I GSK 416/24

I GSK 416/24 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2025-07-10
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-03-15
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Bogdan Fischer
Grzegorz Dudar
Małgorzata Grzelak /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6532 Sprawy budżetowe jednostek samorządu terytorialnego
6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym)
Hasła tematyczne
Finanse publiczne
Sygn. powiązane
II SA/Rz 300/23 - Wyrok WSA w Rzeszowie z 2023-10-19
Skarżony organ
Prezydent Miasta
Treść wyniku
Uchylono zaskarżony wyrok i oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 1327
art. 13, art. 15 ust. 2a, 2h, 2j, art. 18a ust. 1 pkt 2
Ustawa z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie (t.j.)
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Grzelak (spr.) Sędzia NSA Bogdan Fischer Sędzia del. WSA Grzegorz Dudar po rozpoznaniu w dniu 10 lipca 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Prezydenta Miasta Mielec od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 19 października 2023 r. sygn. akt II SA/Rz 300/23 w sprawie ze skargi A. w M. na zarządzenie Prezydenta Miasta Mielec z dnia 30 grudnia 2022 r. nr 1648/2022 w przedmiocie niedokonania wyboru oferty na realizację zadania publicznego 1. uchyla zaskarżony wyrok; 2. oddala skargę.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie wyrokiem z 19 października 2023 r., sygn. akt II SA/Rz 300/23, na podstawie art. 146 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (obecnie: tekst jedn. Dz. U. z 2024 r. poz. 935; dalej: p.p.s.a.) w sprawie ze skargi A. w M. (dalej: strona skarżąca) na zarządzenie Prezydenta Miasta Mielec z 30 grudnia 2022 r. w przedmiocie niedokonania wyboru oferty na realizację zadania publicznego uchylił zaskarżone zarządzenie (punkt pierwszy wyroku), zasądził od Prezydenta Miasta Mielec na rzecz strony skarżącej 697 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego (punkt drugi wyroku) i zarządził zwrot od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie na rzecz strony skarżącej 100 zł tytułem nadpłaconego wpisu sądowego (punkt trzeci wyroku).
Według Sądu I instancji w przepisach ustawy z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r. poz. 1327; dalej: ustawa o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie) nie przewidziano możliwości zakończenia konkursu poprzez niedokonanie wyboru oferty, która spełnia wymogi z art. 13 ust. 2 ww. ustawy. Do niedokonania wyboru żadnej z ofert może dojść jedynie w sytuacji unieważnienia konkursu, jeżeli zachodzą podstawy wskazane w art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie, co w tej sprawie nie miało miejsca. W niniejszej sprawie natomiast, co nie jest kwestionowane, oferta złożona przez stronę skarżącą spełniała wymogi z art. 13 ust. 2 ustawy o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie i została wybrana do dofinansowania, co zostało udokumentowane w protokole z posiedzenia Komisji Konkursowej z [...] grudnia 2022 r. Nie zachodziły więc podstawy do zakończenia konkursu poprzez wydanie zarządzenia o niedokonaniu wyboru oferty. Przepisy prawa, regulujące sposób rozstrzygnięcia konkursu otwartego, tj. art. 15 ust. 2g, ust. 2h, ust. 2i orz art. 18a ust. 1 ustawy o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie nie dają podstaw prawnych do podjęcia tego rodzaju rozstrzygnięcia, które jest przedmiotem skargi. Według Sądu I instancji należało więc stwierdzić, że zaskarżone rozstrzygnięcie zostało podjęte bez podstawy prawnej. W sytuacji zaistniałej w niniejszej sprawie, wobec złożenia przez stronę skarżącą oferty zakwalifikowanej do dofinansowania postępowanie konkursowe powinno było zakończyć się ogłoszeniem wyników konkursu stosownie do art. 15 ust. 2h ustawy o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie.
Treść uzasadnienia tego wyroku oraz innych przywołanych w niniejszym orzeczeniu dostępna jest w serwisie internetowym CBOSA (orzeczenia.nsa.gov.pl).
W skardze kasacyjnej Prezydent Miasta Mielec zaskarżonemu wyrokowi, na podstawie art. 174 pkt 1 p.p.s.a., zarzucił naruszenie prawa materialnego, tj.:
1) art. 15 ust. 2a ustawy z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie (Dz.U z 2023 r., poz. 571) przez błędną jego wykładnię polegającą na przyjęciu, że zadaniem komisji konkursowej jest w ogłoszonym otwartym konkursie ofert zakwalifikowanie oferty do przyznania dofinansowania, w sytuacji, gdy z art. 15 ust. 2a ww. aktu prawnego wynika, że organ administracji publicznej ogłaszający otwarty konkurs ofert powołuje komisję konkursową w celu opiniowania złożonych ofert, co oznacza, że uprawnienie komisji konkursowej dotyczy tylko i wyłącznie opiniowania złożonych ofert i żadne inne uprawnienie nie może być tej komisji nadane, tak jak uczynił to WSA w Rzeszowie;
2) art. 13, art. 15 ust. 2h w zw. z art. 18a ust. 1 pkt 2 ustawy o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie przez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że niedokonanie wyboru oferty może dojść jedynie w sytuacji unieważnienia konkursu, jeżeli zachodzą podstawy wskazane w art. 18a ust. 1 pkt 2 ww. ustawy (WSA wskazuje, że jest to przepis art. 18 ust. 1 pkt 2), gdy tymczasem niedokonanie wyboru oferty oraz unieważnienie postępowania nie są równoważne i każde z tych rozstrzygnięć ma niezależny byt prawny, kształtując możliwość zakończenia postępowania konkursowego, a mianowicie poprzez niedokonanie wyboru oferty, unieważnienie konkursu względnie wybranie konkretnej oferty.
Na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a zarzucono naruszenie przepisów postępowania, tj.:
← art. 141 § 4 p.p.s.a poprzez obrazę przepisów prawa procesowego mogącego mieć istotny wpływ na treść wydanego wyroku poprzez: brak prawno-relewantnej argumentacji Sądu meriti bez przedstawienia motywów w uzasadnieniu skarżonego wyroku, dlaczego organ nie miał rzeczywistego zamiaru wsparcia realizacji zadania publicznego podmiotowi wyłonionemu w wyniku postępowania konkursowego w sytuacji, gdy organ ogłaszając otwarty konkurs ofert zamierzał udzielić wsparcia realizacji zadania publicznego, zaś argumentacja WSA w tym zakresie dotyczy podstaw ogłoszenia otwartego konkursu ofert ale nie w zakresie rzeczywistego zamiaru wsparcia realizacji zadania publicznego, ale rzeczywistego zamiaru powierzenia realizacji zadania publicznego podmiotowi wyłonionemu w wyniku postępowania konkursowego i w tym zakresie WSA przedstawił stan sprawy niezgodnie ze stanem rzeczywistym.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej przedstawiono argumenty na poparcie postawionych zarzutów.
Mając na uwadze powyższe Prezydent Miasta Mielec, na podstawie art. 188 p.p.s.a., wniósł o uchylenie w całości zaskarżonego wyroku i oddalenie skargi. Jednocześnie, na podstawie art. 176 § 2 p.p.s.a, oświadczył, że zrzeka się rozprawy.
Strona skarżąca nie skorzystała z prawa wniesienia odpowiedzi na skargę kasacyjną.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna zasługuje na uwzględnienie.
NSA podzielił, jako trafne, zarzuty naruszenia prawa materialnego sformułowane w punktach 1 i 2 petitum wniesionego środka prawnego.
Należy zgodzić się ze skarżącym kasacyjnie organem, że z treści art. 15 ust. 2a ustawy z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie wynika jednoznacznie, że uprawnienie komisji konkursowej dotyczy tylko i wyłącznie opiniowania złożonych ofert i żadne inne uprawnienie nie może zostać przypisane takiej komisji konkursowej. Przepis ten bowiem stanowi: organ administracji publicznej ogłaszający otwarty konkurs ofert powołuje komisję konkursową w celu opiniowania złożonych ofert. Błędnie zatem WSA w Rzeszowie wyłożył ten przepis uznając, że zadaniem komisji konkursowej jest w ogłoszonym otwartym konkursie ofert zakwalifikowanie oferty do przyznania dofinansowania, podczas gdy uprawnienie komisji konkursowej dotyczy tylko i wyłącznie opiniowania złożonych ofert i żadne inne uprawnienie nie może być tej komisji nadane.
Z kolei dokonując wykładni art. 13, art. 15 ust. 2h w związku z art. 18a ust. 1 pkt 2 ustawy o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie Sąd I instancji niedostatecznie rozważył skutki wyroku TK w sprawie sygn. akt SK 12/20 i uzasadnienie prawne tego judykatu z 15 grudnia 2000 r. opublikowane w Dzienniku Ustaw z 2020 r., poz. 2299. Trybunał Konstytucyjny wskazał, że jego ocenie wszczęcie, przeprowadzenie oraz rozstrzygnięcie otwartego konkursu ofert na realizację zadania publicznego, o którym mowa w art. 13 ustawy o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie, niewątpliwie stanowi przejaw władczego działania organów administracji publicznej. Trybunał Konstytucyjny wyraźnie wskazał, że są trzy sposoby zakończenia postępowania konkursowego prowadzonego w trybie przepisów ustawy o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie: wybranie konkretnej oferty, niedokonanie wyboru, unieważnienie konkursu. Należy zauważyć, że z drogi sądowej, z powołaniem się na ten wyrok, skorzystała strona skarżąca, wnosząc skargę do WSA na rozstrzygnięcie (zarządzenie) organu polegające na niedokonaniu wyboru oferty w ramach przeprowadzonego otwartego konkursu ofert na realizację zadania publicznego, co słusznie nie budziło żadnych wątpliwości Sądu I instancji odnośnie do przysługującej stronie skarżącej drogi sądowej. Wszakże Trybunał Konstytucyjny jasno się wypowiedział, odnośnie do charakteru prawnego trzech wymienionych przez TK rozstrzygnięć otwartego konkursu ofert jednostronnie kształtujących sytuację prawną oferentów otwierając uczestnikom możliwość kontroli rozstrzygnięć organów przez sąd administracyjny (art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a.).
Jednakże jednocześnie, dokonując wykładni wzmiankowanych przepisów art. 13, art. 15 ust. 2h w zw. z art. 18a ust. 1 pkt 2 ustawy o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie, Sąd I instancji uznał, że wskazane wyżej rozstrzygnięcie organu (niedokonanie wyboru) zostało wydane bez podstawy prawnej ponieważ omawiana ustawa daje organowi możliwość wydania wyłącznie: rozstrzygnięcia w postaci unieważnienia konkursu (w przypadkach ściśle w ustawie przewidzianych) albo wybrania, co najmniej jednej oferty oraz odrzucenia tej, która nie została wybrana. Stanowisko to nie może być uznane za konsekwentne i spójne z wcześniejszymi wywodami Sądu I instancji.
Uzasadnienie dla wydania zaskarżonego zarządzenia nie budzi wątpliwości, co do jego prawidłowości na gruncie rozpatrywanego stanu faktycznego, jaki zaistniał w tej sprawie.
Odnosząc się natomiast do zarzutu kasacyjnego (oraz jego uzasadnienia) naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że nie można zgodzić się z twierdzeniem, iż Sąd I instancji przedstawił stan sprawy niezgodnie ze stanem rzeczywistym. To zbyt daleko idący wniosek wyprowadzony z fragmentu motywów zawartych na stronie 9 uzasadnienia zaskarżonego wyroku wskazujących, zdaniem WSA , na naruszenie art. 13 ust. 1 omawianej ustawy. I choć należy podzielić zastrzeżenia skarżącego kasacyjne organu, odnośnie do prawidłowości wniosków wyprowadzonych przez Sąd I instancji w tym aspekcie. Tym niemniej nie ulega wątpliwości, że podstawą uchylenia zaskarżonego zarządzenia był przepis art. 15 ust. 2h i ust. 2j ustawy o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie.
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 188 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.