Orzeczenie · 2026-06-02

I GSK 42/26Nienależnie pobrana refundacja wywozowa pochodzenie mięsa

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2026-06-02
NSApodatkoweWysokansa
prawo celnerefundacje wywozoweprodukty rolnepochodzenie towaruwspólna polityka rolnapostępowanie administracyjnekontrola celnaNSA

Sprawa rozpatrywana przez Naczelny Sąd Administracyjny dotyczyła skargi kasacyjnej spółki A Sp. z o.o. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który oddalił skargę spółki na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi. Decyzja ta ustalała kwotę nienależnie pobranych środków z tytułu refundacji wywozowych. Spółka zarzucała naruszenie przepisów prawa procesowego, w tym art. 151 p.p.s.a. oraz przepisów rozporządzeń unijnych dotyczących refundacji wywozowych. Głównym zarzutem było błędne uznanie przez organy administracji i sąd pierwszej instancji, że stwierdzone rozbieżności w dokumentacji zwierząt (np. dotyczące płci, liczby ubojów, wieku, wagi) świadczą o nieprawidłowościach w pochodzeniu towaru i skutkują uznaniem refundacji za nienależnie pobraną. Spółka argumentowała, że te rozbieżności dotyczą zwierząt, a nie produktów, i nie podważają faktu, że mięso pochodzi ze Wspólnoty. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając, że zarzuty nie zasługują na uwzględnienie. Sąd podkreślił, że dla przyznania refundacji kluczowe jest jednoznaczne ustalenie pochodzenia towaru. Wskazał, że zgodnie z przepisami unijnymi, pojęcie 'towary całkowicie uzyskane w danym kraju' obejmuje nie tylko miejsce uboju, ale także miejsce chowu zwierząt. Ze względu na stwierdzone nieprawidłowości, które uniemożliwiały jednoznaczną identyfikację bydła i ustalenie jego pochodzenia, NSA uznał, że refundacja została nienależnie pobrana, a tym samym wyrok WSA był prawidłowy.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących pochodzenia towarów rolnych w kontekście refundacji wywozowych oraz wymogów proceduralnych w postępowaniu sądowoadministracyjnym.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji związanej z refundacjami wywozowymi produktów rolnych i wymaga analizy konkretnych przepisów UE i krajowych.

Zagadnienia prawne (3)

Czy rozbieżności w dokumentacji zwierząt (np. płeć, wiek, waga, liczba ubojów) mogą stanowić podstawę do uznania refundacji wywozowej za nienależnie pobraną, jeśli nie można jednoznacznie ustalić pochodzenia mięsa?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, rozbieżności te, uniemożliwiające jednoznaczną identyfikację zwierząt i ustalenie ich pochodzenia, wykluczają możliwość przyznania refundacji wywozowych, ponieważ refundacje przysługują na produkty pochodzące ze Wspólnoty.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że dla przyznania refundacji wywozowych kluczowe jest jednoznaczne ustalenie pochodzenia towaru. Stwierdzone nieprawidłowości w dokumentacji zwierząt uniemożliwiły ustalenie, czy bydło zostało wyhodowane w Polsce lub czy ubój był poprzedzony tuczeniem przez wymagany okres, co jest warunkiem uznania mięsa za pochodzenia wspólnotowego. W konsekwencji, refundacja została uznana za nienależnie pobraną.

Czy sąd administracyjny pierwszej instancji naruszył przepisy postępowania, wydając wyrok na podstawie niekompletnych akt sprawy lub nie dając stronom możliwości zapoznania się z istotnymi dokumentami?

Odpowiedź sądu

Nie, sąd pierwszej instancji procedował prawidłowo, a zarzuty dotyczące niekompletności akt i pozbawienia strony możliwości zapoznania się z dokumentami nie znalazły potwierdzenia.

Uzasadnienie

Sąd drugiej instancji stwierdził, że wymagane dokumenty znajdowały się w aktach, a wezwanie organu do przedłożenia zwrotnych potwierdzeń doręczeń mieściło się w dyspozycji art. 106 § 3 p.p.s.a. i nie stanowiło uzupełnienia stanu faktycznego. Decyzja celna była ostateczna i prawomocna, a protokół kontroli z załącznikami nie był niezbędny do rozpoznania sprawy.

Czy uzasadnienie wyroku sądu pierwszej instancji spełnia wymogi określone w art. 141 § 4 p.p.s.a.?

Odpowiedź sądu

Tak, uzasadnienie wyroku sądu pierwszej instancji było zgodne z dyspozycją art. 141 § 4 p.p.s.a. i pozwalało na dokonanie kontroli instancyjnej.

Uzasadnienie

Sąd drugiej instancji stwierdził, że uzasadnienie wyroku WSA zawierało wszystkie wymagane elementy i umożliwiało kontrolę instancyjną, a zarzuty dotyczące wadliwości uzasadnienia nie znalazły potwierdzenia.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Oddalono skargę
Oddalono skargę kasacyjną A Sp. z o.o. w G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.

Przepisy (25)

Główne

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

rozporządzenie nr 612/2009 art. 12 § ust. 1 i 2

Rozporządzenie Komisji (WE) nr 612/2009 z dnia 7 lipca 2009 r. ustanawiające wspólne szczegółowe zasady stosowania systemu refundacji wywozowych do produktów rolnych

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 133 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 113 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 113 § § 1 i 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 12a § § 4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 134 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 141 § § 4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 183 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 183 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 190

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 204 § pkt 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 106 § § 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.p.a. art. 7

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 8

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 11

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 76 § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77 § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 80

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 107 § § 1 pkt 6

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 107 § § 3

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

u.a.r.m.r. art. 29 § ust. 1

Ustawa z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa

rozporządzenie nr 2913/92 art. 23 § ust. 2 lit. d

Rozporządzenie Rady (EWG) NR 2913/92 z dnia 12 października 1992 r. ustanawiające Wspólnotowy Kodeks Celny

rozporządzenie nr 2454/93 § załącznik nr 11, kolumna 3

Rozporządzenie Komisji EWG) NR 2454/93 z dnia 2 lipca 1993 r. ustanawiające przepisy w celu wykonania rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny

rozporządzenie nr 1306/2013

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej, zarządzania nią i monitorowania jej

Argumenty

Odrzucone argumenty

Naruszenie art. 151 p.p.s.a. przez nieuzasadnione oddalenie skargi. • Błędna wykładnia i zastosowanie art. 12 ust. 1 i 2 rozporządzenia nr 612/2009. • Naruszenie art. 7 w zw. z art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a. przez niepełne wyjaśnienie stanu faktycznego i nierozpatrzenie materiału dowodowego. • Naruszenie art. 107 § 1 pkt 6 k.p.a. przez brak uzasadnienia prawnego decyzji. • Naruszenie art. 133 § 1 w zw. z art. 62 pkt 1 oraz art. 113 § 1 p.p.s.a. przez wydanie wyroku na podstawie niekompletnych akt sprawy. • Naruszenie art. 113 § 1 i 2 w zw. z art. 12a § 4 p.p.s.a. przez zamknięcie rozprawy bez możliwości zapoznania się z dokumentami. • Naruszenie art. 134 § 1 w zw. z art. 133 § 1 p.p.s.a. przez nierozpoznanie istoty sprawy. • Naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. przez brak stanowiska co do stanu faktycznego w uzasadnieniu wyroku.

Godne uwagi sformułowania

nie jest możliwe ustalenie, czy bydło to zostało wyhodowane w Polsce lub czy ubój był poprzedzony tuczeniem przez okres co najmniej trzech miesięcy, a tym samym nie jest możliwe ustalenie miejsca pochodzenia mięsa uzyskanego w wyniku uboju tego bydła. • przepis art. 12 ust. 1 i 2 rozporządzenia nr 612/2009 wyklucza możliwość przyznania refundacji wywozowych. • nie chodzi o każde (jakiekolwiek) naruszenia przepisów postępowania, lecz o naruszenie kwalifikowane jego skutkiem, a mianowicie skutkiem, którego wpływ może nie pozostawać bez wpływu na inny wynik sprawy.

Skład orzekający

Piotr Piszczek

przewodniczący

Michał Kowalski

sprawozdawca

Joanna Wegner

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących pochodzenia towarów rolnych w kontekście refundacji wywozowych oraz wymogów proceduralnych w postępowaniu sądowoadministracyjnym."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji związanej z refundacjami wywozowymi produktów rolnych i wymaga analizy konkretnych przepisów UE i krajowych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy złożonych kwestii prawa celnego i rolnego UE, a także interpretacji przepisów proceduralnych. Pokazuje, jak drobne nieścisłości w dokumentacji mogą prowadzić do utraty znaczących środków finansowych.

Nawet drobne błędy w dokumentacji mogą kosztować miliony: NSA o pochodzeniu mięsa i refundacjach wywozowych.

Sektor

rolnictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst