, co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Wybór projektów do dofinansowania powinien przebiegać w sposób przejrzysty, rzetelny i bezstronny, zasada ta nie jest jednak realizowana w sytuacji, gdy uzasadnienie negatywnego dla wnioskodawcy rozstrzygnięcia nie pozwala na precyzyjne wyjaśnienie przyczyn odmowy przyznania pomocy z funduszy unijnych. Wszystkie tryby jak i same rozstrzygnięcia dotyczące wyłaniania projektów do dofinansowania, powinny być konstruowane w oparciu o zasady przejrzystości, rzetelności i bezstronności wyboru projektów oraz równości wnioskodawców w dostępie do informacji o zasadach i sposobie wyboru projektów do dofinansowania. Tymczasem analiza treści zaskarżonego rozstrzygnięcia prowadzi do konstatacji, że organ temu obowiązkowi nie uczynił zadość. Tym bardziej, że przepis art. 35 ust. 1 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 kładzie wyraźny nacisk na precyzyjne i szczegółowe wyjaśnienie, dlaczego w ramach danego działania wniosek skarżącego nie został uwzględniony, w szczególności, że odmowa przyznania pomocy skutkuje prawem zaskarżenia tego aktu do sądu administracyjnego. Ocena taka nie może przy tym ograniczać się do lakonicznych stwierdzeń, lecz musi odnosić się do twierdzeń skarżącego wskazanych we wniosku, a więc do konkretnego przedsięwzięcia i konkretnych przedłożonych dokumentów. Wedle organu rozstrzygającego źródłami weryfikacji w ramach kryterium są w przypadku miejsca zamieszkania zaświadczenie z ewidencji ludności wskazujące okres zameldowania na pobyt stały lub czasowy. Ocena kryteriów w oparciu, o które dokonuje się wyboru operacji odbywa się wyłącznie o ściśle wskazane w opisach kryteriów źródła weryfikacji, które w tym przypadku zostało w sposób jednoznaczny wskazane i jest nim zaświadczenie z ewidencji ludności wskazujące okres zameldowania na pobyt stały lub czasowy. Istotą kryteriów oceny jest zróżnicowanie złożonych do dofinansowania wniosków, tak by można było stworzyć listę operacji, tym samym niedopuszczalne jest sprawdzanie wniosków w oparciu o różne źródła weryfikacji, bądź źródła nie wskazane w opisie kryterium, ponieważ powodowałoby to nierówne traktowanie wnioskodawców. Jednocześnie organ przyznał, że wnioskodawca w ramach dokumentacji aplikacyjnej przedstawił kserokopię dowodu osobistego, który został wydany 15.10.2014 r. z terminem ważności do 15.10.2024 r. Według wynikających z dowodu osobistego danych adresem zameldowania wnioskodawcy jest miejscowość Ptaszkowa. Tym samym nie budzi wątpliwości, że wnioskodawca mieszka na obszarze LGD "KORONA SĄDECKA" od ponad 4 lat i na tej podstawie pierwotnie przyznane zostały wnioskowi 3 punkty. Będący podstawą odmowy przyznania pomocy art. 17 ust. 2 pkt 1 lit. "b" ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o rozwoju lokalnym z udziałem społeczności lokalnej stanowi, że wsparcie, o którym mowa w art. 35 ust. 1 lit. b rozporządzenia nr 1303/2013, nie przysługuje, jeżeli podczas dokonywania wyboru operacji: nie zastosowano określonych w LSR kryteriów wyboru operacji. Przepis ten jednak, nie wspomina o dopuszczalności odmowy przyznania wsparcia wskutek wykazania spełnienia kryterium innym środkiem dowodowym, niż oczekuje organ. Skutkiem powyższego przeprowadzenie weryfikacji dokumentacji aplikacyjnej zostało dokonane w sposób nieprzejrzysty i nierzetelny, a sama ocena była arbitralna i nie spełniała ustawowych wymogów przywołanych w skardze, zwłaszcza w ust. 1 art. 35 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020. W niniejszej sprawie Samorząd Województwa tak naprawdę swoje rozstrzygnięcie oparł jedynie o jedną przesłankę, nie dokonując rzetelnej i wyczerpującej analizy treści wniosku skarżącej oraz dołączonej do niego dokumentacji. Organ wniósł skargę kasacyjną, w której domagał się uchylenia zaskarżonego wyroku i oddalenia skargi, ewentualnie uchylenia zaskarżonego wyroku i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania WSA oraz zasądzenia kosztów postępowania. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucił, na podstawie art. 174 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2024 r., poz. 935; dalej: p.p.s.a.): 1. Naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 27 ust. 1 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego no rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich no lato 2014 – 2020 r., polegające na niezasadnym stwierdzeniu, że uzasadnienie negatywnego dla wnioskodawcy rozstrzygnięcia, nie pozwala na precyzyjne wyjaśnienie przyczyn odmowy przyznania pomocy z funduszy unijnych, tym samym wybór projektu nie przebiegał w sposób przejrzysty, rzetelny i bezstronny, podczas gdy postępowanie w sprawie o przyznanie pomocy zostało przeprowadzone w sposób rzetelny, przejrzysty i bezstronny, uzasadnienie oceny zostało sporządzone w sposób zrozumiały oraz zgodny z ustanowionymi w ramach konkursu regułami, wyraźnie wskazano przyczyny odmowy przyznania pomocy, wymieniono uchybienia wraz z ich wyjaśnieniem. 2. Naruszenie przepisów prawa materialnego art. 17 ust. 2 pkt 1) lit. b ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o rozwoju lokalnym z udziałem lokalnej społeczności w zw. z art. 35 ust. 1 lit. b ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich, poprzez błędną wykładnię i przyjęcie, iż ponieważ przepis ten nie wspomina o dopuszczalności odmowy przyznania wsparcia wskutek wykazania spełnienia kryterium innym środkiem dowodowym, tym samym zdaniem Sądu sama ocena była arbitralna i nie spełniała ustawowych wymogów, podczas gdy ocena została przeprowadzona zgodnie z dyspozycją art. 17 ust. 2 pkt 1) lit. b wskazanej ustawy, tj. podmiot właściwy w sprawie o przyznanie pomocy (Samorząd Województwa) zweryfikował w sposób przejrzysty i rzetelny, uzasadniając w sposób zrozumiały oraz wyraźnie wskazując przyczyny odmowy przyznania pomocy oraz przedstawiając uchybienia wraz z ich szczegółowym wyjaśnieniem, czy podczas wyboru operacji zastosowano określone w LSR kryteria wyboru operacji. 3. Naruszenie przepisów postępowania mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 35 ust. 1 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich, w zw. z art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez uwzględnienie skargi bez wykazania w jaki sposób naruszenie prawa miało wpływ na wynik sprawy, poprzez uzasadnienie wyroku w sposób budzący wątpliwości, co do analizy dokumentacji konkursowej (treści kryterium), co nie pozwala ustalić jednoznacznie, jakimi przesłankami kierował się Wojewódzki Sąd Administracyjny wydając zaskarżony wyrok. 4. Naruszenie przepisów postępowania mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 23 ust. 5 w zw. z art. 17 ust. 2 pkt 1) lit. b ustawy o rozwoju lokalnym poprzez jego błędną wykładnie polegające na przyjęciu, że nie doszło do realizacji procedury przewidzianej w tym przepisie, podczas gdy zastosowanie procedury przewidzianej w powołanym przepisie nie mogło mieć miejsca w niniejszej sprawie, albowiem okoliczność, iż nie zastosowano kryteriów wyboru projektów stanowi bezwzględną przesłankę odmowy przyznania pomocy. 5. Naruszenie przepisów postępowania mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 17 ust. 2 pkt 1) lit. b w zw. z art. 26 ust. 2 zdanie drugie Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) NR 1303/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiającego wspólne przepisy dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu Spójności, Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich oraz Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego oraz ustanawiające przepisy ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu Spójności i Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego oraz uchylające rozporządzenie Rody (WE) nr 1083/2006 poprzez przyjęcie, że gdyby organ przygotował przejrzyste procedury zgodnie z ich ramami instytucjonalnymi i prawnymi, to albo wycofałby z oficjalnego obiegu interpretację ARiMR z 10 maja 2018 r., albo też wezwał skarżącą o uzupełnienie aplikacji poprzez przedłożenie potwierdzenia zameldowania z Ewidencji Ludności, podczas gdy Samorząd Województwa nie jest instytucją, która przygotowywała program oraz nie jest instytucją uprawnioną do wycofywania z obiegu opinii interpretacyjnej sporządzonej przez ARiMR, natomiast jest podmiotem właściwy w sprawie o przyznanie pomocy, który weryfikuje czy podczas dokonywania wyboru operacji nie zastosowano określonych w LSR kryteriów wyboru operacji, zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa. Skarżąca w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniosła o oddalenie skargi kasacyjnej i zasądzenie kosztów postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw. Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, co oznacza, że sąd jest związany podstawami określonymi przez ustawodawcę w art. 174 p.p.s.a. i wnioskami skargi zawartymi w art. 176 p.p.s.a. Zasada związania granicami skargi kasacyjnej nie dotyczy jedynie nieważności postępowania, o której mowa w art. 183 § 2 p.p.s.a.; żadna jednak ze wskazanych w tym przepisie przesłanek w stanie faktycznym sprawy nie zaistniała. Nieskuteczny okazał się zarzut skargi kasacyjnej podnoszący naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. Zgodnie z art. 141 § 4 p.p.s.a. uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. W orzecznictwie ugruntowany jest pogląd, iż zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. można uznać za usprawiedliwiony w sytuacji, kiedy skarżący wykaże, że sąd nie wyjaśnił w sposób adekwatny do celu, jaki wynika z treści tego przepisu, zastosowania przez organy przepisów prawa (wyrok NSA z 17 kwietnia 2013 r., sygn. akt I GSK 95/12). Na podstawie art. 141 § 4 p.p.s.a. można kwestionować kompletność elementów uzasadnienia, a nie jego prawidłowość merytoryczną (wyrok NSA z 6 marca 2013 r., sygn. akt II GSK 2243/11). Sąd administracyjny nie ustala stanu faktycznego sprawy, a jedynie ocenia, jak z obowiązku ustalenia stanu faktycznego wywiązał się organ administracji. W związku z tym nie może budzić wątpliwości, że ocena ta musi być dokonywana (wyjaśniana) w ramach podstawy prawnej rozstrzygnięcia. Najogólniej rzecz ujmując, podstawa prawna rozstrzygnięcia (wyroku) obejmuje wskazanie zastosowanych przepisów prawnych oraz wyjaśnienie przyjętego przez sąd sposobu ich wykładni i zastosowania. W konsekwencji, jeżeli uzasadnienie zaskarżonego orzeczenia wskazuje jaki stan faktyczny sprawy został przez sąd przyjęty, przepis art. 141 § 4 p.p.s.a. nie może stanowić wystarczającej podstawy kasacyjnej (por. uchwała składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z 15 lutego 2010 r., sygn. akt II FPS 8/09). Z punktu widzenia art. 141 § 4 p.p.s.a. i oceny spełnienia przez Sąd pierwszej instancji jego wymogów obojętne jest, czy stanowisko sądu (o ile jest jasne i zostało wyjaśnione) jest merytorycznie poprawne i zasługuje na podzielenie. Poprzez zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. można kwestionować kompletność uzasadnienia, ale nie prawidłowość merytorycznego rozstrzygnięcia. Uzasadnienie zaskarżonego wyroku zawiera ustawowe elementy wymienione w tym przepisie, zostało ono sporządzone w sposób staranny oraz przedstawia merytoryczne i racjonalne motywy podjętego rozstrzygnięcia, choć odmiennego niż oczekiwane przez organ. Wydane orzeczenie poddaje się kontroli instancyjnej. Przeczy to zatem temu, co zarzucono w skardze kasacyjnej i tym samym pozwala ocenić jako nieuzasadniony zarzut naruszenia art. 141 p.p.s.a. Przed przystąpieniem do oceny kolejnych dwóch zarzutów procesowych, tj. zarzutów naruszenia art. 23 ust. 5 w zw. z art. 17 ust. 2 pkt 1) lit. b ustawy o rozwoju lokalnym oraz art. 17 ust. 2 pkt 1) lit. b w zw. z art. 26 ust. 2 zdanie drugie Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) NR 1303/2013 wskazać należy, że z art. 176 p.p.s.a. wynika, że skarga kasacyjna poza tym, że ma czynić zadość wymaganiom przypisanym dla każdego pisma procesowego, powinna zawierać przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie. Przez przytoczenie podstaw kasacyjnych należy rozumieć dokładne wskazanie takiej podstawy oraz określenie tych przepisów prawa, które zdaniem wnoszącego skargę kasacyjną zostały naruszone przez sąd wydający zaskarżone orzeczenie. Uzasadnienie skargi kasacyjnej powinno zaś zawierać rozwinięcie zarzutów kasacyjnych m.in. przez wykazanie, że zarzucane uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Poczynienie tych uwag natury ogólnej było konieczne, ponieważ w rozpatrywanej sprawie omawiane zarzuty procesowe zostały skonstruowana w sposób nieuwzględniający wskazanych wyżej wymogów. W petitum skargi kasacyjnej organ sformułował zarzuty procesowe, zawierające stwierdzenie in fine w każdym z nich, iż zarzuca "naruszenie przepisów postępowania mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy". Analiza treści uzasadnienia w przedmiocie tych zarzutów (zajmującego 2 akapity na przedostatniej i ostatniej stronie skargi kasacyjnej) wskazuje na brak próby wykazania, czy to w ogóle wpływu, czy jego istotności na wynik tej sprawy. To zaś – w kontekście wcześniej poczynionych uwag w przedmiocie wymogów jakie spełniać ma skarga kasacyjna – powoduje niemożność ustosunkowania się NSA do tych zarzutów. Z kolei, ocenę zasadności zarzutów o charakterze materialnym należy poprzedzić uwagą, że przytoczenie podstawy kasacyjnej musi być precyzyjne. Wobec powyższego jeżeli przepis prawa składa się z kilku jednostek redakcyjnych wówczas zarzucane naruszenie należy powiązać z jego konkretną jednostką redakcyjną. W odniesieniu do przepisu, który nie stanowi jednej zamkniętej całości, a składa się z paragrafów, punktów i innych jednostek redakcyjnych, wymóg skutecznie wniesionej skargi kasacyjnej jest spełniony wówczas, gdy wskazuje ona konkretny przepis naruszony przez sąd pierwszej instancji, z podaniem numeru artykułu, ustępu, punktu i ewentualnie innej jednostki redakcyjnej przepisu (por. np. wyroki NSA z 27 marca 2012 r. sygn. akt II GSK 218/11, z 22 stycznia 2013 r. sygn. akt II GSK 1573/12, z 6 lutego 2014 r. sygn. akt II GSK 1669/12, z 7 marca 2014 r. sygn. akt II GSK 2019/12, z 22 kwietnia 2022 r. sygn. akt II GSK 360/22). Wobec tego, że Naczelny Sąd Administracyjny jest związany granicami skargi kasacyjnej, w zasadzie nie ma kompetencji do dokonywania za wnoszącego skargę kasacyjną wyboru w określeniu, który przepis prawa został naruszony i dlaczego. Jedynie w sytuacji, gdy treść uzasadnienia skargi kasacyjnej pozwala na jednoznaczne ustalenie jaki przepis prawa wnoszący skargę kasacyjną chciał powołać w zarzutach skargi kasacyjnej, Naczelny Sąd Administracyjny może przeprowadzić kontrolę merytoryczną tego zarzutu. Wadliwość zarzutu jest bowiem możliwa do usunięcia w drodze rozumowania poprzez analizę argumentacji zawartej w uzasadnieniu środka odwoławczego, co nie narusza ani autonomii strony postępowania kasacyjnego do stanowienia o formie i treści zarzutów podnoszonych w postępowaniu kasacyjnym, ani związania Naczelnego Sądu Administracyjnego granicami skargi kasacyjnej (por. uchwałę pełnego składu NSA z 26 października 2009 r. sygn. akt I OPS 10/09, ONSAiWSA nr 1/2010, poz. 1). Naczelny Sąd Administracyjny za wadliwie skonstruowany uznał zarzut naruszenia art. 27 ust. 1 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego no rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich no lato 2014 – 2020 r. Powołany przepis składa się bowiem z mniejszych jednostek redakcyjnych (pkt. od 1 do 4), które - jak już powiedziano - powinny być ściśle i wyraźnie wskazane w petitum skargi kasacyjnej. Taką wadliwość rozpoznawanej skargi kasacyjnej, jak już wcześniej wskazano, można jednak usunąć poprzez skonfrontowanie zarzutów z treścią uzasadnienia skargi kasacyjnej. Z uzasadnienia skargi kasacyjnej nie wynika jednak, naruszenia którego z punktów wymienionego przepisu organ upatruje. Tym samym zarzut ten usuwał się spod kontroli kasacyjnej. Przechodząc do ostatniego zarzutu skargi kasacyjnej, tj. zarzutu naruszenia art. 17 ust. 2 pkt 1) lit. b ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o rozwoju lokalnym z udziałem lokalnej społeczności w zw. z art. 35 ust. 1 lit. b ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego no rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich no lato 2014 – 2020 r. wskazać należy, że organ upatruje błędnej wykładni tego przepisu w stanowisku Sądu I instancji, że przepis ten nie wspomina o dopuszczalności odmowy przyznania wsparcia wskutek wykazania spełnienia kryterium innym środkiem dowodowym. Jak słusznie wskazał WSA, z art. 17 ust. 2 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o rozwoju lokalnym z udziałem społeczności lokalnej wynika, że wsparcie, o którym mowa w art. 35 ust. 1 lit. b rozporządzenia nr 1303/2013, nie przysługuje, jeżeli podczas dokonywania wyboru operacji: nie zastosowano określonych w LSR kryteriów wyboru operacji. Z pisma informującego o odmowie przyznania wsparcia wynika, że podstawą odmowy było naruszenie przez skarżącą przepisu art. 17 ust. 2 pkt 1 lit. b. Zgodnie z treścią kryterium zawartego w dokumencie "Kryteria oceny operacji z wyłączeniem projektów grantowych oraz operacji własnych", będącym załącznikiem do Uchwały nr 01/01/19 Walnego Zebrania Członków LGD "KORONA SĄDECKA" z 24 stycznia 2019 r.: "preferowane są operacje realizowane przez wnioskodawców, którzy mają miejsce zamieszkania/adres głównego miejsca wykonywania działalności/siedzibę na obszarze LGD, od co najmniej 12 miesięcy poprzedzających dzień złożenia wniosku". Zgodnie z w/w. dokumentem punkty będą przyznawane następująco: - 3 punkty - "wnioskodawca od co najmniej 12 miesięcy od złożenia wniosku o przyznanie pomocy ma: • miejsce zamieszkania na obszarze LGD (dotyczy osób fizycznych) • adres głównego miejsca wykonywania działalności na obszarze LGD (dotyczy osób fizycznych prowadzących działalność gospodarczą) • siedzibę na obszarze LGD (dotyczy osób prawnych)". - 0 punktów - "wnioskodawca nie ma miejsca zamieszkania /adres głównego miejsca wykonywania działalności/siedzibę na obszarze LGD lub posiada miejsce zamieszkania /adres głównego i wykonywania działalności/siedzibę na obszarze LGD przez okres krótszy niż 12 miesięcy". Zgodnie z kryterium źródłem weryfikacji miejsca zamieszkania osoby fizycznej na obszarze LGD jest zaświadczenie z ewidencji ludności wskazujące okres zameldowania na pobyt stały lub czasowy. Nie można jednak tracić z pola widzenia, na co słusznie zwróciła uwagę Rada LGD oraz WSA, treści dostępnej na stronie internetowej organu interpretacji ARiMR z dnia 10 maja 2018 r. w zakresie dokumentowania miejsca zamieszkania podmiotu będącego osobą fizyczną. Wskazano tam, że dokumentowanie miejsca zamieszkania podmiotu będącego osobą fizyczną w zakresie poddziałania 19.2 Wsparcie na wdrażanie operacji w ramach strategii rozwoju lokalnego kierowanego przez społeczność objętego PROW na lata 2014-2020 może następować nie tylko zaświadczeniem z właściwej Ewidencji Ludności, ale także wpisem w dowodzie osobistym, jeżeli wpis w tym zakresie jest aktualny. Ponadto w żadnym dokumencie dotyczącym konkursu, jak słusznie zauważył WSA, nie zamieszczono informacji, że skarżąca jest zobligowana do wyłącznego udokumentowania swego miejsca zamieszkania zaświadczeniem z ewidencji ludności. Przywołana interpretacja w zakresie dokumentowania miejsca zamieszkania podmiotu będącego osobą fizyczną jednoznacznie określa, że wykazanie realizacji kryterium miejsca zamieszkania może nastąpić także na podstawie kserokopii dowodu osobistego. Zaprezentowana w piśmie będącym przedmiotem zaskarżenia oraz w skardze kasacyjnej wykładnia przepisu w tym art. 17 ust. 2 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o rozwoju lokalnym z udziałem społeczności lokalnej musi być zatem uznana za przejaw nadmiernego formalizmu, sprzecznego z obowiązkiem prowadzenia postępowania w oparciu o cały zgromadzony w sprawie materiał dowodowy oraz sprzecznego ze standardami transparentności. Trudno bowiem uznać, dlaczego obywatel działający w zaufaniu do m.in. publikowanej na stronach internetowych naboru interpretacji, a de facto spełniający wszystkie kryteria naboru, miałby być traktowany odmiennie od innych uczestników naboru tylko dlatego, że przedłożył inny środek dowodowy (wskazany w przywołanej wyżej interpretacji jako dopuszczalny). Słusznie zatem uznał Sąd I instancji, że gdyby organ zgodnie z art. 26 ust. 2 zdanie drugie rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1303/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. przygotował przejrzyste procedury zgodnie z ich ramami instytucjonalnymi i prawnymi, to albo wycofałby z oficjalnego obiegu interpretację ARiMR, albo też wezwał by skarżącą o uzupełnienie aplikacji poprzez przedłożenie potwierdzenia zameldowania z ewidencji ludności. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 204 pkt 2 p.p.s.a. w związku z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) w związku z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. b rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2023 r. poz. 1964 ze zm.).
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI