I GSK 46/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną C. Sp. z o.o. w Ł. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, który oddalił skargę spółki na czynność Prezydenta Miasta Łodzi w przedmiocie ustalenia wysokości należnej dotacji oświatowej. Spółka zarzucała sądowi pierwszej instancji naruszenie przepisów procesowych, w tym błędną ocenę materiału dowodowego i nierozpoznanie istoty sprawy. Kwestionowała ustalenie dotacji na poziomie niecałych 3 zł miesięcznie na słuchacza, twierdząc, że stanowi to pozorne finansowanie i narusza prawo do równego dostępu do wykształcenia. Zarzucała również naruszenie przepisów materialnych, w tym Konstytucji RP, argumentując, że taka kwota dotacji uniemożliwia prowadzenie działalności oświatowej, która nie jest działalnością gospodarczą. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną. Sąd podkreślił, że skarga kasacyjna nie została należycie uzasadniona w zakresie zarzutów procesowych, a zarzuty dotyczące naruszenia prawa materialnego, w tym Konstytucji RP, okazały się niezasadne. NSA wyjaśnił, że art. 70 ust. 4 Konstytucji RP dotyczy indywidualnej pomocy dla uczniów, a nie finansowania szkół niepublicznych, a zasada dwusektorowości szkolnictwa nie nakłada obowiązku równego finansowania szkół niepublicznych i publicznych. Sąd wskazał również, że przepisy dotyczące finansowania szkół niepublicznych zostały wydane na podstawie delegacji ustawowej i nie naruszają Konstytucji RP.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów Konstytucji RP dotyczących finansowania szkół niepublicznych oraz zasady dwusektorowości systemu oświaty. Ustalenie, że Konstytucja nie wymaga równego finansowania szkół niepublicznych i publicznych.
Dotyczy specyficznej sytuacji ustalania dotacji oświatowej na bardzo niskim poziomie. Interpretacja przepisów dotyczących finansowania zadań oświatowych.
Zagadnienia prawne (3)
Czy ustalenie miesięcznej stawki dotacji oświatowej na poziomie niecałych 3 zł na słuchacza stanowi wystarczające finansowanie działalności oświatowej szkoły niepublicznej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, taka kwota może być uznana za iluzoryczne wypełnienie obowiązku finansowania, jednakże Konstytucja RP nie nakłada obowiązku równego finansowania szkół niepublicznych i publicznych.
Uzasadnienie
NSA uznał, że Konstytucja RP nie wymaga równego finansowania szkół niepublicznych i publicznych, a jedynie zapewnia powszechny i równy dostęp do wykształcenia poprzez indywidualną pomoc dla uczniów. Ustalenie dotacji zgodne z przepisami prawa nie narusza Konstytucji.
Czy ustalenie niskiej stawki dotacji oświatowej narusza prawo obywateli do powszechnego i równego dostępu do wykształcenia?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli dotacja jest zgodna z przepisami prawa, a prawo do wykształcenia jest realizowane poprzez inne mechanizmy, np. indywidualną pomoc dla uczniów.
Uzasadnienie
NSA podkreślił, że art. 70 ust. 4 Konstytucji RP odnosi się do indywidualnej pomocy dla uczniów, a nie do finansowania szkół niepublicznych przez władze publiczne. Zasada dwusektorowości szkolnictwa nie oznacza obowiązku równego finansowania.
Czy sąd administracyjny ma obowiązek z urzędu badać konstytucyjność przepisów rozporządzenia wykonawczego?
Odpowiedź sądu
Nie, sędzia nie jest związany przepisami rozporządzenia w taki sposób, aby musiał z urzędu badać jego konstytucyjność, a jedynie ocenia zgodność z Konstytucją.
Uzasadnienie
NSA wskazał, że sędzia ocenia przepisy z punktu widzenia Konstytucji, a nie jest nią związany w sposób nakazujący z urzędu weryfikację konstytucyjności przepisów wykonawczych.
Przepisy (29)
Główne
p.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo postępowania przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
u.p.o. art. 1 § ust. 1, ust. 3, ust. 4, ust. 9, ust. 10, ust. 11, ust. 14
Ustawa z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe
u.p.o. art. 11
Ustawa z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe
u.p.o. art. 170 § ust. 1
Ustawa z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe
u.f.z.o. art. 26 § ust. 2
Ustawa z dnia 27 października 2017 r. o finansowaniu zadań oświatowych
u.f.z.o. art. 33 § ust. 1
Ustawa z dnia 27 października 2017 r. o finansowaniu zadań oświatowych
Rozporządzenie Ministra Edukacji i Nauki z 22 grudnia 2022 r. w sprawie sposobu podziału części oświatowej subwencji ogólnej dla jednostek samorządu terytorialnego w roku 2023 § § 3
u.d.j.s.t. art. 28 § ust. 6
Ustawa z dnia 13 listopada 2003 r. o dochodach jednostek samorządu terytorialnego
u.d.j.s.t. art. 70 § ust. 3, ust. 4
Ustawa z dnia 13 listopada 2003 r. o dochodach jednostek samorządu terytorialnego
u.d.j.s.t. art. 178 § ust. 1
Ustawa z dnia 13 listopada 2003 r. o dochodach jednostek samorządu terytorialnego
Konstytucja RP art. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r.
Konstytucja RP art. 7
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r.
Konstytucja RP art. 70 § ust. 3, ust. 4
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r.
Konstytucja RP art. 178 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r.
p.p.s.a. art. 133 § § 1
Ustawa z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo postępowania przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 134 § § 1
Ustawa z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo postępowania przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 141 § § 4
Ustawa z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo postępowania przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 150
Ustawa z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo postępowania przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 174 § pkt 1, pkt 2
Ustawa z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo postępowania przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 176 § § 1, § 2
Ustawa z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo postępowania przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 182 § § 2
Ustawa z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo postępowania przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 183 § § 1, § 2
Ustawa z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo postępowania przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 185 § § 1
Ustawa z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo postępowania przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 188
Ustawa z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo postępowania przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 189
Ustawa z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo postępowania przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 193
Ustawa z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo postępowania przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 204 § pkt 1
Ustawa z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo postępowania przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 205 § § 2
Ustawa z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo postępowania przed sądami administracyjnymi
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych § § 14 ust. 1 pkt 2 lit. b) w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c)
Argumenty
Odrzucone argumenty
Naruszenie przepisów prawa procesowego, tj. art. 150 p.p.s.a., art. 133 § 1 p.p.s.a. w zw. z 134 § 1 p.p.s.a. poprzez dokonanie przez Sąd sprzecznej z zasadami logiki i doświadczenia życiowego oceny materiału dowodowego. • Naruszenie przepisów prawa procesowego, tj. art. 134 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez nierozpoznanie przez Sąd istoty sprawy. • Naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 26 § 2 w zw. z art. 33 ust. 1 u.f.z.o. w zw. z art. 1 ust. 1, 3, 4, 9, 10, 11, 14, art. 10, art. 11 art. I art. 170 § 1 u.p.o. w związku z § 3 rozporządzenia Ministra Edukacji i Nauki z 22 grudnia 2022 r. poprzez błędne przyjęcie, że prawidłowe było ustalenie miesięcznej stawki dotacji na 1 słuchacza w kwocie niecałych 3 zł. • Naruszenie art. 70 ust. 4 Konstytucji RP poprzez uznanie, że ustalenie stawki dotacji w kwocie, która nie pozwala na prowadzenie kształcenia, nie stanowi naruszenia prawa obywateli do powszechnego i równego dostępu do wykształcenia. • Naruszenie art. 2, art. 7 w zw. z art. 70 Konstytucji RP poprzez uznanie, że ustalenie na mocy § 3 rozporządzenia stawki dotacji poniżej 3 zł stanowi dopuszczalną formę realizacji obowiązków finansowania zadań oświatowych. • Naruszenie art. 178 § 1 Konstytucji RP poprzez niezbadanie konstytucyjności przepisów rozporządzenia.
Godne uwagi sformułowania
ustalenie kwoty dotacji oświatowej na poziomie niecałych 3 zł miesięcznie na słuchacza nie stanowi pozornego finansowania działalności oświatowej szkół, gdyż organ jest zobowiązany jedynie do częściowego finansowania działalności szkoły • działalność skarżącej jest działalnością komercyjną, a zatem skarżąca winna liczyć się z ryzykiem niepowodzenia finansowego • ustalony przez ustawodawcę system premiuje szkoły, które osiągają wysoką zdawalność egzaminów, z całkowitym pominięciem faktu, że ustawodawca w żaden sposób nie zagwarantował, że taki system dotowania szkół zostanie utrzymany przez najbliższe lata • taka wysokość dotacji oświatowej stanowi jedynie iluzoryczne wypełnienie obowiązku finansowania działalności oświatowej szkoły, która nie może prowadzić działalności gospodarczej • Konstytucja RP nie nakłada obowiązku finansowania szkół niepublicznych (tak w wyżej przywołanym wyroku TK).
Skład orzekający
Piotr Pietrasz
przewodniczący
Beata Sobocha-Holc
członek
Grzegorz Dudar
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów Konstytucji RP dotyczących finansowania szkół niepublicznych oraz zasady dwusektorowości systemu oświaty. Ustalenie, że Konstytucja nie wymaga równego finansowania szkół niepublicznych i publicznych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji ustalania dotacji oświatowej na bardzo niskim poziomie. Interpretacja przepisów dotyczących finansowania zadań oświatowych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego aspektu finansowania edukacji niepublicznej i interpretacji przepisów Konstytucji RP, co może być interesujące dla prawników specjalizujących się w prawie oświatowym i administracyjnym.
“Czy 3 zł dotacji na ucznia to legalne finansowanie szkoły? NSA wyjaśnia Konstytucję RP.”
Sektor
edukacja
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.