Orzeczenie · 2024-03-20

I GSK 454/20

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2024-03-20
NSApodatkoweWysokansa
podatek akcyzowyenergia elektrycznaOZEzwolnienie podatkowestawka akcyzyświadectwa pochodzeniaokres rozliczeniowyinterpretacja podatkowaochrona praw nabytychpewność prawa

Sprawa dotyczyła prawa spółki E. S.A. do zastosowania zwolnienia z podatku akcyzowego na energię elektryczną pochodzącą ze źródeł odnawialnych (OZE). Spółka, będąca przedsiębiorstwem energetycznym, sprzedawała energię elektryczną i była zobowiązana do umarzania świadectw pochodzenia. Zmiana stawki akcyzy na energię elektryczną z 20 zł/MWh na 5 zł/MWh nastąpiła 1 stycznia 2019 r. Spółka zwróciła się o interpretację, pytając, czy może stosować zwolnienie z akcyzy według stawki 20 zł/MWh dla energii wyprodukowanej przed tą datą, nawet jeśli rozliczenie i otrzymanie decyzji o umorzeniu świadectw nastąpiło po 1 stycznia 2019 r. Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej uznał stanowisko spółki za nieprawidłowe, wskazując, że obowiązek podatkowy powstaje w momencie wydania energii i wystawienia faktury, a do obliczenia akcyzy stosuje się stawkę obowiązującą w momencie powstania obowiązku podatkowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu podzielił to stanowisko. Spółka wniosła skargę kasacyjną, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego (m.in. art. 30 ust. 1 i 2 u.p.a., art. 89 ust. 3 u.p.a., art. 2a o.p., art. 2 Konstytucji RP) oraz przepisów postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną. Sąd podkreślił, że zwolnienie z art. 30 ust. 1 i 2 u.p.a. ma charakter przedmiotowy i polega na wyłączeniu z przedmiotu opodatkowania określonej ilości energii elektrycznej. Kluczowe jest, że zwolnienie stosuje się nie wcześniej niż z chwilą otrzymania dokumentu potwierdzającego umorzenie świadectw pochodzenia, poprzez obniżenie akcyzy należnej od energii elektrycznej za najbliższe okresy rozliczeniowe. Sąd uznał, że do obliczenia kwoty zwolnienia należy zastosować stawkę akcyzy obowiązującą w okresie rozliczeniowym, w którym podatnik otrzymał dokument potwierdzający umorzenie świadectw, a nie stawkę z daty produkcji energii. NSA odrzucił zarzuty dotyczące naruszenia zasad ochrony praw nabytych i pewności prawa, wskazując, że spółka nie nabyła prawa do stosowania konkretnej stawki akcyzy w przeszłości, a zasada rozstrzygania wątpliwości na korzyść podatnika (art. 2a o.p.) nie miała zastosowania, gdyż nie wystąpiły niedające się usunąć wątpliwości co do treści przepisów.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja stosowania zwolnienia z akcyzy na energię elektryczną z OZE w kontekście zmiany stawek podatkowych i momentu uzyskania dokumentów uprawniających do zwolnienia.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji zmiany stawki akcyzy na energię elektryczną i rozliczania zwolnienia na podstawie świadectw pochodzenia. Może być mniej bezpośrednio stosowalne do innych rodzajów zwolnień lub podatków.

Zagadnienia prawne (3)

Jaka stawka akcyzy powinna być zastosowana do obliczenia zwolnienia z podatku akcyzowego na energię elektryczną z OZE, jeśli energia została wytworzona przed zmianą stawki, a dokument potwierdzający umorzenie świadectw pochodzenia został uzyskany po zmianie stawki?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Do obliczenia kwoty zwolnienia od akcyzy należy zastosować stawkę akcyzy obowiązującą w okresie rozliczeniowym, w którym podatnik otrzymał dokument potwierdzający umorzenie świadectw pochodzenia energii, a nie stawkę obowiązującą w dacie wytworzenia energii.

Uzasadnienie

Zwolnienie z art. 30 ust. 1 i 2 u.p.a. ma charakter przedmiotowy i stosuje się je poprzez obniżenie akcyzy należnej za najbliższe okresy rozliczeniowe, nie wcześniej niż z chwilą otrzymania dokumentu potwierdzającego umorzenie świadectw. Kluczowe jest, że mechanizm zwolnienia polega na obniżeniu akcyzy należnej w danym okresie rozliczeniowym, a nie na zwrocie podatku zapłaconego za poprzedni okres. Dlatego stosuje się stawkę aktualną w momencie rozliczania zwolnienia.

Czy zmiana stawki akcyzy na energię elektryczną z 20 zł/MWh na 5 zł/MWh, wprowadzona ustawą z dnia 28 grudnia 2018 r. bez przepisów przejściowych, narusza zasadę ochrony praw nabytych oraz zasadę pewności prawa podatkowego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, zmiana stawki akcyzy bez przepisów przejściowych nie narusza zasady ochrony praw nabytych, ponieważ spółka nie nabyła prawa do stosowania konkretnej stawki akcyzy w przeszłości. Zwolnienie stosuje się według stawki obowiązującej w momencie jego realizacji.

Uzasadnienie

W analizowanym przypadku nie doszło do naruszenia zasady ochrony praw nabytych, gdyż spółka nie nabyła żadnego prawa do stosowania konkretnej stawki akcyzy w przeszłości. Zwolnienie od akcyzy jest mechanizmem stosowanym w momencie jego realizacji, a nie prawem nabytym do stosowania historycznej stawki.

Czy zasada rozstrzygania niedających się usunąć wątpliwości co do treści przepisów prawa podatkowego na korzyść podatnika (art. 2a o.p.) ma zastosowanie do wykładni przepisów przy wydawaniu indywidualnej interpretacji podatkowej?

Odpowiedź sądu

Tak, zasada z art. 2a o.p. ma zastosowanie zawsze, gdy mamy do czynienia z procesem wykładni prawa podatkowego, w tym również przy wydawaniu interpretacji indywidualnej.

Uzasadnienie

Zasada z art. 2a o.p. ma zastosowanie do całej Ordynacji podatkowej, a nie tylko do sytuacji stosowania prawa. Obejmuje ona proces wykładni prawa podatkowego, który ma miejsce również przy wydawaniu interpretacji indywidualnych.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddalono skargę
Oddalono skargę kasacyjną E. S.A. od wyroku WSA w Poznaniu.

Przepisy (9)

Główne

u.p.a. art. 30 § 1 i 2

Ustawa o podatku akcyzowym

Zwolnienie od akcyzy energii elektrycznej z OZE stosuje się nie wcześniej niż z chwilą otrzymania dokumentu potwierdzającego umorzenie świadectw pochodzenia, poprzez obniżenie akcyzy należnej od energii elektrycznej za najbliższe okresy rozliczeniowe. Stawka akcyzy stosowana do obliczenia zwolnienia to stawka obowiązująca w okresie rozliczeniowym, w którym podatnik otrzymał dokument umorzenia.

Pomocnicze

u.p.a. art. 89 § 3

Ustawa o podatku akcyzowym

Określa stawki akcyzy na energię elektryczną: 20,00 zł/MWh przed 1 stycznia 2019 r. i 5,00 zł/MWh od 1 stycznia 2019 r.

o.p. art. 2a

Ordynacja podatkowa

Niedające się usunąć wątpliwości co do treści przepisów prawa podatkowego rozstrzyga się na korzyść podatnika. Sąd uznał, że przepis ten ma zastosowanie do wykładni prawa w procesie wydawania interpretacji indywidualnych.

p.p.s.a. art. 134 § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej.

p.p.s.a. art. 141 § 4

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Uzasadnienie wyroku powinno zawierać m.in. wskazanie podstawy prawnej orzeczenia z przytoczeniem przepisów prawa.

p.p.s.a. art. 183 § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej.

Ustawa Prawo energetyczne art. 3 § 12

Definicja przedsiębiorstwa energetycznego.

u.o.z.e. art. 52 § 1

Ustawa o odnawialnych źródłach energii

Obowiązek umorzenia świadectw pochodzenia energii elektrycznej.

Ustawa o zmianie ustawy o podatku akcyzowym oraz niektórych innych ustaw art. 1

Ustawa nowelizująca, która zmieniła m.in. stawkę akcyzy na energię elektryczną.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zwolnienie z art. 30 ust. 1 i 2 u.p.a. ma charakter przedmiotowy i stosuje się je według stawki obowiązującej w okresie rozliczeniowym, w którym podatnik otrzymał dokument potwierdzający umorzenie świadectw pochodzenia. • Zmiana stawki akcyzy bez przepisów przejściowych nie narusza zasady ochrony praw nabytych, ponieważ spółka nie nabyła prawa do stosowania konkretnej stawki akcyzy w przeszłości. • Zasada z art. 2a o.p. ma zastosowanie do wykładni prawa podatkowego, w tym przy wydawaniu interpretacji indywidualnych.

Odrzucone argumenty

Spółka powinna mieć prawo do zastosowania stawki akcyzy 20 zł/MWh dla energii wyprodukowanej przed 1 stycznia 2019 r., nawet jeśli rozliczenie i otrzymanie decyzji o umorzeniu świadectw nastąpiło po tej dacie. • Zmiana stawki akcyzy bez przepisów przejściowych narusza zasadę ochrony praw nabytych i pewności prawa podatkowego. • Uzasadnienie wyroku WSA jest niewystarczające i nie pozwala na prawidłową kontrolę instancyjną. • Sąd I instancji nie odniósł się do zarzutu naruszenia zasady ochrony praw nabytych i pewności prawa.

Godne uwagi sformułowania

Zwolnienie zawarte w art. 30 ust. 1 i 2 u.p.a. ma charakter przedmiotowy. • Realizacja tego zwolnienia polega na wyłączeniu z przedmiotu opodatkowania określonej ilości przedmiotu opodatkowania, czyli energii elektrycznej, która to ilość wyrażona jest w megawatogodzinach, a nie w jednostce monetarnej, czyli w złotych. • Z istoty art. 2a Ordynacji podatkowej należy przyjąć, że ma on zastosowanie zawsze, gdy mamy do czynienia z procesem wykładni prawa podatkowego, który ma miejsce również w przypadku wydawania interpretacji indywidualnej prawa podatkowego. • Mechanizm zwolnienia w tym przypadku polega na "obniżeniu" akcyzy "należnej od energii elektrycznej za najbliższe okresy rozliczeniowe". • Nie ma tu zatem zastosowania zasada ochrony praw nabytych.

Skład orzekający

Piotr Pietrasz

przewodniczący sprawozdawca

Piotr Piszczek

sędzia

Jacek Surmacz

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja stosowania zwolnienia z akcyzy na energię elektryczną z OZE w kontekście zmiany stawek podatkowych i momentu uzyskania dokumentów uprawniających do zwolnienia."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji zmiany stawki akcyzy na energię elektryczną i rozliczania zwolnienia na podstawie świadectw pochodzenia. Może być mniej bezpośrednio stosowalne do innych rodzajów zwolnień lub podatków.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu prawa podatkowego związanego z energią odnawialną i zmianami stawek podatkowych, co jest istotne dla sektora energetycznego i prawników specjalizujących się w tej dziedzinie.

Zmiana stawki akcyzy na energię z OZE: Kiedy faktycznie można skorzystać ze zwolnienia?

Sektor

energetyka

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane przepisy
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst