I GSK 41/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Kolegium Regionalnej Izby Obrachunkowej w Warszawie od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który oddalił skargę na uchwałę Rady Gminy B. z dnia 24 czerwca 2021 r. w sprawie zmiany wieloletniej prognozy finansowej gminy. Podstawowym zarzutem było to, że sesja, podczas której podjęto uchwałę, została zwołana i prowadzona przez radnego, którego mandat wygasł z dniem 9 czerwca 2021 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał to naruszenie za nieistotne, biorąc pod uwagę, że informacja o wygaśnięciu mandatu została opublikowana po sesji, a także zachowano kworum i większość głosów. Naczelny Sąd Administracyjny uznał jednak, że zwołanie i prowadzenie sesji przez osobę nieuprawnioną stanowi istotne naruszenie prawa, które obliguje do stwierdzenia wydania uchwały z naruszeniem prawa. Sąd podkreślił, że wygaśnięcie mandatu następuje z mocy prawa, niezależnie od publikacji obwieszczenia. W związku z tym NSA uchylił zaskarżony wyrok i stwierdził, że uchwała została wydana z naruszeniem prawa, zasądzając jednocześnie koszty postępowania.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących zwoływania i prowadzenia sesji rady gminy przez osoby nieposiadające mandatu, a także skutków prawnych takich naruszeń.
Dotyczy specyficznej sytuacji wygaśnięcia mandatu radnego i podjęcia uchwały na sesji zwołanej przez tę osobę. Nie dotyczy aktów prawa miejscowego, dla których termin do stwierdzenia nieważności jest dłuższy.
Zagadnienia prawne (2)
Czy zwołanie i prowadzenie sesji rady gminy przez osobę, której mandat radnego wygasł, stanowi istotne naruszenie prawa skutkujące nieważnością podjętej uchwały?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, zwołanie i prowadzenie sesji rady gminy przez osobę, której mandat radnego wygasł, stanowi istotne naruszenie prawa, które obliguje sąd do stwierdzenia wydania uchwały z naruszeniem prawa.
Uzasadnienie
Wygaśnięcie mandatu radnego następuje z mocy prawa w dniu uprawomocnienia się wyroku. Osoba, której mandat wygasł, nie jest uprawniona do zwoływania, otwierania ani prowadzenia sesji rady gminy. Podjęcie uchwały na takiej sesji narusza przepisy ustawy o samorządzie gminnym i uzasadnia stwierdzenie jej wydania z naruszeniem prawa, nawet jeśli uchwała nie jest aktem prawa miejscowego i upłynął rok od jej podjęcia.
Czy uchwała podjęta na sesji zwołanej przez osobę nieuprawnioną, która nie jest aktem prawa miejscowego i której rok od podjęcia upłynął, może zostać uznana za wydaną z naruszeniem prawa?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, w takiej sytuacji sąd administracyjny jest zobowiązany orzec o niezgodności uchwały z prawem.
Uzasadnienie
Zgodnie z art. 94 ust. 2 ustawy o samorządzie gminnym, w przypadku stwierdzenia przesłanek do stwierdzenia nieważności uchwały, która nie jest aktem prawa miejscowego i od której podjęcia upłynął rok, sąd administracyjny orzeka o jej wydaniu z naruszeniem prawa. Orzeczenie to wywołuje skutki na przyszłość (ex nunc).
Przepisy (14)
Główne
u.s.g. art. 91 § 1
Ustawa o samorządzie gminnym
Uchwała lub zarządzenie organu gminy sprzeczne z prawem są nieważne.
u.s.g. art. 19 § 2
Ustawa o samorządzie gminnym
Zadaniem przewodniczącego jest wyłącznie organizowanie pracy rady oraz prowadzenie obrad rady.
u.s.g. art. 20 § 1
Ustawa o samorządzie gminnym
Rada gminy obraduje na sesjach zwoływanych przez przewodniczącego w miarę potrzeby, nie rzadziej jednak niż raz na kwartał. Do zawiadomienia o zwołaniu sesji dołącza się porządek obrad wraz z projektami uchwał.
p.p.s.a. art. 147 § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd uwzględniając skargę na uchwałę lub akt, stwierdza nieważność tej uchwały lub aktu w całości lub w części albo stwierdza, że zostały wydane z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie ich nieważności.
u.s.g. art. 94 § 2
Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym
W przypadku wydania przez sąd orzeczenia o niezgodności z prawem (w związku z upływem prawie dwóch lat od dnia podjęcia zaskarżonej uchwały), zaskarżona uchwała traci moc z dniem wydania tego orzeczenia.
Pomocnicze
u.s.g. art. 91 § 4
Ustawa o samorządzie gminnym
W przypadku nieistotnego naruszenia prawa organ nadzoru nie stwierdza nieważności uchwały lub zarządzenia, ograniczając się do wskazania, że uchwałę lub zarządzenie wydano z naruszeniem prawa.
p.p.s.a. art. 151
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
W przypadku uznania skargi za nieuzasadnioną, sąd oddala skargę.
p.p.s.a. art. 141 § 4
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie.
p.u.s.a. art. 1 § 1
Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej.
p.u.s.a. art. 1 § 2
Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Kontrola, o której mowa w § 1, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem.
Konstytucja RP art. 184
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Zdanie drugie: Sądy administracyjne sprawują kontrolę zgodności z prawem uchwał jednostek samorządu terytorialnego i aktów administracyjnych.
k.w. art. 383 § 1
Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. Kodeks wyborczy
Wygaśnięcie mandatu radnego.
k.w. art. 11 § 2
Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. Kodeks wyborczy
pkt 1: wygaśnięcie mandatu radnego w związku z uprawomocnieniem się wyroku skazującego.
k.w. art. 383a § 2
Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. Kodeks wyborczy
Publikacja informacji o wygaśnięciu mandatu.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Zwołanie i prowadzenie sesji rady gminy przez osobę, której mandat radnego wygasł, stanowi istotne naruszenie prawa. • Naruszenie przepisów dotyczących zwoływania i prowadzenia sesji rady gminy jest podstawą do stwierdzenia wydania uchwały z naruszeniem prawa, nawet jeśli uchwała nie jest aktem prawa miejscowego i upłynął rok od jej podjęcia.
Odrzucone argumenty
Naruszenie przepisów regulujących tryb podejmowania uchwał przez radę gminy (sesja zwołana i prowadzona przez osobę nieuprawnioną) nie jest istotnym naruszeniem prawa, które obligowałoby sąd do stwierdzenia nieważności uchwały. • Uznanie naruszenia za nieistotne uzasadnia oddalenie skargi na podstawie art. 151 p.p.s.a., a nie stwierdzenie wydania uchwały z naruszeniem prawa na podstawie art. 147 § 1 p.p.s.a. • Brak negatywnych skutków uchwały dla gminy i mieszkańców oraz zachowanie kworum i większości głosów przemawia za oddaleniem skargi. • Orzeczenie o niezgodności z prawem mogłoby doprowadzić do chaosu prawnego.
Godne uwagi sformułowania
zwołanie sesji przez osobę nieuprawnioną spowodowało, że Rada nie miała legitymacji do podjęcia na tej sesji prawnie wiążących uchwał • wygaśnięcie mandatu radnego nastąpiło w niniejszej sprawie z mocy prawa w dniu uprawomocnienia się wyroku Sądu Rejonowego w P., czyli z dniem 9 czerwca 2021 r., a fakt wygaśnięcia mandatu nie był uzależniony od opublikowania obwieszczenia przez komisarza wyborczego • orzeczenie o niezgodności z prawem uchwały wywołuje skutki na przyszłość – ex nunc
Skład orzekający
Joanna Wegner
przewodniczący
Beata Sobocha-Holc
członek
Grzegorz Dudar
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących zwoływania i prowadzenia sesji rady gminy przez osoby nieposiadające mandatu, a także skutków prawnych takich naruszeń."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wygaśnięcia mandatu radnego i podjęcia uchwały na sesji zwołanej przez tę osobę. Nie dotyczy aktów prawa miejscowego, dla których termin do stwierdzenia nieważności jest dłuższy.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy fundamentalnych zasad proceduralnych w samorządzie terytorialnym – kto może zwołać i prowadzić sesję rady. Pokazuje, jak istotne jest przestrzeganie tych zasad, nawet w przypadku uchwał, które na pierwszy rzut oka wydają się niegroźne.
“Czy sesja rady gminy zwołana przez byłego radnego jest legalna? NSA odpowiada.”
Sektor
administracja publiczna
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.