I GSK 418/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNSA oddalił skargę kasacyjną operatora, potwierdzając dopuszczalność drogi sądowej w sprawach oceny wniosków o dofinansowanie z KPO, mimo błędnej argumentacji WSA.
NSA rozpoznał skargę kasacyjną operatora (ARR SA) od wyroku WSA w Gliwicach, który uchylił negatywną ocenę projektu S.K. dotyczącego dofinansowania z KPO. Głównym zarzutem operatora była niedopuszczalność drogi sądowej. NSA, choć uznał argumentację WSA dotyczącą podstawy prawnej kontroli sądowoadministracyjnej za błędną, potwierdził, że sprawa podlegała kognicji sądu na podstawie art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a. Oddalił również zarzuty naruszenia prawa materialnego, uznając je za wadliwie sformułowane. W konsekwencji skarga kasacyjna została oddalona.
Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Agencji Rozwoju Regionalnego S.A. (operatora) od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, który uchylił negatywną ocenę projektu S.K. dotyczącą dofinansowania z Krajowego Planu Odbudowy (KPO). Operator zarzucił WSA naruszenie przepisów postępowania poprzez niewłaściwe przyjęcie, że sąd administracyjny jest właściwy do rozpatrywania sprawy, wskazując na niedopuszczalność drogi sądowej. Podnosił również zarzuty naruszenia prawa materialnego, kwestionując błędną wykładnię przepisów ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju. NSA, analizując zarzuty procesowe, stwierdził, że choć argumentacja WSA dotycząca podstawy prawnej kontroli sądowoadministracyjnej była błędna (powinna być oparta na art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a., a nie art. 3 § 3 P.p.s.a.), to jednak sprawa podlegała kognicji sądu. W związku z tym nie stwierdzono nieważności postępowania. NSA oddalił również zarzuty naruszenia prawa materialnego, uznając je za wadliwie skonstruowane, ponieważ skarżący kasacyjnie nie wykazał, na czym polegała błędna wykładnia lub zastosowanie przepisów. W konsekwencji, skarga kasacyjna została oddalona jako niezasadna, a NSA zasądził od operatora na rzecz wnioskodawcy zwrot kosztów postępowania.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (4)
Odpowiedź sądu
Tak, negatywna ocena projektu przez operatora stanowi akt z zakresu administracji publicznej, który podlega kontroli sądu administracyjnego na podstawie art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a., nawet jeśli argumentacja WSA dotycząca podstawy prawnej była błędna.
Uzasadnienie
NSA uznał, że ocena projektu przez ARR SA, mimo braku formy decyzji administracyjnej, jest władczym rozstrzygnięciem o charakterze zewnętrznym, dotyczącym praw i obowiązków jednostki ubiegającej się o pomoc publiczną, co uzasadnia kontrolę sądu administracyjnego na podstawie art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odrzucono_skargę
Przepisy (20)
Główne
u.p.p.r. art. 14la § pkt 6 i 8
Ustawa o zasadach prowadzenia polityki rozwoju
u.p.p.r. art. 14lc § ust. 4
Ustawa o zasadach prowadzenia polityki rozwoju
u.p.p.r. art. 14lzb
Ustawa o zasadach prowadzenia polityki rozwoju
u.p.p.r. art. 14lzf
Ustawa o zasadach prowadzenia polityki rozwoju
u.p.p.r. art. 30c § ust. 3 pkt 1
Ustawa o zasadach prowadzenia polityki rozwoju
u.p.p.r. art. 14lza
Ustawa o zasadach prowadzenia polityki rozwoju
u.p.p.r. art. 14lzc
Ustawa o zasadach prowadzenia polityki rozwoju
P.p.s.a. art. 3 § 2 pkt 4
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
P.p.s.a. art. 183 § 2 pkt 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 3 § 3
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 58 § 1 pkt 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 30c § 3 pkt 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.b.ż.ż. art. 63 § ust. 1
Ustawa o bezpieczeństwie żywności i żywienia
u.b.ż.ż. art. 64 § ust. 1
Ustawa o bezpieczeństwie żywności i żywienia
Konstytucja RP art. 45 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
P.p.s.a. art. 184
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Rozporządzenie w sprawie pomocy art. 4
Rozporządzenie Ministra Funduszy i Polityki Regionalnej w sprawie udzielania pomocy de minimis na dywersyfikację działalności mikroprzedsiębiorców, małych lub średnich przedsiębiorców w ramach Krajowego Planu Odbudowy i Zwiększania Odporności
Rozporządzenie w sprawie pomocy art. 9
Rozporządzenie Ministra Funduszy i Polityki Regionalnej w sprawie udzielania pomocy de minimis na dywersyfikację działalności mikroprzedsiębiorców, małych lub średnich przedsiębiorców w ramach Krajowego Planu Odbudowy i Zwiększania Odporności
Rozporządzenie w sprawie pomocy art. 10
Rozporządzenie Ministra Funduszy i Polityki Regionalnej w sprawie udzielania pomocy de minimis na dywersyfikację działalności mikroprzedsiębiorców, małych lub średnich przedsiębiorców w ramach Krajowego Planu Odbudowy i Zwiększania Odporności
Rozporządzenie UE 2021/241
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/241
Argumenty
Skuteczne argumenty
Sprawa podlegała kontroli sądu administracyjnego na podstawie art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a. Zarzuty skargi kasacyjnej były wadliwie sformułowane i nieskuteczne.
Odrzucone argumenty
Niedopuszczalność drogi sądowej w sprawach oceny wniosków o dofinansowanie z KPO. Błędna wykładnia i zastosowanie przepisów ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju. Wnioskodawca nie spełnił kryterium A4 (brak wymaganych pozwoleń).
Godne uwagi sformułowania
ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo brak wyczerpania środków zaskarżenia uchybienie terminowi droga sądowa była niedopuszczalna nie można utożsamiać z regulaminem wymienionym w art. 14lzb ustawy o polityce rozwoju nie można się jednak zgodzić nie może kreować samoistnej podstawy prawnej do przyjęcia kognicji sądów administracyjnych nie zasługuje na akceptację nie ulega wątpliwości, że spór w powyższym rozumieniu może zrodzić się w związku z oceną projektu nie jest tak, że wszystkie spory z administracją rozpoznają sądy administracyjne, bo do tego potrzebny jest – w myśl art. 184 Konstytucji – wyraźny przepis ustawy nie można uznać by dokonana ocena była przejrzysta, racjonalna, bezstronną
Skład orzekający
Joanna Wegner
przewodniczący
Małgorzata Grzelak
członek
Jacek Boratyn
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie dopuszczalności drogi sądowej w sprawach oceny wniosków o dofinansowanie z funduszy unijnych (KPO) oraz interpretacja wymogów formalnych wniosków."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyfiki oceny wniosków w ramach KPO i może wymagać dostosowania do innych programów finansowania.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia dopuszczalności drogi sądowej w kontekście funduszy unijnych i KPO, co jest istotne dla wielu przedsiębiorców i prawników. Pokazuje również, jak ważne jest prawidłowe formułowanie zarzutów w skardze kasacyjnej.
“Czy sąd administracyjny może kontrolować ocenę wniosku o unijne dofinansowanie? NSA rozstrzyga!”
Sektor
inne
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI GSK 418/25 - Wyrok NSA Data orzeczenia 2025-06-11 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2025-04-02 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Jacek Boratyn /sprawozdawca/ Joanna Wegner /przewodniczący/ Małgorzata Grzelak Symbol z opisem 6559 Hasła tematyczne Administracyjne postępowanie Środki unijne Sygn. powiązane III SA/Gl 29/25 - Wyrok WSA w Gliwicach z 2025-02-17 Skarżony organ Inne Treść wyniku Oddalono skargę kasacyjną Powołane przepisy Dz.U. 2024 poz 935 art. 3 par.3, art. 58 par. 1 pkt 1, art. 183 par. 2 pkt 1 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.) Dz.U. 2025 poz 198 art. 14la pkt 6 i 8, art. 14lc ust. 4, art. 14 lzb, art. 14 lzf, art. 30c ust. 3 pkt 1 Ustawa z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju Dz.U. 1997 nr 78 poz 483 art. 45 ust. 1 Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. uchwalona przez Zgromadzenie Narodowe w dniu 2 kwietnia 1997 r., przyjęta przez Naród w referendum konstytucyjnym w dniu 25 maja 1997 r., podpisana przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 16 lipca 1997 r. Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Wegner Sędzia NSA Małgorzata Grzelak Sędzia del. WSA Jacek Boratyn (spr.) Protokolant asystent sędziego Tomasz Sasak po rozpoznaniu w dniu 29 maja 2025 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Agencji Rozwoju Regionalnego S.A. w Bielsku-Białej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 17 lutego 2025 r. sygn. akt III SA/Gl 29/25 w sprawie ze skargi S.K. na pismo Agencji Rozwoju Regionalnego S.A. w Bielsku-Białej z dnia 4 listopada 2024 r. nr 284/RAR-BP/PB/2024/Horeca w przedmiocie negatywnej oceny projektu 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od Agencji Rozwoju Regionalnego S.A. w Bielsku-Białej na rzecz S.K. 480 (czterysta osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Uzasadnienie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach (dalej: WSA w Gliwicach), wyrokiem z 17 lutego 2025 r., sygn. III SA/Gl 29/25, po rozpoznaniu sprawy ze skargi S.K. (dalej zwanego skarżącym lub wnioskodawcą) na negatywną ocenę projektu z dnia 4 listopada 2024 r. nr 284/RAR-BP/PB/2024/Horeca, dokonaną przez Agencję Rozwoju Regionalnego S.A. w Bielsku-Białej (dalej zwaną ARR SA), stwierdził, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez ARR SA. W stanie faktycznym sprawy skarżący złożył 11 września 2024 r. wniosek o dofinansowanie w ramach KPO przedsięwzięcia polegającego na rozszerzeniu oferty produktów oraz usług poprzez wprowadzenie zdywersyfikowanych i innowacyjnych rozwiązań, umożliwiających sprostanie oczekiwaniom rynku. Zamiarem wnioskodawcy było otwarcie nowego lokalu gastronomicznego w C., w nieruchomości stanowiącej jego własność wnioskodawcy. Inicjatywa ta miała objąć 7 obszarów – wprowadzenie pizzy neapolitańskiej, makaronów rzemieślniczych, włoskiej kawy i napojów kawowych, włoskich wyrobów cukierniczych, a także usług – pokazów baru molekularnego, organizacji degustacji win naturalnych oraz rozwinięcie działalności o catering dań włoskich. Wprowadzenie nowych produktów do oferty wnioskodawcy miało obejmować działanie polegające na przystosowaniu strefy kuchennej do produkcji nowych potraw i strefy barowej do produkcji i serwowania nowych napojów. Wymagało to zakupu szeregu urządzeń o parametrach energooszczędnych oraz przystosowania sali konsumpcyjnej do przyjmowania nowych gości. Według wnioskodawcy wszystko to pozwoli na dotarcie do licznej grupy klientów – miłośników kuchni włoskiej. Lokal miał być przystosowany dla klientów z niepełnosprawnościami poprzez likwidację schodów oraz zapewnienie specjalnych toalet i przeszkolenie pracowników. Projekt miał stworzyć w C. nowe miejsca pracy. Projekt obejmuje zieloną transformację. W związku z zapotrzebowaniem na energię elektryczną z uwagi na wdrożenie nowych produktów wnioskowanych w przedmiotowej dotacji, w już działającym lokalu zaplanowano instalacja fotowoltaiczna. Wypełniając stosowną rubrykę wniosku wnioskodawca oświadczył, że realizacja projektu nie wymaga pozwoleń, zezwoleń, koncesji czy innych dokumentów. Natomiast w załączniku do wniosku omawiając koszty projektu wskazał, że lokal w proponowanym nowym rozkładzie zostanie dostosowany do norm sanepidowskich. Podkreślił, że projekt uzyskał pozytywną ocenę rzeczoznawcy. Prezydent Miasta C. wyraził zgodę na zmianę sposobu użytkowania. Ponadto wspólnota mieszkaniowa w budynku zgodziła się na prowadzenie w lokalu działalności gastronomicznej i sprzedaż alkoholu. Pismem z 21 października 2024 r. ARR SA - operator poinformował wnioskodawcę o odmowie dofinansowania jego przedsięwzięcia, powołując się na § 8 ust. 1 Regulaminu wyboru przedsięwzięć MŚP (dalej zwanego regulaminem). Uzasadnił to tym, że przedsięwzięcie objęte wnioskiem uzyskało 0 punktów w ramach kryterium A4: (wnioskodawca posiada prawa i pozwolenia niezbędne do realizacji przedsięwzięcia MŚP). Spowodowało to wykluczenie przedsięwzięcia MŚP z dalszej oceny a tym samym niemożność finansowania go środkami planu rozwojowego. Do powyższego pisma operator dołączył kartę oceny dokonanej przez dwóch oceniających. Pierwszy z nich stwierdził, że wnioskodawca nie posiada dokumentacji oraz praw i pozwoleń niezbędnych do realizacji przedsięwzięcia MŚP. Zwrócił uwagę, że wnioskodawca wskazał na brak konieczności posiadania praw i pozwoleń z uwagi na zakres inwestycyjny przedsięwzięcia, ale nie odniósł się do istotnego aspektu przedsięwzięcia, jakim jest działalność gastronomiczna, tzn. nie wskazał czy właściwa jednostka Sanepid dokonała odbioru lokalu. Nie wskazał czy na dzień złożenia wniosku posiada część dokumentacji, albo czy ta posiadana dokumentacja będzie w przyszłości zmieniona czy uzupełniona. W zakresie kryterium A4 nie zgodził się z wnioskodawcą. Zarzucił mu, że we wniosku nie zawarł informacji czy nieruchomość jest już lokalem gastronomicznym. Zaznaczył, że wnioskodawca dopiero pozyska zgodę na zmianę sposobu użytkowania lokal. We wniosku nie ma informacji czy wystąpiono o zgodę na prowadzenie działalności gospodarczej do Państwowej Inspekcji Sanitarno- Epidemiologicznej. Podobny zarzut skierował drugi oceniający zaznaczając, że wnioskodawca nie wskazał czy złożył stosowny wniosek i czy posiada zgodę na prowadzenie zamierzonej działalności gospodarczej. Składając wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy wnioskodawca zarzucił dokonanie oceny jego wniosku w sposób niezgodny w Komunikatem Polskiej Agencji Rozwoju Przedsiębiorczości (dalej PARP) z 30 września 2024 r., wydanym już po złożeniu wniosku, ale przed jego oceną, w którym wskazano, że "w odniesieniu do innych dokumentów, pozwoleń lub zgłoszeń, które można uzyskać w krótkim czasie i które co do zasady pozyskuje się bezpośrednio przed rozpoczęciem realizacji inwestycji, dla uzyskania pozytywnej oceny wniosku o wsparcie wystarczy złożenie deklaracji we wniosku, że wystąpił o te dokumenty i że będzie gotowy je przedłożyć wraz z dokumentacją niezbędną do zawarcia umowy", podczas gdy wnioskodawca wyraźnie wskazał w treści wniosku, że "lokal w proponowanym nowym rozkładzie zostanie dostosowany do norm sanepidowskich", a projekt uzyskał pozytywną opinię rzeczoznawcy. Urząd Miasta C. wyraził zgodę na zmianę sposobu użytkowania oraz wspólnota mieszkaniowa w budynku wyraża zgodę na działalność gastronomiczną i sprzedaż alkoholu w lokalu, co zostało pominięte przez oceniających oraz co w konsekwencji spowodowało wykluczenie przedsięwzięcia MSP z dalszej oceny i tym samym poskutkowało brakiem możliwości finansowania tegoż środkami planu rozwojowego. Odnosząc się do powyższego wniosku operator w piśmie z 4 listopada 2024 r. podtrzymał swoje stanowisko nie znajdując podstaw do jego zmian. Podkreślił, że obowiązek posiadania (nie załączenia) dokumentacji na dzień złożenia wniosku o wsparcie dotyczy przede wszystkim pozwolenia na budowę. W odniesieniu do innych dokumentów, pozwoleń lub zgłoszeń, które można pozyskać w krótkim czasie i które co do zasady pozyskuje się bezpośrednio przed rozpoczęciem realizacji inwestycji, dla uzyskania pozytywnej oceny wniosku o wsparcie koniecznym jest, aby wnioskodawca zadeklarował we wniosku fakt wystąpienia o te dokumenty i gotowości ich przedłożenia wraz z dokumentacją niezbędną do zawarcia umowy. W tym zakresie powołał się na wskazany we wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy komunikat PARP z 30 września 2024 r. WSA w Gliwicach, po rozpoznaniu skargi wnioskodawcy stwierdził, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez ARR SA. Odnosząc się do wniosku operatora o odrzucenie skargi Sąd stwierdził, że błędna jest przyjęta przez operatora dychotomia podziału na przedsięwzięcia i przedsięwzięcia MŚP. Legalna definicja przedsięwzięcia zawarta jest w art. 14la pkt 8 ustawy z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju (t.j. Dz. U. z 2025 r. poz. 198 – dalej zwana ustawą o polityce rozwoju) i oznacza element inwestycji realizowany przez ostatecznego odbiorcę wsparcia, zmierzający do osiągnięcia założonego celu inwestycji. Z kolei art. 14 la pkt 6 ustawy o polityce rozwoju definiuje ostatecznego odbiorcę wsparcia jako podmiot realizujący przedsięwzięcie. Sąd zwrócił uwagę, że postępowanie dotyczy inwestycji A1.2.1. Inwestycje dla przedsiębiorstw w produkty, usługi i kompetencje pracowników oraz kadry związane z dywersyfikacją działalności w ramach KPO. Celem tej inwestycji jest wsparcie działań inwestycyjnych realizowanych przez mikroprzedsiębiorców, małych lub średnich, prowadzących działalność w sektorze HoReCa, turystyka, kultura, którzy chcą zmienić lub unowocześnić profil swojej działalności. Zatem każdy przedsiębiorca podejmujący działania zmierzające do dywersyfikacji swojej działalności w oparciu o środki z KPO jest ostatecznym odbiorcą wsparcia, gdyż realizuje przedsięwzięcie, które w oczywisty sposób zmierza do realizacji celu całej inwestycji jakim jest poprawa jakości całej branży hotelarskiej, gastronomicznej i turystycznej. Zatem każda z sukcesem przeprowadzona modernizacja działalności jednego przedsiębiorcy wsparta pomocą publiczną udzieloną w oparciu o obiektywne przesłanki zmierza do osiągniecia tego celu. Z wywodów operatora wynika natomiast, że ostatecznym odbiorcą wsparcia jest on sam - wybrany w tym celu przez PARP. Działając w tym charakterze ma on umocowanie do udzielania pomocy publicznej innym podmiotom – mikroprzedsiębiorcom oraz małym i średnim przedsiębiorcom, jednak to postępowanie w ogóle nie podlega sądowej kontroli. Taki sposób interpretacji przepisu rażąco zawężałby zakres zastosowania art. 14Iza-art.14lzf ustawy o polityce rozwoju i pozbawiałby w istocie podmiotu prawa do sądu. Sąd zwrócił uwagę, że przepisy ustawy o polityce rozwoju nie zawierają osobnej definicji pojęcia przedsięwzięcia MŚP, a niewątpliwym jest, że to właśnie tym podmiotom, tj. małym i średnim przedsiębiorcom – dedykowana jest cała inwestycja. Dodał także, że odpowiedzialność za realizację przedsięwzięcia spoczywa na poszczególnych przedsiębiorcach, a nie na operatorze jedynie dokonującym redystrybucji środków. Zatem tym bardziej zasadna jest interpretacja wątpliwości ustawowych na rzecz prawa do sądu oraz jednolitej procedury. Dokonując oceny legalności zaskarżonej czynności – ceny projektu Sąd stwierdził, że istota sporu w niniejszej sprawie sprowadza się do spełnienia przez wnioskodawcę kryterium A.4 polegającego na posiadaniu praw i pozwoleń niezbędnych do realizacji przedsięwzięcia MŚP. Kryterium to jest spełnione gdy wnioskodawca posiada 1) dokumentację oraz prawa i pozwolenia niezbędne do realizacji przedsięwzięcia MŚP; 2) prawa i pozwolenia niezbędne do utrzymania produktów przedsięwzięcia MŚP (jeśli dotyczy). Dokumenty należy załączyć do wniosku. W przypadku, gdy do realizacji przedsięwzięcia MŚP nie są wymagane prawa i pozwolenia, wnioskodawca powinien uzasadnić tę okoliczność lub wskazać podstawę prawną. Możliwe są dwie oceny "kryterium spełnione/niespełnione", przy czym w razie braku spełnienia kryterium cały wniosek nie zostanie dopuszczony. Oceniający, a w ślad za nimi ARR, ograniczyli się w swojej ocenie jedynie do stwierdzenia o braku wymaganych zezwoleń z uwagi na specyfikę zadania. Tymczasem skarżący informacje w tym zakresie zamieścił w załącznikach do wniosku stanowiących jego integralną część. I tak w załączniku zatytułowanym "szczegółowe uzasadnienia kosztów oraz metody szacowania" pod pozycją 3) roboty budowlane wskazał, że lokal w proponowanym kształcie zostanie dostosowany do norm sanepidowskich, projekt uzyskał pozytywną opinię rzeczoznawcy, Prezydent Miasta C. wyraził zgodę na zmianę sposobu użytkowania a wspólnota mieszkaniowa w budynku zgodziła się na działalność gastronomiczną i sprzedaż alkoholu w lokalu. Oceniający wniosek i operator w ogóle nie odnieśli się do tej kwestii; mimo, że dotyczyła kwestii braku zgody właściwej inspekcji sanitarnej na rozpoczęcie działalności. Należy zwrócić uwagę, że przedmiotem dofinansowania były czynności o charakterze remontowym i adaptacyjnym. Zarazem ostatecznym celem skarżącego było otwarcie i prowadzenie restauracji. W tym kontekście zauważyć należy, że skarżący będzie musiał dla prowadzonej działalności, zgodnie z art. 63 ust. 1 ustawy z dnia 25 sierpnia 2006 r. o bezpieczeństwie żywności i żywienia (tj. Dz. U. z 2023 r. poz. 1448, dalej zwanej ustawą o bezpieczeństwie żywności), uzyskać zatwierdzenie zakładu przez właściwą inspekcję sanitarną i wpis do stosownego rejestru. Z drugiej strony art. 64 ust. 1 tej ustawy zobowiązuje podmioty działające na rynku spożywczym (...) do złożenia wniosku o zatwierdzenie zakładu i o wpis do rejestru zakładów co najmniej na 14 dni przed dniem rozpoczęcia planowanej działalności. Oznacza to, że w chwili składania wniosku skarżący nie musiał mieć pozwolenia, a ponadto nie upłynął termin do wstąpienia o nie. Z drugiej strony brak jego udzielenia uniemożliwiłby realizację celu inwestycji, a tym samym pozbawiłby celowości dofinansowanie przez organ projektu. WSA w Gliwicach stwierdził, że ważną kwestią, której operator nie wyjaśnił i pominął jest to czy wymagane pozwolenie ze strony inspekcji sanitarnej jest pozwoleniem niezbędnym do realizacji przedsięwzięcia MŚP czy do utrzymania jego produktu. Nie określił także wzajemnej relacji między obowiązkiem określonym art. 64 ust. 1 ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia i terminem jego wykonania (14 dni przed planowanym otwarciem lokalu) a treścią kryterium finansowania A.4. W szczególności nie wyjaśnił czy ocena posiadania pozwolenia dotyczy chwili przyznania dofinansowania, czy zawarcia umowy oraz czy fakt ubiegania się o dofinansowanie nie obliguje do wcześniejszego złożenia wniosku i uzyskania pozwolenia niezależnie od wymogów ustawowych. Z treści kryterium finansowania A.4.nie wynikało jasno w jaki sposób należało spełnić kryterium posiadania pozwolenia, ani w jaki sposób zweryfikować informacje w tym zakresie podane przez wnioskodawcę, jak to było w wypadku skarżącego. Skarżący złożył deklarację wypełnienia norm sanitarnych, a tym samym zatwierdzenia planu oraz zadeklarował uzyskanie potrzebnych w tym celu zezwoleń od prezydenta miasta i wspólnoty mieszkaniowej. Podkreślić należy, że deklaracja skarżącego nie jest, co sam przyznał w treści skargi, wiążąca w sprawie, ale organ powinien się do niej odnieść i przeprowadzić stosowne postępowanie wyjaśniające. Obliguje go do tego § 7 ust. 6 regulaminu stanowiący, ze prawdziwość oświadczeń i danych zawartych we wniosku może zostać zweryfikowana w trakcie oceny, jak również przed i po zawarciu umowy. Należy zauważyć, że pomimo użycie czasownika "może być" zasadny jest wniosek, że aby ocena była przeprowadzona w sposób przejrzysty, racjonalny i bezstronny, do czego obliguje organ art. 14Iza ust. 1 ustawy o polityce rozwoju takie postępowanie w razie wystąpienia po stronie organu wątpliwości winno być obligatoryjne, a odmowa dofinansowania bez postępowania sprawdzającego winna odnosić się do sytuacji wyjątkowych gdy brak spełnienia kryterium ma charakter oczywisty. Należy nadto zauważyć, że sposób oceny wypełnienia kryterium formalnego A4 nie był czytelny i jasny. Świadczy o tym wydanie po złożeniu wniosku w sprawie przez wnioskodawcę komunikatu PARP z 30 września 2024 r. W komunikacie tym PARP stwierdziła, że: -warunkiem zawarcia umowy jest samo posiadanie pozwoleń, nie załączenie do wniosku dokumentów zawierających te pozwolenia; -obowiązek posiadania (ale nie załączenia) dokumentacji na dzień złożenia wniosku, dotyczy przede wszystkim pozwolenia na budowę; -w odniesieniu do innych dokumentów, pozwoleń lub zgłoszeń, które można uzyskać w krótkim czasie i które co do zasady pozyskuje się bezpośrednio przed rozpoczęciem realizacji inwestycji, dla uzyskania pozytywnej oceny wniosku o wsparcie wystarczy, że wnioskodawca zadeklaruje we wniosku, że wystąpił o te dokumenty i że będzie gotowy je przedłożyć wraz z dokumentacją niezbędną do zawarcia umowy. Ten komunikat został przez ARR SA zinterpretowany w ten sposób, że wnioskodawca ma obowiązek złożenia deklaracji wystąpienia o wymagane dokumenty. Na tej podstawie uznał, że wnioskodawca takiej deklaracji nie złożył. Należy jednak zauważyć, że w chwili zgłaszania wniosku skarżący nie znał tej interpretacji. Komunikat PARP został wydany po złożeniu wniosku i nie stanowił części regulaminu. Został wydany w celu wyjaśnienia wątpliwości interpretacyjnych związanych z treścią regulaminu. Jego wydanie po złożeniu wniosku przez wnioskodawcę też stawiało wnioskodawcę w gorszej sytuacji w stosunku do tych, którzy z jego treścią mogli się zapoznać. WSA w Gliwicach stanął na stanowisku, że jeżeli wnioskodawca zadeklarował "dostosowanie" lokalu do "norm sanepidowskich" w załączniku do wniosku złożonym w dacie jego złożenia i stanowił on jego integralną część to ARR SA powinna była ocenić czy taka deklaracja może stanowić podstawę przyznania mu dofinansowania, czego jednak zaniechał. Końcowo Sąd I instancji stwierdził, że ocena złożonego wniosku nie może sprowadzać się do prostego porównania sformułowań wniosku z zapisami regulaminu. Powinna być szersza i brać pod uwagę także zapisy wynikające z załącznika wniosku o dofinansowanie, by następnie mogła podlegać wyjaśnieniu z wnioskodawcą. Skoro skarżący stosowne wyjaśnienia, co do kwestii braku – na chwilę składania wniosku – zgody inspekcji sanitarnej w załączniku do wniosku wyartykułował, a organ na żadnym etapie postępowania nie odniósł się do tej kwestii, całą ocenę opierając ściśle jedynie na treści stosownej rubryki w tabeli formularza wniosku to nie można uznać by dokonana ocena była przejrzysta, racjonalna, bezstronną. Skargę kasacyjną od wyroku WSA w Gliwicach wniósł operator, zaskarżając wyrok w całości. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucił: na podstawie art. 174 pkt 2 P.p.s.a.: naruszenie przepisów postępowania 1) naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy, tj. art. 183 § 2 pkt 1 w zw. z art. 3 § 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 2002 r. P.p.s.a. poprzez niewłaściwe przyjęcie, że sąd administracyjny jest właściwy do rozpatrywania przedmiotowej skargi z uwagi na istnienie przepisów ustaw szczególnych przewidujących sądową kontrolę, podczas gdy brak takowych przepisów szczególnych, co skutkuje nieważnością postępowania, 2) naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy, tj. art. 183 § 2 pkt 1 w zw. z art. 58 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 2002 r. P.p.s.a. poprzez brak jego zastosowania i nieodrzucenie skargi z uwagi na niewłaściwość sądu co skutkuje nieważnością postępowania, 3) naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy, tj. art. 30c ust. 3 pkt 1 ustawy z 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju poprzez wydanie orzeczenia co do istotny sprawy w sprawie, w której sąd administracyjny nie był właściwy do jej rozpatrywania, na podstawie art. 174 pkt 1 P.p.s.a: 1) naruszenie art. 14lzf ustawy z 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju poprzez błędne jego zastosowanie i niezasadne uznanie, że skarżący był podmiotem wnioskującym o objęcie przedsięwzięcia wsparciem, a co za tym idzie uprawnionym do złożenia skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego, 2) naruszenie prawa materialnego tj. art. 14lza ustawy z 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju poprzez jego błędną wykładnię i uznanie, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo, podczas gdy skarżąca kasacyjnie dokonała prawidłowej oceny wniosku i zastosowała wszystkie merytoryczne kryteria oceny wniosków określone w Regulaminie wyboru przedsięwzięć MŚP i kryteriach wyboru przedsięwzięć MŚP, 3) naruszenie art. 14zlc ustawy z 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju poprzez w zw. z § 7 ust. 1-3 Regulaminu wyboru przedsięwzięć MŚP poprzez jego błędną wykładnię i uznanie, że skarżąca kasacyjnie dokonała oceny projektu w sposób naruszający prawo, podczas gdy skarżąca kasacyjnie oceniła złożony wniosek zgodnie z treścią obowiązującego Regulaminu i uprawniona była do jego negatywnej oceny. Na tej podstawie skarżący kasacyjnie operator wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku o odrzucenie skargi na podstawie art. 189 P.p.s.a., alternatywnie o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie skargi do ponownego rozpoznania WSA w Gliwicach. Oprócz tego skarżący kasacyjnie wniósł o zasądzenie na swoją rzecz kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podkreślono, że skarga przysługuje wyłącznie wtedy, gdy wniosek o wsparcie był składany w ramach procedury określonej w art. 14lza-14lzf ustawy o polityce rozwoju. W ramach realizacji delegacji ustawowej z art. 14lc ust. 4 ustawy o polityce rozwoju wydane zostało rozporządzenie Ministra Funduszy i Polityki Regionalnej z dnia 23 kwietnia 2024 r. w sprawie udzielania pomocy de minimis na dywersyfikację działalności mikroprzedsiębiorców, małych lub średnich przedsiębiorców w ramach Krajowego Planu Odbudowy i Zwiększania Odporności (Dz. U. poz. 687 – dalej zwane rozporządzeniem w sprawie pomocy) zawarta została definicja Przedsięwzięcia MŚP. Tak więc na gruncie rozpatrywanych regulacji mamy do czynienia z dwoma rodzajami przedsięwzięć, tj. przedsięwzięciem w rozumieniu ustawowym i przedsięwzięciem MŚP. Wyboru ostatecznego odbiorcy, w rozumieniu ustawowym, dokonuje PARP, ten zaś udziela pomocy przedsiębiorcom, realizującym przedsięwzięcia MŚP, w trybie określonym w rozporządzeniu wykonawczym, w § 9-11 tego aktu. Tak więc całość projektu realizowana jest etapowo. W pierwszym etapie PARP dokonuje wyboru operatorów – ostatecznych odbiorców pomocy, na zasadach określonych w art. 14lza-14lzf ustawy o polityce rozwoju. W drugim zaś etapie operator dokonuje rozdzielania wsparcia, co zostało wyraźnie określone w rozporządzeniu Ministra Funduszy i Polityki Regionalnej z 12 maja 2023 r. (Dz. U. z 2023 r., poz. 932, dalej zwanego rozporządzeniem o pomocy PARP). Rozwiązania tego rodzaju znalazły odzwierciedlenie również w regulaminie. W związku z powyższym skarżący kasacyjnie stwierdził, że cała procedura określona w art. 14lza-art.14lzf ustawy o polityce rozwoju została zrealizowana poprzez wybór operatorów. Wnioskodawca w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniósł o jej oddalenie i zasądzenie na swoją rzecz kosztów postępowania. W jego ocenie strona wnioskująca o przyznanie wsparcia nie może zostać pozbawiona prawa do Sądu, czy to w sposób dorozumiany, czy też na mocy aktu podustawowego. Minister Funduszy i Polityki Regionalnej nie ma bowiem kompetencji do pozbawiania strony prawa do sądu, gwarantowanego konstytucyjnie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 183 § 1 P.p.s.a. (ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 z późn. zm.) Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod uwagę nieważność postępowania, w rozumieniu art. 183 § 2 P.p.s.a., który określa enumeratywnie przypadki, w których ona zachodzi. Związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego granicami skargi kasacyjnej polega na tym, że jest on władny badać naruszenie jedynie tych przepisów, które zostały wyraźnie wskazane przez stronę skarżącą i nie może we własnym zakresie konkretyzować zarzutów skargi kasacyjnej, uściślać ich ani w inny sposób korygować. W odniesieniu do zarzutów dotyczących naruszenia przepisów prawa materialnego, w postaci dopuszczenia się błędu wykładni, nadmienić należy, że na autorze skargi kasacyjnej ciąży obowiązek wskazania konkretnych przepisów prawa materialnego, które jego zdaniem zostały przez sąd naruszone zaskarżanym orzeczeniem, a także podania na czym polegała ich błędna wykładnia (art. 174 pkt 1 P.p.s.a.). Innymi słowy skarżący kasacyjnie, formułując tego rodzaju zarzut, nie może się jedynie ograniczyć do wskazania przepisu, który został według niego błędnie zinterpretowany, ale winien również podać na czym ten błąd polegał. Najpełniejszą formą wskazania błędnego rozumienia przez sąd konkretnego przepisu jest podanie, jak dany przepis winien być prawidłowo wykładany. Tak samo w przypadku zarzucenia naruszenia prawa materialnego, poprzez jego błędne zastosowanie, zarzut skargi kasacyjnej dotyczący tego rodzaju winien zawierać jednoznaczne stwierdzenie na czym miał polegać w konkretnym przypadku błąd subsumpcji. Zarzut niewłaściwego zastosowania prawa materialnego, w formie pozytywnej, wiąże się z zarzuceniem zastosowania normy prawnej, która nie powinna być w danej sprawie zastosowana, zaś w formie negatywnej, z zarzuceniem niezastosowania normy prawnej, która w ocenie wnoszącego skargę kasacyjną powinna być zastosowana w sprawie ze względu na ustalenia jej stanu faktycznego (zob. np. wyrok NSA z 14 czerwca 2017 r., II GSK 2735/15 - dost. w CBOiS - orzeczenia.nsa.gov.pl). W przypadku zarzutów dotyczących naruszenia przepisów postępowania, podkreślić należy, że prawidłowo sformułowany zarzut tego typu winien wskazywać konkretne regulacje procesowe, którym uchybił sąd I instancji, a także to, że naruszenie tego rodzaju regulacji mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Skarżący kasacyjnie nie może więc ograniczyć się tylko do wskazania, że do naruszenia określonych przepisów faktycznie doszło, ale musi wykazać, co najmniej potencjalny, związek przyczynowy pomiędzy tym naruszeniem, a wynikiem sprawy, tj. treścią zapadłego orzeczenia. W niniejszym przypadku skarżąca kasacyjnie ARR SA sformułowała przeciwko zaskarżonemu wyrokowi WSA w Gliwicach po trzy zarzuty oparte zarówno na podstawach z art. 174 pkt 1, jak i art. 174 pkt 2 P.p.s.a. Odnosząc się w pierwszej kolejności do zarzutów procesowych, które są najdalej idące, jako że opierają się na twierdzeniu odnośnie niedopuszczalności drogi sądowej, tj. braku kognicji sądu administracyjnego w niniejszej sprawie, zauważyć należy, że wszystkie trzy spośród nich mają komplementarny charakter, albowiem skarżąca kasacyjnie podnosi w nich kwestię braku, w jej ocenie, drogi sądowej w niniejszej sprawie wskazując, w dwóch przypadkach (zarzuty nr 1) i nr 2)), że merytoryczne rozpoznanie skargi przez WSA w Gliwicach należy rozpatrywać w kategoriach nieważności postępowania, o której mowa w art. 183 § 2 pkt 1 P.p.s.a. Skarga ta winna być bowiem zdaniem skarżącej kasacyjnie odrzucona, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 P.p.s.a. Na tych samych stwierdzeniach oparty został również trzeci z procesowych zarzutów skargi kasacyjnej, w którym jako naruszony wymieniono art. 30c ust. 3 pkt 1 ustawy o polityce rozwoju. Choć w tym wypadku nie wymieniono jako prawnej podstawy zarzutu art. 183 § 2 pkt 1 P.p.s.a. to jednak nie stoi to na przeszkodzie łącznemu odniesieniu się do wszystkich zarzutów, opartych na podstawie z art. 174 pkt 2 P.p.s.a., gdyż także poprzez ten zarzut autor skargi kasacyjnej zarzucił Sądowi I instancji wydanie orzeczenia co do istoty sprawy, w sytuacji w której w ogóle nie był on właściwy do rozpoznawania skargi wnioskodawcy. Jak to już wyżej zasygnalizowano, niezależnie od związania granicami skargi kasacyjnej, Naczelny Sąd Administracyjny, z urzędu bierze pod uwagę nieważność postępowania, która w myśl art. 183 § 2 pkt 1 P.p.s.a. ma miejsce w sytuacji, w której droga sądowa była niedopuszczalna. W niniejszym przypadku, w którym Sąd I instancji dokonał oceny legalności negatywnej oceny projektu wnioskodawcy występującego o dofinansowanie, z sytuacją tego rodzaju nie mamy jednak do czynienia. Wprawdzie uzasadnienie zaskarżonego wyroku, w kwestii dopuszczalności drogi sądowej i jej prawnych podstaw, wywodzonych z definicji ostatecznego odbiorcy (art. 14la pkt 6 ustawy o polityce rozwoju) czy samego celu pomocy jest błędne, niemniej jednak sam wyrok odpowiada prawu. Z tego więc względu Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 in fine P.p.s.a., z uwagi na ten aspekt, nie mógł uchylić zaskarżonego wyroku WSA w Gliwicach. I tak co do kognicji sądowej, brak której skarżąca kasacyjnie zaakcentowała w ramach swoich zarzutów procesowych, w pierwszej kolejności stwierdzić należy, że wbrew stanowisku Sądu I instancji nie można jej wywodzić z art. 3 § 3 P.p.s.a. w zw. z art. 14lza – art. 14lzf ustawy o polityce rozwoju, czy też legalnych definicji zawartych w przepisach ustawy o polityce rozwoju (w szczególności art. 14la pkt 6 i pkt 8 tego aktu), jak również innych przepisów tej ustawy. Zauważyć bowiem należy, że przepisy ustawy o polityce rozwoju, zgodnie z ich literalnym brzmieniem, mogą stanowić podstawę do przyjęcia kognicji sądowej, w zw. z art. 3 § 3 P.p.s.a., jedynie na tym etapie postępowania, który odnosi się do wyboru operatora przez jednostkę odpowiedzialną za realizację inwestycji, czy też jednostkę wspierającą. Do takich wniosków prowadzi zarówno wykładnia pojęcia przedsięwzięcia (o którym mowa w art. 14la pkt 8 ustawy o polityce rozwoju), jak również ostatecznego odbiorcy wsparcia (art. 14la pkt 6 ustawy o polityce rozwoju). Tryb udzielania wsparcia mikroprzedsiębiorcom, małym i średnim przedsiębiorcom na dywersyfikację działalności określony został w przepisach rozporządzenia w sprawie pomocy. To w tym akcie, wydanym na podstawie delegacji ustawowej zawartej z art. 14lc ust. 4 ustawy o polityce rozwoju (zawierającego upoważnienie dla właściwego ministra do określenia szczegółowego przeznaczenia, warunów i trybu udzielania tej pomocy, a także podmiotów jej udzielających), zdefiniowano nie tylko pojęcie przedsięwzięcia MŚP, ale również jednoznacznie stwierdzono, w § 4 tego rozporządzenia, że podmiotami udzielającymi pomocy są ostateczni odbiorcy wsparcia. Samo rozporządzenie nie wskazuje natomiast w sposób autonomiczny kogo należy rozumieć pod pojęciem ostatecznego odbiorcy, wobec tego odwołać się należy w tym zakresie do znaczenia tego terminu, funkcjonującego na gruncie ustawy o polityce rozwoju. W rozporządzeniu w sprawie pomocy określono również ramowo tryb, a także kryteria oceny wniosku przedsiębiorcy (§ 10 rozporządzenia). Szczegółowe zasady oceny wniosków oraz procedurę ich oceny zamieszczone zostały w regulaminie (§ 8 i § 9). To w tym regulaminie (którego nie można utożsamiać z regulaminem wymienionym w art. 14lzb ustawy o polityce rozwoju, albowiem w tym wypadku ustawodawca traktuje o regulaminie przyjętym przez instytucję odpowiedzialną, w rozumieniu tej ustawy - art. 5 tego aktu) określono zasady ponownej oceny przedsięwzięcia MŚP, realizowanej na wniosek wnoszony do operatora, od której nie przewidziano złożenia skargi do sądu administracyjnego. W myśl art. 3 § 3 P.p.s.a. sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach. Przyjęcie kognicji sadów administracyjnych, na podstawie tej regulacji wymaga oparcia się na pozytywnym przepisie ustawy szczególnej, który wyraźnie ją przewiduje. Nie można w tym zakresie opierać się na analogiach i domniemaniach jej istnienia. Z regulacji ustawy o polityce rozwoju oraz rozporządzenia o udzielaniu pomocy nie sposób jest wywieść istnienia podstawy prawnej do przyjęcia istnienia kognicji sądów administracyjnych, w sprawach dotyczących negatywnej oceny wniosków mikroprzedsiębiorców, a także małych i średnich przedsiębiorców, dokonywanych przez operatora. Braku tego rodzaju podstaw prawnych nie kwestionuje zresztą sam wnioskodawca, który w tym zakresie podnosi jedynie niekonstytucyjność przyjętych rozwiązań, skutkujących jego zdaniem pozbawieniem go prawa do Sądu. Z takim stanowiskiem nie można się jednak zgodzić, gdyż kognicji sądów administracyjnych, w zakresie kompetencji wywodzonych z przepisów szczególnych, nie sposób w tym wypadku wprost wyinterpretować z zasad konstytucyjnych, ani wywieść z rezultatów celowościowej wykładni przepisów ustawowych czy podustawowych, odnoszących się do konkretnych form wsparcia dedykowanych danej kategorii podmiotom uprawnionym. Podobnie istnienia kognicji sądowej nie można wywodzić z podnoszonej, między innymi w odpowiedzi wnioskodawcy na skargę kasacyjną ARR SA, niekonstytucyjności przepisów rozporządzenia w sprawie udzielania pomocy. Nawet bowiem uznanie ich sprzeczności z art. 45 ust. 1 Konstytucji nie może kreować samoistnej podstawy prawnej do przyjęcia kognicji sądów administracyjnych, z art. 3 § 3 P.p.s.a. Ta musi bowiem mieć postać pozytywnej regulacji rangi ustawowej. Tak więc za błędne uznać należy stanowisko Sądu I instancji, że przyjęty przez operatora sposób wykładni art. 14la pkt 6 ustawy o polityce rozwoju, definiującego ostatecznego odbiorcę, rażąco zawęziłby zakres zastosowania art. 14lza-art.14lzf tej ustawy. Podobne uwagi odnieść należy do definicji przedsięwzięcia. W tym względzie dodać również należy, że kwestionowana przez Sąd dychotomia podziału na przedsięwzięcia i przedsięwzięcia MŚP znajduje legalne uzasadnienia, w rozwiązaniach przyjętych w przepisach ustawy o polityce rozwoju oraz wydanego na podstawie zamieszczonej w niej delegacji rozporządzenia w sprawie udzielania pomocy. Pomijanie w tym wypadku, co czyni WSA w Gliwicach, całokształtu regulacji rozporządzenia o udzielaniu pomocy, wydanego na podstawie i w granicach delegacji ustawowej, zawartej w ustawie o polityce rozwoju, jest wyrazem wybiórczego stosowania prawa i jako takie nie zasługuje na akceptację. Niezależnie jednak od błędnej argumentacji Sądu I instancji, przytoczonej na okoliczność istnienia kognicji sądu administracyjnego w przedmiotowej sprawie stwierdzić należy, że jej podstawę stanowi nie art. 3 § 3 P.p.s.a., ale art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a., w myśl którego kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa (...). Przede wszystkim – jak wyjaśnił NSA w postanowieniu z 23 listopada 2022, I GSK 1673/22 – zauważyć należy, że "w odróżnieniu od wymienionych w art. 3 § 2 pkt 1 – 3 P.p.s.a. aktów stosowania prawa, te wymienione w art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a. obejmują czynności i akty podejmowane przez administrację na podstawie bezpośrednio działającej normy prawnej. W tym przypadku nie dochodzi do konkretyzacji uprawnienia bądź obowiązku w drodze decyzji, postanowienia czy nawet inaczej nazwanego aktu stosowania prawa, lecz do wykonania ustawy polegającego na realizacji sprecyzowanego w przepisach prawa uprawnienia lub obowiązku jednostki (zob. Z. Kmieciak, Glosa do uchwały NSA z 4 lutego 2008 r., sygn. akt I OPS 3/07, OSP 2008/5/51, tenże Glosa do wyroku WSA z 19 grudnia 2006 r., sygn. akt III SA/Gd 440/06, OSP 2007/10/115).". W postanowieniu tym wskazano także, że "Konstruowanie przez ustawodawcę różnorodnych form działania podmiotów funkcjonujących w sferze prawa publicznego mieści się niewątpliwie w ramach przysługującej ustawodawcy swobody kreowania systemu prawnego. Panująca współcześnie różnorodność prawnych form działania administracji zdecydowanie wykracza poza enumerację zawartą w poszczególnych punktach art. 3 § 2 P.p.s.a. Wskazany zabieg legislacyjny jest nie tylko dopuszczalny, ale i powszechnie stosowany także w innych państwach demokratycznych, w celu uelastycznienia coraz bardziej obciążonej administracji (zob. np. E. Schmidt-Assmann, Verwaltungsrechtliche Dogmatik. Eine Zwischenbilanz zu Entwicklung, Reform und künftigen Aufgaben, Tübingen 2013, s. 87).“. NSA wyjaśnił wówczas także, że "dopuszczalność drogi sądowej jako takiej nie zależy od tego, w jakiej formie administracja działa, lecz od tego czy mamy do czynienia ze sprawą indywidualną w sporze o prawo w rozumieniu art. 45 ust. 1 Konstytucji. Dopiero przesądzenie tej kwestii otwiera pole do rozważań na temat tego, czy ustawodawca zwykły to konstytucyjnie gwarantowane prawo zapewnił, a jeżeli tak, przed jakim sądem i w jakiego rodzaju procedurze. Nie jest przecież tak, że wszystkie spory z administracją rozpoznają sądy administracyjne, bo do tego potrzebny jest – w myśl art. 184 Konstytucji – wyraźny przepis ustawy. Co do tego z Sądem pierwszej instancji należy się zgodzić.". NSA wskazał dalej, że "pojęcie sprawy ma wprawdzie – jak przyjął Trybunał Konstytucyjny – na tle poszczególnych procedur znaczenie autonomiczne, jednak do jego elementów konstrukcyjnych należy to, że co najmniej jedną ze stron sporu jest podmiot prawa prywatnego (zob. wyrok TK z 9 czerwca 1998 r., sygn. akt K 28/97, OTK ZU Nr 4/1998, poz. 50, s. 300, wyrok TK wyrok z 10 maja 2000 r., sygn. akt K 21/99, OTK ZU Nr 4/2000, poz. 109, s. 30, wyrok TK z 10 lipca 2000 r., sygn. akt SK 12/99 – OTK 2000/5/143). W orzecznictwie Trybunału Konstytucyjnego akcentuje się to, że pojęcie to odnosić należy przede wszystkim do sporów prawnych wynikających ze stosunków prawa cywilnego, prawa administracyjnego czy karnego, a także wszelkich sporów o "prawa, których istnienie wynika z całokształtu obowiązujących regulacji prawa materialnego" (wyrok TK z 10 lipca 2000 r., sygn. akt SK 12/99 – OTK 2000/5/143). Spór w sprawie, o której mowa w art. 45 ust. 1 ustawy zasadniczej, obejmować może także ustalenie tego, czy strony są związane określonym stosunkiem prawnym, czy też nie.". Nie ulega wątpliwości, że spór w powyższym rozumieniu może zrodzić się w związku z oceną projektu dokonywaną przez ARR SA. Spór sądowy, o którym mowa w art. 45 ust. 1 Konstytucji może powstać na etapie oceny projektu. Wówczas mamy do czynienia z roszczeniem dotyczącym przyznania pomocy. Spór obejmuje zatem to, czy pomoc będzie przyznana czy też nie, a więc czy dojdzie do realizacji określonego projektu. Nie jest on przy tym realizowany w warunkach wolnego rynku przez strony w pełni dysponujące swobodą kontraktową. Zawarcie umowy następuje w wykonaniu zadań publicznych przez organ administracji publicznej, a jej przedmiotem jest wydatkowanie środków publicznych, nie zaś prywatnych. ARR SA traktować w tym przypadku należy jako organ administracji publicznej (w ujęciu funkcjonalnym) realizujący zadania publiczne. Działaniu ARR SA nie można przypisać waloru stosowania prawa, wieńczonego decyzją administracyjną. Polega ono natomiast na wykonywaniu prawa, bez dokonywania konkretyzacji normy prawa materialnego. Podjęta na podstawie bezpośrednio działającej normy prawnej czynność negatywnej oceny projektu i w konsekwencji zawarcia umowy stanowi zatem prawną formę działania administracji, poddaną kontroli sądu administracyjnego na podstawie art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a. Takim właśnie innym aktem z zakresu administracji publicznej jest wybór przez operatora przedsięwzięcia MŚP do objęcia wsparciem, którego udzielenie następuje przez podpisanie umowy. W tym bowiem wypadku operator występuje jako organ administracji publicznej, w znaczeniu funkcjonalnym, a wydane przez niego władcze rozstrzygnięcie, o charakterze zewnętrznym, dotyczy indywidualnych praw i obowiązków jednostki, w tym wypadku wnioskodawcy, ubiegającego się o przyznanie mu pomocy. Uprawnienie do otrzymania wsparcia w tym wypadku ma niewątpliwe publicznoprawny charakter i wynika z powszechnie obowiązujących przepisów prawa. Do tej kategorii zaliczyć bowiem należy całokształt regulacji nie tylko przepisów ustawy o polityce rozwoju czy rozporządzenia o udzielaniu pomocy, ale również Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/241 z dnia 12 lutego 2021 r. ustanawiającego Instrument na rzecz Odbudowy i Zwiększania Odporności (Dz. U. UE. L. z 2021 r. Nr 57, str. 17 z późn. zm.). W tym wypadku mamy do czynienia z dwuetapowością postępowania związanego z przyznaniem wsparcia dla mikroprzedsiębiorców, małych i średnich przedsiębiorców, na realizowane przez nich przedsięwzięcia MŚP. Pierwszy etap oparty jest o konstrukcje administracyjnoprawne, natomiast drugi etap to etap cywilnoprawny, związany z podpisaniem stosownej umowy. Tak więc, pomimo błędnej argumentacji Sądu I instancji w tym zakresie, przedmiotowa sprawa podlegała jego kognicji, na podstawie art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a. W związku z czym procesowe zarzuty skarżącej kasacyjnie ARR SA (operatora), wskazujące na jej brak nie mogły zostać uznane za zasadne. Analogicznie brak było podstaw do stwierdzenia z urzędu nieważności, z tego właśnie względu, postępowania przed WSA w Gliwicach. Przechodząc do zarzutów dotyczący naruszenia prawa materialnego również stwierdzić należy, że brak jest podstaw do ich uwzględnienia. W przypadku zarzutów z tej właśnie kategorii, oznaczonych w skardze kasacyjnej numerami 2) i 3) zarzucono WSA w Gliwicach dokonanie błędnej wykładni art. 14lza i art. 14lzc ustawy o polityce rozwoju. W obu przypadkach, wskazując na tego właśnie rodzaju postać naruszenia prawa materialnego (jedną z dwóch wymienionych w art. 174 pkt 1 P.p.s.a.), autor skargi kasacyjnej stwierdził, iż błąd wykładni Sądu I instancji polegał na uznaniu, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo, podczas gdy w rzeczywistości została ona w jego ocenie, zrealizowana prawidłowo. Mając na względzie taką postać obu przedstawionych powyżej zarzutów kasacyjnych stwierdzić należy, że zostały one w sposób wadliwy skonstruowane, w stopniu uniemożliwiającym merytoryczne odniesienie się do nich. Podnosząc bowiem wadliwą wykładnię wymienionych przepisów skarżąca kasacyjnie ARR SA w ogóle nie wskazała na czym ten błąd miałby polegać. Wadliwa wykładnia tymczasem to najogólniej rzecz ujmując błędne rozumienie przepisu. Tymczasem ARR SA powołując się na nie ograniczyła się jedynie do zaprzeczenia stanowisku Sądu I instancji odnośnie tego, że błędnie przeprowadziła ocenę projektu wnioskodawcy. W rzeczywistości więc odwołała się nie do wykładni, ale poprzez odniesienie się do konkretnych okoliczności niniejszej sprawy, podjęła próbę zakwestionowania prawidłowości zastosowania wskazanych przez siebie regulacji prawa materialnego. To zaś świadczy o wewnętrznej sprzeczności ocenianych zarzutów, dyskwalifikujących stanowisko i argumentację ich autora. Tak więc oba te zarzuty, z uwagi na ich nieprawidłowe skonstruowanie, uznać należało za nieskuteczne. Również nieprawidłowo sformułowany został zarzut dotyczący naruszenia prawa materialnego, oznaczony w skardze kasacyjnej numerem 1). W jego treści zakwestionowano prawidłowość zastosowania art. 14lzf ustawy o polityce rozwoju, w związku z uznaniem przez Sąd I instancji, że wnioskodawca był podmiotem uprawnionym do złożenia skargi, jako podmiot wnioskujący o objęcie jego przedsięwzięcia wsparciem. Ustosunkowując się do tego zarzutu stwierdzić należy, że po pierwsze wymieniany w zarzucie jako jego podstawa prawna art. 14lzf ustawy o polityce rozwoju reguluje kwestie stricte proceduralne, dotyczące zakresu zastosowania w sprawie przepisów K.p.a. i prawa do wniesienia skargi do sądu administracyjnego. Nie jest więc przepisem materialnoprawnym, do naruszenia którego to rodzaju regulacji autor skargi kasacyjnej się odwołuje. Niezależnie jednak od powyższego dodać także należy, że dążąc do podważenia stanowiska Sądu I instancji odnośnie uznania wnioskodawcy za podmiot wnioskujący o objęcie wsparciem, na gruncie ustawy o polityce rozwoju, w pierwszej kolejności należałoby doprowadzić do zakwestionowania prawidłowości wykładni odnoszących się do tej problematyki przepisów. Skarżąca kasacyjnie w przypadku tego rodzaju zarzutu w ogóle nie powołała się na ich naruszenie, ograniczając się do przytoczenia w ramach podstawy prawnej zarzutu jako naruszonego przepisu prawa procesowego, którego uchybienie miałoby nastąpić poprzez niewłaściwe jego zastosowanie. W związku z tym stwierdzić należy, że również omawiany zarzut, w tej właśnie postaci, nie mógł zostać uwzględniony. Mając więc na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 in fine P.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną jako niezasadną. Na podstawie art. 209, art. 204 pkt 2 P.p.s.a. oraz art. 207 § 1 w zw. z art. 205 § 2 P.p.s.a. oraz § 14 ust. 1 pkt 2 lit. b w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1935) oraz § 14 ust. 1 pkt 2 lit. a w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1964 z późn. zm.). Naczelny Sąd Administracyjny zasądził od skarżącej kasacyjnie ARR SA na rzecz wnioskodawcy kwotę 480 zł, tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Kwota ta obejmuje zwrot kosztów zastępstwa procesowego przez radcę prawnego (sporządzającego odpowiedź na skargę kasacyjną) i adwokata, reprezentującą wnioskodawcę na rozprawie.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI