I GSK 441/24

Naczelny Sąd Administracyjny2024-09-13
NSAAdministracyjneŚredniansa
dotacja oświatowatermin złożenia wnioskuuchwała rady powiatubezczynność organuskarga kasacyjnapostępowanie sądowoadministracyjneprawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymiustawa o finansowaniu zadań oświatowychkonstytucjakoszty postępowania

NSA oddalił skargę kasacyjną od wyroku WSA w Łodzi, uznając, że Zarząd Powiatu Zgierskiego zasadnie odmówił wypłaty dotacji oświatowej z powodu złożenia wniosku po terminie.

Skarga kasacyjna dotyczyła bezczynności Zarządu Powiatu Zgierskiego w sprawie braku wypłaty dotacji oświatowej za wrzesień 2022 r. Sąd pierwszej instancji (WSA w Łodzi) wielokrotnie uchylał decyzje organu, wskazując na potrzebę odniesienia się do argumentacji strony. Ostatecznie jednak WSA oddalił skargę, uznając, że wniosek o dotację został złożony po terminie określonym w uchwale Rady Powiatu. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, stwierdzając, że zarzuty nie zostały prawidłowo sformułowane i nie wykazały istotnego wpływu uchybień na wynik sprawy.

Sprawa dotyczyła skargi J.S. na bezczynność Zarządu Powiatu Zgierskiego w przedmiocie braku wypłaty dotacji oświatowej za wrzesień 2022 r. Skarżący prowadzący Prywatne Liceum Ogólnokształcące E. w A. domagał się wypłaty kwoty 283.166,71 zł. Kluczowym problemem było złożenie wniosku o dotację po terminie 30 września 2022 r., określonym w uchwale Rady Powiatu Zgierskiego. Pomimo wielokrotnych prób skarżącego uzyskania odstąpienia od terminu i uchylania decyzji organu przez WSA w Łodzi z powodu braku odniesienia się do argumentacji strony, ostatecznie WSA w Łodzi w wyroku z 16 listopada 2023 r. oddalił skargę, uznając zasadność odmowy wypłaty dotacji z powodu uchybienia terminu. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 13 września 2024 r. oddalił skargę kasacyjną J.S., stwierdzając, że zarzuty naruszenia przepisów prawa procesowego i materialnego nie zostały prawidłowo sformułowane i uzasadnione, a w szczególności nie wykazano istotnego wpływu ewentualnych uchybień na wynik sprawy. NSA podkreślił również, że art. 70 Konstytucji RP nie stanowi podstawy do żądania wypłaty dotacji.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, organ zasadnie odmówił wypłaty dotacji oświatowej z powodu złożenia wniosku po terminie określonym w uchwale Rady Powiatu.

Uzasadnienie

Sąd pierwszej instancji wielokrotnie wskazywał na potrzebę odniesienia się do argumentacji strony, jednak ostatecznie uznał, że uchybienie terminu złożenia wniosku o dotację jest okolicznością decydującą o zasadności odmowy jej wypłaty. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną z powodu wadliwości zarzutów.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucono_skargę

Przepisy (15)

Główne

u.f.z.o. art. 34 § ust. 1

Ustawa o finansowaniu zadań oświatowych

u.f.z.o. art. 26 § ust. 1

Ustawa o finansowaniu zadań oświatowych

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 151

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 149 § § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 134

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 141 § § 4

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.f.z.o. art. 33 § ust. 4

Ustawa o finansowaniu zadań oświatowych

p.p.s.a. art. 183 § § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 174

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 176 § § 1 pkt 2

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 184

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 204 § pkt 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 207 § § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 205 § § 2

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności radców prawnych art. 14 § ust. 1 pkt 2 lit. a) w związku z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c)

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zasadność odmowy wypłaty dotacji oświatowej z powodu złożenia wniosku po terminie. Wady formalne skargi kasacyjnej uniemożliwiające jej merytoryczną ocenę.

Odrzucone argumenty

Naruszenie art. 151 p.p.s.a. w związku z art. 149 § 1 p.p.s.a. w związku z art. 134 p.p.s.a. w związku z art. 141 § 4 p.p.s.a. Naruszenie art. 34 ust. 1 w związku z art. 26 ust. 1 u.f.z.o. Naruszenie art. 70 Konstytucji RP.

Godne uwagi sformułowania

Naczelny Sąd Administracyjny nie jest upoważniony do zastępowania strony wnoszącej skargę kasacyjną w formułowaniu zarzutów, czy domyślania się intencji strony. Przez istotny wpływ na wynik sprawy należy rozumieć istnienie związku przyczynowego pomiędzy uchybieniem procesowym podniesionym w zarzucie skargi kasacyjnej a wydanym w sprawie orzeczeniem. Z art. 70 Konstytucji RP [...] nie można stanowić podstawy żądania przyznania czy wypłaty dotacji oświatowej konkretnemu podmiotowi.

Skład orzekający

Joanna Kabat-Rembelska

przewodniczący sprawozdawca

Piotr Piszczek

sędzia

Jacek Boratyn

sędzia del. WSA

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Proceduralne aspekty skargi kasacyjnej, w szczególności wymogi formalne dotyczące formułowania i uzasadniania zarzutów, a także interpretacja art. 70 Konstytucji RP w kontekście finansowania oświaty."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji uchybienia terminu złożenia wniosku o dotację i wadliwości skargi kasacyjnej, co ogranicza jego bezpośrednie zastosowanie do podobnych spraw.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa jest interesująca z perspektywy prawników procesowych ze względu na szczegółowe omówienie wymogów formalnych skargi kasacyjnej i konsekwencji ich niespełnienia. Dla szerszej publiczności może być mniej angażująca.

Ważne dla prawników: Jak prawidłowo złożyć skargę kasacyjną? NSA wyjaśnia.

Dane finansowe

WPS: 283 166,71 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I GSK 441/24 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2024-09-13
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-03-22
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Jacek Boratyn
Joanna Kabat-Rembelska /przewodniczący sprawozdawca/
Piotr Piszczek
Symbol z opisem
6532 Sprawy budżetowe jednostek samorządu terytorialnego
658
Sygn. powiązane
I SAB/Łd 17/22 - Wyrok WSA w Łodzi z 2023-11-16
Skarżony organ
Zarząd Powiatu
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Kabat-Rembelska (spr.) Sędzia NSA Piotr Piszczek Sędzia del. WSA Jacek Boratyn Protokolant asystent sędziego Marcin Bubiński po rozpoznaniu w dniu 13 września 2024 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej J. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 16 listopada 2023 r. sygn. akt I SAB/Łd 17/22 w sprawie ze skargi J. S. na bezczynność Zarządu Powiatu Zgierskiego w przedmiocie braku wypłaty dotacji oświatowej 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od J. S. na rzecz Zarządu Powiatu Zgierskiego 360 (trzysta sześćdziesiąt) złotych tytułem kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi wyrokiem z 16 listopada 2023 r. sygn. akt I SAB/Łd 17/22 oddalił skargę J.S. na bezczynność Zarządu Powiatu Zgierskiego w związku z brakiem wypłaty dotacji oświatowej przysługującej za wrzesień 2022 r.
Sąd pierwszej instancji orzekał w następującym stanie sprawy:
J.S., prowadzący Prywatne Liceum Ogólnokształcące E. w A. (dalej także: skarżący lub strona) wniósł skargę na czynność Zarządu Powiatu Zgierskiego polegającą na niewypłaceniu dotacji oświatowej przysługującej na uczniów Prywatnego Liceum Ogólnokształcącego E. w A. za wrzesień 2022 r. w wysokości 283.166,71 zł.
Sąd pierwszej instancji, uzasadniając oddalenie skargi strony na bezczynność Zarządu Powiatu Zgierskiego podkreślił, że kluczowe znaczenie dla rozstrzygnięcia zawisłego sporu ma złożenie przez skarżącego wniosku o wypłatę dotacji za 2022 r. po 30 września 2022 r., tj. po terminie określonym § 2 ust. 1 Uchwały nr XIII/142/19 Rady Powiatu Zgierskiego z dnia 25 października 2019 r. w sprawie trybu udzielania i rozliczania dotacji szkołom i placówkom niepublicznym oraz publicznym niezaliczanym do sektora finansów publicznych, a także trybu przeprowadzania kontroli prawidłowości ich pobrania i wykorzystania (Dz. Urz. Woj. Łódzk. poz. 6555, dalej: uchwała Rady Powiatu Zgierskiego).
Sąd podał, że zgodnie z § 2 ust. 1 powołanej uchwały osoba prawna lub osoba fizyczna prowadząca szkołę publiczną, w której realizowany jest obowiązek nauki, szkołę niepubliczną, w której realizowany jest obowiązek nauki, szkołę niepubliczną, w której nie jest realizowany obowiązek nauki, niepubliczny młodzieżowy ośrodek socjoterapii i niepubliczną poradnię psychologiczno - pedagogiczną realizującą wczesne wspomaganie rozwoju dziecka, zwana dalej "organem prowadzącym", składa w Starostwie Powiatowym w Zgierzu wniosek o udzielenie dotacji, nie później niż do 30 września roku poprzedzającego rok udzielenia dotacji. Skarżący wniosek złożył z opóźnieniem (11 października 2021 r.) i jest to okoliczność niesporna. Jednocześnie strona pismem z 11 października 2021 r., złożyła wniosek o jednorazowe odstąpienie od terminu złożenia wniosku o przyznanie dotacji na rok 2022, przypadającego na dzień 30 września 2021 r., na podstawie art. 33 ust. 4 ustawy z dnia 27 października 2017 r. o finansowaniu zadań oświatowych (Dz. U. z 2021 r. poz. 1930, dalej także: u.f.z.o). Zarząd Powiatu Zgierskiego nie wyraził zgody na odstąpienie od terminu złożenia wniosku o przyznanie dotacji na 2022 rok. Skarżący złożył ustne wyjaśnienia Wicestaroście Powiatu Zgierskiego, a następnie zgodnie ze wskazaniem organu przedłożył pisemne wyjaśnienia wraz z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie uprzednio złożonego wniosku o jednorazowe odstąpienie od terminu złożenia wniosku o przyznanie dotacji. Następnie organ zwrócił się do strony o złożenie dalszych wyjaśnień w zakresie przyczyn niezłożenia wniosku o przyznanie dotacji do 30 września 2021 r. W odpowiedzi skarżący poinformował, że złożenie wniosku o dotację powierzył zaufanemu pracownikowi, na którym ciążą również liczne, inne zadania, co było przyczyną przeoczenia przez niego terminu do złożenia wniosku. Niedotrzymanie obowiązku spowodowane było trudnościami organizacyjnymi. Ze względu na trudny powrót uczniów do nauki stacjonarnej po długiej absencji wakacyjnej i nauczaniu online, zaistniała konieczność większego wsparcia psychologiczno - pedagogicznego uczniów, co przełożyło się na przeoczenie daty złożenia wniosku. Zarząd Powiatu Zgierskiego nie uwzględnił wniosku strony i podtrzymał dotychczasowe stanowisko, o czym skarżący został poinformowany 15 grudnia 2021 r. .
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi na skutek skargi strony wyrokiem z 17 sierpnia 2022 r. sygn. akt I SA/Łd 60/22 uchylił zaskarżony akt.
W uzasadnieniu Sąd pierwszej instancji stwierdził, że organ procedując w sferze uznania administracyjnego, powinien ujawnić stronie przesłanki jakimi kierował się, zwłaszcza odmawiając odstąpienia od terminu określonego w art. 33 ust. 1 pkt 1 u.f.z.o., oraz odnieść się do argumentacji strony przedstawionej w złożonym w trybie art. 33 ust. 4 u.f.z.o. wniosku. We wniosku o odstąpienie od terminu skarżący przedstawił całą gamę argumentów uzasadniających (w jego ocenie) wyrażenie zgody na odstąpienie od terminu. Organ nie odniósł się do tej argumentacji, czym uniemożliwił sądową kontrolę zgodności z prawem zaskarżonego aktu.
Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, organ poinformował stronę, że w odpowiedzi na jej wniosek w przedmiocie wyrażenia zgody na jednorazowe odstąpienie od terminu złożenia wniosku o udzielenie dotacji na rok 2022, Zarząd Powiatu Zgierskiego podjął decyzję o odmownym rozpatrzeniu wniosku.
Strona złożyła skargę na to rozstrzygnięcie, która została uwzględniona wyrokiem WSA w Łodzi z 13 kwietnia 2023 r., sygn. akt I SA/Łd 42/23.
W uzasadnieniu Sąd pierwszej instancji uznał, że przy ponownym wyjaśnieniu stanowiska odmownego, organ pominął okoliczności, na które strona wskazywała w treści pisma i które wynikały z dokumentów złożonych w sprawie o sygn. akt I SA/Łd 60/22, a do oceny których był zobligowany wyrokiem z 17 sierpnia 2022 r. Powyższe stanowi naruszenie art. 153 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.; dalej: p.p.s.a.). Organ nie odniósł się do argumentów przedstawionych przez skarżącego w piśmie procesowym z 1 sierpnia 2022 r. wraz z załącznikami, tj. dokumentami złożonymi przez stronę a stanowiącymi odniesienie się do twierdzeń organu zawartych w odpowiedzi na skargę - z których to dokumentów WSA w Łodzi na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a., w sprawie o sygn. akt I SA/Łd 60/22, dopuścił dowód, celem uwzględnienia ich przez organ w toku ponowionego postępowania. Ponadto organ nie dokonał oceny sytuacji skarżącego i wydając zaskarżone rozstrzygnięcie nie uwzględnił celu udzielenia dotacji i możliwości zapewnienia dzieciom niepełnosprawnym wymagającym kształcenia specjalnego możliwości edukacyjnych, co jest zgodne z interesem społecznym.
Zarząd Powiatu Zgierskiego ponownie rozpoznając sprawę decyzją z 29 czerwca 2023 r., ponownie odmówił uwzględnienia wniosku strony.
Skarżący wniósł skargę na ten akt, która została oddalona wyrokiem WSA w Łodzi z 26 października 2023 r. o sygn. akt I SA/Łd 668/23. W uzasadnieniu Sąd pierwszej instancji stwierdził, że organ zastosował się do wytycznych zawartych w wyrokach WSA w sprawach o sygn. akt I SA/Łd 60/22 i I SA/Łd 42/23, a zwłaszcza do pisma procesowego z 1 sierpnia 2022 r., ustosunkowując się do całej zawartej w nich argumentacji. Organ umotywował swoje stanowisko stwierdzając, że okoliczności dezorganizacji czynności administracyjnych w placówce mogą wskazywać na wadliwy system funkcjonowania, co w sytuacji opieki nad osobami wymagającymi dodatkowej opieki ze strony kadry wzbudza obawę o prawidłowość systemu nauczania tychże osób. Ponadto organ zajął obszerne stanowisko w zakresie celu dotacji i szeroko pojętego interesu społecznego polegającego na umożliwieniu kształcenia osobom niepełnosprawnym w szkole ogólnokształcącej. Placówka skarżącego nie posiada statusu szkoły specjalnej, nie prowadzi oddziałów integracyjnych, a niektóre zajęcia prowadzone w szkole (np. terapia czaszkowo-krzyżowa) nie są metodami leczenia a nie zajęciami terapeutycznymi realizowanym w placówkach szkolnych. Także w kontekście tak rozumianego interesu społecznego organ dostrzegł nieprawidłowości w organizacji pracy szkoły stwierdzone podczas kontroli organu nadzoru pedagogicznego, a których wagę ocenił jako istotną. Nie zignorowano także znaczenia wyników edukacyjnych placówki stwierdzając w oparciu o stosowne dokumenty, iż w danym roku żaden z uczniów szkoły nie zdał matury, co może oznaczać, że placówka nie zapewnia efektu edukacyjnego, który nie może być ignorowany. Ponadto organ zwrócił uwagę, że posiada możliwości zapewnienia kształcenia wszystkich uczniów niepełnosprawnych w prowadzonych przez siebie placówkach, wobec czego żaden z uczniów wymagających kształcenia specjalnego nie pozostaje bez możliwości takiego kształcenia. Przy tym placówka prowadzona przez skarżącego, odmiennie niż placówki publiczne, nie jest objęta ciągłym nadzorem pedagogicznym, który pozwala kontrolować organizację pacy szkoły między innymi pod względem zgodności z przepisami prawa, liczebności oddziałów, kwalifikacji kadry pedagogicznej, realizowania ramowych programów nauczania, zajęć rewalidacyjnych dla uczniów wymagających kształcenia specjalnego oraz udzielania pomocy psychologiczno-pedagogicznej.
Zdaniem Sądu rozpoznającego skargę na bezczynność, Zarząd Powiatu Zgierskiego zasadnie nie dokonał czynności wypłaty dotacji oświatowej na rzecz strony za wrzesień 2022 r., z uwagi na złożenie wniosku po terminie przewidzianym w § 2 ust. 1 uchwały Rady Powiatu Zgierskiego.
W ocenie WSA niesłuszne okazały się więc zawarte w skardze zarzuty naruszenie art. 34 ust. 1 w związku z art. 26 ust. 1 u.f.z.o. poprzez braku przekazania dotacji w wysokości równej kwocie przewidzianej na jednego ucznia w części oświatowej subwencji ogólnej dla jednostki samorządu terytorialnego miesiąc wrzesień 2022 r. w terminie do 30 września 2022 r. W konsekwencji w dacie wniesienia skargi organ nie pozostawał w bezczynności, a sam wniosek nie mógł odnieść zamierzonego skutku w postaci wypłaty żądanej w skardze oraz zmodyfikowanej w piśmie z 2 stycznia 2023 r. dotacji w wysokości 293.779,04 zł.
J. S. wniósł skargę kasacyjną od powyższego wyroku domagając się jego uchylenia i stwierdzenia bezczynności organu oraz zasądzenia kosztów postępowania kasacyjnego i rozpoznania skargi kasacyjnej na rozprawie.
Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie:
1. Art. 151 p.p.s.a. w związku z art. 149 § 1 p.p.s.a. w związku z art. 134 p.p.s.a. w związku z art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez oddalenie skargi i nierozpoznanie sprawy w granicach skargi, tj. całkowite pominięcie przy rozpoznaniu skargi i kwestii związanych z realizowaniem przez Skarżącego zadań powiatu w zakresie prowadzenia szkoły dla uczniów o szczególnych potrzebach edukacyjnych, co doprowadziło do oddalenia skargi, w sytuacji gdy zachodziły przesłanki do stwierdzenia bezczynności organu w zakresie braku wypłaty dotacji za miesiąc wrzesień 2022 r.;
2. Art. 34 ust. 1 w związku z art. 26 ust. 1 u.f.z.o. poprzez uznanie, iż prawidłowe było nieprzekazanie przez Organ dotacji w wysokości równej kwocie przewidzianej na jednego ucznia w części oświatowej subwencji ogólnej dla jednostki samorządu terytorialnego za miesiąc wrzesień 2022 r. w terminie do 30 września 2022 r. na rachunek bankowy Prywatnego Liceum Ogólnokształcącego E. w A., mimo iż dotacja szkoła we wrześniu 2022 r. kształciła uczniów, zatem realizowała zadania powiatu i winna otrzymać dotację oświatową;
3. Art. 70 Konstytucji RP, poprzez przyjęcie, iż organ nie był zobowiązany do wypłaty dotacjo oświatowej Skarżącemu, mimo iż Skarżący kształcił uczniów, przez co realizował zadania organu, a jednocześnie organ zobowiązany był do dofinansowania działalności Skarżącego w tym zakresie.
Zarząd Powiatu Zgierskiego w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniósł o jej oddalenie i zasądzenie na swoją rzecz od skarżącego kosztów postępowania kasacyjnego.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod uwagę nieważność postępowania. W rozpoznawanej sprawie nie występują przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a. Z tego względu Naczelny Sąd Administracyjny przy rozpoznaniu sprawy związany był granicami skargi kasacyjnej. Granice te są wyznaczone wskazanymi w niej podstawami.
Stosownie do art. 174 p.p.s.a., skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu przepisów prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Jeżeli chodzi o formułowanie zarzutów skargi kasacyjnej podkreślenia wymaga, że w orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że przytoczenie podstaw kasacyjnych polega na wskazaniu, czy strona skarżąca zarzuca naruszenie prawa materialnego, czy naruszenia przepisów postępowania, czy też oba te naruszenia łącznie. Konieczne jest przy tym wskazanie konkretnych przepisów naruszonych przez sąd, z podaniem numeru artykułu, paragrafu, ustępu, punktu. Obowiązkiem strony wnoszącej skargę kasacyjną jest nie tylko podanie, który z przepisów został naruszony, ale także przyporządkowanie go do odpowiedniej podstawy kasacyjnej. Uzasadnienie podstaw kasacyjnych powinno szczegółowo określać, do jakiego, zdaniem skarżącego, naruszenia przepisów prawa doszło i na czym to naruszenie polegało, a w przypadku zarzucania uchybień przepisom procesowym należy dodatkowo wykazać, że to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Przepis art. 174 pkt 1 p.p.s.a. przewiduje dwie postacie naruszenia prawa materialnego, a mianowicie jego błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie. Błędna wykładnia oznacza nieprawidłowe zrekonstruowanie treści normy prawnej wynikającej z konkretnego przepisu, czyli mylne rozumienie określonej normy prawnej, natomiast niewłaściwe zastosowanie to dokonanie wadliwej subsumcji przepisu do ustalonego stanu faktycznego, czyli niezasadne uznanie, że stan faktyczny sprawy odpowiada hipotezie określonej normy prawnej.
W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego utrwalony jest pogląd, że do autora skargi kasacyjnej należy wykazanie i uzasadnienie, że wojewódzki sąd administracyjny nieprawidłowo odczytał normę prawną wynikającą z treści przepisu prawa materialnego, bądź mylnie zrozumiał treść przepisu prawa materialnego. Podkreślenia wymaga, że sformułowanie zarzutu błędnej wykładni przepisu prawa materialnego zawsze powinno łączyć się z wyjaśnieniem, na czym polegało wadliwe odczytanie przez sąd pierwszej instancji znaczenia treści przepisu, a następnie konieczne jest podanie właściwego, zdaniem skarżącego, rozumienia naruszonego przepisu. Natomiast uzasadniając zarzut niewłaściwego zastosowania przepisu prawa materialnego należy wykazać, że sąd stosując przepis popełnił błąd subsumcji, czyli że niewłaściwie uznał, że stan faktyczny przyjęty w sprawie odpowiada (lub nie odpowiada) stanowi faktycznemu zawartemu w hipotezie normy prawnej. W tym przypadku autor skargi kasacyjnej musi podać dlaczego konkretny przepis prawa materialnego nie miał (lub miał) zastosowania w sprawie (por. wyroki NSA: z 14 czerwca 2017 r., sygn. akt II GSK 2735/15; z 6 czerwca 2017 r., sygn. akt II FSK 1342/15; z 6 czerwca 2017 r., sygn. akt II GSK 2668/15).
Zgodnie z art. 176 § 1 pkt 2 p.p.s.a., skarga kasacyjna powinna zawierać przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie. Uzasadnienie podstaw kasacyjnych powinno konkretnie określać, do jakiego naruszenia przepisów prawa doszło i na czym to naruszenie polegało. Przepisy ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie regulują wprawdzie wprost warunków formalnych, jakim powinno odpowiadać uzasadnienie skargi kasacyjnej, jednak należy przyjąć, że ma ono za zadanie wykazanie trafności (słuszności) zarzutów postawionych w ramach podniesionych podstaw kasacyjnych, co z kolei oznacza, że musi ono zawierać argumenty skoncentrowane na "usprawiedliwieniu" przytoczonych podstaw kasacyjnych (por.: wyroki Naczelny Sąd Administracyjny: z 5 sierpnia 2004 r., FSK 299/04 z glosą A. Skoczylasa OSP 2005, Nr 3, poz. 36; z 12 października 2005 r., I FSK 155/05; z 23 maja 2006 r., II GSK 18/06; z 4 października 2006 r., I OSK 459/06, czy z 24 września 2021 r., I GSK 290/21, z 23 października 2015 r., II FSK 1985/13, z 20 lipca 2017 r., II GSK 1413/16, z 12 grudnia 2019 r., II OSK 292/18, z 22 października 2021 r., II GSK 879/21, z 11 marca 2022 r., I OSK 1428/21 oraz z 23 czerwca 2022 r., III OSK 4860/21).
Wobec związania Naczelnego Sądu Administracyjnego granicami skargi kasacyjnej, prawidłowe (tzn. jasne i nie budzące wątpliwości) sformułowanie zarzutów kasacyjnych jest warunkiem niezbędnym dla uznania, że zarzut jest usprawiedliwiony.
W przypadku skargi kasacyjnej, będącej kwalifikowanym środkiem odwoławczym, czytelność sformułowanego w niej komunikatu jest istotna z tego powodu, że ustawa wiąże powstanie określonych skutków procesowych nie tylko z samym wniesieniem tego pisma (jak w przypadku skargi czy też zażalenia), ale także z jego treścią (por. wyrok NSA z 13 października 2017 r., sygn. akt II FSK 1445/17).
Poczynienie powyższych uwag o charakterze ogólnym było konieczne z uwagi na sposób w jaki została zredagowana skarga kasacyjna.
W skardze kasacyjnej strona skarżąca podniosła naruszenie art. 151 p.p.s.a. w związku z art. 149 § 1 p.p.s.a. w związku z art. 134 p.p.s.a. w związku z art. 141 § 4 p.p.s.a. Zarzut ten nie został skonstruowany prawidłowo, gdyż skarżący w istocie nie uzasadnił go, w tym także nie wykazał wpływu zarzucanego naruszenia na wynik sprawy, w szczególności, że podniesione uchybienia mogły mieć istotny wpływ na ten wynik. Jak już wspomniano wykazanie wspomnianego wpływu stanowi istotny element zarzutu naruszenia przepisów postępowania, a jego brak powoduje, że podniesione uchybienie już tylko z tej przyczyny nie może być uznane za usprawiedliwioną podstawę kasacyjną. Podkreślenia wymaga, że nawet w przypadku gdy sąd pierwszej instancji dopuści się naruszenia przepisów postępowania to naruszenia te, o ile nie zostanie wykazane przez stronę wnoszącą skargę kasacyjną, że mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, nie przynoszą oczekiwanego przez stronę rezultatu w postaci uwzględnienia skargi kasacyjnej. Przez istotny wpływ na wynik sprawy należy rozumieć istnienie związku przyczynowego pomiędzy uchybieniem procesowym podniesionym w zarzucie skargi kasacyjnej a wydanym w sprawie orzeczeniem. Wspomniany związek przyczynowy chociaż nie musi być realny, to jednak musi uzasadniać istnienie hipotetycznej możliwości odmiennego wyniku sprawy. Strona skarżąca powinna więc wykazać, że następstwa stwierdzonych wadliwości postępowania były tego rodzaju, że kształtowały lub współkształtowały treść rozstrzygnięcia (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z: 21 stycznia 2015 r., sygn. akt II GSK 2162/13, 13 stycznia 2015 r., sygn. akt II GSK 2084/13, 10 października 2014 r., sygn. akt II OSK 793/13).
Z uwagi na te istotne wady konstrukcyjne omawianego zarzutu nie była możliwa jego merytoryczna ocena.
Naczelny Sąd Administracyjny zauważa, że także zarzut naruszenia art. 34 ust. 1 w związku z art. 26 ust. 1 u.f.z.o. nie został właściwie sformułowany. Autor skargi kasacyjnej nie przyporządkował go do żadnej z podstaw kasacyjnych wymienionych w art. 174 p.p.s.a. Jeżeli zamiarem skarżącego było postawienie zarzutu naruszenia prawa materialnego to niezbędne było wskazanie, czy zarzut ten dotyczy błędnej wykładni, czy niewłaściwego zastosowania wymienionych w nim przepisów, czego nie uczynił. Naczelny Sąd Administracyjny nie jest jednak upoważniony do zastępowania strony wnoszącej skargę kasacyjną w formułowaniu zarzutów, czy domyślania się intencji strony. Wobec powyższego również ten zarzut nie mógł zostać uznany za usprawiedliwiony.
Oczekiwanego przez skarżącego skutku nie mógł przynieść również zarzut naruszenia art. 70 Konstytucji RP. Naczelny Sąd Administracyjny zauważą, że powołany przepis składa się z dalszych jednostek redakcyjnych (pięciu ustępów), regulujących różną materię. Skarżący nie wskazał, konkretnej jednostki redakcyjnej art. 70 Konstytucji RP, która miała zostać naruszona przez Sąd pierwszej instancji, a ponadto nie wyjaśnił jakiego rodzaju naruszenia (w jakiej formie) dopuścił się WSA. Wątpliwości odnośnie do treści zarzutu nie usuwa uzasadnienie skargi kasacyjnej, gdyż strona w ogóle nie wyjaśniła na czym polegało uchybienie WSA w tym zakresie. Wbrew twierdzeniom skarżącego, z art. 70 Konstytucji RP, który jest deklaracją ustrojodawcy dotyczącą przysługującego każdemu prawa do nauki i dostępu do wykształcenia, nie można stanowić podstawy żądania przyznania czy wypłaty dotacji oświatowej konkretnemu podmiotowi prowadzącemu placówkę oświatową, za dany okres, gdyż te kwestie są regulowane w ustawie o finansowaniu zadań oświatowych. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną.
O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 p.p.s.a. oraz art. 207 § 1 w związku z art. 205 § 2 p.p.s.a. oraz § 14 ust. 1 pkt 2 lit. a) w związku z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2023 r. poz. 1935), mając na uwadze, że pełnomocnik Zarządu Powiatu Zgierskiego, który reprezentował organ przed Sądem pierwszej instancji, wniósł odpowiedź na skargę kasacyjną i brał udział w rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI