III SA/Wr 164/22

III SA/Wr 164/22 - Wyrok WSA we Wrocławiu
Data orzeczenia
2023-05-25
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-02-04
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Sędziowie
Andrzej Nikiforów
Aneta Brzezińska
Katarzyna Borońska /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6559
Hasła tematyczne
Środki unijne
Skarżony organ
Sejmik Województwa
Treść wyniku
*Oddalono skargę w całości
Powołane przepisy
Dz.U. 2021 poz 305
art. 207
Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Katarzyna Borońska (sprawozdawca), Sędziowie: Sędzia WSA Andrzej Nikiforów, Asesor WSA Aneta Brzezińska, Protokolant: specjalista Renata Pawlak, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 25 maja 2023 r. sprawy ze skargi A. S. na decyzję Zarządu Województwa Dolnośląskiego z dnia 18 listopada 2021 r. nr DEF-Z-IV.433.8.2021 w przedmiocie określenia kwoty środków przypadających do zwrotu z tytułu dofinansowania projektu oddala skargę w całości.
Uzasadnienie
Na podstawie zawartej dniu 13.07.2017 r. pomiędzy A. S. prowadzącą działalność gospodarczą pod firmą P. z siedzibą w Z. (dalej: strona skarżąca, Beneficjent) a Dolnośląskim Wojewódzkim Urzędem Pracy, pełniącym rolę Instytucji Pośredniczącej (dalej: DWUP lub IP), umowy nr [...] o dofinansowanie projektu pn. "[...]" (dalej: Umową), wybranego w naborze przeprowadzonym dla Działania 8.4 "Godzenie życia prywatnego i zawodowego" (dalej: Projekt) w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Dolnośląskiego 2014-2020 (zwanego dalej RPO WD 2014-2020) współfinansowanego ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego (EFS), stronie skarżącej zostało przyznane dofinansowanie w łącznej kwocie nieprzekraczającej 451752,00 zł, stanowiącej nie więcej niż 85% całkowitych wydatków kwalifikowalnych projektu. Zgodnie z § 5 ust. 1 ww. umowy Beneficjentowi przysługiwały koszty pośrednie rozliczane ryczałtem w wysokości 25% poniesionych, udokumentowanych i zatwierdzonych w ramach Projektu wydatków bezpośrednich. Całkowita wartość projektu - 531 475,00 zł
Zgodnie z wnioskiem o dofinansowanie, przedmiotem projektu było zwiększenie aktywności zawodowej grupy docelowej ok. [...] os. (min. [...] K) sprawujących opiekę nad dziećmi do lat 3, poprzez utworzenie nowego żłobka w gminie ([...] miejsc żłobkowych) działającego zgodnie z ustawą o opiece nad dziećmi w wieku do lat 3 oraz pokrywanie kosztów opieki, w Z., w latach 2017-2019; termin realizacji projektu: 01.08.2017 r. - 31.07.2019 r.
W wyniku weryfikacji wniosku o płatność nr [...], IP stwierdziła w przedmiotowym projekcie wydatki niekwalifikowalne dot. zakupu [...] [...][...] wraz z [...] (w kwocie 7 999,70 zł w tym dofinansowanie 7 999,70 zł) oraz zakupu [...] (w kwocie 8 727,64 PLN w tym dofinansowanie 2 991,61zł). Powyższe zakupy zostały dokonane w cenie jednostkowej powyżej kwoty netto 3 500,00 zł, co – jak wskazał organ - zgodnie z zapisami Rozdz. 6, Podrozdziału 6.12.1, pkt 4 Wytycznych w zakresie kwalifikowalności wydatków w ramach Funduszu Rozwoju Regionalnego Europejskiego, Funduszu Społecznego oraz Funduszu Spójności na lata 2014-2020 z dnia 19.07.2017 r. (dalej: Wytyczne), które obowiązywały na dzień poniesienia przez Beneficjenta rzeczonych wydatków, stanowiło limit środków trwałych. Zgodnie również z pkt 2 ww. Wytycznych, wydatki w ramach środków trwałych mogą być uznane za kwalifikowalne pod warunkiem ich bezpośredniego wskazania we wniosku o dofinansowanie wraz z uzasadnieniem dla konieczności ich zakupu. W przedmiotowej sprawie ww. wydatki nie zostały ujęte w zatwierdzonym wniosku o dofinansowanie, co stanowiło naruszenie zapisów Umowy m.in. w § 4 i § 5, z zastrzeżeniem zapisów § 25 Umowy, zgodnie z którym: "1. Beneficjent może dokonywać zmian w Projekcie pod warunkiem ich zgłoszenia w formie pisemnej Instytucji Pośredniczącej nie później niż na 1 miesiąc przed planowanym zakończeniem realizacji Projektu oraz przekazania aktualnego Wniosku i uzyskania pisemnej akceptacji Instytucji Pośredniczącej w terminie 15 dni roboczych, z zastrzeżeniem ust. 2 i 3 oraz zmian, które mają bezpośredni wpływ na zapisy niniejszej umowy. Akceptacja, o której mowa w zdaniu pierwszym, dokonywana jest w formie pisemnej i nie wymaga formy aneksu do niniejszej umowy (...)".
Jak uznała IP, z uwagi na fakt, że w dniu 31.07.2019 r. zakończono merytoryczną realizację projektu, zgłoszenie ewentualnych zmian w projekcie (w kontekście zakupionych środków trwałych), zgodnie z ww. zapisami umowy, formalnie było już niemożliwe. Pismem z dnia 20.02.2020 r. (weryfikującym wniosek o płatność końcową) wezwano Beneficjenta do usunięcia ww. pozycji z Zestawienia dokumentów i do zwrotu środków w wysokości 15 173,15 zł, z jednoczesnym pouczeniem, że niedotrzymanie terminu 14 dni na zwrot środków skutkować będzie wystawieniem wezwania do zapłaty w ww. zakresie. Beneficjent nie zwrócił wymaganej kwoty (wraz z odsetkami), w związku z powyższym, wobec stwierdzonych nieprawidłowości wypełniających przesłankę określoną w art. 207 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz.U. z 2021 r., poz. 305 ze zm.) – dalej: u.f.p., tj. środki dotacji zostały wykorzystane z naruszeniem procedur obowiązujących przy ich wykorzystaniu, IP dokonała wyliczenia kwoty wydatków niekwalifikowanych w ramach dofinansowania - 15 173,15 zł i pismem z dnia 24.03.2020 r. nr [...] wezwała Beneficjenta, na podstawie art. 207 ust. 8 pkt 1 u.f.p. do zwrotu tej kwoty wraz z odsetkami naliczonymi jak dla zaległości podatkowych od dnia przekazania ww. środków do dnia ich zwrotu, w terminie 14 dni od dnia doręczenia Beneficjentowi przedmiotowego wezwania.
Wobec niedokonania przez stronę skarżącą w wyznaczonym terminie zwrotu środków w powyższej kwocie, DWUP na podstawie art. 61 k.p.a., w dniu 30.04.2020 r. wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie wydania decyzji określającej kwotę środków przypadających do zwrotu w związku ze stwierdzonymi nieprawidłowościami, a w dniu 14.06.2021 r. DWUP - w oparciu o art. 184, art. 207 ust. 1 pkt 2 i ust. 9 u.f.p., art. 10 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020 (tj. Dz. Uz 2020 r., poz.818 ze zm) - dalej: z.r.p, art. 104 § 1 w zw. z art. 107 k.p.a., art. 54 § 1 pkt 7 ustawy Ordynacja Podatkowa, § 20 ust. 2 Porozumienia nr [...] z dnia 22 maja 2015 r. w sprawie powierzenia zadań w ramach RPO WD 2014-2020 - wydał decyzję nr 2/RPO/2021 określającą kwotę środków przypadających do zwrotu dla wskazanego na wstępie Projektu – w wysokości 15 173,15 zł, wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, liczonymi od dnia przekazania środków, z których poniesione zostały wydatki niekwalifikowalne, do dnia zwrotu środków, tj. do dnia obciążenia rachunku bankowego na podstawie polecenia przelewu (z wyłączeniem wskazanego w ww. decyzji okresu naliczania odsetek).
W odwołaniu od powyższej decyzji Beneficjent wniósł o jej uchylenie w całości oraz o przeprowadzenie uzupełniającego postępowania dowodowego. Podniósł zarzuty naruszenia:
a) art. 7 i 77 Kodeksu postępowania administracyjnego polegające na niedokładnym ustaleniu stanu faktycznego, zebraniu dowodów, wyjaśnieniu okoliczności sprawy i uznaniu za zawinione dokonanie zakupów przez odwołującą niezgodnie z umową o dofinansowanie;
b) art. 207 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych poprzez uznanie, że odwołująca naruszyła procedury opisane w umowie o dofinansowanie;
c) art. 3 ust. 1 pkt 17 ustawy z dnia 26 września 1997 r. o rachunkowości w związku z pkt 6.12.1 pkt 4 Wytycznych poprzez błędne zakwalifikowanie zakupionych przedmiotów jako środków trwałych.
Zdaniem odwołującej postępowanie dowodowe nie zostało przeprowadzone prawidłowo i kompleksowo przez IP która wydając decyzję nie uwzględniła faktu, że sporne zakupy wykonane zostały za pozostałą do wydatkowania kwotę. Beneficjent podkreślił, że nie wiedział, iż zakupy dokonane z pozostałej do dyspozycji kwoty dofinansowania stanowić będą zmianę, o której mowa w § 25 Umowy. Projekt się kończył i zachowanie terminów, o których mowa w tym paragrafie nie było możliwe. Ponadto dokonując zakupów strona skarżąca kierowała się zasadą wydatkowania środków na pomoce służące do codziennego użytku w żłobku, które to wydatki, w jej ocenie, wpisywały się w zakres projektu. Odwołująca nie miała także wiedzy, że nawet jeżeli Urząd uzna dokonane zakupy za środki trwałe, zmianie w tym okresie ulegają wytyczne i musi wykazać się ostrożnością przy ich zakupie. Zgodnie z sekcją 6.12.1 pkt 4 Wytycznych obowiązujących do 08.09.2019 r. limit wydatków na środki trwałe wynosił 3 500 zł netto, niemniej w czasie kiedy te środki były wydatkowane wytyczne się zmieniły i od 09.09.2019 r. ten limit wynosił już 10 000 netto. W momencie dokonywania zakupów zmiana tych limitów nie miała znaczenia dla odwołującej, która jak już wcześniej podkreślała nie utożsamiała ich ze środkami trwałymi. Zakupione rzeczy stanowiły pomoce wykorzystywane w żłobku zarówno pomoce naukowe o wymiarze edukacyjnym jak pomoce wspierające opiekunów w codziennej opiece nad dziećmi.
Okolicznością, która wpłynęła również na fakt takiej oceny sytuacji przez Beneficjenta jest to że od dłuższego czasu koordynator projektu i twórca wniosku o dofinansowanie będący podmiotem profesjonalnym nie wykonywał swoich obowiązków pozostawiając wszystko w rękach odwołującej, która nie jest profesjonalistą z tego zakresu.
Dalej w odwołaniu podniesiono, że zakupione przedmioty tj. [...] [...][...] służący do przewożenia dzieci i [...], zostały zakupione jako nowe, niemniej odnośnie ich jakości można byłoby dyskutować. [...] był używany przez dzieci według instrukcji, jednak już się wysłużył. Nie można zgodzić się ze stwierdzeniem, że przewidywany okres jego wykorzystania przekracza rok. IP dokonała takiego założenia nie posiadając wiedzy na temat wysłużenia zakupionych rzeczy. Zdaniem Beneficjenta zakupione rzeczy nie wpisują się w definicję środków trwałych, ujętą w ustawie o rachunkowości, w szczególności nie można ich porównać do nieruchomości, maszyn, urządzeń, innych rzeczy. Zakupiony [...] nie wpisuje się też w definicję środka transportu.
Zarząd Województwa Dolnośląskiego (dalej: organ odwoławczy, IZ RPO WD) nie uwzględnił odwołania i skarżoną obecnie decyzją z 18 listopada 2021 r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji, podzielając stanowisko i argumentację, czemu dał wyraz w obszernym uzasadnieniu decyzji.
W skardze na powyższą decyzję Beneficjent wniósł o jej uchylenie oraz o zasądzenie kosztów postępowania. Podniósł zarzuty :
- naruszenie przepisów postępowania tj. 7, 77 i 80 Kodeksu postępowania administracyjnego polegającego na niedokładnym ustaleniu stanu faktycznego, zebraniu i analizie dowodów , wyjaśnieniu okoliczności sprawy i uznaniu za zawinione dokonanie zakupów przez odwołującą;
- naruszenie przepisów prawa materialnego art. 207 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009r. o finansach publicznych poprzez uznanie, że odwołująca naruszyła procedury w umowie o dofinansowanie poprzez niezgłoszenie zmiany polegającej na wykorzystaniu środków dofinansowania pozostałych do wydatkowania
- naruszeniu przepisów prawa materialnego art. 3 ust. 1 pkt 15 ustawy z dnia 26 września 1997r. o rachunkowości w związku z pkt 6.12.1 pkt 4 Wytycznych w zakresie kwalifikowalności wydatków w ramach Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego oraz Funduszu Spójności na lata 2014-2020 poprzez błędne zakwalifikowanie zakupionych przedmiotów jako środków trwałych, błędną analizę wszystkich elementów składających się na elementy definicji środków trwałych
- naruszenie przepisów prawa materialnego art. 53 § 4 w zw. z art. 54 § 1 pkt 7 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa poprzez naliczenie odsetek w błędny sposób, nie uwzględniając pominięcia okresu miedzy listopadem 2019r., a kwietniem 2020r. i okresu rozpatrywania odwołania.
W uzasadnieniu strona skarżąca powtórzyła argumentacją podniesioną na etapie odwołania. Odnośnie zarzutu dotyczącego naliczenia odsetek podniosła, że przy ich naliczaniu organ nie uwzględnił okresu od wszczęcia postępowania do wydania decyzji, ale pominął okres przed wszczęciem postepowania, za którego wydłużenia strona skarżąca nie ponosi odpowiedzialności i nie powinna być obciążana odsetkami za ten okres.
Odpowiadając na skargę IŻ RPO WD wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje.
Na wstępie wskazać należy, że w świetle art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r. poz. 1647, z późn. zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawoo postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 259 ze zm) – dalej: p.p.s.a. kontrola dokonywana przez sąd administracyjny oparta jest o kryterium zgodności z prawem działalności administracji publicznej. Warunkiem wyeliminowania z obrotu prawnego aktu wydanego przez organ administracyjny jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Uwzględnienie skargi następuje również w przypadku stwierdzenia, że zaskarżony akt jest dotknięty jedną z wad wymienionych w art. 156 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 23, z późn. zm.) lub w innych przepisach (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).
Jak natomiast stanowi art. 134 p.p.s.a., sąd dokonując oceny zaskarżonego aktu rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji stanowiły przepisy ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (u.f.p.). Zgodnie bowiem z art. 207 ust. 1 pkt 2 u.f.p. w przypadku gdy środki przeznaczone na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich są wykorzystane z naruszeniem procedur, o których mowa w art. 184, podlegają zwrotowi wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, liczonymi od dnia przekazania środków, w terminie 14 dni od dnia doręczenia ostatecznej decyzji, o której mowa w ust. 9, na wskazany w tej decyzji rachunek bankowy. Zgodnie z art. 184 ust. 1 u.f.p. wydatki związane z realizacją programów i projektów finansowanych ze środków, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 2 i 3, są dokonywane zgodnie z procedurami określonymi w umowie międzynarodowej lub innymi procedurami obowiązującymi przy ich wykorzystaniu.
Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 2 maja 2023 r. sygn. akt I GSK 1208/19 wyjaśnił przy tym, że podczas interpretacji pojęcia "innych procedur obowiązujących przy ich wykorzystaniu" należy uwzględnić zarówno potoczne znaczenie wyrazu "procedura", jak i sposób uregulowania w prawie krajowym wdrażania programów operacyjnych. W orzecznictwie NSA przyjmuje się, że procedury, o których mowa w art. 184 ust. 1 u.f.p., to procedury określone w umowie międzynarodowej lub inne procedury obowiązujące przy wykorzystaniu wydatkowanych środków. Mogą to być procedury wynikające z przepisów prawa powszechnie obowiązującego, takich jak np. p.z.p., ale również procedury określone w dokumentach systemu realizacji danego programu, a także procedury określone w umowie o dofinansowanie realizacji projektu (por. wyrok NSA z dnia 12 września 2017 r., sygn. akt II GSK 3597/15, LEX nr 2389918, a także wyroki NSA z dnia 17 maja 2017 r., sygn. akt II GSK 2420/15, LEX nr 2345825, z dnia 12 kwietnia 2017 r., sygn. akt II GSK 2389/15, LEX nr 2301514, z dnia 22 marca 2017 r., sygn. akt II GSK 3026/15, LEX nr 2267348).
W świetle powyższego, naruszenie przez beneficjenta warunków wynikających czy to z zasad i procedur programu operacyjnego, czy przepisów powszechnie obowiązujących, czy też z postanowień umowy o dofinansowanie i jej załączników skutkuje powstaniem po stronie beneficjenta obowiązku zwrotu tych środków na podstawie art. 207 ust. 1 pkt 2 u.f.p.
Jak słusznie zauważył organ w zaskarżonej decyzji, strona skarżąca bezspornie stając się Beneficjentem Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Dolnośląskiego na lata 2014-2020 zobowiązała się do zrealizowania Projektu zgodnie z treścią umowy o dofinasowanie i jej załącznikami, z zachowaniem obowiązujących aktów prawa unijnego i krajowego, procedur oraz zasad dotyczących współfinansowania w ramach RPO WD. Zgodnie zaś z § 14 samej Umowy, w razie stwierdzenia na podstawie wniosków o płatność lub czynności kontrolnych uprawnionych organów m.in. wykorzystania dofinansowania z naruszeniem procedur, o których mowa w art. 184 u.f.p., Instytucja Pośrednicząca wzywa Beneficjenta do zwrotu całości lub części dofinasowania wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych liczonymi od dnia przekazania środków lub do wyrażenia zgody na pomniejszenie wpłaty kolejnej należnej mu części dofinansowania.
Bezspornym jest także to, że warunki na jakich Projekt miał być realizowany, były podstawą udzielenia Stronie wsparcia ze środków publicznych, tj. dofinansowania wydatków kwalifikowalnych.
W zawartej przez stronę Umowie została zarazem zawarta definicja "wydatków kwalifikowalnych", zgodnie z którą zaliczyć do nich należy wydatki zgodne z Wytycznymi w zakresie kwalifikowalności wydatków w ramach Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego oraz Funduszu Spójności na lata 2014-2020 (Wytyczne) czyli jako koszty lub wydatki poniesione w związku z realizacją projektu w ramach PO, które spełniają kryteria refundacji, rozliczenia (w przypadku systemu zaliczkowego), zgodnie z umową o dofinansowanie. Stosownie do zapisów ww. Wytycznych, warunkiem kwalifikowalności wydatków jest m.in. zgodność ich poniesienia z obowiązującymi przepisami prawa unijnego i prawa krajowego, postanowieniami umowy o dofinansowanie, Wytycznymi oraz innymi dokumentami, do których stosowania Beneficjent zobowiązał się w umowie o dofinansowanie (por. § 4 ust. 5-9 umowy).
Zgodnie natomiast Wytycznymi (6.12.1), w brzmieniu obowiązującym na dzień dokonania zakupu spornych środków trwałych uznanych przez organ za niekwalifikowane: "1) Środki trwałe oraz wartości niematerialne i prawne, ze względu na sposób ich wykorzystania w ramach i na rzecz projektu, dzielą się na: a) środki trwałe oraz wartości niematerialne i prawne bezpośrednio powiązane z przedmiotem projektu (np. wyposażenie pracowni komputerowych w szkole), b) środki trwałe oraz wartości niematerialne i prawne wykorzystywane w celu wspomagania procesu wdrażania projektu (np. rzutnik na szkolenia). 2) Wydatki, o których mowa w pkt 1, mogą być uznane za kwalifikowalne pod warunkiem ich bezpośredniego wskazania we wniosku o dofinansowanie wraz z uzasadnieniem dla konieczności ich zakupu (...). 3) Wydatki poniesione na zakup środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych, o których mowa w pkt 1 lit. a, a także koszty ich dostawy, montażu i uruchomienia, mogą być kwalifikowalne w całości lub części swojej wartości zgodnie ze wskazaniem beneficjenta opartym o ich faktyczne wykorzystanie na potrzeby projektu. IZ PO może określić dodatkowe warunki kwalifikowalności zakupu środków trwałych, o których mowa w pkt 1 lit. a, w SZOOP, regulaminie konkursu lub umowie o dofinansowanie. Warunki te mogą zostać określone również w wytycznych PT, o których mowa w rozdziale 4 pkt 2. 4) Wydatki poniesione na zakup środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych, o których mowa w pkt 1 lit. b, o wartości początkowej równej lub wyższej niż 3 500 PLN netto, mogą być kwalifikowalne wyłącznie w wysokości odpowiadającej odpisom amortyzacyjnym za okres, w którym były one wykorzystywane na rzecz projektu. W takim przypadku rozlicza się wydatki do wysokości odpowiadającej odpisom amortyzacyjnym i stosuje warunki i procedury określone w sekcji 6.12.2. W takim przypadku wartość środków trwałych nie wchodzi do limitu środków trwałych i crossfinancingu. (...) 6) W ramach projektów współfinansowanych z EFS, dopuszczalny procentowy poziom wartości wydatków na zakup środków trwałych o wartości jednostkowej równej i wyższej niż 3500 PLN netto w ramach kosztów bezpośrednich projektu oraz wydatków w ramach cross -financingu określany jest przez IZ PO w PO lub w SZOOP, pod warunkiem zachowania zgodności z zapisami PO i rozporządzenia ogólnego oraz zasadności przyjęcia określonego poziomu w danym typie projektów. Wydatki ponoszone na zakup środków trwałych oraz cross-financing powyżej dopuszczalnej kwoty określonej w zatwierdzonym wniosku o dofinansowanie projektu są niekwalifikowalne (...)".
W świetle powyższych zasad, organ słusznie wskazał zatem, że w przypadku zakupu środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych, zgodnie z pkt 2) części 6.12.1 Wytycznych warunkiem ich kwalifikowalności było bezpośrednie wskazanie ich we wniosku o dofinansowanie projektu wraz z uzasadnieniem konieczności ich zakupu. Tymczasem w złożonym przez stronę skarżącą wniosku o dofinansowanie, w części "Szczegółowy budżet projektu" wśród wydatków planowanych do poniesienia w ramach realizacji projektu bezspornie nie uwzględniono zakupu [...] [...]oraz [...]. Strona również nie mogła, z uwagi na zakończenie w dniu 31 lipca 2019 r. merytorycznej realizacji Projektu, uwzględnić tych zakupów w oparciu o przywołany § 25 Umowy, bowiem przewidywał on możliwość zgłoszenia wszelkich zmian w Projekcie pod warunkiem ich pisemnego zgłoszenia w terminie co najmniej miesiąca przed planowanym zakończeniem realizacji Projektu oraz przekazania aktualnego Wniosku oraz uzyskania pisemnej akceptacji IP.
W związku z tym, że przytoczone wyżej zasady, wiążące na mocy przywołanych wyżej regulacji stronę skarżącą, odnosiły się do kwalifikowalności środków trwałych środków trwałych, zaś strona kwestionuje zasadność uznania spornych przedmiotów za środki trwałe, odwołać należy się w tym miejscu do treści samych Wytycznych, do których stosowania odsyła zawarta przez stronę skarżącą Umowa. Zgodnie bowiem z zawartą wRozdziale 3 (Słowniczek) definicją (pkt w) środki trwałe to - zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 15 ustawy z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości (Dz. U. z 2013 r. poz. 330, z późn. zm.), z zastrzeżeniem inwestycji, o których mowa w art. 3 ust. 1 pkt 17 tej ustawy, rzeczowe aktywa trwałe i zrównane z nimi, o przewidywanym okresie ekonomicznej użyteczności dłuższym niż rok, kompletne, zdatne do użytku i przeznaczone na potrzeby jednostki organizacyjnej; zalicza się do nich w szczególności: nieruchomości – w tym grunty, prawo użytkowania wieczystego gruntu, budowle i budynki, a także będące odrębną własnością lokale, spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego oraz spółdzielcze prawo do lokalu użytkowego, maszyny, urządzenia, środki transportu i inne rzeczy, ulepszenia w obcych środkach trwałych, inwentarz żywy.
W świetle powyższego niezasadne są zarzuty strony skarżącej, odnoszące się do bezpodstawnego odwoływania się przez organ do definicji środka trwałego zawartego w ustawie o rachunkowości, bowiem do tej właśnie definicji odsyłają obowiązujące Beneficjenta przy realizacji Projektu Wytyczne. Definicja ta odwołuje się zatem do kryterium okresu ekonomicznej użyteczności aktywów rzeczowych, natomiast zawarte w niej wyliczenie ma charakter jedynie przykładowy., bez znaczenia tym samym jest to, czy np. zakupiony [...] można czy nie zaliczyć do środków transportu. Podobnie dla oceny kwalifikowalności spornych wydatków nie ma znaczenia, czy zakupione przedmioty należało uznać za bezpośrednio powiązane z przedmiotem Projektu, czy za wykorzystywane w celu wspomagania procesu wdrażania Projektu. Organ nie kwestionował powiązania spornych wydatków z Projektem, ani tego, że służą one realizacji jego celów, natomiast w odniesieniu do obu kategorii środków trwałych ( wskazane w pkt 1 części 6.12.1 Wytycznych) obowiązywał wymóg bezpośredniego ich wskazania we wniosku o dofinansowanie, czego strona skarżąca nie uczyniła.
Co zaś się tyczy kwestionowanego przez skarżącą okresu użyteczności ekonomicznej spornych zakupów, zgodzić się należy z organem odwoławczym, że brak jest uzasadnienia dla przyjęcia, że okres ten w przypadku [...] oraz [...] [...] nie przekraczał roku. Niewątpliwie charakterystyka ww. rzeczy wskazuje, że są służą one do wielorazowego użytku, były nowe i – co podkreślała sama skarżąca w wyjaśnieniach składnych w postepowaniu – dobrej jakości. Skarżąca zarazem, poza ogólnikowym stwierdzeniem o "wysłużeniu się" zakupionych pomocy dydaktycznych nie przedstawiła żadnych argumentów (ani dowodów – np. w postaci dokumentu przewidującego krótszy okres gwarancji) , które uzasadniałyby założenie w momencie zakupu, że okres użyteczności ww. przedmiotów nie będzie dłuższy niż rok.
Mając na uwadze powyższe, w rozpoznawanej sprawi organy zasadnie, zdaniem Sądu, uznały, że wskazane na wstępie wydatki na zakup [...] oraz [...] [...] dotyczyły środków trwałych i z uwagi na nieuwzględnienie ich we wniosku o dofinansowanie zostały poniesione niezgodnie z procedurami, o których mowa w art. 184 u.f.p. , w tym zapisami Umowy o dofinansowanie, przez co nie mogły zostać uznane za wydatki kwalifikowalne. Zgodnie zarazem z § 11 Umowy, Beneficjent zobowiązany jest do rozliczenia całości otrzymanego dofinansowania wraz z wkładem własnym w końcowym wniosku o płatność. W przypadku gdy, z rozliczenia wynika, że dofinansowanie nie zostało w całości wykorzystane na wydatki kwalifikowane, Beneficjent zwraca tę cześć dofinansowania w terminie 30 dni kalendarzowych od dnia zakończenia okresu realizacji Projektu (...)". ustalenia organów znajdują oparcie w materiale dowodowym i opierają się na wniosku o dofinansowanie, dokumentacji realizacji Projektu oraz wyjaśnieniach samej strony skarżącej. w tym kontekście za niezasadne należy uznać podniesione w skardze zarzuty naruszenia przepisów procesowych, w tym art.. 7 i art. 77 k.p.a.
W tej sytuacji IŻ RPO WD trafnie wskazuje w zaskarżonej decyzji na to, że na mocy Rozporządzenia ogólnego nr 1303/2013 z dnia 17.12.2013 r., państwa członkowskie zobowiązane są do zapobiegania nieprawidłowościom oraz ich wykrywania i korygowania, a także odzyskiwania kwot nienależnie wypłaconych wraz z odsetkami i powiadamiania Komisji o nieprawidłowościach (vide: art. 122 ust. 2 rozporządzenia). Zgodnie z art. 125 ust. 1 i ust. 4a) Instytucja Zarządzająca odpowiada za zarządzanie programem operacyjnym zgodnie z zasadą należytego zarządzania finansami i m.in. weryfikuje czy współfinansowane produkty i usługi zostały dostarczone, czy operacja spełnia obowiązujące przepisy prawa, wymagania programu operacyjnego i warunki wsparcia operacji. Ponadto w art. 143 ust. 2 ww. rozporządzenia wskazano również, że: "Państwa członkowskie dokonują korekt finansowych wymaganych w związku z pojedynczymi lub systemowymi nieprawidłowościami stwierdzonymi w operacjach lub programach operacyjnych. Korekty finansowe polegają na anulowaniu całości lub części wkładu publicznego w ramach operacji lub programu operacyjnego. Państwa członkowskie biorą pod uwagę charakter i wagę nieprawidłowości oraz straty finansowe poniesione przez fundusze polityki spójności lub EFMR i stosują proporcjonalną korektę (...)".
Definicja "nieprawidłowości" została natomiast zawarta w art. 2 pkt 36 rozporządzenia ogólnego nr 1303/2013, tj.: "nieprawidłowość oznacza każde naruszenie prawa unijnego lub prawa krajowego dotyczącego stosowania prawa unijnego, wynikające z działania lub zaniechania podmiotu gospodarczego zaangażowanego we wdrażanie EFSI, które ma lub może mieć szkodliwy wpływ na budżet Unii poprzez obciążenie budżetu Unii nieuzasadnionym wydatkiem". Organ na stronach 14-16 zaskarżonej decyzji prawidłowo dokonał wykładni pojęcia nieprawidłowości, wskazując na takie jego elementy jak: naruszenie prawa, działanie lub zaniechanie podmiotu gospodarczego oraz szkodę, rozumiana jako potencjalny lub rzeczywisty wpływ na budżet UE poprzez obciążenie tego budżetu nieuzasadnionym wydatkiem. Odnosząc się do pojęcia nieprawidłowości wypada odnotować wyrok Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (TSUE) z 14 lipca 2016 r. w sprawie C-406/14 (Lex nr 2072157), w którym to Trybunał stwierdził, że "nieprawidłowość" w rozumieniu art. 2 pkt 7 rozporządzenia 1083/2006, uzasadniająca konieczność dokonania korekty finansowej na mocy art. 98, występuje wtedy o ile nie można wykluczyć, że uchybienie to miało wpływ na budżet odnośnego funduszu. Kwotę tej korekty należy określić przy uwzględnieniu wszystkich konkretnych okoliczności, które są istotne z punktu widzenia kryteriów wskazanych w art. 98 ust. 2 akapit pierwszy wspomnianego rozporządzenia, a mianowicie charakteru stwierdzonej nieprawidłowości, jej wagi oraz straty finansowej poniesionej przez dany fundusz. W odniesieniu do art. 2 pkt 7 rozporządzenia 1083/2006 w motywach wyroku TSUE wskazał, że z definicji zawartej w nim wynika, iż naruszenie prawa Unii stanowi nieprawidłowość w rozumieniu tego przepisu jedynie wtedy, gdy powoduje ono lub mogłoby spowodować szkodę w budżecie ogólnym Unii w drodze finansowania nieuzasadnionego wydatku. Naruszenie takie należy uznać za nieprawidłowość, o ile może ono jako takie mieć skutki budżetowe. Natomiast nie trzeba udowadniać wystąpienia konkretnych skutków finansowych. TSUE przywołał stanowisko rzecznika generalnego oraz własny wyrok z dnia 21 grudnia 2011 r., Chambre de commerce et d'industrie de I'Indre (C-465/10, EU:C:2011:867, pkt 46, 47), wskazując, że Unia zmierza do finansowania z funduszy strukturalnych i funduszy spójności jedynie działań podejmowanych w całkowitej zgodności z prawem Unii.
W realiach rozpoznawanej sprawy organ prawidłowo konkludował, że doszło do powstania nieprawidłowości w powyższym rozumieniu - miało bowiem miejsce wydatkowanie przez stronę skarżącą środków z budżetu UE niezgodnie z procedurami obowiązującymi przy ich wykorzystaniu, przez co budżet UE został narażony na stratę poprzez wypłacenie nienależnej kwoty (szkoda rzeczywista).
Końcowo Sąd nie uznał za zasadny zarzutu dotyczącego nieprawidłowego naliczenia odsetek. Organ I instancji, powołując się na art. 54 § 1 pkt 7 nie naliczył stronie odsetek za okres od wszczęcia postepowania do wydania decyzji i rozstrzygnięcie w tym zakresie nie uległo zmianie mimo odmiennego stanowiska organu odwoławczego co do możliwości zastosowania tego przepisu w sprawie zwrotu środków na podstawie art. 207 u.f.p. Natomiast z treści art. 207 ust. 1 u.f.p. wynika jednoznacznie, że w przypadku środków wykorzystanych z naruszeniem procedur, o których mowa w art. 184, odsetki od zwracanej kwoty naliczane są w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, od dnia przekazania środków. Zgodnie zaś z ust. 2a tego artykułu, odsetki, o których mowa w ust. 1, nalicza się do dnia zwrotu środków lub do dnia wpływu do właściwej instytucji pisemnej zgody na pomniejszenie kolejnych płatności, o której mowa w ust. 8, jeżeli taka zgoda została wyrażona. Tym samym brak było podstaw do wyłączenia s okresu naliczania odsetek czasu przed wszczęciem postepowania w przedmiocie zwrotu środków na dofinansowanie Projektu. Przypomnieć należy, że obowiązek zwrotu wydatków niekwalifikowalnych w terminie 30 dni od dnia zakończenia realizacji Projektu ciążył na Beneficjencie także na podstawie § 11 ust. 8 Umowy i okoliczność ich niezwrócenia w tym terminie obciąża samą stronę skarżącą i nie może, wbrew treści art. 207 ust. 1 i 2a u.p.f., stanowić argumentu przemawiającego za zaniechaniem naliczenia odsetek za czas przypadający do wszczęcia postepowania.
Mając na uwadze powyższe Sąd uznał, że zaskarżona decyzja została wydana w prawidłowo przeprowadzonym postępowaniu i w oparciu o prawidłowo zastosowane i interpretowane przepisy prawa materialnego, wobec czego na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.